Arbeid (1942) nr. 23 - Vakbeweging in de oorlog
Arbeid (1942) nr. 23 - Vakbeweging in de oorlog
Arbeid (1942) nr. 23 - Vakbeweging in de oorlog
- No tags were found...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
BEIIBEHANDENLED l GE URE,LINOLEUMSNEDE(Vervolg]Het zal u dui<strong>de</strong>lijk zijn, dat elkeafdruk van een l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong> hetspiegelbeeld vertoont van <strong>de</strong> gesne<strong>de</strong>nplaat. We dienen hierme<strong>de</strong> <strong>in</strong> hetbijzon<strong>de</strong>r reken<strong>in</strong>g te hou<strong>de</strong>n, als weletters <strong>in</strong> ons ontwerp willen toepassen,zooals bij een boekenmerk of Ex-Libris, een Kerstkaart, een Nieuwjaarskaartetc. We moeten <strong>de</strong> lettersIn spiegelschrift <strong>in</strong> het l<strong>in</strong>oleum snij<strong>de</strong>n;ze komen dan weer <strong>in</strong> <strong>de</strong>n goe<strong>de</strong>nstand op onzen afdruk.Dat snij<strong>de</strong>n <strong>in</strong> spiegelschrift is <strong>in</strong>.het begjn wel eens lastig, wat „onwennig",maar.jna een paar keer snij<strong>de</strong>nlevert het toch ook geen bijzon<strong>de</strong>remoeilijkhe<strong>de</strong>n,meer op.De beste metho<strong>de</strong> om een goe<strong>de</strong>l<strong>in</strong>oleumsnedéte maken, is <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong>:het ontwerp wordt <strong>in</strong> „zwarten wit" (dus b.v. met Oost<strong>in</strong>dischen<strong>in</strong>kt) geteekend op papier. Op <strong>de</strong>zeteeken<strong>in</strong>g leggen we. een velletje dundoorschijnend papier, z.g. transparant-papier;ook boterhammenpapiere.d. kunnen we er voor bezigen. Decontouren wor<strong>de</strong>n op "dit papier nagetrokken.We draaien nu dit velletjeom, leggen het met <strong>de</strong> beteeken<strong>de</strong>ftj<strong>de</strong> op het l<strong>in</strong>oleum en prikken heteven vast met een paar punaises omverschuiven te voorkomen. De contourenwor<strong>de</strong>n nu opnieuw met een.10scherp gepunt en niet te zacht potloodovergetrokken. Als we het papierverwij<strong>de</strong>ren, is <strong>de</strong> teeken<strong>in</strong>g op hetl<strong>in</strong>oleum <strong>in</strong> spiegelbeeld te zien. Dui<strong>de</strong>lijkerwordt <strong>de</strong> .teeken<strong>in</strong>g, als wehet l<strong>in</strong>oleum eerst even <strong>in</strong>strijken metwitte waterverf.De overgetrokken lijnen teekenenzich dan dui<strong>de</strong>lijk af. Daarna kan metuitsnij<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n begonnen. WatAls we een afdruk van een l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong>'hebbenvervaardigd, wordt <strong>de</strong>zeaan <strong>de</strong> vier hoeken, of alleen met <strong>de</strong>nbove<strong>nr</strong>and vastgeplakt op stevig witpapier of dun wit karton. We snij<strong>de</strong>nvan hetzelf<strong>de</strong> karton bovendien nogeen passe-partout, waardoor we eenmooie afsluit<strong>in</strong>g van onzen afdrukkrijgen. Men zal begrijpen, dat juistdie on<strong>de</strong>rwerpen, die zich bij uitstekleenen voor een „zwart-wit" teeken<strong>in</strong>g,met veel succes kunnen wor<strong>de</strong>naangewend voor <strong>de</strong> l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong>, b.v.dierfiguren als kievit, kraai, 'ekster,tijger, visschen e.d.; bloemen als wazwartmoet wor<strong>de</strong>n, blijft staan, watwit moet, wor<strong>de</strong>n, gaan we uitdiepen.Dat we ons ontwerp op twee manieren"kunnen snij<strong>de</strong>n, toont fig. 1. Op<strong>de</strong> l<strong>in</strong>kerhelft is <strong>de</strong> kip uitgediept en<strong>de</strong> entourage is — eenigsz<strong>in</strong>s ornamentaalverwerkt —r blijven staan; óp<strong>de</strong> rechterhelft is <strong>de</strong> kip blijven staanen <strong>de</strong> omgev<strong>in</strong>g grooten<strong>de</strong>els weggestoken.Men verkrijgt nu twee geheelverschillen<strong>de</strong> effecten van hetzelf<strong>de</strong>ontwerp. Bij het uitdiepen' van grootestukken^.wii" kunnen we „opzettelijk"eenigsz<strong>in</strong>s nonchalant te werk gaanen hier en daar eens wat „welbewustvergeten"! Men krijgt dan bij het afdrukkenvan die verrassen<strong>de</strong> tpevalligheidjes:lijntjes en vlekjes, die typischkenmerkend zijn voor <strong>de</strong> l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong>.We hebben tot nu toe steeds gesprokenover zwarten druk op een witfond. Het spreekt vanzelf, dat we <strong>in</strong>alle gewe'nschte kleuren kunnen drukkenen eveneens op gekleurd papier. Gekunt ook met méér kleuren drukken,mits ge voor elke kleur een apartcliché snijdt. Het afdrukken wordt danveel moeilijker en het is practisch nietmeer mogelijk zon<strong>de</strong>r pers. De cliché'smoeten uiterst nauwkeurig op elkaarpassen of „sluiten", zóoa'ls men datnoemt. Men drukt <strong>de</strong> lichtste kleurenhet eerst af, <strong>de</strong> donkere kleuren, b.v.zwart, het laatst.-terlelie, kerstroos, hulst etc. sneeuwlandschappen,-molens, gebouwen of<strong>de</strong>tails ervan etc.Dat we ook geheel an<strong>de</strong>re motieven<strong>in</strong> l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong> kunnen uitvoeren,laat fig. 2 zien, -„narcissen". Dezeplaat, die van een geheel an<strong>de</strong>r karakteris dan <strong>de</strong> overige afbeeld<strong>in</strong>gen, kanbijna geheel gestoken wor<strong>de</strong>n met <strong>de</strong>driekante guts. De zwarte achtergrondwerkt hier zeer <strong>de</strong>coratief. Waag uevenwel niet te spoedig aan zulk werk.Men- moet dan <strong>de</strong> techniek van hetsnij<strong>de</strong>n volkomen on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> knie hebben,doch... is men eenmaal zoover,dan kan ook <strong>de</strong> amateur bijzon<strong>de</strong>rmooie platen maken, die een sieraadzullen zijn voor ie<strong>de</strong>re huiskamer. Hetbehoeft geen betoog, dat bij zulk werk<strong>de</strong> plaat zeer schraal met <strong>in</strong>kt moetwor<strong>de</strong>n <strong>in</strong>gerold, daar an<strong>de</strong>rs <strong>de</strong> kansbestaat, dat vele <strong>de</strong>tails met <strong>in</strong>ktdichtloopen. Is dit het geval, dan moet<strong>de</strong> l<strong>in</strong>oleumplaat met benz<strong>in</strong>e geheelschoongemaakt wor<strong>de</strong>n.De l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong> kan'als „gebruiksgrafiek"voor verschillen<strong>de</strong> doele<strong>in</strong><strong>de</strong>nwor<strong>de</strong>n toegepast. We noemen o.m.:a. het monograrrf; d.i. een samenstell<strong>in</strong>gvan enkele letters cjp een dusdanigemanier, dat een <strong>de</strong>coratief geheelontstaat. Een monogram bestaan<strong>de</strong>uit iemands naamletters kanop dun papier wor<strong>de</strong>n afgedrukt engeplakt wor<strong>de</strong>n op brieven, briefpapier,enveloppen, eigendommen etc'.&. <strong>de</strong> sluitzegel voor brieven.We geven <strong>in</strong> fig. 3 een voorbeeld vanMeneer of Mejuffrouw K. v. A., die <strong>in</strong>Amsterdam woont; hetgeen blijkt uitliet Amsterdamsche stadswapen, datals sierend element werd gebruikt.c. het naamkaartje, dat we voorons zelf of voor familiele<strong>de</strong>n maken endat we een z'eer persoonlijk cachetkunnen geven.d. <strong>de</strong> bladwijëer; <strong>de</strong> l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong>kunnen we afdrukken op papier, opl<strong>in</strong>t, zij<strong>de</strong>, etc. " ,e. het boekenmerk of Ex-Libris, d.t.het eigendomsmerk, dat op het schutbladvan iemands boeken wordt geplakt.Het moet bevatten <strong>de</strong>n naam van,<strong>de</strong>Cn^eigenaarCes) en een uitbeeld<strong>in</strong>g,voorstell<strong>in</strong>g, spreuk of i.d., waardooriets typerends voor <strong>de</strong> (n) bezitter(ster) wordt aangegeven. De voorstell<strong>in</strong>gkan betrekk<strong>in</strong>g hebben op hetberoep, <strong>de</strong>n naam, <strong>de</strong> woonplaats, etc.In fig. 4 geven we een voorbeeld.f. Kerst-, Niemujaars- en Paaschkaarten(zie fig. 5).g. V er lov<strong>in</strong>g s-,kaarten, etc.trouw-,geboorte-Ge ziet, Huisvlijtbeoefenaars, dat erzeer vele mogelijkhe<strong>de</strong>n zijn. Speciaal<strong>de</strong>n teekenaars en schil<strong>de</strong>rliefhebberson<strong>de</strong>r onze le<strong>de</strong>n zou<strong>de</strong>n we met klemwillen aa<strong>nr</strong>a<strong>de</strong>n dit werk eens terhand te nemen.Het zal u ongetwijfeld véél genoegenen véél voldoen<strong>in</strong>g schenken!