Herstel (1940) nr. 5 - Vakbeweging in de oorlog
Herstel (1940) nr. 5 - Vakbeweging in de oorlog
Herstel (1940) nr. 5 - Vakbeweging in de oorlog
- No tags were found...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
HERSTEL: ALGEMEEN KATHOLIEK WEEKBLADWS HUISHOUDENUIENUien wor<strong>de</strong>n <strong>in</strong> het algemeen veel tewe<strong>in</strong>ig gegeten. Dat is wel is waar metalle groenten het geval, maar met uientoch <strong>in</strong> het bijzon<strong>de</strong>r. In <strong>de</strong> eerste plaatsis <strong>de</strong> ui zelf voedzaam, maar ze is vooralgezond. Ze is rijk aan vitam<strong>in</strong>en, speciaalaan vitam<strong>in</strong>e B. Bovendien bevat ze veelzwavel, een element waar ons lichaamniet buiten kan, wil het gezond zijn en <strong>in</strong>onze dagelijkse behoefte daaraan kunneneen we<strong>in</strong>ig uien al voorzien. Daarom ishet dus wijs om ie<strong>de</strong>re dag wat uien tegebruiken. Niet verstandig zou het echterzijn om met dat doel dag <strong>in</strong> "dag uit eenportie gestoof<strong>de</strong> uien te nemen, ofschoon3it een heel smakelijke manier van bereid<strong>in</strong>gis. Want niets verveelt bij <strong>de</strong>voed<strong>in</strong>g zo snel als eentonigheid en watcnéér gewicht <strong>in</strong> <strong>de</strong> schaal legt, bovendienis eentonigheid zo verkeerd, omdat ie<strong>de</strong>resoort levensmid<strong>de</strong>len haar eigen samenstell<strong>in</strong>gheeft, met rijkdom aan <strong>de</strong> éne,maar tevens vaak met gemis aan eenan<strong>de</strong>re stof, die ons lichaam evenm<strong>in</strong>ontberen kan.Daarom geven we wel ie<strong>de</strong>re dag uien,maar ie<strong>de</strong>re dag op een an<strong>de</strong>re maniertoebereid. En daarvoor zijn nu juist uienzo buitengewoon geschikt. Want ze lateniiCh met <strong>de</strong> meest uiteenlopen<strong>de</strong> spijzensomb<strong>in</strong>eren tot een smakelijk en dantevens gezond gerecht.Nog sterker, er zijn verschei<strong>de</strong>ne spijzendie we<strong>in</strong>ig smaak hebben en die pas goedtot hun recht komen als er wat uien methun levendige smaak aan toegevoegdwor<strong>de</strong>n. Dit nu is niet alleen van belangom van het eten een soort genot te maken,maar tegelijkertijd, en eigenlijk <strong>in</strong> hoofdzaak,om meer nut van ons voedsel tehebben. Want <strong>de</strong> krachtige geur van onzetu<strong>in</strong>krui<strong>de</strong>n, waartoe ook <strong>de</strong> uien, sjalottenen knoflook te rekenen zijn, prikkelen<strong>de</strong> klieren <strong>in</strong> <strong>de</strong> maag en <strong>de</strong> darm totafscheid<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> sappen, die het voedselmoeten verteren. Hoe meer en beter dieverter<strong>in</strong>gssappen met het voedsel vermengdwor<strong>de</strong>n, hoe beter dit wordt opgelostom, door en met het bloed, als bouwstofnaar <strong>de</strong> lichaamscellen gevoerd tewor<strong>de</strong>n.Gebakken uien leveren meer smaak engeur dan gekookte of gestoof<strong>de</strong>. Uienbakken is echter niet ie<strong>de</strong>rs werk. Velehuisvrouwen maken het bakvet veel teheet, zodat <strong>de</strong> uien aan <strong>de</strong> buitenkantdirect hard en taai, van b<strong>in</strong>nen niet gaarwor<strong>de</strong>n, met het dubbele na<strong>de</strong>el, dat <strong>de</strong>geurstoffen niet tot hun recht komen, ter.wijl <strong>de</strong> uien zelf bijna onverteerbaarwor<strong>de</strong>n. We moeten dus <strong>de</strong> nodige tijdnemen, zodat <strong>de</strong> uien zacht, lichtbru<strong>in</strong> enverteerbaar blijven.In allerlei spijzen kan men op <strong>de</strong>ze wijzegebakken uien gebruiken; <strong>in</strong> <strong>de</strong> eersteplaats <strong>in</strong> <strong>de</strong> meeste stamppotten engroenten. Ver<strong>de</strong>r ook bij allerlei gebra<strong>de</strong>n,gekookt en gestoofd vlees, ook zelfs kippenvleesen bü schapenvlees zijn uien bepaaldonmisbaar; vooral van vlees- en visrestenmaakt men - met licht gebakkenuien een heel nieuw en heerlijk gerecht(stokvis!) Omdat vlees bra<strong>de</strong>n aanvankelijkop een fel vuur moet geschie<strong>de</strong>n, voegtmen <strong>de</strong> schijven uien dan pas aan hetbraadvet toe, wanneer <strong>de</strong> bru<strong>in</strong>e korstjesaan het vlees gevormd zijn en het op eenzachter vuur ligt gaar te bra<strong>de</strong>n.Om, <strong>in</strong> plaats van <strong>de</strong> vette, glibberigemassa zon<strong>de</strong>r geur of smaak, zoals velehuisvrouwen ze leveren, een werkelijksmakelijke jus te berei<strong>de</strong>n die het helemaal lekker maakt kan men het gebakkenuitje eenvoudig niet missen en zo is hetniet <strong>de</strong> meeste sausen.Met soepen is het al we<strong>in</strong>ig an<strong>de</strong>rs gesteld;<strong>in</strong> bru<strong>in</strong>e en witte bonensoep, toma.tensoep enz. gebruikt men meestal gebakkenuitjes, die men on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re terwille van <strong>de</strong> verteerbaarheid <strong>de</strong>sgewenstlater door een zeef kan wrijven; maarmen kan ook <strong>de</strong> uien gewoon meekoken,zoals dat <strong>in</strong> erwtensoep gebeurt. Erwtensoepzon<strong>de</strong>r prei of uien is een smakeloosgerecht.Ook rauw kan men uien met goed resultaataanwen<strong>de</strong>n. Men hakt ze dan heelfijn of, wat nog beter is, men raspt ze opeen groenterasp. Op die wijze gebruiktmen ze <strong>in</strong> allerlei sala<strong>de</strong>n, zoals <strong>in</strong> <strong>de</strong>w<strong>in</strong>tertijd <strong>in</strong> aardappelsla, bietensla, veldslaof een mengsel van dit alles, waarbijdan ook nog restanten van gesteriliseer<strong>de</strong>groenten of kou<strong>de</strong> vleesresten gevoegdkunnen wor<strong>de</strong>n.Ook bij het maken van gehaktballenwor<strong>de</strong>n gehakte of geraspte uien gebruikt,die <strong>de</strong> smaak van het gehakt <strong>in</strong>hoge mate verbeteren; ze wor<strong>de</strong>n dan„S<strong>in</strong>d auoh drauss <strong>de</strong>r Ma<strong>de</strong>le viel,Lieber Schatz ich bleib dir treu."(Duits volksliedje)Heeft u ook het ontstellend berichtgelezen, dat Miss Kay Stammers, <strong>de</strong>beroem<strong>de</strong> tennisspeelster, nu <strong>de</strong> barrew<strong>in</strong>tertijd aanhoudt, <strong>in</strong> een perzikkleurigbruidstoilet zal dienen te trouwen? Op het plaatje, dat er bij stond,lag „hij" geknield, geknield! aan haarvoeten. Dat is eventjes wat! Mijnkrant vertel<strong>de</strong>, dat Kay ook liever <strong>in</strong>'t wit getrouwd was, maar „wit doetthans temid<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> sneeuw welbijzon<strong>de</strong>r koud aan en wat een <strong>in</strong>drukmaakt een <strong>de</strong> kou ter<strong>de</strong>ge voelen<strong>de</strong>bruid <strong>in</strong> een wit loiletje"! Ik had eenan<strong>de</strong>r commentaar van mijn krantfijner gevon<strong>de</strong>n. In <strong>de</strong>ze geest bijvoorbeeld:„De japon zal Kay ongetwijfeldgoed staan; perzikkleur immers kanzeer flatteus zijn. 't Was echter zi<strong>nr</strong>ijkergeweest, beste mensen, als Kaytoch maar wit gekozen had. Eventueelkon ze er toch wel een warmjumpertje on<strong>de</strong>r aantrekken. Wij zou<strong>de</strong>n't <strong>in</strong> elk geval w^l genomen hebben,niet waar? Wij had<strong>de</strong>n <strong>in</strong> 't wit<strong>de</strong> 10 gra<strong>de</strong>n on<strong>de</strong>r nul straal genegeerd.Toen we gedoopt wer<strong>de</strong>n, heeft <strong>de</strong>priester gezegd: „Ontvang het wittekleed (<strong>de</strong> heiligmaken<strong>de</strong> gena<strong>de</strong>) endraag het onbesmet tot voor <strong>de</strong> rechterstoelvan Onzen Heer Jezus Christus.„Het witte doopkleed was symbool.Op haar hoogtijdag draagt <strong>de</strong>bruid weer dat witte gewaad. Eenszal het haar doodskleed zijn. Daarom:Draag het onbesmet "Maar ja, een krant kan toch nietaltijd „opvoe<strong>de</strong>n"! Voor mij <strong>de</strong>ed ze<strong>in</strong> zover goed werk, dat mijn gedachtenvia <strong>de</strong> perzikkleur van Kay Stammersg<strong>in</strong>gen naar een brief, die allang ligt te wachten. Een brief vaneen trouwen <strong>Herstel</strong>-lezer. Een van<strong>de</strong> jonge gar<strong>de</strong>. Die vroeg: „Schrijfu eens over <strong>de</strong> verlov<strong>in</strong>g; hoe 't allemaalhoort en zo "Nu, kort gele<strong>de</strong>n hebben uit onzekennissenkr<strong>in</strong>g Anna en Dorus zichverloofd. Op <strong>de</strong> kaartjes, die ze rondstuur<strong>de</strong>n,heette zij Puck en hij Thé.Ze hiel<strong>de</strong>n receptie temid<strong>de</strong>n van eenontzaglijke bloemenweel<strong>de</strong> en zij <strong>de</strong>e<strong>de</strong>rg dik-an met haar a.s. schoonva<strong>de</strong>r:paps voor en paps na!tegelijk met het gehakt gaar en van <strong>de</strong>geur en smaak gaat niets verloren.Fijner van smaak en van vezel — endaardoor gemakkelijker verteerbaar —zijn <strong>de</strong> sjalotten. Door vroeg <strong>in</strong> het voorjaareen bedj'e te poten kan men zich voor<strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> w<strong>in</strong>tertijd er van voorzien.Ook knoflook wordt <strong>in</strong> <strong>de</strong> keuken — <strong>in</strong> <strong>de</strong>Ne<strong>de</strong>rlandse althans —• veel te we<strong>in</strong>iggebruikt. De smaak ervan is veel sterkerdan van uien, zodat men ze nooit <strong>in</strong> grotehoeveelhe<strong>de</strong>n gebruikt. Eén of een paarteentjes, fijngesnipperd met <strong>de</strong> uitjes meegebakken,of gekookt, helpen ze echter <strong>de</strong>smaak van vele spijzen verbeteren. Bovendienis knoflook zeer gezond, het heeton<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re nuttig te zijn voor hen diete hoge bloeddruk hebben.Uien vertragen m<strong>in</strong> of meer <strong>de</strong> ledig<strong>in</strong>gvan <strong>de</strong> maag, wat, voor sommige mensenh<strong>in</strong><strong>de</strong>rlijk is. Een eenvoudig en onschuldigmid<strong>de</strong>l daartegen is, na het eten een kopjelauw water te dr<strong>in</strong>ken, iets wat ook <strong>in</strong> <strong>de</strong>meeste gevallen afdoen<strong>de</strong> is, voor menigeen,die nu na het eten een portie zuiver<strong>in</strong>gszoutof een an<strong>de</strong>r niet geheel onschuldigmedicament slikt. En ten slottebeg<strong>in</strong>t <strong>de</strong> verter<strong>in</strong>g al <strong>in</strong> <strong>de</strong> mond, methet kauwen en het daarbij afgeschei<strong>de</strong>nspeeksel.WILNA MÜNCH.ONS LOODJE IS, WATZOO'N LOODJE MOETZIJN: EEN WAARMERKVOOR KWALITEITHoort het zo? Misschien. Mij lijkthet nogal overdreven. Zou ook hiereenvoud niet het kenmerk van hetware zijn?Bij <strong>de</strong> verlov<strong>in</strong>g wordt plotsel<strong>in</strong>geen ernstige zaak, dat wat voordienslechts een heel plezierig iets was;zo idyllisch begonnen: <strong>in</strong> een zonniglaantje, bij <strong>de</strong> dagelijkse gang naarhet werk, aan <strong>de</strong> <strong>de</strong>ur waar zij dien<strong>de</strong>en hij <strong>de</strong> buitenboel verf<strong>de</strong>, op <strong>de</strong>ijsbaan, tij<strong>de</strong>ns een wan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g na hetZondagavondlof, op een feest. Toenis er een prettige tijd gevolgd; menwas verliefd. Verliefdheid is 'n prachtigetoestand, waar<strong>in</strong> veel goe<strong>de</strong> ensterke krachten <strong>in</strong> <strong>de</strong>n mens losgeslagenwor<strong>de</strong>n en e<strong>de</strong>le gevoelens zichbaanbreken. Enf<strong>in</strong> nu is 't erdoor; ze zijn officieel verloofd; <strong>de</strong>r<strong>in</strong>gen wer<strong>de</strong>n gewisseld. Niet met<strong>de</strong> bedoel<strong>in</strong>g om ze <strong>in</strong> <strong>de</strong> toekomstbij ie<strong>de</strong>re kibbelpartij naar eikaarshoofd te gooien: „Ik maak het af!"Ook <strong>de</strong> verlov<strong>in</strong>gsr<strong>in</strong>g — rond, zon<strong>de</strong>re<strong>in</strong>d — is symbool van <strong>de</strong> trouwen het is niet zon<strong>de</strong>r z<strong>in</strong>, dat hij van„e<strong>de</strong>l" metaal gemaakt is! Hij wordtgedragen aan <strong>de</strong> vier<strong>de</strong> v<strong>in</strong>ger <strong>de</strong>rl<strong>in</strong>kerhand, aan <strong>de</strong> kant van het hart.Het verdient aanbevel<strong>in</strong>g <strong>de</strong> r<strong>in</strong>gte laten wij<strong>de</strong>n. Mocht <strong>de</strong> jongemangeld óver hebben, dan zou hij zijnliefste meisje bij gelegenheid <strong>de</strong>r verlov<strong>in</strong>geen kruisje kunnen geven aaneen hangertje. Dat kan trouwens bijie<strong>de</strong>re feestelijke gelegenheid alsnoggebeuren. Wacht hij tot <strong>de</strong> huwelijksdag,dan is misschien haar moe<strong>de</strong>rhem vóór. Menige moe<strong>de</strong>r stelt ernamelijk een eer <strong>in</strong> om juist dat geschenkaan haar dochter mee tenhuwelijk te geven. Wat is dat allemaalmooi!Men waarschuwt — en terecht —voor <strong>de</strong> gevaren <strong>de</strong>r verker<strong>in</strong>g, dochvergeet er wel eens bij te zeggen, dathet ook een heel mooie tijd kan zijn.Mooi; niet makkelijk.De moeilijkhe<strong>de</strong>n zijn talrijk. Detwee gelieven moeten zich aanpassenaan elkaar — daar gaan nog heelwat huwelijksjaren óók mee heen —en aan <strong>de</strong> we<strong>de</strong>rzijdse families. Datgebeurt veelal niet zon<strong>de</strong>r tranen,zon<strong>de</strong>r ruzietjes, die wel weer overgaan,maar toch een mooie verhoud<strong>in</strong>gte dikwijls vertroebelen, 't Isgebruikelijk, evenwel niet rechtvaardig,om alle schuld op <strong>de</strong> lastigeschoonmoe<strong>de</strong>r en <strong>de</strong> bemoeiziekeschoonzussen te schuiven. Sommigeverlief<strong>de</strong>/verloof<strong>de</strong> jongelui kunnenhoogst onuitstaanbaar doen door b.v.<strong>in</strong>eens vreselijk weg te lopen met<strong>de</strong> nieuwe familie, waar ze <strong>in</strong> verzeildzijn geraakt en tegelijkertijd <strong>in</strong> heteigen gez<strong>in</strong> een houd<strong>in</strong>g aan te nemenvan volslagen onafhankelijkheid, terwijlze nog helemaal niets gepresteerdhebben, ja soms, om zo te zeggen, hetzout <strong>in</strong> <strong>de</strong> pap nog niet verdienen.Mooi is <strong>de</strong> verlov<strong>in</strong>gstijd, gezien alsvoorbereid<strong>in</strong>gstijd voor het huwelijk,gelijk het noviciaat dat is voor hetkloosterleven. Terwijl echter bij hetnoviciaat alles er toe meewerkt <strong>de</strong>harten omhoog te stuwen, is er tij<strong>de</strong>ns<strong>de</strong> verlov<strong>in</strong>g heel veel, wat naar<strong>de</strong> aar<strong>de</strong> trekt. Het is daarom toe tejuichen, dat er cursussen gegevenwor<strong>de</strong>n als dit voor het-Volle leven;'t is goed, dat <strong>de</strong> jeugdverenig<strong>in</strong>genhun <strong>de</strong>uren wagenwijd openzetten ookvoor <strong>de</strong> verloof<strong>de</strong>n; 't is heilzaam, dat<strong>de</strong> jonge mensen bijgebracht wordt,dat je ook samen gelukkig kunt zijn,al ga je niet ie<strong>de</strong>re Zondagavond dansen.Wat ernst is gewenst! Er is tochwel een en an<strong>de</strong>r te bespreken buitenSTEGEMANheerscht weakzaamheidij da contohijnielen direct<strong>de</strong> kwestie, of je twisted matten op<strong>de</strong> vloer zult nemen dan wel zeil? Jekunt je samen bez<strong>in</strong>nen op het echtkatholieke gez<strong>in</strong>sleven en afsprekenelk, wat dat betreft, het beste van.thuis mee te brengen, of, waar <strong>de</strong>goe<strong>de</strong> gebruiken verwaarloosd mochtenzijn, die weer <strong>in</strong> ere te herstellen.Een goe<strong>de</strong> handleid<strong>in</strong>g hierbij is hetuiterst practisch boekje van PastoorPoels: In 't heiligdom van uw huis. 1 )Kies een wapenspreuk voor je toekomstiggez<strong>in</strong> (ook het huwelijks^leven is een strijd!) en probeer er dansamen het allerbeste van te maken,hulp zoeken<strong>de</strong>, waar die te v<strong>in</strong><strong>de</strong>n is:<strong>in</strong> <strong>de</strong> biechtstoel en aan <strong>de</strong> communie*bank.'t Is geen kunst om <strong>de</strong> i<strong>de</strong>ale toestandte. schetsen: zij 23, hij 25, kennismak<strong>in</strong>g<strong>in</strong> <strong>de</strong> familiekr<strong>in</strong>g, spoedigeverlov<strong>in</strong>g, goe<strong>de</strong> verdiensten, naeen jaar trouwen zon<strong>de</strong>r schul<strong>de</strong>nen vervolgens leef<strong>de</strong>n zij langejaren <strong>in</strong> vre<strong>de</strong> en eendracht. Hetleven is e<strong>in</strong><strong>de</strong>loos gevarieerd en <strong>de</strong>werkelijkheid dw<strong>in</strong>gt somwijlen totlangere verker<strong>in</strong>g dan wel wenselijkis. Maar toch moet <strong>de</strong> bruid op haarhoogtijdag het witte kleed kunnendragen als z<strong>in</strong>nebeeld van het ongereptelicht, van re<strong>in</strong>e blijheid; En tochmag <strong>de</strong> omgang geen sleur wor<strong>de</strong>n.Het is een grote zegen als én vrijerén vrijster veel om han<strong>de</strong>n hebben.Het meisje kan zoveel leren op gebiedvan koken, naaien, babyverzorg<strong>in</strong>g.Bei<strong>de</strong>n kunnen hun godsdienstkennisverdiepen, eens wat lezen over <strong>de</strong>grote levensvragen, waarmee ze doorhun huwelijk te maken krijgen.Mooi kan <strong>de</strong> verlov<strong>in</strong>gstijd zijn vantwee eerlijke mensen, die vol goe<strong>de</strong>wil elkaar trachten te helpen, terwijlop <strong>de</strong> achtergrond van hun <strong>de</strong>nken endoen blijft bran<strong>de</strong>n <strong>de</strong> vraag:„Wat <strong>de</strong>ed ik voor haar (voor zijn) ;ziel?" 2 )*) In 't heiligdom van uw huis. PastoorPoels. Wordt verkocht ten bate van <strong>de</strong>bouw <strong>de</strong>r H. Familiekerk te Roermond.Kost ƒ l,—.2 ) Uit: Verantwoord<strong>in</strong>g. Dichteres onbekend.C. BOUDENS-VAN HEEL.Correspon<strong>de</strong>ntieVoor <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r van 10 k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren, dieover haar 12-jarig dochtertje schreef,ligt het antwoord klaar. Door een abuisis haar adres zoek geraakt. Misschien wilzij dit even opgeven, dan wordt <strong>de</strong> briefper keren<strong>de</strong> post verzon<strong>de</strong>n.Aan M. v. d. L. te H. en an<strong>de</strong>ren, dieongeduldig zullen wor<strong>de</strong>n wegens hetuitblijven van een antwoord, wordt nogeens gewezen op onze zeer beperkte ruimte.Dit geldt ook voor N. van St. A. te A.,die een bijdrage <strong>in</strong>stuur<strong>de</strong> over een wan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g,zoals <strong>in</strong><strong>de</strong>rtijd verzocht werd.C. B. v. H.DE ROOKWORST MET DE FIJNE. ZACHTE ROOKSMAAK