rapport 'Vertrouwen in burgers' - Wetenschappelijke Raad voor het ...
rapport 'Vertrouwen in burgers' - Wetenschappelijke Raad voor het ...
rapport 'Vertrouwen in burgers' - Wetenschappelijke Raad voor het ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
11samenvatt<strong>in</strong>gBetrokken burgers zijn belangrijk <strong>voor</strong> een levende democratie. Ze houden volksvertegenwoordigersen overheids<strong>in</strong>stanties scherp en spelen een belangrijke rol <strong>in</strong>de <strong>in</strong>kleur<strong>in</strong>g van de maatschappij; ze verschaffen <strong>het</strong> draagvlak <strong>voor</strong> <strong>het</strong> uitvoerenvan beleid, vullen <strong>het</strong> <strong>in</strong> door hun alledaagse handelen, en zorgen <strong>voor</strong> maatschappelijkevernieuw<strong>in</strong>g door <strong>het</strong> <strong>in</strong>brengen van ideeën, onderwerpen enaanpakken. Burgers moeten echter wel betrokken kunnen en willen zijn.De afgelopen decennia hebben beleidsmakers zich vele <strong>in</strong>spann<strong>in</strong>gen getroost om<strong>het</strong> betrokkenheidsaanbod aantrekkelijker te maken, maar de resultaten zijnteleurstellend. Voortdurend is <strong>het</strong> een verhaal van veel projecten, we<strong>in</strong>ig leren enonvoldoende structurele <strong>in</strong>bedd<strong>in</strong>g; <strong>voor</strong>al de aansluit<strong>in</strong>g op onze samenlev<strong>in</strong>g iszoek. En juist die samenlev<strong>in</strong>g verandert, snel en on<strong>voor</strong>spelbaar. Ook de wijzewaarop burgers betrokken zijn verandert. Niet langer gebeurt dat alleen op uitnodig<strong>in</strong>gvan beleidsmakers, maar steeds vaker op eigen <strong>in</strong>itiatief, via directere kanalenen <strong>voor</strong>bijgaand aan <strong>het</strong> traditionele middenveld.Burgerbetrokkenheid is gaan behoren tot de categorie van de sluipende beleidsvraagstukken:hardnekkige problemen die zich <strong>voor</strong>doen bij de aanpak vanwezenlijke maatschappelijke vraagstukken. In eerste <strong>in</strong>stantie worden ze nauwelijksopgemerkt, totdat, schijnbaar plotsel<strong>in</strong>g, ideaal en werkelijkheid te ver vanelkaar gescheiden blijken en een beleidsdoorbraak noodzakelijk is. Het is tegendeze achtergrond dat we ons de vraag stelden: Hoe kunnen beleidsmakers burgersbeter betrekken? Om die vraag te kunnen beantwoorden hebben we uitgebreidgesproken met vele burgers en beleidsmakers en onze bev<strong>in</strong>d<strong>in</strong>gen getoetst aanwetenschappelijk onderzoek uit diverse discipl<strong>in</strong>es.Zowel <strong>het</strong> veldwerk als de theorie bevestigt dat burgers <strong>in</strong>ventief zijn, veel kunnenen tot veel bereid zijn. Om de kansen en mogelijkheden die daaruit <strong>voor</strong>tkomenten volle te benutten moeten beleidsmakers burgers vertrouwen en de ruimtebieden <strong>voor</strong> betrokkenheid. Het trefwoord van een samenlev<strong>in</strong>g die bouwt opburgerbetrokkenheid is daarom vertrouwen: vertrouwen van beleidsmakers <strong>in</strong>burgers, vertrouwen van burgers <strong>in</strong> beleidsmakers en <strong>in</strong> elkaar. Geen bl<strong>in</strong>dvertrouwen, maar vertrouwen met een gezonde dosis wantrouwen. Dat vertrouwenis niet vanzelfsprekend, maar verlangt denken vanuit burgers, <strong>voor</strong>tdurend<strong>in</strong>vesteren, en <strong>het</strong> scheppen van <strong>voor</strong>waarden <strong>voor</strong> verander<strong>in</strong>g: stapje <strong>voor</strong>stapje, experimenterend, lerend en waar nodig achteraf corrigerend.Denken vanuit burgersEen van de meest <strong>in</strong>dr<strong>in</strong>gende lessen die uit ons onderzoek naar voren komt, is:denk vanuit burgers. Wie burgers wil betrekken moet denken vanuit hun perspec-