rapport 'Vertrouwen in burgers' - Wetenschappelijke Raad voor het ...
rapport 'Vertrouwen in burgers' - Wetenschappelijke Raad voor het ...
rapport 'Vertrouwen in burgers' - Wetenschappelijke Raad voor het ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
32 vertrouwen <strong>in</strong> burgersnergens ter wereld zijn zo veel burgers lid of donateur. De organisaties verleenden‘hun’ achterban de macht van <strong>het</strong> getal en de kracht van de deskundigheid, die– zeker b<strong>in</strong>nen de kaders van <strong>het</strong> polderoverlegmodel – soms <strong>in</strong> staat bleek toteffectief s<strong>in</strong>gle issue tegenspel vis à vis de overheid en <strong>het</strong> bedrijfsleven (Poldervaart2002: 17). Mult<strong>in</strong>ationale ngo’s, zoals Greenpeace en Amnesty International,voerden acties tegen achterblijvende overheden en multilaterale <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>gen als deWereldbank. Het was de tijd van de brede maatschappelijke discussies en deopkomst van buitenparlementaire acties.De aandacht van de beleidsmakers g<strong>in</strong>g <strong>voor</strong>al uit naar efficiënte beleidsvorm<strong>in</strong>gdie de prestaties van de publieke dienstverlen<strong>in</strong>g kon verhogen. New PublicManagement deed zijn <strong>in</strong>trede <strong>in</strong> de publieke sector; de overheid moest leren van<strong>het</strong> bedrijfsleven en burgers waren <strong>voor</strong>al <strong>in</strong> zicht als consumenten. Georganiseerdeburgers werden veelal weggezet als lastig en stroperigheid bevorderend;<strong>het</strong> begrip nimby (Not In My BackYard) deed zijn <strong>in</strong>tree (Duyvendak en Krouwel2001: 20). In <strong>het</strong> kader van dereguler<strong>in</strong>g werden vragen gesteld bij de duur enkosten van <strong>in</strong>spraak. Inspraak kreeg <strong>in</strong> deze periode echter een vaste plaats <strong>in</strong> deAlgemene Wet Bestuursrecht (Coenen et al. 2001: 322). Ook de moderne milieuwetgev<strong>in</strong>gkreeg gestalte, onder andere door <strong>het</strong> <strong>in</strong>bouwen van <strong>het</strong> <strong>voor</strong>zorgspr<strong>in</strong>cipeen beroep langs de wro-lijnen.De jaren negentig werden gekenmerkt door een tweede golf van participatie: deafstand tussen burgers en beleidsmakers zou, zo was <strong>het</strong> idee, <strong>het</strong> beste op lokaalniveau kunnen worden overbrugd. Speciaal <strong>in</strong> grote steden kreeg vanaf 1989 desociale vernieuw<strong>in</strong>g vorm, gevolgd door <strong>het</strong> grotestedenbeleid en wijkgerichtwerken. In 1994 werden alle gemeenten verplicht een <strong>in</strong>spraakverorden<strong>in</strong>g vastte stellen. Interactief beleid was <strong>het</strong> nieuwe toverwoord. B<strong>in</strong>nen de grote stedenwerd door een groter gewicht te geven aan stadsdelen en deelgemeenten geprobeerdom de politiek dichter bij ‘de burger’ te brengen. Alles optellend was ersprake van veel (lokale) projecten, maar ook van een blijvende worstel<strong>in</strong>g. Deeffecten vielen tegen, ondanks de impuls van de wijkgerichte aanpak.Veenbrand en bestuurlijke vernieuw<strong>in</strong>g: na 2000Aan <strong>het</strong> e<strong>in</strong>d van de vorige eeuw deed zich een nieuw fenomeen <strong>voor</strong> op <strong>het</strong> maatschappelijkmiddenveld, dat van de tijdelijke massabeweg<strong>in</strong>gen waarb<strong>in</strong>nen men<strong>in</strong>dividueel en masse dezelfde keuze maakt (Duyvendak en Hurenkamp 2004).Deze beweg<strong>in</strong>gen uitten zich als een veenbrand: soms niet zichtbaar aan de oppervlakte<strong>voor</strong> de zittende <strong>voor</strong>lieden, ongrijpbaar oplaaiend <strong>in</strong> velerlei vormen <strong>in</strong>dienmensen van velerlei achtergrond zich verenigden rond een doel. ‘Informele groepen’losten op eigen kracht – zonder de overheid – hun alledaagse problemen open gaven <strong>het</strong> publieke dome<strong>in</strong> vorm, bij<strong>voor</strong>beeld door doe-<strong>het</strong>-zelf<strong>in</strong>zamel<strong>in</strong>gen,maatschappelijke <strong>in</strong>itiatieven om de leefbaarheid <strong>in</strong> stadswijken te bevorderen,zelfhulpgroepen bij verslav<strong>in</strong>g, of buurtbemiddel<strong>in</strong>g bij conflicten, maar ook door