rapport 'Vertrouwen in burgers' - Wetenschappelijke Raad voor het ...
rapport 'Vertrouwen in burgers' - Wetenschappelijke Raad voor het ...
rapport 'Vertrouwen in burgers' - Wetenschappelijke Raad voor het ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
44 vertrouwen <strong>in</strong> burgersgelden: hun rol bij de uitvoer<strong>in</strong>g van <strong>het</strong> wijkenbeleid is onzeker door de koerswissel<strong>in</strong>genvan nationale beleidsmakers.Beleidsmakers hebben stelselmatig de geformaliseerde mogelijkheden <strong>voor</strong>burgerbetrokkenheid <strong>in</strong> de l<strong>in</strong>kerkolom van <strong>het</strong> speelveld vergroot door <strong>het</strong>aanspreken van formele toezichthouders. Een groot aantal burgers is bovendienmondiger en kundiger geworden <strong>in</strong> <strong>het</strong> benutten van die mogelijkheden. Dat heeft– uiteraard – een reactie opgeroepen waarbij, zonder te zwaar aan formele rechtente morrelen, de betrokkenheid weer wordt <strong>in</strong>geperkt. Het blijft een beetje ‘wieberen’zonder dat deze vormen van betrokkenheid aanleid<strong>in</strong>g zijn <strong>voor</strong> veel warmegevoelens aan de basis. De beweg<strong>in</strong>g naar beneden betekent allereerst meeraandacht <strong>voor</strong> de uitvoer<strong>in</strong>gspraktijk, <strong>voor</strong> de betrokken mensen zelf, <strong>voor</strong> maatschappelijke<strong>in</strong>itiatieven, kle<strong>in</strong>e gemeenschappen, dorpen en wijken. Dat blijktechter niet eenvoudig.1.3 doorbraak noodzakelijkHet speelveld van burgerbetrokkenheid is <strong>voor</strong>tdurend <strong>in</strong> beweg<strong>in</strong>g en alles wijsterop dat de beweg<strong>in</strong>gen sneller, on<strong>voor</strong>spelbaarder en daarmee ook onbeheersbaarderworden. Dat vormt een potentiële bedreig<strong>in</strong>g <strong>voor</strong> burgerbetrokkenheidsbeleid,zeker wanneer we constateren dat grote groepen burgers <strong>het</strong> vertrouwen<strong>in</strong> de overheid en <strong>in</strong> hun eigen vermogen daar <strong>in</strong>vloed op uit te kunnen oefenen– dreigen te – verliezen.De gevoelde afstand tussen burgers en beleidsmakers is van beide zijden te begrijpenals <strong>het</strong> verschil tussen een ideaalsituatie en de werkelijkheid van alledag. ZoalsJacques Thomassen stelt <strong>in</strong> zijn afscheidsrede (2010): “Democratie is een ideaal dat<strong>in</strong> werkelijkheid nooit optimaal bereikt zal worden, maar altijd wel wat te wensenoverlaat.” De ideaalsituatie is niet een harmonische eensgez<strong>in</strong>dheid; een aantalwetenschappers benadrukt de essentie van een gepast wantrouwen. Burgerbetrokkenheidkrijgt enerzijds <strong>in</strong>houd b<strong>in</strong>nen de kaders van <strong>het</strong> huidige overheidsbeleid:de officiële spelregels. Anderzijds zoeken zowel frontlijnwerkers als beleidsmakers– <strong>in</strong> en soms net buiten de geldende kaders – een ‘scharrelruimte’ <strong>voor</strong> <strong>in</strong>formeleaanpass<strong>in</strong>g. Die zogenoemde <strong>in</strong>stitutionele rek camoufleert veelal de noodzaak<strong>voor</strong> fundamentele <strong>in</strong>grepen: de beleidswerkelijkheid wordt geplooid <strong>in</strong> de richt<strong>in</strong>gvan de ideaalsituatie. Er zijn echter grenzen aan een toelaatbare <strong>in</strong>stitutionelerek: als de chaos te groot wordt, weten zowel burgers als beleidsmakers niet meerwaar ze zich aan hebben te houden.Wanneer <strong>het</strong> beleid niet voldoende wordt aangepast op de nieuwe vereisten ende rekmogelijkheden niet langer volstaan, komen de tekortkom<strong>in</strong>gen van <strong>het</strong>bestaande beleid aan <strong>het</strong> licht. Het ideaal loopt weg en bij extrapolatie van <strong>het</strong>huidige beleid zullen de – beperkte – beleidsaanpass<strong>in</strong>gen en de toelaatbare rek