Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van ... - Kwaliteitskoepel
Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van ... - Kwaliteitskoepel
Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van ... - Kwaliteitskoepel
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
• Relatief frequ<strong>en</strong>t <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>d:▪ Bindweefselziekt<strong>en</strong> of systemische vasculitis, o.a. reumatoïde artritis, polyarteriitis nodosa,systemische lupus erythematosus (SLE), ziekte <strong>van</strong> Weg<strong>en</strong>er, relapsing polychondritis▪ Ziekte <strong>van</strong> Bechterew e.a. seronegatieve artritid<strong>en</strong> <strong>en</strong> jicht 17▪ Infectieuze aando<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>: m.n. herpes viruss<strong>en</strong> (VZV)▪ Surgically-induced posterior scleritis (SINS) na m.n. cataractchirurgie• Weinig <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>d:▪ Systemische necrotiser<strong>en</strong>de vasculitis, o.a. Churg-Strauss angiitis, microscopic polyangiitis,hypers<strong>en</strong>sitivity vasculitis, giant cell arteriitis (GCA-arteriitis temporalis), Takayasu’s arteriitis▪ Inflammatory bowel disease (IBD): ziekte <strong>van</strong> Crohn <strong>en</strong> colitis ulcerosa▪ Bij intraoculaire ontsteking<strong>en</strong>, o.a. ernstige toxoplasma chorioretinitis, VKH syndroom▪ Infectieuze aando<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>: o.a. Pseudomonas spec., bij de ziekte <strong>van</strong> Lyme, tuberculose, syfilis.▪ Sarcoïdosis▪ Medicatie geassocieerd bij bisfosfonat<strong>en</strong> o.a.al<strong>en</strong>dronaat 165.2 Diagnostiek• Onderscheid tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige episcleritis <strong>en</strong> anterieure scleritis kan gemaakt word<strong>en</strong> doorvasoconstrictieve druppels. Bij e<strong>en</strong> episcleritis zull<strong>en</strong> de oppervlakkige vat<strong>en</strong> verblek<strong>en</strong> <strong>en</strong> de sclerawordt beter zichtbaar onder de ontstok<strong>en</strong> episclera. Verder kleurt het episclerale oedeem in hetontstok<strong>en</strong> gebied geel met roodvrij licht. Dit wordt zeld<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong> bij scleritis (zie Tabel 5.1).• Scre<strong>en</strong>ing bij episcleritis lijkt, gezi<strong>en</strong> het zelf limiter<strong>en</strong>de beloop, niet zinvol.• Bij ongeveer 50% <strong>van</strong> de scleritid<strong>en</strong> zou e<strong>en</strong> associatie met e<strong>en</strong> systeemaando<strong>en</strong>ing gevond<strong>en</strong> word<strong>en</strong>(posterieure scleritis is hierop vaak e<strong>en</strong> uitzondering) 3,6,7,18,19 . Het is <strong>van</strong> belang de <strong>diagnostiek</strong> in eersteinstantie te richt<strong>en</strong> op de meest <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>de oorzak<strong>en</strong> 5 .5.2.1 Plan <strong>van</strong> aanpak om de meest <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>de oorzak<strong>en</strong> vast te stell<strong>en</strong> bij scleritis.Vrag<strong>en</strong>lijst lat<strong>en</strong> invull<strong>en</strong> door de patiënt zelf. Bij de anamnese di<strong>en</strong>t <strong>voor</strong>al aandacht geschonk<strong>en</strong> aan hetvóórkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> systemische aando<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>. Verder aan de medicatie, operatieve ingrep<strong>en</strong> <strong>en</strong> traumata(zie Bijlage 1).Het is <strong>van</strong> belang de initiële <strong>diagnostiek</strong> te richt<strong>en</strong> op de meest <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>de oorzak<strong>en</strong>. Om tediffer<strong>en</strong>tiër<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemde frequ<strong>en</strong>t <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>de oorzak<strong>en</strong> zijn volg<strong>en</strong>s de werkgroep devolg<strong>en</strong>de diagnostische stapp<strong>en</strong> ess<strong>en</strong>tieel:• Scleritis-patiënt<strong>en</strong> scre<strong>en</strong><strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s de standaardscre<strong>en</strong>ing (zie Bijlage 3).• Verwijz<strong>en</strong> naar de reumatoloog, dan wel internist bij afwijk<strong>en</strong>de scre<strong>en</strong>ing.• VOK-punctie zeer zeld<strong>en</strong> bij verd<strong>en</strong>king op infectieuze oorzaak of als immuunsuppressie ge<strong>en</strong> effectresulteert <strong>en</strong> de scleritis verergert.• Ultrasonografie speelt e<strong>en</strong> belangrijke rol bij het stell<strong>en</strong> <strong>van</strong> de diagnose scleritis posterior, <strong>voor</strong>al in diegevall<strong>en</strong> waar fundoscopische afwijking<strong>en</strong> (chorioidea-plooi<strong>en</strong>, papiloedeem, choroid-effusion <strong>en</strong> ablatioretinae) niet evid<strong>en</strong>t zijn, <strong>en</strong> bij het vervolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de therapie. De belangrijkste bevinding bij hetultrasonografische onderzoek is de verdikking <strong>van</strong> de sclera. Deze verdikking kan meer of minderuitgesprok<strong>en</strong> zijn <strong>en</strong> kan diffuus of plaatselijk zijn. Dit laatste wordt gezi<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> nodulaire scleritis. Deverdikte sclera is veelal hoogreflectief <strong>en</strong> regelmatig <strong>van</strong> structuur. Vaak is er ook sprake <strong>van</strong>episclerale ontsteking, die zich uit in het zichtbaar word<strong>en</strong> <strong>van</strong> de ruimte <strong>van</strong> T<strong>en</strong>on, <strong>voor</strong>al temporaal.Ook de retina <strong>en</strong> de chorioidea zijn verdikt. Het karakteristieke USG patroon bestaat uit vochtophoping<strong>Richtlijn</strong> <strong>diagnostiek</strong> <strong>en</strong> <strong>behandeling</strong> <strong>van</strong> uveitis 15 mei 200745