De waardecreatie van verduurzaamde kantoorgebouwen
De waardecreatie van verduurzaamde kantoorgebouwen
De waardecreatie van verduurzaamde kantoorgebouwen
- No tags were found...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Bijlage 1 – ontwikkeling kantoormarkt<strong>De</strong>ze bijlage is gebaseerd op en deels overgenomen uit literatuur (Remøy & Jonge) (Meel, 2000).Een <strong>van</strong> de gevolgen <strong>van</strong> de industriële revolutie is het ontstaan <strong>van</strong> <strong>kantoorgebouwen</strong>. <strong>De</strong>massaproductie in de fabriekshallen creëerden de behoefte aan coördinatie en administratie. Hetkantoor toentertijd bestond uit een hal met daarin lange tafels.Dit kantoortype maakte in het begin <strong>van</strong> de 20 e eeuw plaats voor grote kantoorhallen met daarinkleine bureaus opgesteld in fabriekachtige lijnen. Dit concept was ontwikkeld door Frederick Tayloren legt de focus op hiërarchie, werkdivisies, nauwkeurigheid en controle. <strong>De</strong> grote hallen werdenmogelijk gemaakt door de ontwikkeling <strong>van</strong> nieuwe staalconstructies. <strong>De</strong>ze constructies haddennamelijk een grotere draagkracht waardoor grotere overspanningen mogelijk werden en deconstructie minder ruimte in beslag nam. Daarnaast deed de personenlift zijn intrede waardoor deeerste hoge <strong>kantoorgebouwen</strong> ontstonden.<strong>De</strong> economische groei na de tweede wereldoorlog zorgde voor een extensie <strong>van</strong> de tertiaire sector.Kantoren werden voorzien <strong>van</strong> kunstverlichting en airconditioning. Dit zorgde, in tegenstelling tot inde Verenigde Staten, in Europa niet tot diepere gebouwvertrekken. <strong>De</strong> focus <strong>van</strong> het ontwerp lag opde gebouwschil, in het bijzonder de gevels, en niet op het werkklimaat <strong>van</strong> de werknemers. Hetkantoorgebouw was vaak voorzien <strong>van</strong> een centrale corridor met daaromheen een afwisselende,flexibele ruimte-indeling, zoals kantoorcellen en groepsruimten.In de jaren zestig werd naast de gebouwschil de nadruk gelegd op het werkklimaat. Dat kwam doorhet inzien <strong>van</strong> het belang <strong>van</strong> communicatie en collegialiteit, de toenemende behoefte aanflexibiliteit en door de technische vooruitgang op het gebied <strong>van</strong> de informatica. Hierdoor ontstondhet concept kantoorlandschap. Het kantoorlandschap is één grote ruimte uitgerust met modernekantoormeubels en planten. <strong>De</strong> plaats <strong>van</strong> de werknemers is zo bepaald dat er een optimalecommunicatie onderling ontstaat.In de jaren zeventig verloor het kantoorlandschap haar populariteit. <strong>De</strong> werknemers hadden veelklachten over het binnenklimaat, zoals geluidsoverlast en temperatuurschommelingen. Daarnaastwaren een gebrek aan privacy en weinig visueel contact met de buitenwereld redenen om hetconcept niet meer toe te passen. <strong>De</strong> kantoorcellen kwamen terug en kantoorindelingen werdengestandaardiseerd. Nieuwe concepten voor de lay-out <strong>van</strong> kantoren werden ontwikkeld, zoals in hetgebouw <strong>van</strong> Centraal Beheer (1972). Het kantoor bestaat uit kantoorunits (8-10 personen) die metelkaar verbonden worden door een atrium en ontmoetingsruimten.Na de oliecrisissen in de jaren zeventig begon de economie begin jaren tachtig weer op te bloeien.Dit zorgde voor een modernisering <strong>van</strong> het kantoorconcept. Bijna elke werknemer beschikte middenjaren tachtig over een persoonlijke computer. Het gevolg daar<strong>van</strong> was extra bekabeling en hetkantoor moest voorzien worden <strong>van</strong> extra koeling <strong>van</strong>wege de hogere interne warmtelast. Daarnaastzorgde de ontwikkeling <strong>van</strong> de computer voor de eerste automatische regeling <strong>van</strong> degebouwgebonden installaties, zoals de koeling en ventilatie.TU/e Master Building Services <strong>De</strong> meerwaarde <strong>van</strong> <strong>verduurzaamde</strong> <strong>kantoorgebouwen</strong> Pagina 74