Ook wortelen behoren tot <strong>de</strong> gelief<strong>de</strong>groenten, die kan men ookheel goed <strong>in</strong> eigen tu<strong>in</strong> kweken. Wortelen'moeten bij voorkeur niet opstalmest gekweekt wor<strong>de</strong>n en zekerniet op verse stalmest. Ze wor<strong>de</strong>n danallemaal wormstekig, daarom moetmen ze ook ie<strong>de</strong>r jaar op een an<strong>de</strong>rplekje kweken, daar <strong>de</strong> pop van <strong>de</strong>wortelvlieg <strong>in</strong> <strong>de</strong> grond overw<strong>in</strong>tert.Wel moeten we natuurlijk <strong>de</strong> kunstmestniet vergeten, want zon<strong>de</strong>r mestgroeien ze niet best. Ter bestrijd<strong>in</strong>gvan <strong>de</strong> wortelvlieg, kan men na hetuitzaaien het bed met een laagje, fijngebluste kalk bestrooien. Wortelen kanmen zowel op een bed als op rijenzaaien, ook voor wortelen verdient hetaanbevel<strong>in</strong>g dit maar op een bed tedoen. De za<strong>de</strong>n moeten eerst goed gewrevenwor<strong>de</strong>n, daar ze door <strong>de</strong>harige, tandvormige aanhangsels heelgemakkelijk aan elkaar blijven zitten.In zo'n geval komen ze veel te dichtop elkaar te staan. Het wortelenzaadontkiemt niet zo heel vlug, daarom ishet beter, dat met vochtig wit zand tevermengen, om het daarna eerst eendag of vier <strong>in</strong> een verwarmd vertrekte plaatsen,' het zand mag natuurlijk<strong>in</strong> die tijd niet droog wor<strong>de</strong>n. Daarnakan het met het zand gelijk uitgestrooidwor<strong>de</strong>n, we zien dan gelijkwaar <strong>de</strong> za<strong>de</strong>n neerkomen en zaaiendaardoor niet zo spoedig te dicht opelkaar. We moeten er vooral wel om<strong>de</strong>nken, dat we het voorgekiem<strong>de</strong>zaad niet <strong>in</strong> een droge grond uitstrooien,want dan zou <strong>de</strong> kiem weer*verdrogen.10Na het zaaien moeten we <strong>de</strong> za<strong>de</strong>n<strong>in</strong>harken en plakken we met <strong>de</strong> achterkantvan <strong>de</strong> schop <strong>de</strong> grond eenbeetje aan. Op droge gron<strong>de</strong>n zal menvoor het opkomen misschien nog weleens een paar maal moeten gieten. Alvermengen we het zaad met wit zand,toch kan het nog heel gemakkelijk gebeuren,dat <strong>de</strong> plantjes nog veel tedicht op elkaar staan. Laat men ze nu^" zo staan, dan krijgt men geen mooie'worteltjes. Ze blijven dan erg kle<strong>in</strong>,daarom zodra <strong>de</strong> <strong>in</strong>gesne<strong>de</strong>n blaadjeste zien zijn, moeten ze uitgedund wor<strong>de</strong>n,zodat ze op een on<strong>de</strong>rl<strong>in</strong>ge afstandvan zo ongeveer vier centimeterkomen te staan. Na het uitdunnen hetbed even aangieten.Heel veel liefhebbers maken een grotefout. Ze kunnen niet afwachten dathet <strong>de</strong> juiste tijd is, om <strong>de</strong> worteltjeste oogsten. Zodra ze maar fl<strong>in</strong>k watloof zien, trekken ze er hier en daareens een worteltje uit, om te zien, hoehet er nu eigenlijk mee staat, dat moetge niet doen. Het kan geen kwaad eens- te kijken hoe het er mee staat, dochdan moet men een worteltje aan <strong>de</strong>kant uittrekken. Doen we het <strong>in</strong> hetmid<strong>de</strong>n, dan heeft men kans op wormstekigheid.Wil men <strong>de</strong> gehele zomer over verseworteltjes beschikken, dan dient er ookmeermalen gezaaid te wor<strong>de</strong>n. Daarhet zaad nogal lang ligt, zon<strong>de</strong>r voorkiemenzeker drie weken, zaait mentelkens zodra het gewas boven <strong>de</strong>grond komt, dan blijven we er steeds<strong>in</strong>. Er zijn verschillen<strong>de</strong> soorten, voor<strong>de</strong> liefhebberstu<strong>in</strong> kan men het best<strong>de</strong> Amsterdamse bak nemen, dat iseen heel goed soort, zowel voor vroegals voor laat. We kunnen nog heellaat, bijvoorbeeld <strong>in</strong> het laatst vanAugustus zaaien, <strong>de</strong>ze wortelen zijndan voor <strong>de</strong> w<strong>in</strong>ter nog oogstbaar. Alhebben we.<strong>in</strong> October al vorst, danis dat nog niet erg We kunnen zedan gewoon <strong>in</strong> <strong>de</strong> grond laten zittenen ze met een laagje blad af<strong>de</strong>kken,we kunnen ei dar nog voor een,groot ge<strong>de</strong>elte van <strong>de</strong> w<strong>in</strong>ter van genieten.W<strong>in</strong>terwortelen • zaait men e<strong>in</strong>dApril oij voorkeur op rijen, men heeftongeveer <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> hoeveelheid zaadnodig.-De- rijen komen op een on<strong>de</strong>rl<strong>in</strong>geafstand van <strong>de</strong>rtig centimeter;op <strong>de</strong> ril komen ze op acht a tien centimeter.Er zijn van <strong>de</strong>ze W<strong>in</strong>terwortelenook verschillen<strong>de</strong> soorten, dé'Berlicumer W<strong>in</strong>ter is al een heel goe<strong>de</strong>soort. Zowel zomer- als wip*v>rw->rtelenmoeten niet te dicht op elkaar gezaaidwor<strong>de</strong>n, <strong>in</strong>dien we voor tienvierkante meter, ongeveer vijftiengram zaad gebruiken, is dat al ruimvoldoen<strong>de</strong>. Over het rooien van <strong>de</strong>•W<strong>in</strong>terwortelen zullen we het laternog wel eens hebben en dan speciaalover het bewaren <strong>in</strong> <strong>de</strong> w<strong>in</strong>ter, dat,dus vooral voor <strong>de</strong>n amateurkwekervan belang is.Tu<strong>in</strong>bonen kunnen nu ook uitgezaaidwor<strong>de</strong>n. De za<strong>de</strong>n komen zo ongeveeracht centimeter diep <strong>in</strong> <strong>de</strong> grond, terwijlze op <strong>de</strong> rij op een on<strong>de</strong>rl<strong>in</strong>ge afstandvan vijftien centimeter komente staan. De rijen zelf komen wel eenmeter uit elkaar. We kunnen ook eendubbele rij zetten, vooral <strong>in</strong>dien menze langs <strong>de</strong> akker zet, ze kunnen danDam-rubriekUitslagen Februari-weds+rijdIn <strong>de</strong> Februari-wedstrijd wer<strong>de</strong>n <strong>de</strong>uitslagen beïnvloed door een bij-op-,loss<strong>in</strong>g <strong>in</strong> bei<strong>de</strong> klassen. No. 5 vanklasse A bevatte, zoals gemeld, eentwee<strong>de</strong>" oploss<strong>in</strong>g. Nu <strong>de</strong>ed zich hetfeit voor. dat <strong>de</strong> oplossers alleen <strong>de</strong>auteursoploss<strong>in</strong>g von<strong>de</strong>n of alleen <strong>de</strong>bij-oploss<strong>in</strong>g, maar niet één slaag<strong>de</strong>er <strong>in</strong> bei<strong>de</strong> te v<strong>in</strong><strong>de</strong>n en zo^het maxi-'mum aantal punten te behalen. Allenhebben het dus <strong>in</strong> eigen hand gehad— zon<strong>de</strong>r dat geloot had moetenwor<strong>de</strong>n -^ een prijs te w<strong>in</strong>nen. Datniemand volkomen^ slaag<strong>de</strong>, bewijst,dat <strong>de</strong> taak zwaar was. Tussen <strong>de</strong> oplossersmet acht punten is dus geloot.In klasse A zijn <strong>de</strong> prijzen gewonnendoor:J. <strong>de</strong> Ruyter, Kazernestraat 44, Terneuzen;J. v. d Doe, Dónkerslootstraat l b,Rotterdam-Zuid ;F. A. Berkemeier, Du<strong>in</strong>oordstraat 24,Haarlem;D. S. Hab<strong>in</strong>g, Nieuwstraat A 151, Kantens(Gron.).In klasse B hebben twee <strong>in</strong>zen<strong>de</strong>rs,n.l. <strong>de</strong> heren P. M. Pot en D. v. Schaik,behalve <strong>de</strong> oploss<strong>in</strong>gen ook een bijoploss<strong>in</strong>ggevon<strong>de</strong>n <strong>in</strong> no. 7. De zettenvan wit zijn hier 41—36, 38—32,33—29, 39x19. Deze <strong>in</strong>zen<strong>de</strong>rs kwamendus da<strong>de</strong>lijk voor een prijs <strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>g;<strong>de</strong> bei<strong>de</strong> an<strong>de</strong>ren kwamen erna lot<strong>in</strong>g tussen oplossers met een gelijkaantal punten.De prijsw<strong>in</strong>naars zijn hier:P. M. Pot, Stadionweg 1851, Amsterdam;D. v. Schaik, Kalkstraat A 148, Do<strong>de</strong>waard;i. Wijnbergen,Ooievaarstraat 15, Deventer;-J. Mast, no. 19, Beets.fFrJ.De prijsw<strong>in</strong>naars zullen een lijstjeontvangen, waaruit zij een boekwerkkunnen kiezen. De namen van <strong>de</strong> <strong>in</strong>zen<strong>de</strong>rs,die alle vraagstukken oplosten,doch het extra punt misten, wor<strong>de</strong>n<strong>in</strong> <strong>de</strong> rubriek van <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong>week opgenomen.De problemen van <strong>de</strong>ze weekDe problemen van <strong>de</strong>ze week vormenhet slot van <strong>de</strong> April-wedstrijd.Oploss<strong>in</strong>gen van <strong>de</strong> 10 vraagstukken(<strong>in</strong> klasse naar keuze van <strong>de</strong>n <strong>in</strong>zen<strong>de</strong>r)kunnen tegelijk wor<strong>de</strong>n <strong>in</strong>gezon<strong>de</strong>n.Klasse ANo. 9.D. Couturier, Parijs.ZwartWitgelijk voor w<strong>in</strong>dker<strong>in</strong>g dienst doen.Zet men ze op rijen, die een meter uitelkaar komen te liggen, dan behoeftdie ruimte niet open te blijven liggen,daar tussen kunnen verschillen<strong>de</strong>groenten gezaaid wor<strong>de</strong>n, zoals sp<strong>in</strong>azie,raapstelen, radijs, sla, enz. Wehebben heel wat soorten tu<strong>in</strong>bonen,<strong>de</strong> driemaal wit of <strong>de</strong> Magazan zijnbei<strong>de</strong> heel goed. Tegenwoordig heeftmen ook laaggroeien<strong>de</strong> rassen, die niethoger wor<strong>de</strong>n dan een vijf en <strong>de</strong>rtigcentimeter, die kunnen dan natuur-/lijk weer veel dichter tbij elkaar gezetwor<strong>de</strong>n. Tu<strong>in</strong>bonen moeten niet meergelegd wor<strong>de</strong>n, als het eenmaal zomeris, dan zit het gewas zo on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>zwarte luizen, daar kan een tu<strong>in</strong>boon<strong>in</strong> het geheel niet tegen.Zwart: 13 sch. op 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11,13, 15, 18, 22 en 23.Wit: 13 sch. op 21, 24, 26, 29, 31, 32,33, 34, 37, 38, 41, 42 en 44.No. 10.R. Ancion, Grivegnée.ZwartWitor-lK» ,-HZwart 11 sch. op 7, 8, 9, 10, 13, <strong>17</strong>, 18,22, 31, 36 en 37.Wit: 12 sch. op 16, 24, 25, 28, 33, 34,39, 44, 47, 48'en 50.Klasse BNo. 9.C. Nierop, Amsterdam.ZwartWitZwart: 7 sch. op 7, 10, 18, 19, 22, 29en 34.Wit: 7 schr op,25, 27, 32, 35, 44, 45en 47.No. 10.C. Nierop, Amsterdam.ZwartWitZwart: 7 sch. op 8, 11, 16, 19, 29, 31en 33.Wit: 7 sch. op 21, 38, 41, 42, 47, 49en 50. .Voor alle vraagstukken geldt: „Witbeg<strong>in</strong>t en w<strong>in</strong>t"Oploss<strong>in</strong>gen voor <strong>de</strong>ze wedstrijd wor<strong>de</strong>n<strong>in</strong>gewacht tot uiterlijk 9 Mei.Adresseren: Redactie Weekblad „<strong>Arbeid</strong>",Postbus 100, Amsterdam.Op adres dui<strong>de</strong>lijk- Damruoriek vermel<strong>de</strong>n.OCMMet kunst en vliegwerkiets gedaan krijgenTot <strong>de</strong> zegswijzen <strong>in</strong> onze taal, waarvan<strong>de</strong>genen, die er zich van bedienen,moeilijk <strong>de</strong> juiste betekenis enzeker niet <strong>de</strong> herkomst zou<strong>de</strong>n kunnennoemen, behoort ongetwijfeldook <strong>de</strong> uitdrukk<strong>in</strong>g „met kunst envliegwerk". Als ge iemand hoort verzekeren,dat 't hem „met kunst envliegwerk" gelukt is, op tijd gereed tekomen, dan wil dit zeggen, dat hethem <strong>de</strong> grootste moeite heeft gekost,<strong>de</strong> gestel<strong>de</strong> taak op het bepaal<strong>de</strong> tijdstipaf te maken. In het algemeenwordt <strong>in</strong> gevallen,' waar<strong>in</strong> het twijfelachtig-was,of iemand wel zou slagen,maar waar<strong>in</strong> toch een gunstigresultaat bereikt werd, vaak <strong>de</strong> uit-ldrukk<strong>in</strong>g „met kunst en vliegwerk"gebruikt.Men wil er dan -me<strong>de</strong> te kennengeven, dat het juist op het nippertjegelukt is, het een of an<strong>de</strong>r tot standte brengen. In zekeren z<strong>in</strong> zou duS„met kunst en vliegwerk" synoniemgenoemd kunnen wor<strong>de</strong>n met „doorhet oog van een naald". De toevoeg<strong>in</strong>g„vliegwerk" wekt bij <strong>de</strong> meesten, die<strong>de</strong> uitdrukk<strong>in</strong>g horen gebruiken. ' <strong>de</strong>gedachte aan haastig werken, waarbijonwillekeurig het begrip „vliegen"<strong>in</strong> het ged<strong>in</strong>g komt. Toch had,aanvankelijk<strong>de</strong> uitdrukk<strong>in</strong>g een geheelan<strong>de</strong>re betekenis. Zij is — en ooKhiervan zullen velen vreemd opzien— al eeuwen oud en dateert van eentijdperk, toen van <strong>de</strong> vliegkunst nogniet werd gedroomd; een tijd, waar<strong>in</strong>ie<strong>de</strong>r van „omgang met boze geesten' 1beticht zou zijn, <strong>in</strong>dien hij had durvenvoorspellen, dat het <strong>de</strong>n menSeenmaal mogelijk zou wor<strong>de</strong>n gemaakt,zich, evenals <strong>de</strong> vogels, doofhet luchtruim "oort te bewegen.' Om <strong>de</strong> herkomst van <strong>de</strong> uitdrukk<strong>in</strong>g„met kunst en vliegwerk" na te speuren,moeten • we ons n.l. verplaatsennaar <strong>de</strong> <strong>17</strong>e eeuw en wel naar <strong>de</strong>schouwburgkr<strong>in</strong>gen. Daaraan zij danonmid<strong>de</strong>llijk toegevoegd, dat <strong>in</strong> ditverband nooit gesproken werd vankunst- en vliegwerk <strong>in</strong> >het enkelvoud,doch steeds <strong>in</strong> <strong>de</strong> meervoudsvorm.In <strong>de</strong> betekenis, welke veellater aan <strong>de</strong> uitdrukk<strong>in</strong>g gehechtwerd, hebben onze voorou<strong>de</strong>rs uit <strong>de</strong>gou<strong>de</strong>n eeuw haar nimmer gebezigd,want... zij doel<strong>de</strong> slechts op <strong>de</strong> : mach<strong>in</strong>esof toestellen, welke achter <strong>de</strong>toneelschermen gebruikt wer<strong>de</strong>n, om<strong>de</strong> illusie bij <strong>de</strong> voorstell<strong>in</strong>gen levendigerte doen zijn.In zijn belangwekkend „LetterkundigWoor<strong>de</strong>nboek" (1941 verschenen büG. B. van Goor Sonen's UitgeversmaatschappijN.V.) zegt <strong>de</strong> Gron<strong>in</strong>gsetaaivorser K. ter Laan, dat <strong>in</strong> <strong>de</strong>nieuwe schouwburg te Amsterdam <strong>in</strong>1664 voor het eerst <strong>de</strong> vliegwerkenwer<strong>de</strong>n benut, „waarme<strong>de</strong> men mensenen wagens .n beweg<strong>in</strong>g kon brengen,heen en weer, op en neer; menkon nu paleizen en ste<strong>de</strong>n, hoven enbossen, bergen en du<strong>in</strong>en, hemel enhel, enz. laten zien." Tevoren waren<strong>in</strong> <strong>de</strong> schouwburg reeds <strong>de</strong> kunstwerkengebruikt. Maar <strong>de</strong> nieuwe kunstenvliegwerken waren nodig voo*toneelstukken als „De Toveres Circe"van Adrien Leeuw (1665), „De Lief<strong>de</strong>van Diana" van David L<strong>in</strong>gelbacB(1669), „Cléopatra" van Diever<strong>in</strong>avan Kouwenhoven, te Utrecht (1669)„Hyppolytus" <strong>de</strong>n Kroondrager", vanJacob V<strong>in</strong>ck (1671); „Ghul<strong>de</strong> Vlies",van dr. Lo<strong>de</strong>wijk Meijer, naar Corneille,(1667); „Dido's Dood" van rat-Andries Pels, eveneens naar Corneille(1668), e.a. -Vóór 1664 wer<strong>de</strong>n ook reeds toestel'len ten behoeve van <strong>de</strong> toneelkunstgebruikt; „engelen daal<strong>de</strong>n neer ofeen wolk; <strong>de</strong> toneelvloer kon zicflopenen, om duivels en geesten ^laten opkomen." Dat waren <strong>de</strong> kunst'werken. Maar <strong>de</strong> kunst- en vliegwef'ken wer<strong>de</strong>n eerst aangeschaft voO*<strong>de</strong> verton<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> bovengenoemd 6toneelstukken.Uit <strong>de</strong>ze toelicht<strong>in</strong>g blijkt dus weidat<strong>de</strong> betekenis van <strong>de</strong> uitdrukk<strong>in</strong>»„met kunst en vliegwerk" <strong>in</strong> <strong>de</strong><strong>de</strong>r tij<strong>de</strong>n een belangrijkeheeft on<strong>de</strong>rgaan.
MEDISCHE VRAGENVragen vooi <strong>de</strong>ze rubriek nc<strong>nr</strong>.e mentot <strong>de</strong>n medischen me<strong>de</strong>werker vanliet weekblad ..<strong>Arbeid</strong>" Postbus 100.G. H. te J. Wanneer net lichaamsgewichtvan uw vrouw b<strong>in</strong>nen korte tijd tot Dene<strong>de</strong>n53 kg; is gedaald, kan zij voorextra toewijz<strong>in</strong>g "<strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>g' komen.Mej. H. L. te U. Na aftrek van 2 kg. voorkled<strong>in</strong>g en schoenen bedraagt uw gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>gnet 20%. 'U kur/tdus nog met voor extra toewijz<strong>in</strong>g <strong>in</strong>aanmerk<strong>in</strong>g Komen.P S. te Z. De jeuk behoeft <strong>in</strong> het geheelniét <strong>in</strong> verband te staan met <strong>de</strong> toestandvan uw schoondochter. Tot mijn spijt kanik over <strong>de</strong> oorzaak ervan zon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoekniet oor<strong>de</strong>len.Mep. A. A. J. H te U. Uw gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>gbedraagt 15 %. U kunt dusniet voor extra toewijz<strong>in</strong>g <strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>gkomen.H. R. v. W. te A. Uw ou<strong>de</strong>rs en u kunnenmet gewichtsverm<strong>in</strong>d'er-<strong>in</strong>gen van: resp.11.8 en 7 % niet voor extra toewijz<strong>in</strong>g<strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>g komen.J L. te N. Uw gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>g bedraagt10%; u kunt dus niet voor extiatoewijz<strong>in</strong>g <strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>g komen. Kuntu mij nog <strong>de</strong> lengte van uw moe<strong>de</strong>r op-• geven?Mej. W. te S. Uw lichaamsgewicht . i»thans met ruim 22 % ten opzichte vanhet normaje verm<strong>in</strong><strong>de</strong>rd. Uw huisdokterkan dus extra toewijz<strong>in</strong>g voor u aanvragen.P. J. B. te D. De gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>gvan uw vrouw bedraagt thans 15.7 %.E. B. te W. Uw dochtertje zou <strong>in</strong> Juliongeveer <strong>17</strong> kg. moeten wegen. Misschienneemt haar eetlust toe. wanneer u haarregelmatig bij het middageten behalvegekookte groente, ook wat rauwe groentelaat. gebruiken. Verzuimt u vooral nietom. als <strong>in</strong> uw woonplaats s<strong>in</strong>aasappelenwor<strong>de</strong>n gedistribueerd, haar hiervan telaten profiteren.D. F. L. v. L. te A. In uw geval zou ikmijn ontbijtboterham thans voorzienmet rijkelijk ramenas (waar<strong>in</strong> vooralkalk en vitam<strong>in</strong>e C) en straks met radijs.Tussen <strong>de</strong> maaltij<strong>de</strong>n <strong>in</strong> nam ik. <strong>in</strong>dienenigez<strong>in</strong>s mogelijk, ' nog een glaskarnemelk .of een glas yoghurt (dus 2 *daags). Denkt' u er ver<strong>de</strong>r om, bij hetmiddageten steeds een ge<strong>de</strong>elte van <strong>de</strong>groente rauw te gebruiken en <strong>de</strong> aardappelen<strong>in</strong> <strong>de</strong> regel, tene<strong>in</strong><strong>de</strong> het er<strong>in</strong>aanwezige vitam<strong>in</strong>e C te behou<strong>de</strong>n, nietals stamppot of als puree, maar héél tegebruiken. Ver<strong>de</strong>r is het van veel belanghet rantsoen nu en dan aan te vullenmet vis.Bij het ontzouten van <strong>de</strong> vatgroente gaan<strong>in</strong><strong>de</strong>rdaad <strong>de</strong> nieeste vitam<strong>in</strong>es ervan verloren.In verse toestand is <strong>de</strong> vitam<strong>in</strong>ewaar<strong>de</strong>van groente het grootst. Ook hetgebruik van één sigaar per dag, moet <strong>in</strong>uw geval sterk wor<strong>de</strong>n afgera<strong>de</strong>n. Wanneeru ver<strong>de</strong>r nog steeds met open ramenslaapt, doet u wat u kunt om uw voorsprongop <strong>de</strong> ziekte, die thans blijkbaargeheel door u overwonnen is, te behou<strong>de</strong>n.Uw dochtertje is wat langer dan normaal,maar zij heeft het gewicht, dat bijhaar leeftijd en lengte behoort.In „Davitamon D" v<strong>in</strong>dt u slechts éénvitam<strong>in</strong>e uit <strong>de</strong> levertraan. Beter is alhet „Davitamon AD", dateer twee bevat.Verbetert u het rantsoen voor uw dochtertjeop <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> wijze, als ik dit hierbovenvoor u aangegeven heb.G A. G. te A. Met een gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>gvan 24 % kan uw vrouw voor extratoewijz<strong>in</strong>g <strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>g komen. Uw gewichtzou hiervoor tot bene<strong>de</strong>n 60 kg.moeten zijn gedaald Bij vele mensen is<strong>de</strong> maag nu eenmaal een gevoelig orgaan,waarvan men dan bij zenuwachtigheidh<strong>in</strong><strong>de</strong>r pleegt te on<strong>de</strong>rv<strong>in</strong><strong>de</strong>nJ H. te 's-Gr. Uw schoonva<strong>de</strong>r kan meteen gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>g van ruim 22 %voor extra 'toewijz<strong>in</strong>g <strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>gkofnen. Uzelf met een gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>gvan 18 % niet. Het zweertje aan déneus duidt niet op vitam<strong>in</strong>egebrek.B. J A A. Tot mijn spijt kan ik zon<strong>de</strong>ron<strong>de</strong>rzoek over uw toestand niet oor<strong>de</strong>len.Ik kan mij begrijpen, dat het u moeilijkvalt. zich bij <strong>de</strong> besliss<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> Rijksverzeker<strong>in</strong>gbankneer te leggen. Het is anatuurlijk bekend, dat iemand volgens'd-e Wet eerst <strong>in</strong>vali<strong>de</strong> is. wanneer hij ten.gevolge van ziekte of gebreken buitenstaat is om met arbeid, die voor zijnkrachten en bekwaamheid is berekend endie met he£ oog op eijn opleid<strong>in</strong>g en vroegerberoep hem <strong>in</strong> billijkheid kan wor<strong>de</strong>nopgedragen ter plaatse waar h.ij arbeidverricht of het laatst verricht heeft ofop een naburig soortgelijke plaats e e-n<strong>de</strong>r<strong>de</strong>' te. verdienen van hetgeenlichamelijk of geestelijk gezon<strong>de</strong> personen,van <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> soort en van soortgelijke opleid<strong>in</strong>g,op zodanige plaats me.t arbeid gewoonlijkverdienen. Hier wordt dus eenheel an<strong>de</strong>re maatstaf aangelegd dan bijeen keur<strong>in</strong>g voor <strong>de</strong> werkverschaff<strong>in</strong>g.G. J. F. te A. „Rheuma" omvat: Ie. acuutgewrichtsrheumatisme. Dit is een echte<strong>in</strong>fectieziekte, die niet erfelijk is en dievaak beg<strong>in</strong>t met een niet-etterige ontstek<strong>in</strong>gvan <strong>de</strong> aman<strong>de</strong>len. Het zijn vooraljonge mensen, die hiervoor vatbaar zijn;na het veertigste jaar treedt <strong>de</strong> ziekteslechts zel<strong>de</strong>n op. In <strong>de</strong> meeste gevallengenezen <strong>de</strong> gewrichten volkomen; 2e.rheumatoï<strong>de</strong> (Gerhardt) is een acute ontstek<strong>in</strong>gvan vooral <strong>de</strong> kle<strong>in</strong>e gewrichten,die <strong>in</strong> <strong>de</strong> regel chronisch pleegt te wor<strong>de</strong>nen door een an<strong>de</strong>re ziekte wordt veroorzaakt(b.v. • roodvonk, roos. dysenterie.pyaemie e.d.).-Deze ziekten v<strong>in</strong>dt men <strong>in</strong><strong>de</strong> regel bij mensen boven <strong>de</strong> 30 jaar;3e. gewrichtsaandoen<strong>in</strong>gen, die door eenstoornis <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>in</strong>terne secretie ontstaan;4e. gewrichtsaandoen<strong>in</strong>gen, die als shjtageziektenzijn te beschouwen; 5e. spierrheumatieken zenuwrheumatiek, die wat <strong>de</strong>oorzaak betreft, bij rheumatoï<strong>de</strong> behoren.Misschien kunt u, opdat ik uw vragenver<strong>de</strong>r kan beantwoor<strong>de</strong>n, uw aandoen<strong>in</strong>gna<strong>de</strong>r omschrijven.E. v. d. K. te 's-Gr. Wanneer uw lichaamsgewichtb<strong>in</strong>nen korte tijd tot bene<strong>de</strong>n60 kg. is gedaald, kunt u voor extra toewijz<strong>in</strong>g<strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>g komen.Mevr. J. J H. te D. Zolang uw bloedarmoe<strong>de</strong>niet verbetert, blijft u vanzelfsprekendslap. Vraagt u hiervoor uw huisdoktereens om een verwijsbriefje vooreen specialist.F. J. J. S. te A. Uw sqhoondochter kanvoor extra toewijz<strong>in</strong>g <strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>gkomeh. Haar gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>g bedraagtbijna 25 %.H, M. te H: t e A. 80 kg. is het gewicht,dat bij uw leeftijd en lengte behoort.• H. H. te 's-Gr. De gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>gvan uw vrouw bedraagt even 20',',.. dievan uzelf omstreeks 15 %. U kunt dus noggeen van bei<strong>de</strong>n voor extra toewijz<strong>in</strong>g <strong>in</strong>aanmerk<strong>in</strong>g komen.W K. <strong>de</strong> R. te H. Het wratje, dat ;r ze noe 6 pet. zwaar<strong>de</strong>rwoog>was het helemaal prachtig.D M. te H. Uw gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>g bedraagt26 pet ten opzichte van het nor-'male. U kunt dus voor extra- toewijz<strong>in</strong>g<strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>g komen.Fr. K. te A. Het gewicnt, dat bij uwleeftijd en lengte behoort,- is 75,5 kg. Uzoudt dus m<strong>in</strong><strong>de</strong>r dan 60 kg moeten wegen,om voor extra toewijz<strong>in</strong>g <strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>gte komen. Uw gewichtsverm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>gbedraagt thans 15 pet.Mevr. B.—R te G. Tot mijn spijt kan ikzon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek over uw aandoen<strong>in</strong>gniet oor<strong>de</strong>len.A. O. te A. Uw bei<strong>de</strong>r gewicht is thanslï pet m<strong>in</strong><strong>de</strong>r dan bij <strong>de</strong> leeftijd enlengte behoortMevr A. E.—S te A. Uw gewichtsv^rm<strong>in</strong><strong>de</strong>r<strong>in</strong>gbedraagt thans <strong>17</strong> pet.; opgrond hiervan zal uw huisdokter dusgeen extra toewijz<strong>in</strong>g voor u kunnen»aanvragen.Mevr O. te A. Ook geen enkele van <strong>de</strong>„paar<strong>de</strong>nmid<strong>de</strong>len" is <strong>in</strong> staat om ma<strong>de</strong>nvolkomen te verdrijven en sommigeervan zijn - niet onscha<strong>de</strong>lijk (OleumChenepodiii. an<strong>de</strong>re pakken bij tóepas- •s<strong>in</strong>g het gestel <strong>in</strong> belangrijke mate aan(oxylax) Nu moet u toe<strong>de</strong>nken, dat overhet algemeen het rfü en dan voorkomenvan enkele ma<strong>de</strong>n <strong>in</strong> <strong>de</strong> ontlast<strong>in</strong>g eenvolkomen onschuldig verschijnsel is,waartegen niets behoeft te wor<strong>de</strong>n gedaan.Alleen wanneer ze <strong>in</strong> zeer grootaantal voorkomen, is een kuur ertegennoodzakelijk en dan kent ie<strong>de</strong>r arts eenaantal Qnschuldige mid<strong>de</strong>len, waarme<strong>de</strong><strong>de</strong> ongewenste gasten wor<strong>de</strong>n ge<strong>de</strong>cimeerd.Het geheel wegblijven kan danver<strong>de</strong>r alleen wor<strong>de</strong>n bereikt, wanneermet zorg voor nieuwe besmett<strong>in</strong>g wordtgewaakt. Ma<strong>de</strong>n leggen n.l. hun eierenbuiten het lichaam qp cte huid, ter plaatsse waar het jeukt. Bij het krabben komen<strong>de</strong> met het blote oog niet zichtbareeitjes aan <strong>de</strong> v<strong>in</strong>gers en vooralon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> nagels. De weg naar <strong>de</strong> mondwordt dan gemakkelijk gevon<strong>de</strong>n. Voorzorgsmaatregelenzijn dus regelmatigwassen van <strong>de</strong> omgev<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> • anus,nagels kort hou<strong>de</strong>n, ook <strong>de</strong> boterham meteen vork eten en voor elke maaltijd <strong>de</strong>han<strong>de</strong>n wassen.M A. W. te A. Uw vrouw weegt, thans13 pet m<strong>in</strong><strong>de</strong>r dan bij haar leeftijd enlengte behoort,,Mej. A. J M. te R. Uw zuster weegt thansbijna 24 pet m<strong>in</strong><strong>de</strong>r dan bij haar leeftij<strong>de</strong>n lengte behoort. Zij moet onverwijldwerk x maken van extra toewijz<strong>in</strong>g, <strong>in</strong> verbandmet wat u omtrent haar hebt geschreven.Dij voorkeui <strong>in</strong> ovurleg met hetConsultatie Bureau. Behalve extra voed<strong>in</strong>gkan haar dan ook levertraan wor<strong>de</strong>ntoegewezen.Mej. J. C. te B. Het feit dat het driejarigek<strong>in</strong>d Engelse ziekt» 1 heeft gekregen,is ee;i bewijs, dat het aan' 'toezichtop en zorg voor <strong>de</strong>n kle<strong>in</strong>e heeft ontbroken.Engelse ziekte .immers kan met behulpvan <strong>de</strong> vitam<strong>in</strong>e D-tabletten, die door<strong>de</strong> Reger<strong>in</strong>g ter beschikkir.y wor<strong>de</strong>n gesteld,tezamen met hét gebruik van eenvoed<strong>in</strong>g, waar<strong>in</strong> een voldoen<strong>de</strong> hoeveelheidkalk en phosphorus (dus voldoen<strong>de</strong>melk. karnemelk en. groente) aanwezigis. 'met zekerheid wor<strong>de</strong>n voorkomen.In uw geval wend<strong>de</strong> ik mi.i <strong>in</strong> <strong>de</strong> eersteplaats tot <strong>de</strong>n huisarts van het gez<strong>in</strong>.Deze kan ook nel best 0 beoor<strong>de</strong>len, of- voor het volledig herstel van 'net k<strong>in</strong>d<strong>in</strong><strong>de</strong>rdaad opname noodzakelijk is.Ik zal voor u nag&an of ook langs an<strong>de</strong>reweg nog hulp kan wor<strong>de</strong>n gebo<strong>de</strong>n.J v. d. H. te 's-Gr. De rugpijn van uwschoonmoe<strong>de</strong>r moet een an<strong>de</strong>re oorzaakv<strong>in</strong><strong>de</strong>n Haar gewichtsvermm<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g tenopzichte van "het normale bedraagtslechts 13 pet.M O te R. Uw gewientsvermm<strong>de</strong>r<strong>in</strong>gbedraagt 14 pet. ter opzicnte van bet gewicht,dat bij uw leeftija pn lengte be- -hooit; u Kunt dus niot "on '>m-a teewijz<strong>in</strong>g<strong>in</strong> aanmerk<strong>in</strong>g Komen.11