Arbeid (1942) nr. 23 - Vakbeweging in de oorlog
Arbeid (1942) nr. 23 - Vakbeweging in de oorlog
Arbeid (1942) nr. 23 - Vakbeweging in de oorlog
- No tags were found...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
VRIJDAG 5 JUNI <strong>1942</strong> TWEEDE JAARGANG NUMMER <strong>23</strong>OWI EKBLAD VAN HETNEDERLANDSCHE ARBEIDSFRONTWORDT GRATIS TOEGEZONDEN AAN ALLE LEDEN VAN HET N.A.F.Abonnementsprijs voor niet-le<strong>de</strong>n: ƒ 1.25 per, half jaar.Losse nummers 7j cent. Advertentieprijzen op aanvraag.REDACTIE: PERSWEZEN N.A.F., HOOFD DRS. W. . GOEDHUYS.Adres van redactie en adm<strong>in</strong>istratie: Hekelveld 15, Amsterdam-C.,Telef. 38811, Giro 21876.Voor <strong>de</strong> levensbelangen van <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche werkersDe politiek blijve buiten hetNe<strong>de</strong>rlandsch <strong>Arbeid</strong>sfrontHet Ne<strong>de</strong>rlandsch <strong>Arbeid</strong>sfront is geen politiekeorganisatie.Het heeft met <strong>de</strong> directe politiek niets van doen.Het staat, zooals <strong>de</strong> commissaris Van het N.V.V:verklaar<strong>de</strong>, toen hij <strong>de</strong> opricht<strong>in</strong>g van het N.A.F,aankondig<strong>de</strong> en zooals ook ie<strong>de</strong>r objectief beoor<strong>de</strong>elaarkan constateeren, «eheel los-van <strong>de</strong> eenige politiekepartij, die Ne<strong>de</strong>rland nog telt, <strong>de</strong> N.S.B.Natuurlijk, kan het niet an<strong>de</strong>rs, of ook het N.A.F, ison<strong>de</strong>rworpen, zooals alle Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs en alle uitNe<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs bestaan<strong>de</strong> organisaties, aan <strong>de</strong> staatkundigeregelen, die door <strong>de</strong> bezett<strong>in</strong>gsautoriteitenzijn uitgevaardigd. Niemand kan zich daar nu eenmaalaan onttrekken. Dat is echter iets geheelan<strong>de</strong>rs, dan zich daadwerkelijk met <strong>de</strong> wijze van bestuurvan <strong>de</strong>n Staat bemoeien. Zoo goed als verreweg<strong>de</strong> meeste Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs zich daar nooit toe geroepenhebben gevoeld, zoo goed houdt ook het N.A.F, zichdaar geheel buiten. Het richt zich slechts tot <strong>de</strong>nStaat, als het er om gaat, <strong>de</strong> materieele en geestelijkebelangen <strong>de</strong>r Ne<strong>de</strong>rlandsche werkers op eenigerleiwijze te dienen ( Dat, en dat alléén, is zijn doel.Het N.A.F, weet, dat het belang <strong>de</strong>r afzon<strong>de</strong>rlijkewerkers van Ne<strong>de</strong>rland alleen gediend kan wor<strong>de</strong>ndoor <strong>de</strong> levensomstandighe<strong>de</strong>n van het geheele Neöerlandschevolk zoo "gunstig mogelijk te maken. Ditis niet .an<strong>de</strong>rs mogelijk dan door doelmatig georganiseer<strong>de</strong>narbeid <strong>in</strong> het »lgemeene volksbelang. Daaromdoet ook het N.A.F. alles om te trachten, <strong>de</strong>arbeidsopbrengst zoo groot mogelijk te doen zijn,om <strong>de</strong>ze dan volgens regelen van sociale rechtvaardigheidon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> volksgenooten te doen ver<strong>de</strong>elen.Ie<strong>de</strong>r nuchter <strong>de</strong>nkend mensch zal moeten con-" stateeren, dat zulk een doelstell<strong>in</strong>g on<strong>de</strong>r letterlijkalle omstandighe<strong>de</strong>n gel<strong>de</strong>nd blijft! Of Ne<strong>de</strong>rlandstaat on<strong>de</strong>r een eigen regeer<strong>in</strong>g dan wel bezet gebiedis; _of het geregeerd wordt volgens kapitalistischedan wel socialistische beg<strong>in</strong>selen; of zijn staatsvorm<strong>de</strong>mocratisch, absolutistisch, totalitair of hóe danook is, leven moeten wij toch te allen tij<strong>de</strong>! Daartoemoet ónze arbeid op <strong>de</strong> juiste wijze wor<strong>de</strong>n georganiseer<strong>de</strong>n dient <strong>de</strong> werker — wil zijn arbeidskrachthet grootst mogelijke ren<strong>de</strong>ment voor <strong>de</strong> volksgemeenschapafwerpen — op sociaal gerechtvaardig<strong>de</strong>wijze te, wor<strong>de</strong>n verzorgd.Ie<strong>de</strong>r- b<strong>in</strong>nen <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche grenzen le.vendmensch. die werkelijk leven wil, zal dan ook allemaatregelen, die hiertoe genomen wor<strong>de</strong>n, en voorzeker<strong>in</strong> <strong>de</strong> eerste plaats het Ne<strong>de</strong>rlandsch <strong>Arbeid</strong>sfront,on<strong>de</strong>rsteunen. Doet hij dit niét, dan berokkenthij <strong>de</strong> volksgemeenschap, dus óók zichzelf engez<strong>in</strong>, onberekenbare scha<strong>de</strong>.Wie buiten <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche grenzen leeft, kan ergemakkelijk an<strong>de</strong>rs over <strong>de</strong>nken! Die is bij '<strong>de</strong>levensmogelijkhe<strong>de</strong>n van het volk niet betrokken.Die heeft er geen belang bij, <strong>de</strong>ze zoo gunstig mogelijkte maken. Die is zelfs <strong>in</strong> staat, het levensbelangvan het volk op te offeren aan eigen, bijzon<strong>de</strong>redoelstell<strong>in</strong>gen.Zoo is het bijvoorbeeld met onze geëmigreer<strong>de</strong>, zichthans <strong>in</strong> Engeland bev<strong>in</strong><strong>de</strong>n<strong>de</strong>, vroeger"ê regeer<strong>in</strong>g.Heeft het Ne<strong>de</strong>rlandsch <strong>Arbeid</strong>sfront ten doel, bui-'ten ie<strong>de</strong>re politiek om, het levensbelang van het nueenmaal b<strong>in</strong>nen onze grenzen leven<strong>de</strong> volk en van <strong>de</strong>werkers -afzon<strong>de</strong>rlijk te dienen, onze voormaligeregeer<strong>in</strong>g beoogt iets geheel an<strong>de</strong>rs. Zij beoogt eentbij uitstek politiek doel! Zij wil weer op het kussenkomen. Zij is daartoe" <strong>in</strong> bondgenootschap getre<strong>de</strong>nmet <strong>de</strong> Engelsch-Amerikaansche <strong>oorlog</strong>spartij. Hetbelang van <strong>de</strong>ze nu eischt, dat het Ne<strong>de</strong>rlandschevolk tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong>zen oorloj? niét zoo welvarend mogelijk*zal zijn, maar nood lijdt. De voormalige Ne<strong>de</strong>rlandscheregeer<strong>in</strong>g verleent 'daarbij haar me<strong>de</strong>werk<strong>in</strong>g. •Daarom b.v. hecht zij haar goedkeur<strong>in</strong>g aan <strong>de</strong> blokka<strong>de</strong>van het eigen volk! Daarom wekt zij door mid<strong>de</strong>lvan <strong>de</strong> Engelsche radio <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs op, ook<strong>de</strong> <strong>in</strong> hun eigen belang genomen maatregelen tegente werken. Daarom ook poogt zij het Ne<strong>de</strong>rlandsche<strong>Arbeid</strong>sfront en zijn streven <strong>in</strong> een verkeerd daglichtte stellen.Aldus brengt zij <strong>de</strong> levensbelangen van ons volkschromelijk ten offer aan <strong>de</strong> eigen, beperkte politiekedoele<strong>in</strong><strong>de</strong>n, welke parallel loopen met die <strong>de</strong>r Engelsch-Amerikaansche plutocratie.Wij weigeren evenwel - van zulk een bekrompenpolitiek het slachtoffer te wor<strong>de</strong>n!Daarom doen wij hier niet het zwijgen toe!. xHet reglement van het Ne<strong>de</strong>rlandsch <strong>Arbeid</strong>sfront,dat <strong>de</strong> vorige week met an<strong>de</strong>re officieele stukkenals bijlage van „<strong>Arbeid</strong>" aan ajle le<strong>de</strong>n is toegezon<strong>de</strong>n,bevat, na een opsomm<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> rechten welke<strong>de</strong> le<strong>de</strong>n genieten, een artikel waar<strong>in</strong> wordt vastgesteld,dat het lidmaatschap van het Ne<strong>de</strong>rlandsch<strong>Arbeid</strong>sfront niet slechjs gepaard gaat met het genotvan rechten, doch ook met <strong>de</strong>n eisch <strong>de</strong> plichten tevervullen, welke het afzon<strong>de</strong>rlijke lid moeten wor<strong>de</strong>nopgelegd, opdat <strong>de</strong> doele<strong>in</strong><strong>de</strong>n van het Ne<strong>de</strong>rlandsch<strong>Arbeid</strong>sfront kunnen wor<strong>de</strong>n bereikt.Dat is een vanzelfsprekendheid, vooral bij eenorganisatie, die een arbeidsgémeenschap wil zijn!Geen objectief <strong>de</strong>nkend mensch zal aan dit artikeleen an<strong>de</strong>ren uitleg geven, d#n wat <strong>in</strong> het DienstvoorschriftII (eveneens aan alle le<strong>de</strong>n toegezon<strong>de</strong>n)wordt gezegd, n.l. dat <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n alle verplicht<strong>in</strong>gen,welke voortvloeien uit <strong>de</strong> bepal<strong>in</strong>gen en stelregelsvan het N.A.F., naar hun beste weten behooren nate komen. „In het bijzon<strong>de</strong>r zijn zij .verplicht" —zegt dit artikel -- „<strong>de</strong> <strong>in</strong> het Bijdrage-reglementvastgestel<strong>de</strong> bijdragen regelmatig te voldoen en <strong>de</strong>voorwaar<strong>de</strong>n van het lidmaatschap <strong>in</strong> acht tenemen." „Want", aldus gaat het ver<strong>de</strong>r <strong>in</strong> dit artikel,„<strong>de</strong>n le<strong>de</strong>ii : die hun plichten volgens déze bepal<strong>in</strong>genen <strong>de</strong> <strong>in</strong> aansluit<strong>in</strong>g hierop uitgevaardig<strong>de</strong>aanwijs<strong>in</strong>gen nakomen, staan dé <strong>in</strong> het statuut vanhet N.A.F, genoem<strong>de</strong> <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>gen ten d:'enste."Uit een en an<strong>de</strong>r blijkt zoo dui<strong>de</strong>lijk als^maar mogelijkis, dat het hier alleen gaat om louter organisatorischeverplicht<strong>in</strong>gen, welker nakom<strong>in</strong>g noodig isom <strong>in</strong> het genot ook <strong>de</strong>r organisatorische rechten tekunnen komen.De lie<strong>de</strong>n aan <strong>de</strong> overzij<strong>de</strong> van het Kanaal zienechter <strong>de</strong> kans schoon, ook hier weer politieke muntuit te slaan!Aha!, coepen zij uit. Ne<strong>de</strong>rlandsche arbei<strong>de</strong>rs, wee'stop je hoe<strong>de</strong>! Wordt geen lid van het N.A.F.! Wantals je dat wel wordt, ga je verplicht<strong>in</strong>gen aan! Enéén van <strong>de</strong>ze verplicht<strong>in</strong>gen — zoo fantaseeren zij —is, <strong>in</strong> Duitschland te gaan werken, als <strong>de</strong> lei<strong>de</strong>rvan het N.A.F, je daartoe oproept! Blijft dus buitenhet N.A.F, en geeft getroost 'al je verkregen rechtenen alle an<strong>de</strong>re voor<strong>de</strong>elen op!• In ons hoofdartikel van <strong>de</strong> vorige week verklaar<strong>de</strong>nwij reeds, dat <strong>de</strong>ze kwaadaardige propagandalouter onz<strong>in</strong> is. Al of niet werken <strong>in</strong> Duitschland, dcugaat geheel buiten het N.A.F, om! Het N.A.F, heeftechter ten. doel, <strong>in</strong> alle omstandighe<strong>de</strong>n <strong>de</strong> levensbelangenvan <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche werkers te dienen.Wor<strong>de</strong>n zij, door wie of wat dan ook, .genoodzaaktbuiten <strong>de</strong> grenzen te gaan werken, dan zal het N.A.F.alles doen, -om door sociale en cultureele zorg voorhenzelf en hun gez<strong>in</strong>nen hun <strong>de</strong>ze moeilijke plichtzooveel mogelijk te verlichten en dragelijk te maken.Juist dat^echter komt niet <strong>in</strong> <strong>de</strong> kraam te pas van<strong>de</strong> heeren aan <strong>de</strong> overzij<strong>de</strong>!De belangen <strong>de</strong>r Ne<strong>de</strong>rlandsche werkers?!Wat hebben zij daarmee van doen?!Voor hen geldt niets dan hun eigen, partijpolitiekebelang. Deswegen he'bben zij zich zon<strong>de</strong>r eenig gewetensbezwaartot een werktuig <strong>in</strong> <strong>de</strong> han<strong>de</strong>n <strong>de</strong>rEngelsch-Amerikaansche <strong>oorlog</strong>skliek gemaakt/ Endaaraan zou<strong>de</strong>n zij het sociale en cultureele belangvan <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche werkers, van <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandschevrouwen en k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren, maar al te gaarne ten offerbrengen. Voor hen zijn <strong>de</strong>ze geen arbei<strong>de</strong>n<strong>de</strong>, levendamenschen meer' die verzorgd moeten war<strong>de</strong>n, maarniets dan werktuigen ter bereik<strong>in</strong>g van hun politiekedoel, pionnen op hun politieke schaakbord.Zullen <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche arbei<strong>de</strong>rs zich hierdoorlaten mislei<strong>de</strong>n?!Dat moeten zij tenslotte zélf weten!Willen zij zich aldus tot werktuigen laten maken<strong>in</strong> <strong>de</strong> han<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>. vroegere Ne<strong>de</strong>rlandsche partijpolitiekeparlementariërs en hun bondgenooten, <strong>de</strong>kapitalisten van City en Wallstreet, dan blijven zijbuiten het N.A.F., h<strong>in</strong><strong>de</strong>ren <strong>de</strong>n arbeid daarvan zooveelmogelijk en probeeren, <strong>de</strong> levensbelangen vanhet werken<strong>de</strong> volk b<strong>in</strong>nen <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsphe landsgrenzen;waar het maar- kan, te scha<strong>de</strong>n.Laten zij er dan echter niet over morren, dat <strong>de</strong>moeiten ^n zorgen van hun dagelij ksch leven, welke<strong>in</strong> het bijzon<strong>de</strong>r door <strong>de</strong> Engelsche blokka<strong>de</strong> tochalreeds zooveel grooter zijn dan ook tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong>n <strong>oorlog</strong>noodig wezen zou, nóg ernstiger wor<strong>de</strong>n!Wie het Ne<strong>de</strong>rlandsch <strong>Arbeid</strong>sfront saboteert, saboteertdaarmee bewust, terwille van buitenlandschebelangen, zijn eigen leven en dat van zijn gez<strong>in</strong> envan zijn volk.Wil hij dat, laat hij dan ook <strong>de</strong> gevolgen daarvanvoor zijn reken<strong>in</strong>g nemen!^Het Ne<strong>de</strong>rlandsche <strong>Arbeid</strong>sfront evenwel zal nooitaflaten, diegenen <strong>de</strong>r Ne<strong>de</strong>rlandsche werkers, diezich nog altijd onwetend laten mislei<strong>de</strong>n en misbrui- "ken, <strong>de</strong> oogen te openen.Zijn doel is het, het materieele en cultureele welzijnvan ons volk als geheel en van ie<strong>de</strong>ren werker<strong>in</strong> het bijzon<strong>de</strong>r, te bevor<strong>de</strong>ren.Dit doel is universeel. Het staat buiten ie<strong>de</strong>re politiek;het staat buiten <strong>de</strong> omstandighe<strong>de</strong>n van hetoogenblik, omdat het is van alle tij<strong>de</strong>n!Het Ne<strong>de</strong>rlandsche volk moet leven'.Wie dit beseft, laat zich niet maken tot een wapen<strong>in</strong> <strong>de</strong> he<strong>de</strong>ndaagsche <strong>oorlog</strong>spolitiek, maar let <strong>in</strong> <strong>de</strong>eerste plaats op -het levenson<strong>de</strong>rhoud van zich en <strong>de</strong>zijnen. Die werkt actief me<strong>de</strong> <strong>in</strong> het• NEDERLANDSCHE ARBEIDSFRONT!,
SOCIALE KRONIEK J3e. Tandheelkundige behan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g over <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong>perio<strong>de</strong> (uitgezon<strong>de</strong>rd <strong>de</strong> verstrekk<strong>in</strong>g vanNogmaals <strong>de</strong> ziekenfondsverzeker<strong>in</strong>gkunstgebitten, kronen, stifttan<strong>de</strong>n e.d.)4e. Oogheelkundige behan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g geduren<strong>de</strong> 26at <strong>de</strong> huisgenooten van arbei<strong>de</strong>rs, die <strong>in</strong> weken. ,D Duitscliland werken, verzekerd zijn op een 5e. Geneesmid<strong>de</strong>len geduren<strong>de</strong> 26 .weken.wijze,- die veel overeenkomst vertoont met <strong>de</strong> 6e. Verloskundige hulp door een vroedvrouw.verplichte ziekenfondsverzeker<strong>in</strong>g^is nog steeds 7e. Ziekenhuisverpleg<strong>in</strong>g 3e klasse geduren<strong>de</strong>niet voldoen<strong>de</strong> bekend.13 weken, geheel ten laste van <strong>de</strong> Krarïkenkassen.Nog steeds ontvangen wij brieven van lezersen lezeressen, waar dat onomstooteljjke uit 8e.* Lever<strong>in</strong>g van verbandmid<strong>de</strong>len als ban-"blijkt. Het gevolg hiervan is, dat door velen dages en <strong>de</strong>rgelijke.volkomen overbodig premie aan ziekenfondsen 9e. Een overlij<strong>de</strong>nsuitkeer<strong>in</strong>g groot ƒ40 bijwordt betaald. Dit is op zichzelf reeds te betreuren.Op het oogenblik brengt ie<strong>de</strong>re overbodige van ƒ20 bij overlij<strong>de</strong>n van een k<strong>in</strong>d.overlij<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> echtgenoote. Een uitkeer<strong>in</strong>guitgave <strong>in</strong> het arbei<strong>de</strong>rsgez<strong>in</strong> mee flat noodzakelijkeaanschaff<strong>in</strong>gen achterwege moeten strekk<strong>in</strong>gen onmid<strong>de</strong>llijk aanspraak gemaaktKan nu op <strong>de</strong> hierboven opgesom<strong>de</strong> ver-blijveri.wor<strong>de</strong>n?Geheel afgezien hiervan beteekent het echter In het algemeen wel. Zoodra' dus een arbei<strong>de</strong>rOOK dat onbekendheid met <strong>de</strong> rechten, die men <strong>in</strong> Duitschland gaat werken, heeft hij <strong>de</strong> zekerheiddat zijn gez<strong>in</strong> verzekerd is.heeft, na<strong>de</strong>el oplevert <strong>in</strong> tijd van ziekte, bijbevall<strong>in</strong>g en overlij<strong>de</strong>n.Weliswaar bestaat er een beperken<strong>de</strong> ^bepal<strong>in</strong>gvoor verloskundige hulp en opname, <strong>in</strong> eenWij willen daarom <strong>in</strong> het kort nog eens nagaanwie van <strong>de</strong> <strong>in</strong> Ne<strong>de</strong>rland vertoeven<strong>de</strong> huisgenooten,van <strong>in</strong> Duifschland werken<strong>de</strong> arbeitijdvan 10, respectievelijk 3 maan<strong>de</strong>n.'ziekenhuis. Deze verlangen namelijk een wacht<strong>de</strong>rsaanspraak kan maken op hulp van <strong>de</strong>" Ingeval echter geduren<strong>de</strong> <strong>de</strong> twee jaar, voorafgaan<strong>de</strong>aan het moment waarop <strong>de</strong> opnameKrankenkassen en waar die hulp uit bestaat.=. Rechthebben<strong>de</strong>n zijn dan:<strong>in</strong> een ziekenhuis, of <strong>de</strong> verloskundige hulpIe. <strong>de</strong> echtggnoote van <strong>de</strong>n arbei<strong>de</strong>r die <strong>in</strong> noodig.is, door <strong>de</strong>n arbei<strong>de</strong>r, die <strong>in</strong> DuitschlandDuitschland werkt.werkt, hetzij loondienst is verricht, hetzij steun2e. <strong>de</strong> zuster van <strong>de</strong>n" arbei<strong>de</strong>r, voorzoover zij getrokken werd, of. <strong>in</strong> een werkverruim<strong>in</strong>gsobjectwerd gewerkt, wordt <strong>de</strong>ze wachttijd ge-wegens overlij<strong>de</strong>n, scheid<strong>in</strong>g van tafel en bedof opname <strong>in</strong> een sanatorium en <strong>de</strong>rgelijke <strong>de</strong> acht vervuld te zijn. In <strong>de</strong> meeste gevallen beteekentdit dus,-dat ook op <strong>de</strong> ziekenhuisver-^plaats van <strong>de</strong> echtgenoote <strong>in</strong>neemt.3e. De ou<strong>de</strong>rs en grootou<strong>de</strong>rs, die <strong>in</strong> hetzelf<strong>de</strong> pleg<strong>in</strong>g en <strong>de</strong> verloskundige hulp onmid<strong>de</strong>llijkgez<strong>in</strong>sverband leven en grooten<strong>de</strong>els door <strong>de</strong>n aanspraak kan wor<strong>de</strong>n gemaakt.arbei<strong>de</strong>r wor<strong>de</strong>n on<strong>de</strong>rhou<strong>de</strong>n.•i Doordat <strong>de</strong> wijze van aanvrage van geneeskundigebehariüel<strong>in</strong>g eenigsz<strong>in</strong>s afwijkt van <strong>de</strong>4e. k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren jonger 'dan 16 jaar, tenzij, watfh <strong>de</strong> practijk wel niet voor zal komen, hun an<strong>de</strong>rs, voor fondspatiënten gebruikelijke, willenloon hoog genoeg is om <strong>in</strong> het levenson<strong>de</strong>rhoud we hier nog even <strong>de</strong> aandacht op vestigen.te voorzien.Voorschrift is, dat een ziekenbriefje (Krankensche<strong>in</strong>)wordt aangevraagd bij <strong>de</strong> gemeente-K<strong>in</strong><strong>de</strong>ren zijn: wettige en gewettig<strong>de</strong> k<strong>in</strong><strong>de</strong>renen pleegk<strong>in</strong><strong>de</strong>ren. Ver<strong>de</strong>r buitenechtelijke, secretarie waar men woont, of althans verblijfdoor <strong>de</strong> <strong>in</strong> Duitschland werken<strong>de</strong> arbei<strong>de</strong>rs houdt. Dit briefje wordt tegen betal<strong>in</strong>g vanerken<strong>de</strong> k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren* buitenechtelijke k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren ƒ.0.15 uitgereikt en met -dit briefje 'kan <strong>de</strong>van een <strong>in</strong> Duitschland werken<strong>de</strong>_ arbeidster, en patiënt daarna naar <strong>de</strong>n dokter gaan. De keuze,tenslotte stief- en kle<strong>in</strong>k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren', die vóór <strong>de</strong> welken dokter men wenscht, -is daarbij geheelverzeker<strong>in</strong>g een aanvang nam (dus vóór het vrij gelaten, behou<strong>de</strong>ns dat <strong>de</strong>ze moet zijn aangeslotenbij <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche Maatschappij totvertrek naar Duitschland) grooten<strong>de</strong>els ,ten lastevan <strong>de</strong> betreffen<strong>de</strong> arbei<strong>de</strong>rs kwamen. Bevor<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g <strong>de</strong>r Geneeskunst of door <strong>de</strong>ze maatschappijmoet zijn toegelaten tot <strong>de</strong>elname aanWaarop kan nu door bovenbedoel<strong>de</strong> groep vanverzeker<strong>de</strong>n aanspraak gemaakt wor<strong>de</strong>n? <strong>de</strong> tusschen <strong>de</strong>ze maatschappij en <strong>de</strong> KassenarztlicheVere<strong>in</strong>igung Deutschland geslotenIe. Geneeskundige behan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g geduren<strong>de</strong> 26.weken.overeenkomst.2e. Specialistische behan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g, eveneens geduren<strong>de</strong>26 weken.en het terre<strong>in</strong> dat zij bestrijken,' bezien,Wanneer wij <strong>de</strong> door ons opgesom<strong>de</strong> rechtendanblijkt daaruit wel dat wie <strong>in</strong> Duitschland werkt,dit kan doen met <strong>de</strong> zekerheid, dat zijn gez<strong>in</strong> -en dat <strong>in</strong> <strong>de</strong> ruimste beteekenis van hetwoord — <strong>in</strong>geval van ziekte ten volle verzorgdachterblijft"In een volgend artikel zullen wij nog na<strong>de</strong>r op<strong>de</strong>ze regel<strong>in</strong>g terugkomen.Persberichten N A.F.Het N.A.F. groeitDe Centrale Persdienst van het N.A.F- meldt:Naast <strong>de</strong> talrijke <strong>in</strong>dividueele aanmeld<strong>in</strong>genbij • het Ne<strong>de</strong>rlandsche <strong>Arbeid</strong>sfront, hebben<strong>de</strong>zer dagen <strong>de</strong> werkers van eenige bedrijven<strong>in</strong> ons land zich collectief bij het N.A.F, gemeld.Het omvangrijke aantal werkers van <strong>de</strong> N.V.Haar<strong>de</strong>n- en Kachelfabriek De Etna te Bredaheeft zich gezamenlijk opgegeven als lid vanhet Ne<strong>de</strong>rlandsche <strong>Arbeid</strong>sfront.Evenzeer zijn bedrijfslei<strong>de</strong>rs en alle an<strong>de</strong>rearbei<strong>de</strong>rs van twee belangrijke aannemersfirma's<strong>in</strong> Drente gezamenlijk toegetre<strong>de</strong>n tothet N.A.F.Op voorstel van het Ne<strong>de</strong>rlandsche <strong>Arbeid</strong>sfrontheeft <strong>de</strong> Secretaris-Generaal voor het Staatstoezichtop <strong>de</strong> Ziekenfondsen, <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> regel<strong>in</strong>ggetroffen:Bij gebrek aan plaatsruimte <strong>in</strong> een sanatoriumkunnen verplicht-verzeker<strong>de</strong>n <strong>in</strong>gevolge het Ziekenfondsenbesluit,tot het oogenblik, dat opnamemogelijk is. voorloopig ter verpleg<strong>in</strong>g wor<strong>de</strong>n opge- -nomen <strong>in</strong> door <strong>de</strong> Geneeskundige Inspectie van <strong>de</strong>Volksgezondheid voor <strong>de</strong> verpleg<strong>in</strong>g van tuberculoselij<strong>de</strong>rsgoedgekeur<strong>de</strong>- ziekenhuizen.Door <strong>de</strong>ze regel<strong>in</strong>g wordt voorkomen, dat, <strong>in</strong> afwacht<strong>in</strong>gvan <strong>de</strong> gelegenheid tot opname* <strong>in</strong> eensanatorium, <strong>de</strong> termijn van 26 weken verstrijkt, geduren<strong>de</strong>welke ziekengeld wordt genoten en aanspraakop geneeskundige behan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g voor reken<strong>in</strong>gvan het ziekenfonds kan wor<strong>de</strong>n gemaakt.Daar dus thans <strong>in</strong> <strong>de</strong> meeste gevallen opname..b<strong>in</strong>nen 26 weken na het ontstaan van <strong>de</strong> ziektemogelijk is gewor<strong>de</strong>n, wordt hierdoor voorkomen,dat <strong>de</strong>ze opname voor reken<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>n verzeker<strong>de</strong>zelf zal geschie<strong>de</strong>n, wat niet <strong>in</strong> overeenstemm<strong>in</strong>gzou zijn met <strong>de</strong> bedoel<strong>in</strong>gen van het Ziekenfondsenbesluit.' -CORRESPONDENTIEEen tu<strong>in</strong>bouwarbei<strong>de</strong>rWij kunnen op brieven van personen, die hun naamniet. noemen, niet <strong>in</strong>gaan. Overigens is het N.A.F, geenS<strong>in</strong>terklaas, die, goe<strong>de</strong> gaven uit<strong>de</strong>elend, door het landrijdt! Het is'een organisatie van werkers, die met elkaar,voor elkaar iets trachten te bereiken. Wie ongeorganiseerdblijft, moet zich niet beklagen over onvêldoen<strong>de</strong>arbeidsvoorwaar<strong>de</strong>n! 'D9999'itmaal zou onze bijdrage beter kunnenheeten: „Waar o<strong>nr</strong>echt o<strong>nr</strong>echt bleef:"'Wanthet is een brokje uit het leven van een Amster-/damschen werklooze. Het speel<strong>de</strong> zich af <strong>in</strong> het'jaar 1939 en het recht, dat gesproken werd door<strong>de</strong> heeren van <strong>de</strong>n „Steun" was bitter o<strong>nr</strong>echt.Luistert u maar:•Henk" Za<strong>de</strong>l trof het lot, -dïlt <strong>in</strong> die jaren zooveleduizen<strong>de</strong>n, zoovele tienduizen<strong>de</strong>n trof. Hijwas werkloos -gewor<strong>de</strong>n en ontv<strong>in</strong>g als ongeorganiseer<strong>de</strong>arbei<strong>de</strong>r zijn uitkeer<strong>in</strong>g van MaatschappelijkSteun, 's Morgens of 's middagsmoest hij stempelen, 's Zaterdags kaart ruilenen 's Woensdags ontv<strong>in</strong>g hij dan <strong>de</strong> somma vanƒ 14.45, waar hjj, z'n vrouw en z'n twee k<strong>in</strong><strong>de</strong>rtjes,nadat <strong>de</strong> huisbaas ƒ 3.80 huur ontvangenhad, <strong>de</strong> week mee rond moesten zien te komen.Te veel om te sterven, te we<strong>in</strong>ig- om te leven.Doch <strong>de</strong> hooge heeren <strong>in</strong> Den Haag zagen het enzij zei<strong>de</strong>n, dat het goed wasTotdat het <strong>de</strong>n ambtenaar opviel, dat Za<strong>de</strong>lie<strong>de</strong>re week een rijksdaal<strong>de</strong>r verdiensten opgaf,waarvan hij boven zijn steunbedrag nog eensdrie en tachtig centen ontv<strong>in</strong>g. Tja, hoe zat hetdaar eigenlijk mee? Ltn. on<strong>de</strong>rzoek werd <strong>in</strong>ge-2steld, een <strong>in</strong>formator - - <strong>in</strong> <strong>de</strong>- wan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g „bezoeker"genaamd - - g<strong>in</strong>g- eens bij hem <strong>in</strong>ïormeerenen toen bleek, dat hij ie<strong>de</strong>ren dag eenigeuren <strong>in</strong> het fietsenstall<strong>in</strong>kje van zijn ou<strong>de</strong>rs hielpen daarvoor ƒ2.50 beur<strong>de</strong>, die hij eerlijk opgaf.Of daar soms iets op tegen was, wil<strong>de</strong> Jan welweten toen <strong>de</strong> „Steun" zich plotsel<strong>in</strong>g- zoo belangstellendtoon<strong>de</strong>. Maar daar moest MaatschappelijkSteun eens ernstig over na<strong>de</strong>nken...Het on<strong>de</strong>rzoek werd voortgezet en men kwamterecht brj '<strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs, die natuurlijk bevestig<strong>de</strong>n.,dat een en an<strong>de</strong>r zoo was als hun zoon hadopgegeven. Of daar iets op tegen was, wil<strong>de</strong>nook zij wel weten. Maar daar moest MaatschappelijkSteun eens ernstig over na<strong>de</strong>nkenHet on<strong>de</strong>rzoek werd weer voortgezet en toenbleek, dat Jan's ou<strong>de</strong>rs, «ienschen op leef tijd, metdat onnoozele fietsenstall<strong>in</strong>kje hun hoofd bovenwater moesten hou<strong>de</strong>n. Want een centje voor-,<strong>de</strong>n ou<strong>de</strong>n dag had<strong>de</strong>n zij nooit opzij kunnenleggen en met zoo'n paar gul<strong>de</strong>n ou<strong>de</strong>rdomsrenteOch <strong>de</strong> heeren van <strong>de</strong>n Steun zou<strong>de</strong>n^toch begrijpen, dat het daar niet van g<strong>in</strong>g. Enomdat het stall<strong>in</strong>kje niet alleen 's morgens vroeg,maar ook 's avonds laat open moest zijn en hetva<strong>de</strong>r wat- zwaar viel, zoo'n heelen f}ag <strong>in</strong> touwte zijn, had Jan, die toch niets te doen had, aangebo<strong>de</strong>nwat mee te hei<strong>de</strong>n en d«'f>r saven ^ehem dan dien rijksdaal<strong>de</strong>r voo^. Voor dat geldkon<strong>de</strong>n ze geen jongen krijgen en een knechtkon er heusch niet op overschieten.Toen wist Maatschappelijk Steun genoeg. Hetresultaat? Dé steun- van Jan Za<strong>de</strong>l werd onmid<strong>de</strong>llijk-stopgezet.Hij had zijn verdiensten 'weleerlijk opgegeven, maar gebleken was, dat hijzeker vier uren per dag „werkzaam was <strong>in</strong> ee<strong>nr</strong>ijwielstall<strong>in</strong>g" dus niet werkloos wasdus niet voor werkloozenuitkeer<strong>in</strong>g <strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>gkwam. En daarmee basta!De klacht waarma<strong>de</strong> Jan's ou<strong>de</strong>rs zich tot <strong>de</strong>'nSteun wend<strong>de</strong>n had geen resultaat. „Indien",zoo werd <strong>de</strong>n' ou<strong>de</strong>n man verteld, „dat zaakjevan u niet voldoen<strong>de</strong> oplevert om er een knechtop na te hou<strong>de</strong>n en u bent zelf niet • meer <strong>in</strong>staat om het werk te doen, dan moet u het maaropheffen en bij ons steun aanvragen. En danzullen we wel eens ver<strong>de</strong>r zienNa eenige weken, toen Jan Za<strong>de</strong>l huurschuldhad, <strong>in</strong> het krijt stond bij <strong>de</strong>n bakker, <strong>de</strong>n melkboeren <strong>de</strong>n groe'man, toen dé honger slechtsmet behulp van me<strong>de</strong>lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> buren buiten dë~<strong>de</strong>ur gehou<strong>de</strong>n werd, kreeg Jan weer steun. Deheeren lieten dan maar „gena<strong>de</strong> voor recht gel<strong>de</strong>n".Maar het werd hem verbo<strong>de</strong>n ooit weer<strong>in</strong> het stall<strong>in</strong>kje van zijn va<strong>de</strong>r te komen, laatstaan er te werkenZiedaar het rerVit van <strong>de</strong>n werKioo^e <strong>in</strong> diengoeuen oud.en trjul
i ' Een heilzaam, <strong>in</strong>itiatiet "" ' |van <strong>de</strong>n1i!Ne<strong>de</strong>rlandschen Voiksdienst* *„Hoe heet jij? Nellie? Mooi zoo, Nellie, ga hiermaar eens zitten. En nu mondje open. Neen,wijd open! Prachtig. Nu, dat gaat nogal. M lgaaf, M2 gaaf, hoektand'carieus, één <strong>in</strong> doorbraak."Gebogen over het kle<strong>in</strong>e figuurtje <strong>in</strong> <strong>de</strong>n hoogenstoel, mét het kle<strong>in</strong>e spiegeltje aan <strong>de</strong>n nikkelenstaaf ;n het mondje manipuleerend, gaat<strong>de</strong> tandarts van <strong>de</strong>n Ne<strong>de</strong>rlandschen Voiksdienstvoort met zijn on<strong>de</strong>rzoek. Ie<strong>de</strong>r tandjewordt nagezien. Zijn assistente noteert <strong>de</strong>n toestan<strong>de</strong>rvan op <strong>de</strong> voor ie<strong>de</strong>r k<strong>in</strong>d aangeleg<strong>de</strong>kaart. Aldus wordt een nauwkeurig overzichtverkregen over <strong>de</strong>n toestand <strong>de</strong>r gebitten vanvoorloopig nog slechts een <strong>de</strong>el onzer schoolgaan<strong>de</strong>jeugd.Best is <strong>de</strong>ze niet!W^l kan Ne<strong>de</strong>rland bogen op het laagste sterftecijfervan Europa, maar niettem<strong>in</strong> laat <strong>de</strong>volksgezondheid nog veel te wenschen over.Vooral met <strong>de</strong> gebitten <strong>de</strong>r Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs is hetover het algemeen .droef gesteld. De caries oftandwolf is een volksziekte gewor<strong>de</strong>n, waartegen,hslaas, van overheidswege niets werd gedaan.Hier en daar zijn, enkele plaatselijke<strong>in</strong>itiatieven genomen; <strong>de</strong> bezu<strong>in</strong>ig<strong>in</strong>g van enkelejaren gele<strong>de</strong>n 'leeft <strong>de</strong>ze echter weer grooten<strong>de</strong>els<strong>de</strong>n kop <strong>in</strong>gedrukt. Gave gul<strong>de</strong>ns warenblijkbaar belangrijker dan gave tan<strong>de</strong>n! Zooverdween ook <strong>de</strong> <strong>in</strong> een enkele plaats tot standgekomen schooltandverzorg<strong>in</strong>g weer van hettooneel.En dit, terwijl toch het slagwoord: „Slechtetan<strong>de</strong>n een gevaar voor <strong>de</strong> volksgezondheid" zoobij uitstek waar is!De Ne<strong>de</strong>rlandsche Voiksdienst heeft daaromhet <strong>in</strong>itiatief genomen, om tot centraal .georganiseer<strong>de</strong>,. lan<strong>de</strong>lijke Schooltandverzorg<strong>in</strong>g tekomen.Waarom juist op <strong>de</strong> scholen?In d'e eerste plaats zijn daar <strong>de</strong> k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren bijeenen .dus gemakkelijk allemaal te .bereiken.Zij behoeven geen specialen gang naar <strong>de</strong>n tandartste maken. In <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> plaats echter verschijnen<strong>in</strong> het zeven<strong>de</strong> levensjaar <strong>de</strong> eerste,blijven<strong>de</strong> kiezen, zoodat men, bij <strong>de</strong> eerste klasbeg<strong>in</strong>nend, regelmatige controle op het blijvendgebit kan uitoefenen. Hoe noodig het ook wezenzou, ook aan het melkgebit <strong>de</strong> noodige zorg tebeste<strong>de</strong>n, daar is men nog niet aan toe!De als proef nog op beschei<strong>de</strong>n schaal begonnenschooltandverzorg<strong>in</strong>g door <strong>de</strong>n Ne<strong>de</strong>rl.Voiksdienst, beg<strong>in</strong>t daarom met <strong>de</strong> eerste klas.De rest is reeds te sterk aangetast en zou teveel tijd kosten. Het twee<strong>de</strong> jaar echter neemtmen bij het eerste leerjaar ook <strong>de</strong> reeds eenjaar eer<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>l<strong>de</strong> k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren, het <strong>de</strong>r<strong>de</strong> jaarkomt er weer-een groep bij, zoodat na zes j aai<strong>de</strong>heele school on<strong>de</strong>r regelmatige controle staaten alle k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren <strong>de</strong> school met een goed gebitverlaten.In voorloopig zeven verschillen<strong>de</strong> plaatsen, <strong>in</strong>verschillen<strong>de</strong> <strong>de</strong>elen <strong>de</strong>s lands, heeft <strong>de</strong> N.V.D.een eigen tandarts <strong>in</strong> <strong>de</strong> scholen aan 't .werkgezet.Bang zijn <strong>de</strong> .k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren niet voor hem. Waaromook zou<strong>de</strong>n ze dat zijn? Ze weten niet, dat hijze wel eens pijn zou kunnen doen. En hij doétze ook geen pijn, wanneer hij er vroeg genoegaan te pas-komt. Pas wanneer het rott<strong>in</strong>gsprocesté ver is voortgeschre<strong>de</strong>n, brengt een behan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>gmogelijkerwijs pijn met zich mee.En zoo -komt <strong>in</strong> <strong>de</strong> kamer, die <strong>de</strong>n , tandarts<strong>in</strong> <strong>de</strong> school ter beschikk<strong>in</strong>g is gesteld, en waarwij rustige toeschouwers zijn, <strong>de</strong> eene kleuterna <strong>de</strong>n an<strong>de</strong>ren b<strong>in</strong>nen, beklimt <strong>de</strong>n hoogenstoel en laat zon<strong>de</strong>r vrees door <strong>de</strong>n vrien<strong>de</strong>lij kenman <strong>in</strong> zijn witte jas <strong>in</strong> zijn mondje kijken.Zon<strong>de</strong>r vrees?Maar daar kl<strong>in</strong>kt luid gesnik buiten <strong>de</strong> <strong>de</strong>ur!„Ik wil naar huis!", kl<strong>in</strong>kt het droevig.„Wat is dat hou!" vraagt <strong>de</strong> tandarts, diezijn werk een oogenblik staakt om te luisteren..Het k<strong>in</strong>d <strong>in</strong> <strong>de</strong>n stoel beg<strong>in</strong>t te lachen. „O, datis mijn vriend<strong>in</strong>netje", snapt ze. En een beetjem<strong>in</strong>achtend: „die is zoo bang als wat!"De <strong>de</strong>ur gaat open en <strong>de</strong> bangebrpek komtb<strong>in</strong>nen, snikkend van wat ben je me. „Ik durfniet, ik durf niet!" kl<strong>in</strong>kt het klagend.Juf moet erbij komen. Ja, er is Tiet meisjevroeger eens een kies getrokken en dat heefthaar toen nogal wat pijn gedaan. „Daar heb jehet!'" zei <strong>de</strong> arts tot ons. En toen loodste hij <strong>de</strong>huilend^ kleutei* met een zoet lijntje <strong>in</strong> zijnstoel.(Foto's: A.P.—Breyer).„Doet u me niks!"„We<strong>in</strong>een, ik doe je niks, hoor! Ik wil alleeneven <strong>in</strong> je mondje kijken. Mag ik dat?"„Niet met dat d<strong>in</strong>g, niet met dat d<strong>in</strong>g", huil<strong>de</strong>het k<strong>in</strong>d, dui<strong>de</strong>nd op h,et spiegeltje.„Dat is alleen maar ,een spiegeltje. Kijkmaar. Zie je wel?"„Ja", zucht het k<strong>in</strong>d.„Kom dan, even je mondje open. Nóg meer!Wat drommel, er moet een heelen hooiwagendoor kunnen!" *Een lachje breekt door <strong>de</strong>'tranen heen. Dekalmte is weergekeerd. Vlug verricht <strong>de</strong> artszijn werk en even later gaat het k<strong>in</strong>d weerheen, hon<strong>de</strong>rd pond lichter.Zoo wordt het gebit van ie<strong>de</strong>r k<strong>in</strong>d zorgvuldiggecontroleerd. Een volgen<strong>de</strong>n keer volgt <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g.Enkele k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren krijgen reeds nu eenvull<strong>in</strong>g, wanneer het al zeer noodig blijkt. Wantreeds op <strong>de</strong>zen jeugdigen leeftijd komt het voor,dat van <strong>de</strong> enkele blijven<strong>de</strong> kiezen er reeds eenis aangetast.Zon<strong>de</strong>r zorg voor <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs, zon<strong>de</strong>r kosten,zon<strong>de</strong>r narigheid voor <strong>de</strong> k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren, geschiedt ditalles.Het valt te hopen, dat <strong>de</strong> N.V.D. spoedig <strong>in</strong>staat zal zijn, eventueel met hulp <strong>de</strong>r 'gemeenten,dit prachtige werk <strong>in</strong> het belang <strong>de</strong>r Ne<strong>de</strong>rlandschevolksgezondheid over heel het land uitte brei<strong>de</strong>n.De Voiksdienst zorgt voor tcmdbehan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>gop <strong>de</strong> scholen. Ditwerk is reeds <strong>in</strong> verschillen<strong>de</strong>prov<strong>in</strong>cies ter hand genomen.
Alle natuurvrien<strong>de</strong>n zijn er al s<strong>in</strong>ds weken opuit om <strong>de</strong>n eersten nachtegaal te hooren. <strong>de</strong> eersteZwaluwen te zien, <strong>de</strong> eerste speenkruidbloempjes teont<strong>de</strong>kken tusschen het dorre .blad op <strong>de</strong>n boschgrond.Dat is ie<strong>de</strong>r jaar weer een vreedzame jachtop „eerstel<strong>in</strong>gen", en velen hebben <strong>de</strong> allesz<strong>in</strong>s loffelijkegewoonte, om die eerste waarnem<strong>in</strong>gsdata op teteekenen <strong>in</strong> een boekje. En juist na een w<strong>in</strong>ter als wethans gehad hebben, bewijst zulk een aanteekën<strong>in</strong>genboekjezijn bestaansrecht. Wij kon<strong>de</strong>n daaropal eer<strong>de</strong>r wijzen en ook thans, nu we het over <strong>de</strong>kikkers willen hebben, beg<strong>in</strong>nen we weer met onseigen aanteekenboekje: Dat bewijst alweer, dat <strong>de</strong>natuur dit voorjaar fl<strong>in</strong>k wat later ontwaakt is da<strong>nr</strong>ia normale w<strong>in</strong>ters. De kikkers hoor<strong>de</strong>n we <strong>in</strong> 1937voor het eerst kwaken op 29 Maart, het jaar daaropwas het 4 April, toen een keer 2 April. En dit jaar?Op <strong>de</strong>n tien<strong>de</strong>n April hoor<strong>de</strong>n we voor het eerst eenverliefd* groen j as kwaken!Maar nu is dan toch overal <strong>de</strong> nachtzang <strong>de</strong>rverlief<strong>de</strong> kikvorschen begonnen. Duizen<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>zeamphibieën zitten van zonson<strong>de</strong>rgang tot zonsopgangaan <strong>de</strong>n oever van <strong>de</strong> plassen en slooten, rivieïenen moerassen en laten hun <strong>in</strong>dividueel zoo verschillen<strong>de</strong>,rollen<strong>de</strong> kwaakgelui<strong>de</strong>n heel <strong>de</strong>n nacht^door over <strong>de</strong> weilan<strong>de</strong>n daverenBit betrekkelijk on wellui<strong>de</strong>n<strong>de</strong>' geratel heeft <strong>in</strong>het volksgeloof heel wat beteekenis. Trouwens, <strong>de</strong>kikkers hebben over het algeme§n een belangrijkerol <strong>in</strong> het volksgeloof gespeeld en dat is geen won<strong>de</strong>r,want het heeft heel lang geduurd eer <strong>de</strong> mensclTen<strong>de</strong>n. ontwikkel<strong>in</strong>gsgang van <strong>de</strong>ze slootbewonersgoed kon<strong>de</strong>n verklaren en zoo lang <strong>de</strong> menschvan vroeger eeuwen geen plausibele verklar<strong>in</strong>g voor*een natuurverschijnsel wist te v<strong>in</strong><strong>de</strong>n, zoch,t hijeen verklar<strong>in</strong>g die iets te maken had met won<strong>de</strong>ren,met bovennatuurlijke verschijnselen.De menschen hebben ook altijd op <strong>de</strong> kikkersgelet. En <strong>de</strong> keuterboer van <strong>de</strong> Veluwe, die bij zijnarbeid <strong>de</strong> kikkers hoort kwaken, -hoort daar<strong>in</strong> alseen soort bespott<strong>in</strong>g: ,,'k" Waark, 'k Waark!" Enheeft die boer, die op die zandgron<strong>de</strong>n hard genoegmoet ploeteren om <strong>de</strong> e<strong>in</strong>djes aan elkaar te knoo-Pen, dan geen re<strong>de</strong>n om m<strong>in</strong> of meer korzelig teantwoor<strong>de</strong>n: 'k Waark/ök, 'oud oe moei!" Let ermaar eens op, het is <strong>de</strong> eerste reactie van <strong>de</strong> Veluweboerenals zij <strong>de</strong> kikkers hooren kwaken.We kennen allen wel het ou<strong>de</strong> rijmpje:Als <strong>de</strong> kikker kwaakt,vast regen naakt."Of dat waar is, weten we niet, maar wanneer hetheel laftg droog is geweest, zijn er toch nog altijdboerenjongens, die een kikker' vangen en hem netzoolang bewerken tot het dier van narigheid beg<strong>in</strong>tte kwaken..Bepaald prettig is dat kwaken van <strong>de</strong> kikkersniet, wanneer men dat een heelen nacht vlak <strong>in</strong> zijn- nabijheid moet hebben en <strong>in</strong> ou<strong>de</strong> veror<strong>de</strong>n<strong>in</strong>genkunnen we dari ook menigmaal bepal<strong>in</strong>gen met betrekk<strong>in</strong>gtot het kikkergekwaak tegenkomen. Zoowaren <strong>de</strong> hoorigen van <strong>de</strong> pr<strong>in</strong>sen van Soubise,e<strong>de</strong>llie<strong>de</strong>n die hun kasteel <strong>in</strong> Noord-Frankrijk had<strong>de</strong>n,vijf eeuwen gele<strong>de</strong>n verplicht om <strong>in</strong> <strong>de</strong>n huwe--lijksnacht van hun Heer aan een stuk door metstokken <strong>in</strong> <strong>de</strong> slotgrachten en <strong>de</strong> omr<strong>in</strong>gen<strong>de</strong> wa£e -ren te slaan om <strong>de</strong> boerennachtegalen het zwijgenop te-leggen. Tot <strong>in</strong> het beg<strong>in</strong> van <strong>de</strong> zestien<strong>de</strong>eeuw heeft die bepal<strong>in</strong>g bestaan. De historie vermeldtniet, of <strong>de</strong> hoorigen met hun stokken nog nietmeer lawaai maakten dan <strong>de</strong> groenjassen' <strong>in</strong> hetwater.Ook <strong>in</strong> <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> speel<strong>de</strong>n <strong>de</strong> kikkerseen rol van belang. .Ou<strong>de</strong> boeken vertellen ons daar•het een en an<strong>de</strong>r van. Wilt u eens een uitstekendbloedstelpend mid<strong>de</strong>l uit vroeger eeuwen leerenkennen? Dat werd als volgt samengesteld: <strong>in</strong> Meimoest men een grooten groenen kikker vangen, eenzoo groot mogelij ken, en dien laten uitdrogen. Diegedroog<strong>de</strong> kikker moest dan tot poe<strong>de</strong>r wor<strong>de</strong>n gestampten- vermengd wor<strong>de</strong>n met roo<strong>de</strong>n wijn. eenscheut menschenbloed "en <strong>de</strong> schillen van granaatappelen.Een an<strong>de</strong>r uitstekend mid<strong>de</strong>l tegen bloed<strong>in</strong>genwas ook kikkerdril. dat gewoon <strong>in</strong>genomenmoest wor<strong>de</strong>n, maar die. merkwaardige substantiekon nog voor tientallen an<strong>de</strong>rec, kwalen wor<strong>de</strong>n gebruikt,-van huidziekten tot en met moe<strong>de</strong>rvlekken.Nog vele an<strong>de</strong>re on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>elen van <strong>de</strong>s kikkers lijfwaren van waar<strong>de</strong> voor <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> onzer verrevoorva<strong>de</strong>ren. Kikkeroogen, die -men <strong>in</strong> een zakje 1naai<strong>de</strong> en op <strong>de</strong> borst droeg, op het bloote lijf wantan<strong>de</strong>rshielp het niet, waren een probaat mid<strong>de</strong>l- tegen allerlei oogziekten • en bescherm<strong>de</strong>n <strong>de</strong>n dragertegen bl<strong>in</strong>dheid. Vooral vanwege die laatsteeigenschap wer<strong>de</strong>n ze vrij vaak door soldaten gedragen.Het is mogelijk, dat dit laatste gebruik eenuitvloeisel is van <strong>de</strong> , signatuurleer <strong>de</strong>r Ou<strong>de</strong>n, <strong>de</strong>leer die aan <strong>de</strong> longvormige bla<strong>de</strong>ren van het Longkrui<strong>de</strong>en geneeskrachtige werk<strong>in</strong>g toeschreef voor<strong>de</strong> longen <strong>de</strong>r menschen. die <strong>de</strong> zwaardvormige bla<strong>de</strong>renvan^<strong>de</strong> lis beschouw<strong>de</strong> als een probaat mid<strong>de</strong>ltegen won<strong>de</strong>n, toegebracht met het mes of hetzwaard, omdat alles <strong>in</strong> <strong>de</strong> natuur immers zijn bestemm<strong>in</strong>gmoest hebben? -^Tegen hoofdpijn had men ook een probaat kikkermid<strong>de</strong>l.Meri v<strong>in</strong>g een kwaker, liefst eentje diezoo groot mogelijk was en bond dien op <strong>de</strong>n buikvan <strong>de</strong>n door hoofdpijn gekwel<strong>de</strong> B<strong>in</strong>nen het uurwas <strong>de</strong> pijn dan verdwenen want die was overgegaanop <strong>de</strong>n kikker. Voor vele veeziekten was ergeen beter mid<strong>de</strong>l dan kikvorschen. Had een koelastvan verstopp<strong>in</strong>g, dan was net voldoen<strong>de</strong>, haardrie leven<strong>de</strong> kikkers te laten slikken. Die woel<strong>de</strong>n,n.l. '<strong>de</strong> verstopp<strong>in</strong>g los!Zooals gezegd, heeft <strong>de</strong> mensch <strong>in</strong> twijfel verkeerdover <strong>de</strong>n ontwikkel<strong>in</strong>gsgang van <strong>de</strong> kikkers. Nog <strong>in</strong><strong>de</strong> twaalf<strong>de</strong> eeuw was <strong>de</strong> meen<strong>in</strong>g van S<strong>in</strong>te Hil<strong>de</strong>gar<strong>de</strong>,een Duitse ab<strong>de</strong>s. dat <strong>de</strong> kikkers aan <strong>de</strong>boomen groei<strong>de</strong>n en daêir op zwoele voorjaarsnachtenuitregen<strong>de</strong>n.. Toen had nier; dus het verbandtusschen kikkerdril, don<strong>de</strong>rkoppen en verlief<strong>de</strong>kwakers nog heelemaal niet <strong>in</strong> <strong>de</strong> gaten En tegenwoordigkan ie<strong>de</strong>re jongen van <strong>de</strong> lagere school udien samenhang verklaren.Dat kwaken doen <strong>de</strong> kikkermannetjes, om <strong>de</strong> uitverkorenehuns harten te lokken en waarschijnlijkook. om an<strong>de</strong>ren kwakers te bedui<strong>de</strong>n, dat eengrondgebied rondom zo'n ratelen<strong>de</strong>n „boerennachtegaal"al bezet isEn wie er goed op let, <strong>in</strong> <strong>de</strong>ze nachten, zal algauw bemerken, dat er geen twee mannetjeskikkers<strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> stem hebben. De groote, ou<strong>de</strong> knapen latenhun rateltoon diep en vol over <strong>de</strong> weilan<strong>de</strong>nkl<strong>in</strong>ken, <strong>de</strong> jongelie<strong>de</strong>n hebben nog. maar hooge,dunne stemmen en daartusscheri zitten allerlei over- .gangen. Het is ook heel goed te hooren. dat <strong>de</strong> kikkersaan bepaal<strong>de</strong> dome<strong>in</strong>en gebon<strong>de</strong>n zijn. Eenigejaren lang hebben we <strong>in</strong> <strong>de</strong> omgev<strong>in</strong>g van -onzewon<strong>in</strong>g een bijzon<strong>de</strong>r zwaren roller gehoord, die afkomstigwas van een heel grooten kikker. En ie<strong>de</strong>rvoorjaar was hij weer op zijn post! Die was trouwenszoo oppermachtig dat hij <strong>in</strong> zijn slootje geenan<strong>de</strong>re kikkers duld<strong>de</strong>.
Hef <strong>de</strong>creet van <strong>de</strong>n.RijkscómniLSsarisDe bouwvergunn<strong>in</strong>g ie verleend: voor mij ligthet <strong>de</strong>creet van <strong>de</strong>n Rijkscommissaris, dd. ï Mei<strong>1942</strong>, over <strong>de</strong> opricht<strong>in</strong>g van het „Ne<strong>de</strong>rlandsche<strong>Arbeid</strong>sfront" (N.A.F.).„Leer het uit het hoofd kennen" werd mij gisterengeadviseerd. Ongetwijfeld is <strong>de</strong>ze raad goedbe'doeld. Slechts had daaraan kunnen wor<strong>de</strong>ntoegevoegd:Lees het 's morgens, <strong>in</strong> alle vroegte, als alleen<strong>de</strong> vogels nog maar" <strong>in</strong> <strong>de</strong> weer zijn; lees het's avonds,. als alles slaapt; lees het vooral, methet hart, zoo .goed als me,t het verstand!Want: alléén aldus leeren wij. het begrijpen)verstaan, dit <strong>de</strong>creet van <strong>de</strong>n Rijkscommissaris,uitgevaardigd <strong>in</strong> dit, hem vreem<strong>de</strong> land, voorhem veelal vreem<strong>de</strong>, ja, goed<strong>de</strong>els vijandig gez<strong>in</strong><strong>de</strong>me<strong>de</strong>-menschen; uitgevaardigd <strong>in</strong> een tijd,waar<strong>in</strong> zijn eigen volk op <strong>de</strong> slagvel<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>IJszee tot <strong>de</strong>n Evenaar uit duizend won<strong>de</strong>nbloedt <strong>in</strong> een strijd op léven en dood .-..En als wij dan daaraan even <strong>de</strong>nken, dan gevoelenwij na lez<strong>in</strong>g van het <strong>de</strong>creet <strong>in</strong>zake <strong>de</strong>opricht<strong>in</strong>g van het N.A.F., dat daar<strong>in</strong> vooral totuit<strong>in</strong>g komt, dat daar<strong>in</strong> vooral tot ons spreekt:<strong>de</strong> geest van het waarachtig socialisme; <strong>de</strong> geestvan genegenheid, van lief<strong>de</strong> van <strong>de</strong>n Führer en<strong>de</strong>n üijkscommissaris voor ons Ne<strong>de</strong>rlandsche,aan het rh<strong>in</strong>ne stamverwante broe<strong>de</strong>rvolk, metname voor <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche werkers, wien zij<strong>de</strong> rechten geven, waarnaar meer dan een halveeeuw reeds onze beste sociale voorvechters:Domela Nieuwenhuis, Troelstra, Dr. Kuyper envele an<strong>de</strong>ren vergeefs streef<strong>de</strong>n, waarvoor velenonzer beste lei<strong>de</strong>rs stre<strong>de</strong>n en le<strong>de</strong>n.Is het zoo niet? Is het iets an<strong>de</strong>rs soms dangenegenheid en acht<strong>in</strong>g, dan lief<strong>de</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong>n bestenz<strong>in</strong> van het woord, vrij van sentimenteel gedoeen van theatrale bombast, wat daar tot onsspreekt <strong>in</strong> <strong>de</strong> simpele omschrijv<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> taakvan het N.A.F, <strong>in</strong> dit opricht<strong>in</strong>gs<strong>de</strong>creet vanl Mei <strong>1942</strong>? Neen, iets an<strong>de</strong>rs kan het niet zijn!Oor<strong>de</strong>el zelf.Het N.A.F, heeft tot taak:1. <strong>de</strong> <strong>in</strong> het bedrijfsleven staan<strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandschemenschen samen te bun<strong>de</strong>len (dus: <strong>de</strong>ver<strong>de</strong>eldheid uitbannen, <strong>de</strong> eenheid vanwillen bevor<strong>de</strong>ren!);2. hun belangen te behartigen;"3. hen op te voe<strong>de</strong>n tot we<strong>de</strong>rzijdsch begriphun economische belangen en voor hunsociale en cultureele behoeften;4. me<strong>de</strong> te werken aan <strong>de</strong> bevredig<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>zebehoeften.En- ver<strong>de</strong>r:Het N.A.F, heeft vooral tot taak:5. me<strong>de</strong> te werken bij het tot stand brengenvan rechtvaardige toestan<strong>de</strong>n op het gebiedvan <strong>de</strong> sociale politiek <strong>in</strong> het algemeen envan <strong>de</strong> loon- en arbeidsvoorwaar<strong>de</strong>n <strong>in</strong> hetbijzon<strong>de</strong>r;6. me<strong>de</strong> te werken bij <strong>de</strong>n opbouw van hetwerk. <strong>de</strong>r sociale verzeker<strong>in</strong>gen en <strong>de</strong> bepal<strong>in</strong>genop <strong>de</strong> bescherm<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>n arbeid;7. <strong>de</strong>n arbeidsvre<strong>de</strong> te verzekeren door <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandschewerkers op te voe<strong>de</strong>n <strong>in</strong> <strong>de</strong>n z<strong>in</strong>van <strong>de</strong> bedrij f sgemeenschap;.8. <strong>de</strong> uitbreid<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> beroepsbekwaamheid<strong>de</strong>r Ne<strong>de</strong>rlandsche werkers;9. <strong>de</strong> .opricht<strong>in</strong>g en <strong>in</strong>standhoud<strong>in</strong>g van <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>genvoor eigen hulp;10. <strong>de</strong>n Ne<strong>de</strong>rlandschen werkers advies te geven<strong>in</strong> alle aangelegenhe<strong>de</strong>n van arbeidsrechten sociale verzeker<strong>in</strong>gen en conflicten enhen te vertegenwoordigen voor het gerecht,enz. enz.Hi twee paragrafen, <strong>in</strong> enkele sobere z<strong>in</strong>nen,wordt aldus werkelijkheid al datgene, en veelmeer nog, waarnaar <strong>de</strong> beste sociale voorvechters<strong>in</strong> Ne<strong>de</strong>rlarnJ <strong>in</strong> <strong>de</strong> laatste 50 jaren hebbengestreefd:Sociale rechtvaardigheid, sociale vre<strong>de</strong>, wettiggewaarborgd.' ~"Kijk, als je <strong>in</strong> dien goe<strong>de</strong>n, ou<strong>de</strong>n tijd vanvoor 10 Mei 1940, waar<strong>in</strong> het volgens Jan <strong>de</strong>Kankeraar zoo goed te leven was, het voorrechthebt genoten van ce behooren tot het leger vaneen half millioen Ne<strong>de</strong>rlandsche werkloozen; alsje" daarna an<strong>de</strong>rhalf jaar als distributie-ambtenaarhebt mogen werken on<strong>de</strong>r superieuren, dievan <strong>de</strong> Nieuwe or<strong>de</strong> niets moesten hebben enwien het onverschillig was of je van je salariskon rondkomen of niet en die er geen been <strong>in</strong> 'zagen, je onnoodig een paar maan<strong>de</strong>n te latenwachten op een - reeds toegeken<strong>de</strong> wélnoodige extra-uitkeer<strong>in</strong>g, dan wrijf je tochr"evenje oogen uit, als je dit <strong>de</strong>creet leest, dat hetN.A.F. o.m. tot taak heeft <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs opte voe<strong>de</strong>n tot we<strong>de</strong>rzijdsch begrip voor eikaarssociale behoeften en me<strong>de</strong> te werken aan c".ebevredig<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>ze behoeften.Dan weet je opeens, wat <strong>de</strong>n Ne<strong>de</strong>rlandschenwerker ontbrak: door <strong>de</strong> wet gewaarborg<strong>de</strong>sociale gerechtigheid, d.w.z.: a],les, wat noodig isom <strong>in</strong> <strong>de</strong>n arbeid — naast eigen bevredig<strong>in</strong>g —geluk te .v<strong>in</strong><strong>de</strong>n óók voor zijn gez<strong>in</strong>.En dat alles nu is het, dat wij, Ne<strong>de</strong>rlandschewerkers uit <strong>de</strong> lagere regionen, dooj dit <strong>de</strong>creet,door <strong>de</strong> opricht<strong>in</strong>g van het N.A.F., ons nu kunnériverwerven, ondanks, nee, dank zij <strong>de</strong>n verloren<strong>oorlog</strong>, dien wij ,aldus niet hebben verloren,doch gewonnen!Zie: dit is onze „onafzienbare <strong>oorlog</strong>sbuit":Het N.A.F.!Kl<strong>in</strong>kt het vreemd? Wilt dan even be<strong>de</strong>nken,dat wij, met al onze betreur<strong>de</strong> vrijhe<strong>de</strong>n e<strong>nr</strong>echten, eertijds toch vaak slechts waren: uitgetrokkenof dubbel-uitgetrpkken, d.w.z. uitgetrapteof dubbel-uitgetrapte „rechthebben<strong>de</strong>nop steun" en ,als wij 65 jaren wer<strong>de</strong>n, op ƒ3.—of ƒ 5.— ou<strong>de</strong>rdomsrente ....Werkers! Arm en berooid g<strong>in</strong>gen hon<strong>de</strong>rdduizen<strong>de</strong>nvan ons <strong>de</strong>n <strong>oorlog</strong> <strong>in</strong>; rijk komen wij eruit te voorschijn: DE BEPALINGEN VAN DITDECREET HEBBEN KRACHT VAN WET!!Allemachtig, hoe is 't mogelijk!Hoe is 't mogelijk ook, dat nog één Ne<strong>de</strong>rlandschenarbei<strong>de</strong>r moet wor<strong>de</strong>n gevraagd: „Kerel,heb je nu nog je vragenlijst niet <strong>in</strong>geleverd?"De bouwvergunn<strong>in</strong>g is verleend. Ne<strong>de</strong>rlandschewerkers: nu kunnen wij gaan bouwen! Aan <strong>de</strong>nslag! Het gebouw van het N.A.F, zal voor u alleneen goe<strong>de</strong>, gezon<strong>de</strong> won<strong>in</strong>g zijn, waar<strong>in</strong> het goedleven is! Hij, die déze bouwvergunn<strong>in</strong>g verleen<strong>de</strong>en zij, die het bouwwerk projecteer<strong>de</strong>n, zij wetenstellig, dat men van zwarte steenen geen withuis kan bouwen. Zij hebben ons, Ne<strong>de</strong>rlandschewerkers, waardige bouwers gekeurd; zulks <strong>in</strong>tegenstell<strong>in</strong>g tot hen, die ons 2on<strong>de</strong>r gewetenswroeg<strong>in</strong>g,als — vaak m<strong>in</strong><strong>de</strong>rwaardige — koopwaarbeschouwen.Laat ons daarvoor dankbaar zijnen het N.A.F,met waarachtige blijdschap ontvangen, <strong>in</strong> onseigen belang en aldus <strong>in</strong> het belang van ons volken va<strong>de</strong>rland!Op voor het Ne<strong>de</strong>rlandfiche <strong>Arbeid</strong>sfront!. ' » K. Oost<strong>in</strong>g.DER DE LOUPEMo<strong>de</strong>rne jeugdDe conducteur op het achterbalcon geeft een rukaan het lijntje boven zijn hoofd en schokkend ,stelt<strong>de</strong> tram zich <strong>in</strong> beweg<strong>in</strong>g.„Verhip!" zegt <strong>de</strong> eene dame tot <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re, „da'sook net an." Dan vallen ze hijgend terug pp <strong>de</strong> bank.Ze gaan maar een beschei<strong>de</strong>n rolletje spelen <strong>in</strong> ditblijspel, ze zijn bijna figuranten.Want <strong>de</strong> hoofdpersoon zwijgt nog, omdat ie moeilijkdit genot van met-<strong>de</strong>-tram-te-mogen-rij<strong>de</strong>n <strong>in</strong>eenskan verwerken. Het is een ras-joch. Een bulletje,dat je graag eens even een kneep <strong>in</strong> zijn beenenzou willen geven.„Jofel" zegt ie tenslotte.Maar zelfs dat allemaal is niet het leuke van ditknaapje.'t Leuke -•- voor ons dan — is, dat ie snipver^souwenis. Hij trompettert tenm<strong>in</strong>ste als een olifant <strong>in</strong>hongersnood, en 't is alsof dat neusje van hem eenklachteiisymphonie" brouwt, vol verontwaardig<strong>in</strong>gover <strong>de</strong> wisselvalligheid van het weer <strong>in</strong> <strong>de</strong> Bloeimaa-nd./Het jochie laat zijn neus zijn neus. Dat wil zeggendat hij niét <strong>de</strong> m<strong>in</strong>ste aandacht schenkt aan <strong>de</strong>'kou,die vloeibaar via zijn neus uit zijn, door <strong>de</strong> lente geteister<strong>de</strong>,lichaam komt. Daardoor gaat zijn neussteeds meer op een plaatje uit het aardrijkskun<strong>de</strong>boeklijken: Gezicht op <strong>de</strong> druipsteengrotten vanHan.„Faan raassie, wat?" zegt <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r, <strong>de</strong> eene dame,„Maurd!" trompettert ons vriendje.Het gehuil van <strong>de</strong> neu^ van het joch houdt nuie<strong>de</strong>reen van zijn tram'oezigheid. De,een <strong>in</strong>casseerthet gepiep gr<strong>in</strong>nekend, weer een an<strong>de</strong>r trekt een gezichtof ie languit <strong>in</strong> een beerput gevallen was.„Lastig verkoudheid, v<strong>in</strong>dt u niet?" beg<strong>in</strong>t eenstatige dame te trachten <strong>de</strong> aandacht van <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>rop tiet verstopte neusje van haar spruit te vestigen.En dit nu is werkelijk een dame, angstig nauwkeurigverzorgd van top tot teen. Een hoog op hetwater liggend, verou<strong>de</strong>rd l<strong>in</strong>ieschip. Ze heeft hetdrietal al van het beg<strong>in</strong> af aan zitten bekijken, alswaren Jiet vreemdsoortige beesten. Waarschijnlijkheeft ze er over zitten <strong>de</strong>nken waarom" <strong>de</strong> tram ookniet <strong>in</strong> klassen ver<strong>de</strong>eld is. Een akelige tante, die nogakeliger voornaam doet en die er zichtbaar op uit isom dit van leven bonkelen<strong>de</strong> drietal een figuur telaten slaan.„Lastig ^daome ... geen gehaur faur een futsoen<strong>de</strong>lijkmensch. Om je dood te sjeneire ..."„Ja, hij heeft het fl<strong>in</strong>k te pakken", houdt <strong>de</strong> dameaan, tot ergernis van alle opvaren<strong>de</strong>n, die pret <strong>in</strong> hetgeval' hebben.„'t Lekkere dier mos en zou voetballe. Ze schoolmos een belangraake mets spele ... Menei kon nietgemist wor<strong>de</strong>n... Nou had<strong>de</strong> ze <strong>de</strong> bovemeistermaor <strong>in</strong> -<strong>de</strong> kool gezet... Of ik 1 <strong>de</strong>n geen eirgevoelhad... Ken je begraape... Is <strong>in</strong> z'n napken<strong>de</strong>lichaom gaon voetballe ... Aleen een trikootje an ..."Pietje snoof Lily Marleen. ^„Om een longeontsek<strong>in</strong>g op se hals te hoale. Wazeggu?"Pietje g<strong>in</strong>g snerpend over op Carmen. Zoo, dat z'nneus er blauw van tianliep. Dat <strong>de</strong>ed <strong>de</strong> maat overloopen.Figuurlijk dan.Het l<strong>in</strong>ieschip zei ijskoud, heel uit <strong>de</strong> hoogte:,;Maar -jochie, heb je geen zakdoek?"Pietje keek haar even aan, schud<strong>de</strong> zijn hoofd danover zooveel lef, en zei dan: - ,„Wadaggu? Tuurlijk hep ik een zakdoek, maor uitleênean een vreem<strong>de</strong>? Dat doe ik niet!"En Pietje snoof, nee, Pietje piepte: „Snap je datnou juffrouw Snap?"En wij, en dat was nu niet bepaald paedagogisch,maar 't was zóó'n akelige tante, wij gier<strong>de</strong>nPETER VAN SANDEVOERDE.Jam eit <strong>de</strong>De Têrschell<strong>in</strong>gers of <strong>de</strong> Skylgers, zooals zij zichzelfnoemen, waren vroeger geduchte strandjuttersGevaarlijk en onbetrouwbaar was <strong>de</strong> kust voor heteiland, het lag er vol zandbanken en menig schipis daar vergaan, als <strong>de</strong> stormen bul<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n over <strong>de</strong>grauwe Noordzee. In zulke stormnachten kwamen<strong>de</strong>'Skylgers niet uit <strong>de</strong> kleeren: zij sjouw<strong>de</strong>n langshet water, op zoek naar <strong>de</strong>n buit, die dé" brullen<strong>de</strong>golven aan-land droegen.Eenmaal verg<strong>in</strong>g er voor Skylge een bark, bela<strong>de</strong>nmet tonnen vol bessen. Die kwamen van New Foundlandbij Canada en waren bestemd voor een jamfabriek.Cranberries heetten die bessen.Maar Tiet schip sloeg uit elkaar op <strong>de</strong> zandbankenvoor Terschell<strong>in</strong>g en vaten vol bessen spoel<strong>de</strong>n aanland. De jutters werkten wat ze kon<strong>de</strong>n om alles 'b<strong>in</strong>nen te krijgen, maar een paar vaten, die kapotwaren, lieten zij <strong>in</strong> <strong>de</strong> du<strong>in</strong>en liggen. Na verloop vantijd g<strong>in</strong>gen <strong>de</strong> bessen gisten, .<strong>de</strong> duigen van <strong>de</strong> tonnenbarstten uit elkaar en <strong>de</strong> Cranberries rol<strong>de</strong>n <strong>in</strong>het zlnd.Het bleek, dat Terschell<strong>in</strong>g's b<strong>in</strong>nendu<strong>in</strong>en, diewat veenachtig, moerassig en fl<strong>in</strong>k vochtig zijn, eenuitsteken<strong>de</strong>n voed<strong>in</strong>gsbo<strong>de</strong>m vorm<strong>de</strong>n voor die bessen.Hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n struiken schoten uit <strong>de</strong> aangespoel<strong>de</strong>bessen op en een paar jaar na <strong>de</strong> strand<strong>in</strong>g van hetschip met bessen bemerkten <strong>de</strong> Skylgers, dat <strong>de</strong>achtergelaten tonnen hun een zeer waar<strong>de</strong>vol geschenkhad<strong>de</strong>n gebracht. Want ook op het eilandhad men gauw <strong>in</strong> <strong>de</strong> gaten, welk een heerlijke jamer te maken Is van die roo<strong>de</strong> bessen en al gauw kreeg<strong>de</strong> jam van Terschell<strong>in</strong>g bekendheid óók buiten heteiland.- „Lepeltjeshei<strong>de</strong>", zo noemen <strong>de</strong> Skylgers hunbessenplanten, die door storm en golven uit NewFoundland naar <strong>de</strong> du<strong>in</strong>en van het Noordzee-eilandwer<strong>de</strong>n gebracht. En nog he<strong>de</strong>n wordt op het eilanddie jam gemaakt en naar alle <strong>de</strong>len-van het landgezon<strong>de</strong>n.7w verband met <strong>de</strong> noodzakelijke papierbezu<strong>in</strong>ig<strong>in</strong>gen <strong>de</strong> daarmee gepaard gaan<strong>de</strong> verkle<strong>in</strong><strong>in</strong>g van<strong>de</strong>n omvang van ons blad kunnen <strong>de</strong> medischevragen als regel daar<strong>in</strong> niet meer wor<strong>de</strong>n beantwoord.Vragenstellers ontvangen het antwoord voortaanper brief, waarvoor zij postzegel voor antwoordgelieven <strong>in</strong> te sluiten.
Een van <strong>de</strong> allereerwaardigste voorzomergebruiken, welke <strong>de</strong> Twentsche boer van*geslacht op geslacht heeft geëerbiedigd, is wet <strong>de</strong> ontroeren<strong>de</strong> brooduit<strong>de</strong>el<strong>in</strong>g op<strong>de</strong>n „Boaken" <strong>in</strong> cfen Ageler ésch. Ie<strong>de</strong>r jaar op Maandag beloken P<strong>in</strong>ksteren, dus•dit jaar op Maandag l Juni, komen omstreeks twee uur <strong>de</strong> eigengeërf<strong>de</strong> boerenbijeen op <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> gewij<strong>de</strong> en nimmer bebouw<strong>de</strong> plek temid<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> wuiven<strong>de</strong>korenvel<strong>de</strong>n, die <strong>in</strong> hun bloeien<strong>de</strong> arenweel<strong>de</strong> <strong>de</strong> belofte schenken, dat <strong>de</strong> eschweer brood aan <strong>de</strong>n mensch zal geven.Op weg naar <strong>de</strong>n BoakenMet <strong>de</strong> 13 boeren <strong>de</strong>r volgewaar<strong>de</strong> erven van Groote n Kle<strong>in</strong> Agelo is er een drom van arme menschen,meestal moe<strong>de</strong>rs met veel kroost, van Ootmarsumlangs <strong>de</strong>n „Boarnschen Diek", naar dit driehoekigePlekje grond getrokken om er <strong>de</strong>'-jaarlijksche gave<strong>in</strong> roggebrood te ontvangen. Immers ie<strong>de</strong>re boerdraagt aan een zwaren knuppel of koeze een roggeöiikvan gemid<strong>de</strong>ld 22 pond, zoodat er ie<strong>de</strong>r jaarr uim 260 pond on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> aanwezigen kan wor<strong>de</strong>nVerüeeld. Let wel! on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> aanwezigen! Zeerstreng toch wordt <strong>de</strong> eisch gehandhaafd, dat menPersoonlijk het be<strong>de</strong>el<strong>in</strong>gsbrood mid<strong>de</strong>n <strong>in</strong> hetkorenveld op <strong>de</strong>n Boaken <strong>in</strong> ontvangst moet nemen,gaat er <strong>de</strong> sprake, dat men eens een vrouwtje,jarenlang haar P<strong>in</strong>ksterbrood had gehaald,tenslotte niet meer <strong>in</strong> staat was <strong>de</strong>n langenï af te leggen, onverbid<strong>de</strong>lijk dit liefdadigheidsfcroodonthield. Deze traditïóneele gestrengheid <strong>in</strong>het stipt nakomen van „'t old gebroek" wijst er reeds°P, dat wij <strong>in</strong> <strong>de</strong>ze plechtige met gebed geopen<strong>de</strong>en gesloten ceremonie een <strong>in</strong> wezen godsdienstigePlechtigheid hebben te zien, waarvan <strong>de</strong> leid<strong>in</strong>g berustbij <strong>de</strong>n oudsten boer.Hef gebed voor <strong>de</strong>n oogstWanneer allen aanwezig zijn en <strong>de</strong> 13 zware'fferbroo<strong>de</strong>n <strong>in</strong> een soort pyram.i<strong>de</strong> zijn opgestapeld,spreekt <strong>de</strong> lei<strong>de</strong>r <strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n uit: „eerst bid<strong>de</strong>n".Alle aanwezigen knielen neer tusschen <strong>de</strong> bloeien<strong>de</strong>-krui<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> ruige Boaken en met hun gezichtenftaar <strong>de</strong> aar<strong>de</strong> diep gebogen kl<strong>in</strong>kt er het gemurmel' van: „Onze Va<strong>de</strong>r, Die <strong>in</strong> <strong>de</strong>n hemelen zijt — Geef°ns he<strong>de</strong>n ons dagelij ksch brood". Daarna wor<strong>de</strong>ndoor een <strong>de</strong>r boeren <strong>de</strong> aanwezige armen geteld endan wordt pondsgewijze <strong>de</strong> broodvoorraad ver<strong>de</strong>eld.Wanneer er een brood ontbreekt wordt een „breefrt. a^gegeven - waarop <strong>de</strong> be<strong>de</strong>el<strong>de</strong> zijn aan<strong>de</strong>el bij'akker <strong>in</strong> ontvangst kan nemen. Maar dat is eeruitzon<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g! Zelfs <strong>in</strong> het jaar 1941 hebben <strong>de</strong>boeren <strong>de</strong>ze ongeschreven liefdadigheidswetnog trouw betracht en weken achtereen spaar<strong>de</strong>n; rogge op pm het Boaken-brood te kunnenbakken. En ik heb goed vertrouwen, dat men ook ditJaar <strong>de</strong>ze <strong>de</strong>vote brooduit<strong>de</strong>el<strong>in</strong>g <strong>in</strong> eere zal hou<strong>de</strong>n.Want zoo ooit, dan is er thans' re<strong>de</strong>n om <strong>de</strong>n zegenvan <strong>de</strong>n Allerhoogste af te smeeken over het te vel<strong>de</strong>staan<strong>de</strong> gewas. En wanneer <strong>de</strong> broo<strong>de</strong>n ook dit jaar^e, r ver<strong>de</strong>e l d zijn, zal er d~e manen<strong>de</strong> stem kl<strong>in</strong>ken•Ev'n lig'n loat'n" om <strong>in</strong> een gezamenlijk plechtigankgebed van bezittendèn en be<strong>de</strong>el<strong>de</strong>n <strong>in</strong> eenUit<strong>in</strong>g van oprechte volksgemeenschap op <strong>de</strong>nBoaken te bid<strong>de</strong>n voor <strong>de</strong>n oogst, die er nog verborgenligt <strong>in</strong> <strong>de</strong>n groenen korengaard, waarover <strong>de</strong>P<strong>in</strong>ksterwijd<strong>in</strong>g gespreid ligt van <strong>de</strong> - won<strong>de</strong>rekracht, die er groeit <strong>in</strong> <strong>de</strong> wij<strong>de</strong> roggelan<strong>de</strong>n vanAgeler esch.Historische oorsprong?Locale geschiedschrijvers hebben <strong>de</strong>n oorsprongdit gebruik teruggeleid tot <strong>de</strong>n 21sten Juni 1738en wel op grond van een aanteeken<strong>in</strong>g <strong>in</strong> <strong>de</strong> Markeboekenvan Groot- en Lutke Agelo. Daar<strong>in</strong> wordt onsme<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld, dat er „omtrent vijf uur uit Zuitwesteen don<strong>de</strong>rschoer is opgekomen en is overgekomente half zes, waaruit zoo een schrikkelijke regen isgevallen met zware don<strong>de</strong>rslagen en lügtt<strong>in</strong>gen, dat"<strong>de</strong> huizen beef<strong>de</strong>n, en daar is hagel gevallen zoogroot als een een<strong>de</strong>nij, waarvan <strong>de</strong> glazen met <strong>de</strong>w<strong>in</strong>d veel b<strong>in</strong>d (zijn) <strong>in</strong>geslagen en veele roggevel<strong>de</strong>nen an<strong>de</strong>re vrugten .ron<strong>de</strong> <strong>de</strong> stad vernield enverwoest zijn, zoodat het naar was om aan te zien.En is het schoer naar te Noor<strong>de</strong>n, omgetrokken. Enom zoo een straf af te weren, beriepen <strong>de</strong> boerigterseenen Hölt<strong>in</strong>g, om te bera<strong>de</strong>n, wat aan <strong>de</strong> zaak tedoen was en men kwam hier<strong>in</strong>
•muur••!!! (<strong>in</strong> %jj^yvrm fcrg É»v^NMPffJHntötëReizen en vacantieVan 3 — 8 en van 24 — 29 Augustus6-daagsche reis naar Valkenburg. Deel- 'iiemersprijs: ƒ35. — p. p., alles <strong>in</strong>begrepen.Opgave: Molenstraat 46. Ensche<strong>de</strong>.T roelstra-Oor<strong>de</strong>nl-.snmni] aan Zee: voor oiibepaal<strong>de</strong>ntijd gesloten. •Beekbergen: van 4 t/m 25 Juli geheelbesproken.(ielH<strong>in</strong>w „Morge<strong>nr</strong>ood" te Oisternïjk,Logieskosten gelijk aan die <strong>de</strong>r Troelstra-. Oor<strong>de</strong>n. (Voor <strong>de</strong> maand Juni en <strong>de</strong>week van 4 — 11 Juli reeds volgeboekt.Logiesaanvragen aani Vaeaiitiehuis„Morge<strong>nr</strong>ood" te Oisterwijk (Noord-Brabantl.Natuurvrien<strong>de</strong>nhuizenTof, 28 Juni a.s. niet beschikbaar.Aanvragen voor logies voor <strong>de</strong> maan<strong>de</strong>nJuli en Augustus te zen<strong>de</strong>n aan <strong>de</strong> <strong>in</strong>het vorige nummer van „<strong>Arbeid</strong>" .vermel<strong>de</strong>adressen."Boottocht Vanuit RotterdamZondag 14 Juni a.s.: boottocht naai;Gor<strong>in</strong>chem, met bezoek aan het SlotLoeveste<strong>in</strong>. Vertrek om 9 uur v. m. vanOosterka<strong>de</strong> (b. h. Maasstation). , e<strong>in</strong>d 3lij n 4). "Prijs per volwassene / 1.25. perK<strong>in</strong>d t/m 13 jaar ƒ0.75 (<strong>in</strong>dien metbegelei<strong>de</strong>r). Muziek en divei'se attractiesaan boord; bezichtig<strong>in</strong>g on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>skundigeleid<strong>in</strong>g van Oud-Gor<strong>in</strong>che,m enomgev<strong>in</strong>g met het Slot Loeveste<strong>in</strong>. Le<strong>de</strong>nuit nabijgelegen plaatsen kunnen on<strong>de</strong>rwegopstappen^Kaarten <strong>in</strong> voorverkoop bij ds beken<strong>de</strong>adressen, Heemra,adssmgel 163 en's morgens aan <strong>de</strong> boot,.'Kwartier van <strong>de</strong>n <strong>Arbeid</strong>Zaterdag 6 Juni a.s. van 18.15 — 18.3Ouur over Hilversum I (415.5 m.) On<strong>de</strong>rwerp:..Een gesprekje <strong>in</strong> <strong>de</strong>n schafuijdtusschen een boekhou<strong>de</strong>r en fabrieksarbei<strong>de</strong>r../"DVolksontwikkel<strong>in</strong>gExcursies vanuit ArnhemZondag 21 Jimi: excursie naar hetOpenluchtmuseum.Zondag • 5 Juli: wan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g doorWarnsborn en Mafiëndal. Na<strong>de</strong>re <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>genen aanmeld<strong>in</strong>gen : Jansbuitensiugel17..ONTWIKKELINGAfzwemmen te, AmsterdamDon<strong>de</strong>rdag 11 Juni: 7.15 uur n.m.<strong>in</strong> het Zui<strong>de</strong>rbad afzwemav,ond. Deelnemerskunnen zich nog opgeven. Naafloop familiezwemmen tot 10 uur.Na<strong>de</strong>re <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>gen bij_V. & A. Leidscheple<strong>in</strong>en Pr<strong>in</strong>s Hendrikka<strong>de</strong> 49.Natuur bad, te EmmenDe le<strong>de</strong>n van het N.A.F, hebben reductieop <strong>de</strong> toegangs- 'en abonnementsprijzenvoor dit bad. Aanmeld<strong>in</strong>g bijhet plaatselijk N.A.P.-kantoor te Emmeii.Kerkhoflaan 7.ZwemmenIn een groot aantal plaatsen van aasland wor<strong>de</strong>n wekelijks gpedkoope zwemfivon<strong>de</strong>ngeorganiseerd voor <strong>de</strong> leüeu vanhet Ne<strong>de</strong>rlandsche <strong>Arbeid</strong>slront en hunlutisijenodten. In alle ba<strong>de</strong>n is een zwetn<strong>in</strong>structeuraanwezig voor het geven vangratis zwemon<strong>de</strong>rricht aan diegenen, die<strong>de</strong> zwenikunst nog niet of niet geheelmachtig zijn.Een ie<strong>de</strong>r dient <strong>in</strong> het bezit te zijnvan een speciale zwemkaart, welke opvertoon van liclmaatschnpsbewijs bij <strong>de</strong>plaatselijke N.A.F.-teuitoren verkrijgbaaris.Na<strong>de</strong>re <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>gen bij <strong>de</strong> plaatselijkekantoren van het N.A.F.Oproep!De af<strong>de</strong>el<strong>in</strong>g Reizen en Vacantievan ,,Vreug<strong>de</strong> en <strong>Arbeid</strong>", die zich<strong>in</strong> het bijzon<strong>de</strong>r bezighoudt methet organiseeren van bedrijfsuitstapjesen grootere reizen <strong>in</strong> bedrijfsverband,zou gaai^ie eenopgave ontvangen van die bedrij-ven,die over een eigen- vacantie-oordbeschikken.Aangezien vele an<strong>de</strong>re bedrijveneveneens over een <strong>de</strong>rgelijk oordzou<strong>de</strong>n willen beschikken, doch<strong>in</strong> verband met <strong>de</strong> huidige omstandighe<strong>de</strong>nhier<strong>in</strong> niet kunnenslagen, is het wellicht mogelijkeen van <strong>de</strong> ^bestaan<strong>de</strong> bedrijfsvacantie-oor<strong>de</strong>ngebruik te latenmaken op tijdstippen, waarop het<strong>de</strong>sbetreffen<strong>de</strong> bedrijf / er geengebruik van jnaakt.Een ie<strong>de</strong>r, die hierover <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>genkan verstrekken wordt verzocht,zich <strong>in</strong> vevb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g te stellenniet het- Centraal Bureau vanVreug<strong>de</strong> en <strong>Arbeid</strong>,. Amstèl 224 teAmsterdam.Voor <strong>de</strong> zwemregel<strong>in</strong>g te Alkmaar;Amsterdam; Apeldoorn; Dordrecht;E<strong>in</strong>dhoven; ~Gouda; Den Haag; Gron<strong>in</strong>gen;Haarlem; Rotterdam; Schiedam;Utrecht; -Umuid'er.-Oost en Zaandamverwijzen wij naar het voorgaan<strong>de</strong> nummervan het weekblad „<strong>Arbeid</strong>".De regel<strong>in</strong>g <strong>in</strong> dn navolgen<strong>de</strong> plaatsenluidt als volgt:Arnhem: Sportlondsenbad: le<strong>de</strong>renZaterdagavond van 6—7 uur. Toegangsprijsresp. 12; en "17 J cent en 15 en 20.cent voor <strong>in</strong>troducé's. Zwemkaarteuverkrijgbaar bij Jaiisbuitens<strong>in</strong>gel 17, van9—12. en van 1.30—5.30 uur.Drift: Sportlondsenbad: le<strong>de</strong>ren D<strong>in</strong>sdagavondvan 7'—8 uur. Toegangsprijsresp. 12^ en 17i cent per persoon.I.reuvvanli'n: Over<strong>de</strong>kte.Bad- en Zwem-I<strong>nr</strong>icht<strong>in</strong>g: le<strong>de</strong>ren Woensdagavond van5.30—6.3O uur k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren van 6—10 jaar;van 6.30—7.30 uur k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren van 10—13jaar; .van 7.30—8.30 k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren van 13—16 jaar en van 8.30—^9.3.0 uur personenvan 16 jaar en ou<strong>de</strong>r. Toegangsprijsresp. 12J en 17i cent.De zwemregel<strong>in</strong>g te Lei<strong>de</strong>n en Venlozal In het volgend -nummer van „<strong>Arbeid</strong>"wór<strong>de</strong>n bekend gemaakt.Jiu-jiisu 4»Rotterdam: Hier wordt een nieuwe 4-maan<strong>de</strong>lijksche cursus jiu-jitsu opgericht,welke opleidt tot VaardigheidsdlplomaC en waaraan 12 personen kunneii<strong>de</strong>elnemen. Cursusgeld' bedraagtƒ 6.50 per persoon voor <strong>de</strong>n geheelencursus. Na<strong>de</strong>re <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>gen: Heemraadsslngel163.Gron<strong>in</strong>gen: In verband met <strong>de</strong> grootebelangstell<strong>in</strong>g wordt een twee<strong>de</strong> jiu-JHsu-cursus opgericht. Aanmeld<strong>in</strong>g:Prov<strong>in</strong>ciaal Bureau, Turfs<strong>in</strong>gél 75.Renbaan -Mereveld te UtrechtDe le<strong>de</strong>n van hei Ne<strong>de</strong>rlandsch <strong>Arbeid</strong>sfronthebben, tegen verm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>de</strong>prijzen toegang tot <strong>de</strong>ze renbaan. Detoegangsprijs twee<strong>de</strong> rang, welke ƒ 1.—bedraagt, is voor N.A.P.-le<strong>de</strong>n op 50cent gesteld. Deze kunnen dan tevensgebruikmaken van~<strong>de</strong>n Totalisator.Belangstellen<strong>de</strong>n dienen van tevorenbij het Prov<strong>in</strong>ciaal Bureau van het N.A.F., Maliebaan 14 te Utrecht, een bewijste halen, waarop zij aan-4e kassa' <strong>de</strong> bovengenoem<strong>de</strong> reductie op <strong>de</strong> toegangsprijzenverkrijgen.Deze re^uctietarieven zijn o.a. geldigvoor <strong>de</strong>n wedstrijd op 20 Juni, 12 en 25Juli, 6 en 19 September. 11 October en8 en 29 November.Alle na<strong>de</strong>re <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>gen, wor<strong>de</strong>n opMaliebaan 14 te Utrecht verstrekt.Cultureele films te HilversumHiervoor is een beperkt aantal vrijkaartenvoor ^ <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n van het Ne<strong>de</strong>rlandsche<strong>Arbeid</strong>sfront beschikbaar, aan<strong>de</strong> 'cassa's <strong>de</strong>r bioscopen verkrijgbaar opvertoon van lidmnatscbapsbewijs van hetNe<strong>de</strong>rlandsche <strong>Arbeid</strong>sfront.Smeed. /het ijzerals het heet is. Wacht niet te lang,dan is het 'moeilijk te hanteeren.Niet alleen <strong>in</strong> <strong>de</strong> werkplaats maarook <strong>in</strong> het gez<strong>in</strong> is dit van toepass<strong>in</strong>g.Wacht daarom niet langer.Voorkom mogelijke moeilijkhe<strong>de</strong>nvoor Uw gez<strong>in</strong>, zorg voor ee<strong>nr</strong>ustigen levensavond, -smeed hetijzer als het heet is en sluit NUeen levensverzeker<strong>in</strong>g bij „De Centrale".Bespreek eens <strong>de</strong> velemogelijkhe<strong>de</strong>n met onzen agent.Soli<strong>de</strong>ENTRALFCoulantVERZEKERT WERKEND NEDERLANDDE CENTRALE ARBEIDERS-LEVENSVERZEKERING RIJNSTRAAT 28 DEN HAAG -
VOOR DE VROUWHebben vrouwen gebrek aan doorzett<strong>in</strong>gsvermogenof is <strong>in</strong><strong>de</strong>rdaad <strong>de</strong> wispelturigheid,d.ie men'ons toedicht, een van onze karaktereigenschappen?Veelal beg<strong>in</strong>nen <strong>de</strong> vrouwen jnet veel ijver aane en handwerkje. Zoolang alles naar wenschfïaat-en vlot, blijven zij-ijverig. Nauwelijks loopthaar echter iets tegen of <strong>de</strong> animo verflauwt enlaten zij alles zooals het fsi tot zij opnieuw een«bevlieg<strong>in</strong>g" krijgen om dan het eenmaal begonnenwerk — soms na jaren — ver<strong>de</strong>r af temaken..Hoeveel onaf gewerkte handwerken zou<strong>de</strong>n <strong>in</strong>omloop zijn, of liever: <strong>in</strong>,een of an<strong>de</strong>r hoekjeWeggestopt, zijn vergeten? Hardloopers zijn dikwijls...doodloopers.Informeer eens naar het aardige handwerkje,Waar <strong>de</strong> vrouw <strong>de</strong>s huizes een poosje gele<strong>de</strong>n zooVol animo aan bezig was, dan zal zeker <strong>in</strong> 80v an <strong>de</strong> 100 gevallen <strong>de</strong>ze huisvrouw antwoor<strong>de</strong>n: x»o, dat? ... Ja, daar was ik toen wel aan bezig,maar ik heb er na dien tijd niets meer aan gedaan.Het verveel<strong>de</strong> me zóó, dat ik het eerstWeer een poosje moet laten rusten. Ik zal, hetWel weer eens te voorschijn halen" ...Ook op an<strong>de</strong>r gebied blijkt <strong>de</strong> vrouw over hetalgemeen we<strong>in</strong>ig doorzett<strong>in</strong>gsvermogen te bezitten.In-het vereenig<strong>in</strong>gsleven doet <strong>de</strong>ze karaktereigenschapvan <strong>de</strong> vr.ouw zich zelfs <strong>in</strong> heelst erke mate gel<strong>de</strong>n. Slechts we<strong>in</strong>igen van haarblijven daar op haar post.Hetzelf<strong>de</strong> verschijnsel doet zich voor bij cursussen-,die voor <strong>de</strong> vrouw wor<strong>de</strong>n gegeven, zooalslessen <strong>in</strong> koken, naaien, verstellen enz. In hetbeg<strong>in</strong> kan men op een groot aantal <strong>de</strong>elneemstersrekenen, maar naarmate <strong>de</strong> cursus vor<strong>de</strong>rtneemt <strong>de</strong> belangstell<strong>in</strong>g zien<strong>de</strong>roogen af. Deöames hebben er al weer genoeg van.• We mogen niet veron<strong>de</strong>rstellen, dat <strong>de</strong> leerstofv an <strong>de</strong>rgelijke eenvoudige cursussen boven hetbevatt<strong>in</strong>gsvermogen <strong>de</strong>r vrouwen ligt. Er moetenan<strong>de</strong>re oorzaken voor "die verm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>de</strong> belangstell<strong>in</strong>gaanwezig zijn!Een van die oorzaken is <strong>in</strong><strong>de</strong>rdaad het gebrekan doorzett<strong>in</strong>gsvermogen, maar dikwijls spelenvooral voor <strong>de</strong> arbei<strong>de</strong>rsvrouw ook <strong>de</strong> omstandighe<strong>de</strong>nwaaron<strong>de</strong>r zij moet leven een groote rol.We kunnen ons levendig voorstellen, dat eenvrouw, voor verschillen<strong>de</strong> vraagstukken op <strong>de</strong>nuuur m<strong>in</strong><strong>de</strong>r <strong>in</strong>teresse heeft, wanneer zij doorzorgen voor <strong>de</strong> huishoud<strong>in</strong>g of door moeilijkhe<strong>de</strong>nmet <strong>de</strong> k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren <strong>in</strong> beslag wordt genomen.Het zou dus erg onbillijk zijn, <strong>de</strong>ze vrou-Wen van wispelturigheid te betichten. Wel isVaak <strong>in</strong> zulke gevallen het gebrek aan doorzett<strong>in</strong>gsvermogeneen <strong>de</strong>r oorzaken, waardoor <strong>de</strong>Vrouw zich steeds meer <strong>in</strong> het enge gez<strong>in</strong>skr<strong>in</strong>-'| e tje opsluit. Het eigenaardige is echter, dat men,"°or dit te doen, <strong>de</strong> omstandighe<strong>de</strong>n en <strong>de</strong> zorgenniet m<strong>in</strong><strong>de</strong>r maakt, maar <strong>de</strong>ze wel zwaar<strong>de</strong>rvoelt.Door meer belangstell<strong>in</strong>g te toonen voor d<strong>in</strong>gen,die niet <strong>in</strong> <strong>de</strong> eerste plaats het huishou<strong>de</strong>n .'etreffen, zullen <strong>de</strong>ze vrouwen een beteren kijk^rijgen op <strong>de</strong> maatschappelijke verhoud<strong>in</strong>gen,Welke haar moeilijkhe<strong>de</strong>n veroorzaken. Zij zullen^anspoedig leeren begrijpen, dat die omstandighe<strong>de</strong>ndr<strong>in</strong>gend moeten wor<strong>de</strong>n verbeterd —9tèt <strong>de</strong> hulp ook van <strong>de</strong> vrouwen.En hier zijn we weer gena<strong>de</strong>rd bij ons uitgangspunt:het .doorzett<strong>in</strong>gsvermogen.De wil tot doorzetten iS voorwaar<strong>de</strong> om ons -«oei, verbeter<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> maatschappij, te bereiken.Wat tot dusver veor <strong>de</strong> arbei<strong>de</strong>rsbeweg<strong>in</strong>g totstand werd gebracht is —. gelukkig — ook tejanken geweest aan vrouwen, die ondankstegenspoed en teleurstell<strong>in</strong>g, zich met. hart enl van haar taak hebben gekweten en... bewon<strong>de</strong>renswaardigdoorzett<strong>in</strong>gsvermogen hebbenetoond. Meer nog dan vroeger hebben wij <strong>in</strong>üeze ernstige tij<strong>de</strong>n <strong>de</strong> me<strong>de</strong>werk<strong>in</strong>g noodrg vanvrouwen, die door haar bezielend, en vastbera<strong>de</strong>nPtre<strong>de</strong>n <strong>de</strong>n weg naar een betere toekomst«unnen effenen.WAT DE POT SCHAFTNog een paar rabarbermogelijkhe<strong>de</strong>nLaat ik u nog een paar gerechten leren kennen,die van rabarber te maken zijn.In een tijd, dat we nog op <strong>de</strong> echte vruchtenwachten, komt <strong>de</strong> hulp van iets, wat zoo aan vruchtendoet <strong>de</strong>nken ons goed te pas — vooral nu wehet mid<strong>de</strong>ltje hebben geleerd om bij het gebruikvan rabarber <strong>de</strong>n suikerpot te sparen!Aan het toevoegen van zuiver gemalen krijt bentu nu zeker al gewend? Twee theelepels krijt perpon'd rataarstelen... en we kunnen gemakkelijk met2 afgestreken eetlepels suiker toekomen.Ook werkt het bezu<strong>in</strong>igend op' ons suikerrantspen,als we rabarbermoes niet als een nagerechtop zichzelf gebruiken, maar het mengen door <strong>de</strong>, een of an<strong>de</strong>re meelspijs. Op die manier snijdt hetmes trouwens aan twee kanten:"ten eerste behoeftu geeti groote portie rabarber klaar te maken enten twee<strong>de</strong> kunt u langer toe met uw rantsoen gort,gortmout. grutten of meel, omdat uw nagerecht nietenkel uit gort of uit pap bestaat.Omslachtig wordt <strong>de</strong> bereid<strong>in</strong>g daardoor niet. Iswater <strong>de</strong> vloeistof, waarmee we <strong>de</strong> gort of ,het meelgaar 'koken, dan kan <strong>de</strong> rabarber <strong>in</strong> <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> panwor<strong>de</strong>n meegekookt. Kiezen we een pap met melk,da'n zou het zuur uit <strong>de</strong> rabarber <strong>de</strong> melk tij<strong>de</strong>nshet .koken doen schiften; we koken dan <strong>de</strong> papafzon<strong>de</strong>rlijk en roeren er op 't allerlaatst het rabarbermoesdoor, liefst een restje, dat we met opzetvan een vorigen maaltijd hebben bewaard.Laat ik u van bei<strong>de</strong> gevallen een paar voorbeel<strong>de</strong>ngeven.Gortmout met rabarber {$ personen).100 g. (l ons) gortmout. } 1. water. 500 f*, (l pond)rabarber, 2 theelepels zuiver gemalen krijt, 2 a 3afgestreken eetlepels suiker.Breng het water aan <strong>de</strong> kook, strooi er roeren<strong>de</strong><strong>de</strong> gortmout- <strong>in</strong> en laat die op een zacht vuur 10m<strong>in</strong>uten _koken. af en toe roeren<strong>de</strong>: .Snipper <strong>in</strong>tusschen<strong>de</strong> gewasschen, ongeschil<strong>de</strong> rabarberstelen,voeg ze bij <strong>de</strong> koken<strong>de</strong> gortmout en laat ze nog 10m<strong>in</strong>uten samen zachtjes doorkeken. Roer alles fl<strong>in</strong>kdoor elkaar met het krijt en voeg er dan ook <strong>de</strong>suiker bij.Watergruwel met rabarber (4 personen).100 g. (l ons) parelgort, H 1. water, 500 g. (l pond)^rabarber (liefst roo<strong>de</strong>!), 2 theelepels zuiver gemalenkrijt, 3 afgestreken eetlepels suiker. Laat <strong>de</strong> parelgort24 uur <strong>in</strong> <strong>de</strong> voorgeschreven hoeveelheid waterweeken, breng ze met hetzelf<strong>de</strong> water aan <strong>de</strong> .kooken laat ze op een zacht vuur IJ uur doorkeken.Voeg er dan <strong>de</strong> gewasschen, <strong>in</strong> kle<strong>in</strong>e stukjes gesne<strong>de</strong><strong>nr</strong>abarber bij en laat die mee gaar wor<strong>de</strong>n(een kwartiertje); roer er het krijt door en tenslotte <strong>de</strong> suiker.Volg voor drt gerecht, dat <strong>de</strong> dikte moet hebbenyan een fl<strong>in</strong>k gebon<strong>de</strong>n soep en, dat daarvoor eenvrij langen kooktijd vraagt, ge<strong>de</strong>eltelijk <strong>de</strong> hooikist- - ,of <strong>de</strong> krantenmetho<strong>de</strong>. Laat <strong>in</strong> dat geval <strong>de</strong> parelgort<strong>in</strong> het weekwater slechts i'uur koken en pakdan <strong>de</strong> pan <strong>in</strong>; breng na 3 of 4 uur <strong>de</strong> gort opnieuwaan <strong>de</strong> kook, voeg er <strong>de</strong> rabarber bij en laatdie nog'een kwartiertje meekoken., Tarwemeelpap met rabarber (4 personen).l 1. taptemelk. 70 gr. (één rantsoen) grof (ongebuild)tarwemeel, 500 gr, rabarber. 2 theelepels zuivergemalen krijt, 2 a 3 afgestreken eetfepels suiker.Breng <strong>de</strong> taptemelk aan <strong>de</strong> kook, nu en dan roeren<strong>de</strong>,strooi er roeren<strong>de</strong> het ongebuil<strong>de</strong> meel <strong>in</strong>en blijf even roeren, tot <strong>de</strong> pap weer kookt: laat<strong>in</strong> <strong>de</strong>'gesloten pan op een zacht vuur <strong>de</strong> pap gaaren gebon<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n (ongeveer 20 m<strong>in</strong>uten), af entoe roeren<strong>de</strong>.Kook <strong>de</strong> rabarber op <strong>de</strong> beken<strong>de</strong> wijze tot eenstevig moes en.roer er het krijt en <strong>de</strong> suiker door;of wel, gebruik een restje rabarbermoes van <strong>de</strong>nvorigen dag.Roer het moes door <strong>de</strong> pap en-maak het gerechtop smaak af met <strong>de</strong> suiker (als een restje rabarberwordt gebruikt, zullen 2 eetlepels suiker wel voldoen<strong>de</strong>zijn).Even goed als van grof ianoemeel kan <strong>de</strong> papbereid wor<strong>de</strong>n van grof roggemeel; bei<strong>de</strong> soortenzijn op <strong>de</strong> meelkaart verkrijgbaar, maar <strong>de</strong> meestehuisvrouwen gebruiken ze helaas nooit. Ze zijn véélvoedzamer dan <strong>de</strong> bloem, het aardappelgries, <strong>de</strong>maïzena of <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> custardpoe<strong>de</strong>rs, éiemen wél gewend is voor pap te gebruiken. Probeertu <strong>de</strong> ongebuil<strong>de</strong> soorten eens: heeft <strong>de</strong> krui<strong>de</strong>nierze niet, dan kunt u bij <strong>de</strong>n bakker terecht!En nu nog een heel an<strong>de</strong>r gebruik, dat we va»<strong>de</strong> rabarberstelen kunnen maken.Bessensap is moeilijk te krijgen en u wilt voor<strong>de</strong>n Zondag toch graag eens' een pudd<strong>in</strong>g gevenmet een saus. Welnu, <strong>de</strong> rabarber is daarvoor bijzon<strong>de</strong>rgeschikt, als w? ze op <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> wijze berhan<strong>de</strong>lendRabarbersaus (bij een witte pudd<strong>in</strong>g).250 gr. (J pond) rabarberstelen, l theelepel zuivergemalen krijt, IJ afgestreken eetlepel suiker, 2 afgestrekeneetlepels aardappelmeel of maizena.Wasch <strong>de</strong> stelen en snijo! ze <strong>in</strong> dobbelateentjes;zet ze op met i 1. kokend water en laat ze op eenzacht vuur gaar k,oken, zon<strong>de</strong>r ze echter stuk telaten gaan (5 a 10 m<strong>in</strong>uten). Schep met een schuimspaan<strong>de</strong> stftkjes voorzichtig <strong>in</strong> een schaaltje, roerhet krijt door het overgebleven kooknat en b<strong>in</strong>ddit vervolgens met <strong>de</strong> aangemeng<strong>de</strong> maizena. Maakten slotte <strong>de</strong> saus af -met <strong>de</strong> suiker, giet ,ze Qver<strong>de</strong> uitgeschepte rabarberstukjes en laat ze koudwor<strong>de</strong>n.Vooral roo<strong>de</strong> rabarberstelen leenen zich uitstekendvoor d-eze saus, die dan een aardige rose kleurzal hebben.Warm smaakt <strong>de</strong> saus ook heel lekker bij "warme<strong>in</strong> water' gekookte gort. 'WIJ M AKEN s een fooléro en een vestDeze week geven -wij <strong>de</strong> uitgewerkte patronenvan een bolero en een vest. Bei<strong>de</strong> kunnenzon<strong>de</strong>r, maar ook met lange mouwen wor<strong>de</strong>ngedragen. In het eerste geval hebben wij maar.heel we<strong>in</strong>ig stof noodig. Een couponnetje of eenovergehou<strong>de</strong>n lapje is da?i al voldoen<strong>de</strong>.De bolero is heel geschikt om als afioerk<strong>in</strong>gop een japon te voor<strong>de</strong>n gedragen. Men kan daneen contrasteeren<strong>de</strong> kleur nemen. Met een eeneenvoudig -geborduurd randje, dat heel gauioklaar is, bereikt men een nuttig effect. Hebbenwe van ou<strong>de</strong> pantoffels of van een hoed kle<strong>in</strong>estukjes vilt over, dan kunnen we <strong>de</strong> bolero metverschillen<strong>de</strong> figuurtje garneeren.Ook het vestje is zomers een gewild kleed<strong>in</strong>gstuk.'Met frissche dagen en koele avon<strong>de</strong>n hebbenwe behoefte aan een <strong>de</strong>rgelijk'kleed<strong>in</strong>gstuk.Bovendien kunnen we dit vestje "heel goed vanou<strong>de</strong> stof maken. Het practische van zoo'n vestis ook, dat we eron<strong>de</strong>r zoo heerlijk een ou<strong>de</strong>japon, waarvan het bovenstuk eigenlijk niettoonbaar meer is, of waarvan <strong>de</strong> mouwen zijnversleten, kunnen afdragen.Beschikken we over wat meer stof, dan kunnener lange mouwen <strong>in</strong> wor<strong>de</strong>n gezet. Het mo<strong>de</strong>lleent zich er echter ook uitstekend voor omzon<strong>de</strong>r mouwen te wor<strong>de</strong>n gedragen.De patronen zijn op maat 44 uitgeioerkt.Figuur l van <strong>de</strong> bolero is het voorpand; fig.J!het achterpand.Van het vest stelt fig. ~1 het voorpand vóorjfig. 2 ,<strong>de</strong> bovenmouw; fig. 3 on<strong>de</strong>rmouw; fig. 4achterpand.' •Patronen kunnen bij <strong>de</strong> redactie van „<strong>Arbeid</strong>",postbus 100, Amster-C., loor<strong>de</strong>n besteld.', Debolero zon<strong>de</strong>r mouwen tegen f O'.30 — met-mouwenf 0-40.Het vestje zon<strong>de</strong>r mouwen ƒ 0.35 — met mouwenf 0.40. Bei<strong>de</strong> patronen (zon<strong>de</strong>r mouwen)samen voor f 0.55 en met mouwen samen voorƒ 0.60 aan postzegels. Deze postzegels moetenwor<strong>de</strong>n geplakt op <strong>de</strong> adreszij<strong>de</strong> van een brief-"kaart (zooveel mogelijk <strong>in</strong> <strong>de</strong>n l<strong>in</strong>ker bovenhoek).Voor <strong>de</strong> bolero patroon 63 en voor hetvestje patroon 64 vermel<strong>de</strong>n.vN
BEIIBEHANDENLED l GE URE,LINOLEUMSNEDE(Vervolg]Het zal u dui<strong>de</strong>lijk zijn, dat elkeafdruk van een l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong> hetspiegelbeeld vertoont van <strong>de</strong> gesne<strong>de</strong>nplaat. We dienen hierme<strong>de</strong> <strong>in</strong> hetbijzon<strong>de</strong>r reken<strong>in</strong>g te hou<strong>de</strong>n, als weletters <strong>in</strong> ons ontwerp willen toepassen,zooals bij een boekenmerk of Ex-Libris, een Kerstkaart, een Nieuwjaarskaartetc. We moeten <strong>de</strong> lettersIn spiegelschrift <strong>in</strong> het l<strong>in</strong>oleum snij<strong>de</strong>n;ze komen dan weer <strong>in</strong> <strong>de</strong>n goe<strong>de</strong>nstand op onzen afdruk.Dat snij<strong>de</strong>n <strong>in</strong> spiegelschrift is <strong>in</strong>.het begjn wel eens lastig, wat „onwennig",maar.jna een paar keer snij<strong>de</strong>nlevert het toch ook geen bijzon<strong>de</strong>remoeilijkhe<strong>de</strong>n,meer op.De beste metho<strong>de</strong> om een goe<strong>de</strong>l<strong>in</strong>oleumsnedéte maken, is <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong>:het ontwerp wordt <strong>in</strong> „zwarten wit" (dus b.v. met Oost<strong>in</strong>dischen<strong>in</strong>kt) geteekend op papier. Op <strong>de</strong>zeteeken<strong>in</strong>g leggen we. een velletje dundoorschijnend papier, z.g. transparant-papier;ook boterhammenpapiere.d. kunnen we er voor bezigen. Decontouren wor<strong>de</strong>n op "dit papier nagetrokken.We draaien nu dit velletjeom, leggen het met <strong>de</strong> beteeken<strong>de</strong>ftj<strong>de</strong> op het l<strong>in</strong>oleum en prikken heteven vast met een paar punaises omverschuiven te voorkomen. De contourenwor<strong>de</strong>n nu opnieuw met een.10scherp gepunt en niet te zacht potloodovergetrokken. Als we het papierverwij<strong>de</strong>ren, is <strong>de</strong> teeken<strong>in</strong>g op hetl<strong>in</strong>oleum <strong>in</strong> spiegelbeeld te zien. Dui<strong>de</strong>lijkerwordt <strong>de</strong> .teeken<strong>in</strong>g, als wehet l<strong>in</strong>oleum eerst even <strong>in</strong>strijken metwitte waterverf.De overgetrokken lijnen teekenenzich dan dui<strong>de</strong>lijk af. Daarna kan metuitsnij<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n begonnen. WatAls we een afdruk van een l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong>'hebbenvervaardigd, wordt <strong>de</strong>zeaan <strong>de</strong> vier hoeken, of alleen met <strong>de</strong>nbove<strong>nr</strong>and vastgeplakt op stevig witpapier of dun wit karton. We snij<strong>de</strong>nvan hetzelf<strong>de</strong> karton bovendien nogeen passe-partout, waardoor we eenmooie afsluit<strong>in</strong>g van onzen afdrukkrijgen. Men zal begrijpen, dat juistdie on<strong>de</strong>rwerpen, die zich bij uitstekleenen voor een „zwart-wit" teeken<strong>in</strong>g,met veel succes kunnen wor<strong>de</strong>naangewend voor <strong>de</strong> l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong>, b.v.dierfiguren als kievit, kraai, 'ekster,tijger, visschen e.d.; bloemen als wazwartmoet wor<strong>de</strong>n, blijft staan, watwit moet, wor<strong>de</strong>n, gaan we uitdiepen.Dat we ons ontwerp op twee manieren"kunnen snij<strong>de</strong>n, toont fig. 1. Op<strong>de</strong> l<strong>in</strong>kerhelft is <strong>de</strong> kip uitgediept en<strong>de</strong> entourage is — eenigsz<strong>in</strong>s ornamentaalverwerkt —r blijven staan; óp<strong>de</strong> rechterhelft is <strong>de</strong> kip blijven staanen <strong>de</strong> omgev<strong>in</strong>g grooten<strong>de</strong>els weggestoken.Men verkrijgt nu twee geheelverschillen<strong>de</strong> effecten van hetzelf<strong>de</strong>ontwerp. Bij het uitdiepen' van grootestukken^.wii" kunnen we „opzettelijk"eenigsz<strong>in</strong>s nonchalant te werk gaanen hier en daar eens wat „welbewustvergeten"! Men krijgt dan bij het afdrukkenvan die verrassen<strong>de</strong> tpevalligheidjes:lijntjes en vlekjes, die typischkenmerkend zijn voor <strong>de</strong> l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong>.We hebben tot nu toe steeds gesprokenover zwarten druk op een witfond. Het spreekt vanzelf, dat we <strong>in</strong>alle gewe'nschte kleuren kunnen drukkenen eveneens op gekleurd papier. Gekunt ook met méér kleuren drukken,mits ge voor elke kleur een apartcliché snijdt. Het afdrukken wordt danveel moeilijker en het is practisch nietmeer mogelijk zon<strong>de</strong>r pers. De cliché'smoeten uiterst nauwkeurig op elkaarpassen of „sluiten", zóoa'ls men datnoemt. Men drukt <strong>de</strong> lichtste kleurenhet eerst af, <strong>de</strong> donkere kleuren, b.v.zwart, het laatst.-terlelie, kerstroos, hulst etc. sneeuwlandschappen,-molens, gebouwen of<strong>de</strong>tails ervan etc.Dat we ook geheel an<strong>de</strong>re motieven<strong>in</strong> l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong> kunnen uitvoeren,laat fig. 2 zien, -„narcissen". Dezeplaat, die van een geheel an<strong>de</strong>r karakteris dan <strong>de</strong> overige afbeeld<strong>in</strong>gen, kanbijna geheel gestoken wor<strong>de</strong>n met <strong>de</strong>driekante guts. De zwarte achtergrondwerkt hier zeer <strong>de</strong>coratief. Waag uevenwel niet te spoedig aan zulk werk.Men- moet dan <strong>de</strong> techniek van hetsnij<strong>de</strong>n volkomen on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> knie hebben,doch... is men eenmaal zoover,dan kan ook <strong>de</strong> amateur bijzon<strong>de</strong>rmooie platen maken, die een sieraadzullen zijn voor ie<strong>de</strong>re huiskamer. Hetbehoeft geen betoog, dat bij zulk werk<strong>de</strong> plaat zeer schraal met <strong>in</strong>kt moetwor<strong>de</strong>n <strong>in</strong>gerold, daar an<strong>de</strong>rs <strong>de</strong> kansbestaat, dat vele <strong>de</strong>tails met <strong>in</strong>ktdichtloopen. Is dit het geval, dan moet<strong>de</strong> l<strong>in</strong>oleumplaat met benz<strong>in</strong>e geheelschoongemaakt wor<strong>de</strong>n.De l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong> kan'als „gebruiksgrafiek"voor verschillen<strong>de</strong> doele<strong>in</strong><strong>de</strong>nwor<strong>de</strong>n toegepast. We noemen o.m.:a. het monograrrf; d.i. een samenstell<strong>in</strong>gvan enkele letters cjp een dusdanigemanier, dat een <strong>de</strong>coratief geheelontstaat. Een monogram bestaan<strong>de</strong>uit iemands naamletters kanop dun papier wor<strong>de</strong>n afgedrukt engeplakt wor<strong>de</strong>n op brieven, briefpapier,enveloppen, eigendommen etc'.&. <strong>de</strong> sluitzegel voor brieven.We geven <strong>in</strong> fig. 3 een voorbeeld vanMeneer of Mejuffrouw K. v. A., die <strong>in</strong>Amsterdam woont; hetgeen blijkt uitliet Amsterdamsche stadswapen, datals sierend element werd gebruikt.c. het naamkaartje, dat we voorons zelf of voor familiele<strong>de</strong>n maken endat we een z'eer persoonlijk cachetkunnen geven.d. <strong>de</strong> bladwijëer; <strong>de</strong> l<strong>in</strong>oleumsne<strong>de</strong>kunnen we afdrukken op papier, opl<strong>in</strong>t, zij<strong>de</strong>, etc. " ,e. het boekenmerk of Ex-Libris, d.t.het eigendomsmerk, dat op het schutbladvan iemands boeken wordt geplakt.Het moet bevatten <strong>de</strong>n naam van,<strong>de</strong>Cn^eigenaarCes) en een uitbeeld<strong>in</strong>g,voorstell<strong>in</strong>g, spreuk of i.d., waardooriets typerends voor <strong>de</strong> (n) bezitter(ster) wordt aangegeven. De voorstell<strong>in</strong>gkan betrekk<strong>in</strong>g hebben op hetberoep, <strong>de</strong>n naam, <strong>de</strong> woonplaats, etc.In fig. 4 geven we een voorbeeld.f. Kerst-, Niemujaars- en Paaschkaarten(zie fig. 5).g. V er lov<strong>in</strong>g s-,kaarten, etc.trouw-,geboorte-Ge ziet, Huisvlijtbeoefenaars, dat erzeer vele mogelijkhe<strong>de</strong>n zijn. Speciaal<strong>de</strong>n teekenaars en schil<strong>de</strong>rliefhebberson<strong>de</strong>r onze le<strong>de</strong>n zou<strong>de</strong>n we met klemwillen aa<strong>nr</strong>a<strong>de</strong>n dit werk eens terhand te nemen.Het zal u ongetwijfeld véél genoegenen véél voldoen<strong>in</strong>g schenken!
van Oom N lekM'n beste neven en nichten!Er is 'een spreekwoord, dat zegt:zo <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>n zongen, piepen tie -jongenen er is een an<strong>de</strong>r spreekwoord,dat verklaart, dat <strong>de</strong> geschie<strong>de</strong>niszich wel eens herhaalt. Aan <strong>de</strong>zetwee spreekwoor<strong>de</strong>n moest ik <strong>de</strong>nken,toen -Reg en Ron met een heel verwardverhaal thuiskwamen. We kon-^dën- er eerst, met elkaar, geen touwaan vast knopen. „Ronnie heeft gehuil<strong>de</strong>n ik niet", zo begon Reg. <strong>de</strong>geschie<strong>de</strong>nis. „En er was een smeris". ..„Wafc zeg je?"„Mag-ie niet smélus zeggen, hèmam?" wist Ron.O ja, zo iets her<strong>in</strong>ner<strong>de</strong> Reg zichook en vlot herhaal<strong>de</strong> hij, dat er eenpolitie was. en dat Ron had gehuil<strong>de</strong>n hij niet. ;„Politie wou ons meenemen, hèReg?" vroeg Ron.„Ik ben er bang voor, dat ze <strong>in</strong> heteen of an<strong>de</strong>re tu<strong>in</strong>tje een* pog<strong>in</strong>ghebben gedaan, <strong>de</strong> bloembollen te•rooien", veron<strong>de</strong>rstel<strong>de</strong> tante met eerizucht.„Ze had<strong>de</strong>n toch geen bloemen bijzich, wel?" <strong>in</strong>formeer<strong>de</strong> ik.«„Nee, daarom juist. Die moesten zenatuurlijk afgeven ...... ik zal ze tochno.g eens goed aan het verstand proberente praten, dat ze niet aanbloemen mogen komen, die <strong>in</strong> tu<strong>in</strong>tjesstaan."_ „Of aan <strong>de</strong> kant van een weg", zeiik plagend.Tante Cor wist da<strong>de</strong>lijk wat ik bedoel<strong>de</strong>,maar omdat jullie toen nietmee zijn geweest — het gebeur<strong>de</strong> opeen tochtje, dat we lang gele<strong>de</strong>n meteen autobus maakten - - mag ik erwel wat méér van vertellen. -We waren dan uit: <strong>in</strong> een autobusmet, een groot, ^vrolijk gezelschap.Waar dat voor nodig was, weet ikniet meer, maar plotsel<strong>in</strong>g moesten• •'we stoppen. Het zal wei zijn geweest,dat <strong>de</strong> bus ban<strong>de</strong>npech of zo iets had.In elk geval ston<strong>de</strong>n we een heeltijdje aan <strong>de</strong> kant. Toen ont<strong>de</strong>ktetante Cor, dat er prachtige bloemenlangs die grote autoweg .ston<strong>de</strong>n. Ze. g<strong>in</strong>g <strong>de</strong> bus uit om er een paar te\^3A5678910u£sBE1DA£1 L.L.TSHR\NENOOES/**OEFDLJN~Z.IXENDEUF'OAAREN*HAL.STUOSEL.plukken en toen duur<strong>de</strong> het niet langof het hele gezelschap was aan hetbloemetjes plukken. Zo gelei<strong>de</strong>lijkaan waren tante Cor en ik een e<strong>in</strong>djebij <strong>de</strong> bus vandaan gewan<strong>de</strong>ld en wewaren er bei<strong>de</strong>n verbaasd over, datdie bus al.zo'n e<strong>in</strong>d weg stond. Langzaamliepen we terug, toen we plotsel<strong>in</strong>gmerkten, dat er iets niet <strong>in</strong>or<strong>de</strong> was. Een meneer <strong>in</strong> z'n hemdsmouwenstond tegen een <strong>de</strong>r buspassagiersgeweldig op te spelen -- zóhard en zó luidruchtig, dat we dui<strong>de</strong>lijkkon<strong>de</strong>n verstaan wat hijschreeuw<strong>de</strong>, ofschoon we nog^ eenheel e<strong>in</strong>d ver waren.„Mooie boel, om hier maar bloemente stelen!"„Hoor je dat?" vroeg ik aan tanteCorDie knikte. „Ik heb er geen 'erg <strong>in</strong>gehad ik dacht, dat die 7 bloemenhier <strong>in</strong> het. wild ston<strong>de</strong>n. Maar hetzijn lup<strong>in</strong>en, geloof ik en als je goedkijkt, dan merk je, dat .het gekweektebloemen zijn. Geen won<strong>de</strong>r, datdie baas ,uit z'n humeur is ."„Gooi die bloemen neer — dat kosteen bekeur<strong>in</strong>g."„Dan heeft niemand er meer wataan — ik neem ze mee", antwoord<strong>de</strong>tante Cor, die toch wel zo verstandigwas, die bloemen-buit op <strong>de</strong>' rug tehou<strong>de</strong>rf. Zo .kwamen wij heel onschuldigaanwan<strong>de</strong>len.De meneer <strong>in</strong> zijn hemdsmouwenhad het zó druk — we hoor<strong>de</strong>nlater, dat hij <strong>de</strong> veldwachter <strong>in</strong> burgerwas, dat hij er geen erg <strong>in</strong> had,dat tante Cor met x <strong>de</strong> bloemen langshem'heen g<strong>in</strong>g en dat zij die doocjgewoonOp.haar plaats <strong>in</strong> <strong>de</strong> autobusneerleg<strong>de</strong>. Daarna kwam tante Corweer kalmpjes terug om er van getuigete zijn, hoe <strong>de</strong> an<strong>de</strong>ren wer<strong>de</strong>ngeverbaliseerd *"„Weet je nog van die autobus,toen?" vroeg ik. „De jongens hebbendat bloemetjes-plukken varuniemand"vreemd"Laten we aan <strong>de</strong> raadsels gaan!Onze nieuwe prijsraadsels_ hebben weer wat met aardrijkskun<strong>de</strong>te maken. Wij maken — of liever —wij vormen plaatsnamen.Eerst xgeef ik hier zelf een serie.Let op: Parijs, Rome, Oslo, Boedapest,Berlijn, Brussel, Lon<strong>de</strong>n, Sofiaen Madrid. Van elke plaats nemen• we één letter om er een beken<strong>de</strong>stad van Ne<strong>de</strong>rland mee te maken.De twee<strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse plaats -bekend om <strong>de</strong> koek — v<strong>in</strong><strong>de</strong>n we op<strong>de</strong> kruisjes van boven naar bene<strong>de</strong>n,als we' <strong>de</strong> goe<strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n hebben <strong>in</strong>gevuld.{Ingezon<strong>de</strong>n door Tanny vanLeerzem te Kou<strong>de</strong>kerke).XXXxxxXXtegenovergestel<strong>de</strong> van natzwemvogelslim dierboombewoner van Afrikaeen drankroem<strong>de</strong>el van een mast.Voor ons <strong>de</strong>r<strong>de</strong> raadsel gaan wen'aar Zeeland.Jan Jacob Helleman te AmsterdajnOoSt stuur<strong>de</strong> het <strong>in</strong>..Zet on<strong>de</strong>r elkaar: een plaats <strong>in</strong>.Limburg UO letters); een boom (3);een lidwoord (27; een boom, bij 'tkerstfeest gebruikt (3); een jongensnaam(5>; een meisjes of jongensnaam(4); een boom (4); een stad<strong>in</strong> Utrecht (7); niet werken (6);meisjesnaam (5).Oploss<strong>in</strong>gen zo spoedig mogelijk —<strong>in</strong> elk geval vóór 18 Juni — aan OomNiek, Postbus 100, Amsterdam C.Van mijn examen-opgaveVan m'n examen-opgave heb ik'plezier beleefd. De meeste neven ennichten zou<strong>de</strong>n voor dit examenge<strong>de</strong>elteeen goe<strong>de</strong> beurt hebben gemaakt.Hier volgen <strong>de</strong> z<strong>in</strong>netjes zoalsze moesten-wor<strong>de</strong>n <strong>in</strong>gevuld:Uw cijfer voor het schriftelijk werkwordt ook beïnvloed door <strong>de</strong> meer<strong>de</strong>reof m<strong>in</strong><strong>de</strong>re netheid. De loopjongenv
ALLE?Dam-ru.bn.ekDe oploss<strong>in</strong>gen van <strong>de</strong> vraagstukken,In <strong>de</strong> maand April geplaatst, zijn:Klasse A.No. 1. De stand is als volgt. Zwart:12 sch. op 7. 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 18,19, 20 en <strong>23</strong> Wit: 13 sch. op 16, 21, 24,26, 27, 29, 30, 32, 33, 34, 38, 41 en 43.No. 2. Wit 35—30, zwart 20—24,'(meenen<strong>de</strong> nu steeds een stuk te w<strong>in</strong>nen).En nu ver<strong>de</strong>r: wit 37—31, 39—34, 45—40, 43—39, 38x18, 28—<strong>23</strong>, 31x2•D 2 x 15.No. 3-38—33, 33—29, 32—28, 45—40,46—41, 40—34, 49—43.No. 4. 25—20, 34—29, 42—37, 47—41,48—42, 37—32, 39x10, 40—34, 44x4No. 5. 24—20, <strong>23</strong>—19, 18—12, 42—37,43—38, 47—41, 50—45, 34x5. 40x20,5x32.No. 6. De stand is als volgt. Zwart:7 sch. op 5, 10, 13, 19, <strong>23</strong>, 33 en 38.Wit: 7 sch. op 20, 24, 25, 30, 44, 45en 47.No. 7. 28—<strong>23</strong>, 32—28, 49—43, 39—33,37—32, 28—22, 47—41, 41x1.No. 8. 43—38, 25—20, 38—33, 32x43,20—15, 15x2, 2x48 (zw. 6—11), 47—42.No. 9. 31—27, 21—17, 33—28, 44—39,32—28, 42—38, 29x40, 34x5.No. 10. 48—42, 47—41, 24—19, 16—11,11X2, 2x40, 50—44, 45x34, 25x34.Klasse B. sNo. 1. De.stand is als volgt. Zwart:Z sch. op 30 en 45. Dam op 33.Wit: 3 sch. op 43, 48 en 49. Dam op 1.Hier werd gespeeld: wit 43—39,waarna zwart 33 x 50 moet slaaji, want33x44 verliest eer<strong>de</strong>r. Uit <strong>de</strong> notatie33x50 kon<strong>de</strong>n <strong>de</strong> lezers opmaken, dat.het stuk op 33 een dam moest zijn.No. 2., 28—<strong>23</strong>, 35—30, 43—39, 33x2,2x49.No. 3. 28—<strong>23</strong>, 21—16, 16x20, 40—34enz.No. 4. 21—17, 45—40, 38x9, 9—4, 4x26 (over <strong>de</strong> sch. 10, 20, 19 en 21),26x5.No. 5. 48—43, 50—45, 45x43, 25x5.Het e<strong>in</strong>dspel is nu: zwart <strong>23</strong>—29, wit5x37, zwart 29—34 (A), wit 37—42,twart 33—39, wit 42—48, zwart 39—44,Wit 43—39 met w<strong>in</strong>st.Het prachtige damboek „1IKÏ EINUSrKL",13OO e<strong>in</strong>clspelen op cliagr. J. P. Moser,Stationsple<strong>in</strong> 6, Bussum.A. Op zw. 33—38, w. 43x32, zw.29—34 (op 29—33 w. 32—28J, w. 37—48,zw. 34—40, w. 48—39. Door dit klassiekee<strong>in</strong>dspelletje is dit een zeer aantrekkelijkvraagstuk.No. 6. De stand is als volgt: Zwart:14 sch. op 9 t/m 14, 16, 18, 20, 22, <strong>23</strong>,25, 27 en 28. Wit: 13 sch, op 26. 29, 30,34, 37 t/m 41, 45. 46, 47 en 48.No. 7. 42—37, 34—30, 28—22, 40—34,39—33, 36x18.No. 8. 24—20, 28—22. 32 x <strong>23</strong>, 33—28.34x<strong>23</strong>, 40x7.No. 9. 15—40, 35—30. 32—27, 30—24.25x1, zwart 45—50, wit 1—6, zwart50x28, wit 47—41, zwart 28x46, wit6x5. We<strong>de</strong>rom een zeer aantrekkelijkvraagstuk van <strong>de</strong>n heer NieropNo. 10. 49—44, 38—32, 44—39. 42x2,(44—49) 2x16 (49—40) 50—44 en41—37.Klasse A.No. 9.G. Abfibat, Parijs.ZwartWitZwart: 11 sch. op 2, 7, 8, 9, 13. 14, 16,19, 21f 26 en 30.Wit: 11 sch. op 25, 27, 28, 29, 34, 36,39, 41, 42, 44 en 46.No. 10.R. Grandmoug<strong>in</strong>, Parijs.ZwartWitZwart: 9 sch. op 4, 10, 11, 15, 17, 19,25, 26 en. 30. Dammen op 14 en 35.Onze puzzle*hoek"Welk beroep kebben zij?Van on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> tien personenIs door omwissel<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> -lettersvan naam en adres het beroepte v<strong>in</strong><strong>de</strong>n, dat ?ij uitoefenen.1. W. Keember, Kaalte.2. U. A. Santee, Gorsel3. L. E. Vierleer, Best (N.B.).4. Henk Meirweick, Baarn.5 S. L. Herletier. Wijlre.6. U. M. Maler. Beek.7. Rienus Ke<strong>de</strong>bid, Dieren.8. Arie "Crassart, Geleen.9 C. Z. Slegis, Hel<strong>de</strong>r.10. Toon Ruir. Edam.Met potlood en l<strong>in</strong>iaalBovenstaan<strong>de</strong> figuur oestaat uittwee saamgevoeg<strong>de</strong> vierkanten. Deoppervlakken van <strong>de</strong>ze vierkantenWit: 12 sch. op 18, 22, <strong>23</strong>, 28, 29, 31,33, 40, 42, 43, 44 en 47.Klasse B.No. 9.'J. Sto<strong>de</strong>l, Amsterdam.^ ZwartWitZwart: 8 sch. op 9, 10, 17. 21. 25, 31,37. en 40.Wit: 9 sch. pp 19, <strong>23</strong>, 35, 38, 39, 43,44, 47 en 50.verhou<strong>de</strong>n zich als l/ 4. Gevraagdwordt nu <strong>de</strong>ze figuur door mid<strong>de</strong>lvantwee rechte lijnen zoodanig te ver<strong>de</strong>elen,dat <strong>de</strong> stukken weer tot eenvierkant zijn samen te voegen.K i<strong>in</strong>t u goed rekenen?Twee broers zijri samen 42 jaaroud. De oudste zei tegen zijnjongeren^ broe<strong>de</strong>r: Ik ben tweemaalzoo oud als jij was, toen ik zoo oudwas. als jij nu bent. Heb ik gelijk ofniet. De jongste d-acht even na enmoest daarme<strong>de</strong> <strong>in</strong>stemmen. Hoe oudwaren zij?Inzend<strong>in</strong>gen moeten voor 19 Juni <strong>in</strong>ons bezit zijn. Op <strong>de</strong> enveloppe dui<strong>de</strong>lijkvermel<strong>de</strong>n: „Puzzle-rubriek"On<strong>de</strong>r <strong>de</strong> goe<strong>de</strong> oplossers wor<strong>de</strong>nenkele boeken verloot, naar keuze:„Elfste<strong>de</strong>ntocht'' door Je} Last. „InLon<strong>de</strong>n en Parijs" door CharlesDickens. „Kruistocht om hei Eiland"door Age Schetter. „Schiphol uitstappen"door Hilda Bongertman. „Erfenisvan Eeuwen" door Cruijs Voor-Jbergh. „Safari", Film-jacht op grootwild m Mid<strong>de</strong>n-Afrika door Mart<strong>in</strong>Johnson. „Congorilla" avonturen metPigmeeën en Gorilla's <strong>in</strong> Afrika. „Ennu... Amsterdam <strong>in</strong>!" door Ton Koot.„Met Hagenbeck <strong>in</strong> Jiet Oerwoud"door Wilhelm- Munnecke".No. 10 .H. Boersma. Open<strong>de</strong>.ZwartWitZwart: 11 sch. op 2, 6, 8, 9, 12, 15, 16,18, 19, <strong>23</strong> en 30.Wit: 11 sch. op 21, 25 27, 28 32, 33,34, 37, 38, 43 en 50.Voor alle vraagstukken geldt: „Witbeg<strong>in</strong>t- en w<strong>in</strong>t".De oploss<strong>in</strong>gen <strong>de</strong>r <strong>in</strong> <strong>de</strong> maand Meigepubliceer<strong>de</strong> problemen no. l tot enmet 10 kunnen tegelijK wor<strong>de</strong>n <strong>in</strong>gezon<strong>de</strong>ntot uiterlijk 15 Juni.[swijzeo enDe ooren tuiten.Er heeft door alle eeuwen heen voor tal vanmenscherr een zekere bekor<strong>in</strong>g gelegen <strong>in</strong> het geloofaan geheimz<strong>in</strong>nige, niet na<strong>de</strong>r te <strong>de</strong>f<strong>in</strong>ieeren machten,die haar <strong>in</strong>vloed op een voor <strong>de</strong>n mensen onverklaarbarewijze kon<strong>de</strong>n laten gel<strong>de</strong>n. Zoo werd danook van oudsher als vaststaand aangenomen, datiemand, over wien <strong>in</strong> zijn afwezigheid druk werdgesproken, daarme<strong>de</strong> op <strong>de</strong> een of an<strong>de</strong>re geheimz<strong>in</strong>nigewijze <strong>in</strong> kennis zou wor<strong>de</strong>n gesteld. Ditvolksgeloof is van heel ou<strong>de</strong>n datum, want Pl<strong>in</strong>ius,<strong>de</strong> ou<strong>de</strong> Rome<strong>in</strong>sche schrijver, had reeds <strong>in</strong> zijn„Natuurgeschie<strong>de</strong>nis" geschreven:" „Qu<strong>in</strong> et absentesi<strong>in</strong>nitu aurium praesentire sermones <strong>de</strong> se receptumest." (Ook <strong>de</strong> afwezigen kunnen, door het tuiten <strong>de</strong>rporeH, <strong>de</strong> gesprekken opvangen.)In <strong>de</strong> 16<strong>de</strong> eeuw was dit geloof ook algemeen bekend,getuige hetgeen Boëthius (eveneens eenRome<strong>in</strong>s wijsgeer en gunstel<strong>in</strong>g van. Fre<strong>de</strong>rik <strong>de</strong>nGroote) schreef: „Het ' heten Salvatores, die alse<strong>in</strong>ighe le<strong>de</strong>n wee doen of zeer, daeran wat toecommensvoorweten willen, als an 'jeuken of tuten van12<strong>de</strong>n oren wat niemaren." Vertaald <strong>in</strong> ons tegenwoordigNe<strong>de</strong>rlands, wil<strong>de</strong> 'dit dus zeggen, dat eruitverkorenen zou<strong>de</strong>n bestaan, die aan het jeuken- of tuiten <strong>de</strong>r ooren of het pijn doen van an<strong>de</strong>relichaams<strong>de</strong>elen, bepaal<strong>de</strong> voorspell<strong>in</strong>gen zou<strong>de</strong>nkunnen doen.Will<strong>in</strong>k zei <strong>in</strong> zijn Amsterdamsche Arkadia: „W-Uhebben on<strong>de</strong>r ons nog een bijgeloovigheit, al* <strong>de</strong>* ooren tuiten; wanneer- men bij het tuiten, ook welsuizen geheeten, van het regier oor zegt, dat totonzen lof gesproken wordt, gelijk <strong>in</strong> het tegen<strong>de</strong>el,bij het tuiten van het l<strong>in</strong>ker oor, dat tot ons na<strong>de</strong>elwordt gesproken." Soms werd hieraan nog toegevoegd,dat, wanneer men bij het tuiten van het l<strong>in</strong>keroor, op zijn tong beet, <strong>de</strong> kwaadspreker genoodzaaktzou wor<strong>de</strong>n, dit op hetzelf<strong>de</strong> oogenblik eveneenste doen, waardoor hij genoodzaakt zou wor<strong>de</strong>nte zwijgen.Zooals <strong>de</strong> lezer uit het bovenstaan<strong>de</strong> bemerkt, werddus door <strong>de</strong> bijgeloovigen eertijds aangenomen, datbij het tuiten van het rechter oor er goed, maar bijhetzelf<strong>de</strong> verschijnsel bij het l<strong>in</strong>ker oor, kwaad vanbetrokkene gesproken zou wor<strong>de</strong>n. In lij<strong>nr</strong>echtetegenspraak hierme<strong>de</strong> is het ook ten onzent beleen<strong>de</strong>volksrijmpje,- dat eveneens betrekk<strong>in</strong>g heeft op hettuiten <strong>de</strong>r ooren: „Hoe rechter hoe slechter; hoel<strong>in</strong>ker hoe fl<strong>in</strong>ker."Afzwemfeest van V. en A.Don<strong>de</strong>rdagavond 11 Juni, om kwart over zeven,wor<strong>de</strong>n <strong>in</strong> het Zui<strong>de</strong>rbad <strong>de</strong> proeven voor het zwemdiplomavan „Vreug<strong>de</strong> en <strong>Arbeid</strong>" afgelegd. Deeischen voor het diploma zijn als volgt:sprong van <strong>de</strong>n bass<strong>in</strong>wand, gevolgd door 50 meterrugzwemmen met <strong>de</strong> han<strong>de</strong>n op <strong>de</strong> heupen;sprong van <strong>de</strong> l- of 3-meterplank, 50 meter borstzwemmen,gevolgd door l m<strong>in</strong>uut watertrappen.De vooroefen<strong>in</strong>geh voor dit examen wor<strong>de</strong>n eikenD<strong>in</strong>sdagavond van kwart voor acht tot half negengehou<strong>de</strong>n op vertoon van een leskaart, afgegevendoor <strong>de</strong>n zwemleeraar. Zij, die aan dit examen nogwillen <strong>de</strong>elnemen, gelieven zich zoo spoedig mogelijKop te geven op <strong>de</strong> beken<strong>de</strong> zwemuren <strong>in</strong> het Zui<strong>de</strong>rbadbij <strong>de</strong>n heer Cabri. Na het zwemfeest is er ge'zamenlijk zwemmen voor belangstellen<strong>de</strong>n, tegenhet gebruikelijke tarief vari tien cent voor k<strong>in</strong><strong>de</strong>rentot en met 13 jaar en 15 cent voor ou<strong>de</strong>ren.