Globo 4: Een economie voor de toekomst - Oxfam-Solidariteit
Globo 4: Een economie voor de toekomst - Oxfam-Solidariteit
Globo 4: Een economie voor de toekomst - Oxfam-Solidariteit
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
BLIK OP HET ZUIDENProjecten in <strong>de</strong> DemocratischeRepubliek Congo wor<strong>de</strong>n uitgerustmet onze twee<strong>de</strong>hands computers.SOCIALE ECONOMIEProfessor Jacques Defourny geeft eenoverzicht van <strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> sector in Belgiëen daarbuiten.België-BelgiqueP.P./P.B.B-010TOELATING GESLOTEN VERPAKKINGB-010<strong>Globo</strong>KWARTAALBLAD VAN OXFAM SOLIDARITEIT - NUMMER 4 - DECEMBER 2003<strong>Een</strong> <strong>economie</strong><strong>voor</strong> <strong>de</strong> <strong>toekomst</strong>
Feiten &mensenWat is sociale <strong>economie</strong>?Tussen <strong>de</strong> privé-sector en <strong>de</strong> openbare sector groeit en bloeit <strong>de</strong> sociale<strong>economie</strong>, <strong>de</strong> zogeheten <strong>de</strong>r<strong>de</strong> sector. Die omvat talrijke domeinen,waaron<strong>de</strong>r <strong>de</strong> landbouw, <strong>de</strong> industrie, <strong>de</strong> bouw, <strong>de</strong> sociale sector, <strong>de</strong> recuperatie-en recyclagebranche,… Tegenover <strong>de</strong> globalisering en hetnieuwe onrecht dat er het gevolg van is, ver<strong>de</strong>digt <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong>een an<strong>de</strong>re weg. Voornaamste streefdoel? De creatie van een maatschappijwaarin <strong>de</strong> mens centraal staat, niet <strong>de</strong> winst. <strong>Een</strong> volwaardigalternatief <strong>voor</strong> het dominante economische systeem.Waarom twee<strong>de</strong>hands?De twee<strong>de</strong>handsactiviteiten van <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> passen volledig in<strong>de</strong> filosofie van <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong>. <strong>Oxfam</strong> vecht tegen verspillingdoor goe<strong>de</strong>ren een twee<strong>de</strong> levente geven, levert een milieubijdragedoor <strong>de</strong> afvalbergte vermin<strong>de</strong>ren en biedt werkzoeken<strong>de</strong>neen perspectiefdoor hen een baan te geven inhaar winkels en sorteercentra.Op dit moment heeft <strong>Oxfam</strong><strong>Solidariteit</strong> 27 twee<strong>de</strong>handswinkelsin België: vijf inVlaan<strong>de</strong>ren, tien in Brussel en twaalf in Wallonië. In vrijwel alle winkelskan je terecht <strong>voor</strong> twee<strong>de</strong>hands kledij, maar <strong>de</strong> meeste af<strong>de</strong>lingenbie<strong>de</strong>n ook computers, kantoormeubilair, boeken, allerhan<strong>de</strong>snuisterijen en meubelen aan tegen <strong>voor</strong><strong>de</strong>lige prijzen.Er was eens…Toen baron Antoine Allard in 1964 <strong>Oxfam</strong> België oprichtte, bleef zijnvrouw Elena niet werkloos toezien. Ze zamel<strong>de</strong> bij haar gegoe<strong>de</strong> vrien<strong>de</strong>nou<strong>de</strong> spullen in, verkocht ze door tegen lage prijzen en gebruikte<strong>de</strong> opbrengst om <strong>de</strong> projecten van <strong>Oxfam</strong> te financieren. Haar inzamelingenken<strong>de</strong>n zo veel succes dat ze al snel twee winkels <strong>voor</strong> twee<strong>de</strong>handsspullen kon openen, <strong>de</strong> “gift shops” in Brussel en in Knokke.Vanuit die winkels groei<strong>de</strong> het netwerk van twee<strong>de</strong>handswinkels uit. In1968 organiseer<strong>de</strong> <strong>Oxfam</strong> haar eerste gestructureer<strong>de</strong> kledinginzamelingenaan huis.Wereldwinkels?Naast <strong>de</strong> 27 twee<strong>de</strong>handswinkels van <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong>, dragen inBelgië nog ruim 270 winkels het <strong>Oxfam</strong>-logo: <strong>de</strong> wereldwinkels. Zij zijngespecialiseerd in voedingsproducten en ambachtelijk werk uit ontwikkelingslan<strong>de</strong>n,afkomstig uit eerlijke han<strong>de</strong>l. Dit betekent dat <strong>de</strong>producent een eerlijke prijs kreeg <strong>voor</strong> zijn producten. <strong>Oxfam</strong>-Wereldwinkels (in het Vlaamse landsge<strong>de</strong>elte) en Magasins du Mon<strong>de</strong>-<strong>Oxfam</strong> (in het Franstalige ge<strong>de</strong>elte) zijn twee zusterorganisaties van<strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong>.In cijfersJaarlijks zamelt <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> gemid<strong>de</strong>ld 4000 ton kleding, 600 toninformaticamateriaal (ongeveer12.000 computers), 250 ton kantoormeubilair,100.000 boeken en500 ton snuisterijen en meubelenin. <strong>Een</strong> <strong>de</strong>el wordt gebracht doorparticulieren en kleine on<strong>de</strong>rnemingen,veel kleding wordt verzameldvia <strong>de</strong> 800 kledingcontainers,maar het leeuwen<strong>de</strong>el van <strong>de</strong> goe<strong>de</strong>renarriveert via an<strong>de</strong>re kanalen.Zo leveren <strong>de</strong> Europese instellingenhet overgrote <strong>de</strong>el van <strong>de</strong>computers: ze schenken ongeveer 10.000 toestellen per jaar. Dit jaarkrijgen we 800 van <strong>de</strong> 4000 ton kleding via <strong>de</strong> zesmaan<strong>de</strong>lijkse inzamelingsactiemet <strong>de</strong> kledingketen E5-mo<strong>de</strong>.De han<strong>de</strong>n uit <strong>de</strong> mouwen!<strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> heeft een 200-tal vaste me<strong>de</strong>werkers in dienst, maar<strong>de</strong> organisatie kan niet overleven zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> inzet van minstens evenveelvrijwilligers. <strong>Een</strong> groot <strong>de</strong>el van hen werkt in <strong>de</strong> twee<strong>de</strong>handscentra en<strong>de</strong> winkels, waar ze on<strong>de</strong>r meer instaan <strong>voor</strong> <strong>de</strong> verkoop of het sorteerwerk.An<strong>de</strong>re vrijwilligers helpen mee door mailings te verzen<strong>de</strong>n, vertalingente maken… Sommigen werken een uurtje per week, an<strong>de</strong>renzijn elke dag van 9u tot 17u present, sommige vrijwilligers draaien eenaantal maan<strong>de</strong>n mee, an<strong>de</strong>ren steunen ons al jaren.Svetlana KortachwiliDeze Georgische draait al meer dan twee jaar mee in <strong>de</strong> vrijwilligersploegvan <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> inOosten<strong>de</strong>. Ze woont al vijf jaar inBelgië en wacht nog steeds op <strong>de</strong>goedkeuring van haar verblijfsvergunning.“Ik werk met veel plezier drie dagenper week in <strong>de</strong> winkel. Hier heersteen prettige sfeer, ik krijg veel vriendschapvan mijn collega’s en ik heb veelsociaal contact, ook met <strong>de</strong> klanten uiteraard.Stel je <strong>voor</strong> dat ik elke dag thuis zou zitten! Al werkend leer ikNe<strong>de</strong>rlands, leer ik over <strong>de</strong> cultuur,… dit helpt me echt <strong>voor</strong>uit.”2 <strong>Globo</strong> <strong>de</strong>cember 2003
met Jacques DefournyDe sociale <strong>economie</strong> legt <strong>de</strong> basis <strong>voor</strong> een an<strong>de</strong>re maatschappij,omdat <strong>de</strong> mens en niet <strong>de</strong> winst primeert.sector. Ook meer commerciële verenigingeneisen hun plaats op in <strong>de</strong>zesector. De sociale <strong>economie</strong> is op velemarkten thuis, behalve daar waar zeergrote investeringen vereist zijn, zoalsin <strong>de</strong> petrochemische nijverheid of <strong>de</strong>staalindustrie.Is dat buiten West-Europaook zo ?Jacques Defourny: Je kan daar moeilijkeen lijn in trekken. In Oost-Europazit <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong> echt in <strong>de</strong> lift.Het gaat hier om verenigingen uit het<strong>Een</strong> breed on<strong>de</strong>rzoeksterreinVerschillen<strong>de</strong> universitaire centra zijn gespecialiseerd in <strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong>sector. Het centrum <strong>voor</strong> sociale <strong>economie</strong> van <strong>de</strong> Ulg voertmomenteel on<strong>de</strong>rzoek naar <strong>de</strong> uitdagingen van <strong>de</strong> sociale<strong>economie</strong> in <strong>de</strong> ontwikkelingslan<strong>de</strong>n, vrijwilligerswerk, socioprofessioneleintegratie, <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong> als spil in <strong>de</strong> ontwikkelingssamenwerking…De me<strong>de</strong>werkers trachten ook hetinzamelen van statistische gegevens over <strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> sector teverbeteren, in samenwerking met <strong>de</strong> Nationale Bank. JacquesDefourny heeft talrijke publicaties op zijn conto. De bun<strong>de</strong>l“L’économie sociale au Nord et au Sud”, uit 1998 en verschenenbij De Boeck, is een aanra<strong>de</strong>r <strong>voor</strong> wie meer wil weten. Meergegevens over het on<strong>de</strong>rwerp vindt u op <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> portaalsite:www.econosoc.orgmaatschappelijk mid<strong>de</strong>nveld. Sinds <strong>de</strong>aardbeving in Kobe in 1995 heeftJapan <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong> heront<strong>de</strong>kt.Er waren daar wel tal van coöperatieveverenigingen in <strong>de</strong> landbouw en <strong>de</strong> visserij,maar er was niet echt een verenigingslevenzoals wij dat kennen. <strong>Een</strong>natuurramp volstond om <strong>de</strong> Japansemaatschappij weer te wijzen op het belangvan vrijwilligerswerk en on<strong>de</strong>rlingehulp. De non-profit sector is springlevendin <strong>de</strong> Angelsaksische wereld,ook al zijn er dui<strong>de</strong>lijke verschillen met<strong>de</strong> toestand bij ons. In Latijns-Amerikazit het mo<strong>de</strong>l dan weer dichter bij watwij in Europa kennen. Dit continentheeft een sterke traditie van coöperatievebewegingen, vakbon<strong>de</strong>n en boerenorganisaties.De <strong>voor</strong>bije jarenheeft <strong>de</strong>ze beweging een sterke groeigekend.Bestaan er goe<strong>de</strong> ban<strong>de</strong>n tussen<strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong> inhet Noor<strong>de</strong>n en in het Zui<strong>de</strong>n?Jacques Defourny: Ja er zijn heel watban<strong>de</strong>n, die zich op twee vlakken situeren:er is <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong> in hetNoor<strong>de</strong>n en in het Zui<strong>de</strong>n, die echt ingebedis in het economische leven endan zijn er <strong>de</strong> diverse bruggen tussenbei<strong>de</strong>. Je moet dat ook in een historischecontext bekijken. In <strong>de</strong> negentien<strong>de</strong>eeuw had<strong>de</strong>n we in Europa eenzeer liberaal economisch regime. Demensen die zich verzetten tegen <strong>de</strong>perverse gevolgen van het kapitalismehebben toen verenigingen opgericht<strong>voor</strong> on<strong>de</strong>rlinge bijstand. Zij lagen aan<strong>de</strong> basis van onze mutualiteiten en uitein<strong>de</strong>lijkvan ons huidig stelsel van socialezekerheid. In <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> perio<strong>de</strong>ontston<strong>de</strong>n nog an<strong>de</strong>re coöperatieveverenigingen. Voor kleine boeren wasdit systeem van belang om iets te verdienenaan <strong>de</strong> melk of het graan die zeproduceer<strong>de</strong>n, zon<strong>de</strong>r afhankelijk temoeten zijn van tussenhan<strong>de</strong>laren.Dezelf<strong>de</strong> dynamiek bestaat vandaag in<strong>de</strong> beweging <strong>voor</strong> een eerlijke han<strong>de</strong>l.In het Noor<strong>de</strong>n komt <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong>rechtstreeks <strong>voor</strong>t uit het maatschappelijkmid<strong>de</strong>nveld. De eertijdskleine verenigingen, coöperatieve bewegingenen mutualiteiten zijn inmid<strong>de</strong>lsmachtige organisaties gewor<strong>de</strong>n.Ook in het Zui<strong>de</strong>n tekent <strong>de</strong>ze trendzich af. Organisaties moeten er eenantwoord vin<strong>de</strong>n op zo vele uitdagingen:wie levert er drinkwater, brandhout?Wat doen we met het milieu, onzegezondheidszorg, ons on<strong>de</strong>rwijs? Talvan lokale gemeenschappen besturenvandaag hun eigen scholen en gezondheidscentra.Je kan geen absolute vergelijkingenmaken, maar wat er vandaagin het Zui<strong>de</strong>n gebeurt, roept herinneringenop aan het begin van <strong>de</strong>mo<strong>de</strong>rne sociale <strong>economie</strong> in <strong>de</strong> negentien<strong>de</strong>eeuw in Europa.In het Zui<strong>de</strong>n bevindt <strong>de</strong> staat zichvaak in een diepe crisis en ook <strong>de</strong>privé-sector laat het vaak afweten,omdat er te weinig geld is en <strong>de</strong> afstan<strong>de</strong>nimmens groot zijn. Bij ons isdat ook zo gegaan: als <strong>de</strong> privé sectoren <strong>de</strong> overheid hun werk niet meerdoen, beginnen plaatselijke gemeenschappenzich te organiseren en werkenze eigen strategieën uit.En er bestaan uiteraard bruggen tussen<strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong> in het Noor<strong>de</strong>n enhet Zui<strong>de</strong>n. De beweging <strong>voor</strong> een eerlijkehan<strong>de</strong>l is er een <strong>voor</strong>beeld van.Sinds jaren bestaat er een band tussenNGO’s in het Noor<strong>de</strong>n en organisatiesvan kleine, plaatselijke boeren en producentenin het Zui<strong>de</strong>n. Dikwijls gaathet hier om gemeenschappelijke, collectieveinitiatieven. Ontwikkelingssamenwerkingvia NGO’s is eigenlijk inhet algemeen een fenomeen van samenwerkingtussen sociale <strong>economie</strong>ënin het Noor<strong>de</strong>n en het Zui<strong>de</strong>n.U heeft onlangs <strong>de</strong>elgenomenaan het Europees SociaalForum in Parijs. Welke plaatsheeft <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong> in<strong>de</strong> “an<strong>de</strong>rsglobalistische”beweging?Jacques Defourny: Het eerste WereldSociaal Forum was <strong>voor</strong>al een plaatsvan protest en contestatie. De sociale<strong>economie</strong> heeft er zijn stek gevon<strong>de</strong>ntij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> editie in PortoAlegre in 2002. Tij<strong>de</strong>ns het EuropeesSociaal Forum, nu onlangs, had <strong>de</strong> sociale<strong>economie</strong> een eigen dorp inSaint-Denis, waar ie<strong>de</strong>reen samenkwam:al wat ou<strong>de</strong>re organisaties eneen bre<strong>de</strong> waaier van nieuwe initiatieven.Voor <strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> sector waren er nietmin<strong>de</strong>r dan <strong>de</strong>rtig seminaries <strong>voor</strong>zien,zestig ateliers en tal van plenaire verga<strong>de</strong>ringen.De beweging van het an<strong>de</strong>rsglobalismeis veelkleurig, maar ikstel wel vast dat <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong>er een heel gestructureer<strong>de</strong> plaats inheeft als coherent en opbouwend alternatief.Deze sector heeft jaren ervaringen wil alleen maar uitbrei<strong>de</strong>n.Miljoenen mensen zijn hierbij betrokken.Protest alleen volstaat niet <strong>voor</strong><strong>de</strong> an<strong>de</strong>rsglobalistische beweging.Er moeten alternatieven op tafel komen<strong>voor</strong> <strong>de</strong> globalisering. En <strong>de</strong> sociale<strong>economie</strong> is springlevend.Fabrice Kada<strong>de</strong>cember 2003 <strong>Globo</strong> 5
1… 2… 3… tijd <strong>voor</strong> actie!Geef uw boeken een <strong>toekomst</strong>1➜Beste lezer, we zijn geïnteresseerd in uwboeken. Dankzij uw giften kunnen we <strong>de</strong> planken vullen vanonze bookshops in Elsene en Chaumont-Gistoux (opening binnenkort).Uw boeken krijgen een twee<strong>de</strong> leven.Breng ze dus naar <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> of naar <strong>de</strong> boekenwinkelsdie <strong>de</strong>elnemen aan <strong>de</strong> inzameling.www.oxfamsol.be/shops of 02/501 67 14 (Nathalie)Word vrijwilliger in onze winkelsHebt u wat tijd over? Bent u geïnteresseerd in aangenaamen zinvol werk? Kom dan onze vrijwilligersploeg versterken!Er is zeker een winkel van <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> in uw buurt.2➜(zie lijst p. 15)www.oxfamsol.be of 02/501 67 14 (Nathalie)Consumin<strong>de</strong>ren kan!kan heel eenvoudig tegen hetheersen<strong>de</strong> gedachtegoed ingaan. Waaromhet allerlaatste mo<strong>de</strong>snufje kopen? Waarom zoveel weggooien?Waarom blin<strong>de</strong>lings <strong>de</strong> reclameboodschappen geloven?Waarom zoekt u geen alternatieven <strong>voor</strong> <strong>de</strong> grootwarenhuizen?Waarom zou u niet bewust kopen?Consumeren heeft een politieke dimensie!3➜U8 <strong>Globo</strong> <strong>de</strong>cember 2003
Reportage<strong>Oxfam</strong> aan zeeDe kleine keuken van het<strong>Oxfam</strong>-centrum inOosten<strong>de</strong> is gezellig druk.Tussen talrijke telefoontjesen prangen<strong>de</strong> vragen vanme<strong>de</strong>werkers door, probeertGrote Baas Alain een slaatjete verorberen. Moeilijk gaatook.Foto : Tineke D’haeseAlain De Coen, coördinator <strong>voor</strong><strong>de</strong> regio West-Vlaan<strong>de</strong>ren, heefthet Oostendse <strong>Oxfam</strong>-centrumen <strong>de</strong> winkels in Knokke-Heist enBrugge on<strong>de</strong>r zijn hoe<strong>de</strong>. <strong>Een</strong> enthousiasteploeg van twaalf betaal<strong>de</strong>krachten en evenveel vrijwilligersheeft zijn thuisbasis in Oosten<strong>de</strong>. Detwee<strong>de</strong>handswinkel is ruim en netjes,naast een omvangrijke collectie kledingzijn er ook twee<strong>de</strong>hands boeken,computers, meubelen en allerhan<strong>de</strong>spullen uitgestald.Maan<strong>de</strong>lijks halen <strong>de</strong> chauffeurs 35ton kleding uit <strong>de</strong> inzamelcontainers.Elke container wordt minstens eensper week geleegd en dat werk is nietaltijd een aangename klus. “Het is on<strong>voor</strong>stelbaarwat soms in die containersterecht komt,” vertelt Alain. “Afen toe vin<strong>de</strong>n we zelfs rot vlees ofFoto : Tineke D’haeseDe enthousiaste ploeg van Oosten<strong>de</strong> sorteert volgens strikte kwaliteitsnormen.kattenbakvulling. Het valt op: hoe hoger<strong>de</strong> prijs van <strong>de</strong> vuilniszakken ineen gemeente, hoe meer afval we vin<strong>de</strong>n.Dat afval vernielt <strong>de</strong> kleding,geeft ons meer sorteerwerk en meerafval dat we moeten verwerken.”De sorteer<strong>de</strong>rs selecteren streng, ampertwintig procent van <strong>de</strong> ingezamel<strong>de</strong>kleding voldoet aan <strong>de</strong> kwaliteitseisenen komt in <strong>de</strong> winkel terecht.“Twee<strong>de</strong>hands wil niet zeggen versletenof vuil. Hier hangt kwaliteit,” zegtAlain. “Bovendien heeft <strong>de</strong> klant veelkeuze: elke dag vullen we <strong>de</strong> collectieaan met nieuwe stukken en iets wat nazes weken niet verkocht is, verdwijnt.Die winkelmoeë kledij wordt uitgewisseldmet an<strong>de</strong>re winkels, waar misschienwel een markt <strong>voor</strong> dat typekleding is.”Merk- en sportkledij is per stuk tekoop, <strong>de</strong> rest wordt per gewicht verkocht.<strong>Een</strong> klant wan<strong>de</strong>lt <strong>voor</strong> 9,67 euromet een kilo kleding buiten. “Onscliënteel is heel divers,” vertelt Alain.“Mensen die op hun centen moetenletten, maar evengoed jongeren diegoedkoop kleren kopen zodat ze huncd-collectie kunnen uitbrei<strong>de</strong>n. <strong>Een</strong>an<strong>de</strong>re groep is overtuigd van <strong>de</strong> toegevoeg<strong>de</strong>waar<strong>de</strong>: hier kopen betekentmilieubewust kopen en projecten inhet Zui<strong>de</strong>n steunen. An<strong>de</strong>re klantenvin<strong>de</strong>n dan weer hun gading niet ingewone winkels, zijn op zoek naar retro-stijl,willen zich “alternatief” kle<strong>de</strong>n...<strong>Een</strong> me<strong>de</strong>werkster heeft eenneus <strong>voor</strong> <strong>de</strong>rgelijke kleding, die ze ineen aparte af<strong>de</strong>ling on<strong>de</strong>rbrengt. <strong>Een</strong>drukbezocht hoekje.”Gemotiveer<strong>de</strong> ploegVeel betaal<strong>de</strong> krachten zijn via een sociaalcontract in het centrum tewerkgesteld.Vaak hebben ze het moeilijkom op <strong>de</strong> reguliere arbeidsmarkt eenjob te vin<strong>de</strong>n. “Het is niet altijd evi<strong>de</strong>ntom met een <strong>de</strong>rgelijke ploeg tewerken,” vertelt Alain. “Wie jarenlangniet gewerkt heeft, moet opnieuw eenarbeidsethos aanleren. Vanzelfspreken<strong>de</strong>dingen, zoals elke dag op tijdarriveren, is <strong>voor</strong> sommigen een heuseopdracht. Zomaar enkele dagen verdwijnenvan <strong>de</strong> werkvloer, dat kanuiteraard ook niet. Bovendien zijnsociale contracten altijd beperkt intijd, zodat we regelmatig nieuwe collega’smoeten inwerken. De werknemersvragen dus veel begeleiding enopleiding. Gelukkig kunnen we inOosten<strong>de</strong> rekenen op een gemotiveer<strong>de</strong>ploeg die in een positieve sfeer samenwerkt.Oud-werknemers makendankzij <strong>de</strong> werkervaring bij <strong>Oxfam</strong><strong>Solidariteit</strong> meer kans op werk. Dat isonze sociale bijdrage: mensen aan eenjob helpen, hen voldoen<strong>de</strong> bagagemeegeven zodat ze in het reguliere arbeidscircuitmeekunnen.”Twaalf vrijwilligers vervolledigen <strong>de</strong>Oostendse ploeg. “Ik peil altijd naar<strong>de</strong> motivatie van een kandidaat-vrijwilliger,”zegt Alain. “Sommigen bie<strong>de</strong>nzich aan omdat ze iets om han<strong>de</strong>nwillen hebben, werkzoeken<strong>de</strong>n die huntijd nuttig willen spen<strong>de</strong>ren bij<strong>voor</strong>beeld.An<strong>de</strong>ren komen hier werken<strong>voor</strong> het sociaal contact, om verwarmingskostenuit te sparen,... Sommigenzijn dan weer echt geëngageer<strong>de</strong>n zijn zich bewust dat ze met hun tij<strong>de</strong>n energie een organisatie als <strong>Oxfam</strong>steunen. Zo baat één van mijn vrijwilligsterseen restaurant uit. Ze heeftmaar een dag per week vrij en daarvanspen<strong>de</strong>ert ze een halve dag hier. Daarneem ik mijn hoed <strong>voor</strong> af! Hoe danook, <strong>voor</strong> mij is ie<strong>de</strong>reen gelijk.Waarom en in welk statuut je hier ookwerkt, niemand hangt hier <strong>de</strong> toeristuit, ie<strong>de</strong>reen krijgt taken en verantwoor<strong>de</strong>lijkhe<strong>de</strong>ntoegewezen.” Op <strong>de</strong>achtergrond rinkelt alweer <strong>de</strong> telefoon.Het slaatje zal nog even moetenwachten.Lieve ReynebeauTwee<strong>de</strong>hands boeken:een ont<strong>de</strong>kkingsreisOp 1 april open<strong>de</strong> <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> haar eerste Bookshop, een winkelvolledig gewijd aan twee<strong>de</strong>hands boeken. Het project is een schot in <strong>de</strong>roos. De winkel in Elsene heeft 15.000 exemplaren op <strong>de</strong> planken staan,wordt uitgebaat door een <strong>de</strong>rtigtal goed gemotiveer<strong>de</strong> vrijwilligers enwordt druk bezocht. Van doorsnee lezer over stripfanaat tot boekenwurm,ie<strong>de</strong>reen vindt wel iets naar zijn gading. Zacht geprijsd.Boeken krijgen een twee<strong>de</strong> leven, <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> ontvangt extra inkomsten<strong>voor</strong> haar campagnes. Ie<strong>de</strong>reen tevre<strong>de</strong>n. Zo tevre<strong>de</strong>n dat hetboekenproject een vervolg krijgt: begin 2004 zal een twee<strong>de</strong> Bookshop <strong>de</strong><strong>de</strong>uren openen in Chaumont-Gistoux. Naast <strong>de</strong> winkel komt bovendieneen ruimte <strong>voor</strong> culturele activiteiten, zoals tentoonstellingen en lezingen.<strong>de</strong>cember 2003 <strong>Globo</strong> 9
Informatica<strong>Een</strong> twee<strong>de</strong> leven <strong>voor</strong>mijn computerBij <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> zit <strong>de</strong> twee<strong>de</strong>handscomputer in <strong>de</strong> lift. De vraag stijgt <strong>voor</strong>tdurend.De verkoopploeg doet het uitstekend.Kortom, een succesverhaal.Foto : Tineke D’haeseSinds drie jaar is <strong>de</strong> informaticasectoreen volwaardige af<strong>de</strong>lingbinnen <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong>. In2001 begon een kleine ploeg met hetnazicht van pc’s die aan <strong>Oxfam</strong> wer<strong>de</strong>ngeschonken. Het computerateliergroei<strong>de</strong> gestaag en vandaag werken erzeven mensen met diverse contracten.Regelmatig wordt <strong>de</strong> ploeg versterktmet stagiairs van het Opleidingscentrumin An<strong>de</strong>rlecht of van <strong>de</strong> vereniging“Le Piment”, die haar kantorenheeft in het gebouw van <strong>Oxfam</strong><strong>Solidariteit</strong> in Molenbeek.Waar<strong>de</strong>n achter het schermEric Van Maele is coördinator en analist-programmator.“Wij zijn een bedrijfuit <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong>,” zegt hij, “enwe hebben verschillen<strong>de</strong> doelstellingen.Op <strong>de</strong> eerste plaats is onze activiteitgericht op fondsenwerving <strong>voor</strong>het solidariteitswerk van <strong>Oxfam</strong>.Daarnaast omka<strong>de</strong>ren wij mensen diehet moeilijk hebben. Bij ons wor<strong>de</strong>n zegoed opgevangen en krijgen ze een opleiding.Als ze hier weggaan, zijn zeperfect in staat om een computer temonteren, met har<strong>de</strong> schijven om tespringen, een netwerk of een cd-romlezerte installeren. Wij krijgen hier ookjongeren over <strong>de</strong> vloer die problemenhebben op school. Zo had<strong>de</strong>n we eenjonge kerel die volslagen ge<strong>de</strong>motiveerdwas: hij was schoolmoe en gingmet tegenzin aan <strong>de</strong> slag hier in <strong>de</strong>werkplaats. Na een tijdje heeft hij zichperfect in onze ploeg geïntegreerd enuitein<strong>de</strong>lijk slaag<strong>de</strong> hij met mooie cijfersop het ein<strong>de</strong> van zijn schooljaar.Het recycleren van informaticamateriaalis bovendien milieuvrien<strong>de</strong>lijk. En metonze prijzen bie<strong>de</strong>n wij heel wat mensenen verenigingen <strong>de</strong> mogelijkheid om<strong>de</strong> computer te gebruiken.”Het atelier ontvangt giften van <strong>de</strong>Europese Commissie, het EuropeesParlement en <strong>de</strong> Raad van Europa, dieregelmatig hun informaticamateriaalhernieuwen. <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> wilnochtans niet helemaal afhankelijk zijnvan <strong>de</strong>ze be<strong>voor</strong>rading en heeft nog an<strong>de</strong>reschenkers. In 2003 heeft <strong>de</strong> informatica-af<strong>de</strong>lingal tienduizend computersontvangen. Na een grondige testkomt ruim zeventig procent terecht in<strong>de</strong> winkelrekken. Afval wordt gesorteer<strong>de</strong>n indien mogelijk gerecycleerd.Vrije softwareDe computeraf<strong>de</strong>ling van <strong>Oxfam</strong><strong>Solidariteit</strong> heeft een breed cliënteel:verenigingen, OCMW’s, scholen, particulieren.Sommige klanten kopen ookcomputers aan <strong>voor</strong> projecten in hetZui<strong>de</strong>n (zie bladzij<strong>de</strong> 7). De informatica-af<strong>de</strong>linglevert computers aan <strong>de</strong><strong>Oxfam</strong>-winkels in Natoye, Herstal,Oosten<strong>de</strong>, Wilrijk en aan <strong>de</strong> winkel aan<strong>de</strong> Lambermontlaan in Brussel. De prijsvan een computer (met garantie) varieertvan 160 tot 200 euro. Eric VanMaele: “Wij bie<strong>de</strong>n ook vrije softwareaan. Onze computers wor<strong>de</strong>n geleverdmet het Linuxsysteem of met KOffice,waarbij een tekstverwerkingsprogrammaen databank zijn inbegrepen. Dezesoftware kan wor<strong>de</strong>n gekopieerd, uitgewisseld,veran<strong>de</strong>rd en verbeterd doorelke gebruiker. Ook dat is een on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>elvan <strong>de</strong> filosofie van <strong>Oxfam</strong><strong>Solidariteit</strong>.Fabrice KadaTwee<strong>de</strong>hands en “Open Source”<strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> werkt samen met Arafox, ook een bedrijf uit <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong>,dat gespecialiseerd is in vrije software en in het Linuxsysteem. Uit diesamenwerking is het project “Easy-(e)-SpacE” ontstaan, een combinatie vanhet twee<strong>de</strong>hands materiaal van <strong>de</strong> ene en <strong>de</strong> technologie van <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re. Met“Easy-(e)-SpacE” kan bijzon<strong>de</strong>r goedkoop een computernetwerk gebouwdwor<strong>de</strong>n. De metho<strong>de</strong> is eenvoudig: twee<strong>de</strong>hands computers met een minimumuitrustingwor<strong>de</strong>n aan een krachtige server gekoppeld, die alle nodige gegevenslevert. Hierdoor krijgen scholen, opleidingscentra en jeugdhuizen <strong>de</strong> kansom goedkoop internet aan te bie<strong>de</strong>n in een computerlokaal. Het is ook eenmid<strong>de</strong>l om weinig krachtige computers zon<strong>de</strong>r har<strong>de</strong> schijf of cd-romlezer eentwee<strong>de</strong> leven te bezorgen. De twee<strong>de</strong>hands computers wor<strong>de</strong>n daarenbovenmin<strong>de</strong>r beschadigd en gestolen dan nieuwe exemplaren. De <strong>voor</strong>bije jaren zijner verschei<strong>de</strong>ne cyberruimten opgericht dankzij dit netwerk. Easy-(e)-SpacEwordt binnenkort gecommercialiseerd. <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> is op dit ogenblik bezigmet <strong>de</strong> opleiding in <strong>de</strong>ze nieuwe technologie van vrije software om <strong>de</strong> klantenin <strong>de</strong> <strong>toekomst</strong> met raad en daad bij te staan. Arafox van zijn kant zal instaan<strong>voor</strong> het on<strong>de</strong>rhoud.www.easyespace.be10 <strong>Globo</strong> <strong>de</strong>cember 2003
Solid’R, een ethisch labelSpelregelsOp <strong>de</strong> markt van <strong>de</strong>kledinginzameling zijn <strong>de</strong><strong>voor</strong>bije jaren allerleiorganisaties aan <strong>de</strong> slag.<strong>Een</strong> aantal verenigingen dietwee<strong>de</strong>hands kledij inzamelen,zijn daarom rond <strong>de</strong> tafel gaanzitten om hun goe<strong>de</strong> naamen ethische doelstellingenveilig te stellen.De inzameling van twee<strong>de</strong>handskledij en textiel bestaat al vrijlang in België. Het is altijd eenactiviteit geweest met een humanitaireof maatschappelijke achtergrond.Spullenhulp was in <strong>de</strong> jaren ’50 eenpionier op dit vlak en kreeg nadien hetgezelschap van Terre en <strong>Oxfam</strong><strong>Solidariteit</strong>.Erik Todts is <strong>voor</strong>zitter van <strong>de</strong>“Vereniging <strong>voor</strong> Ethiek in <strong>de</strong>Fondsenwerving” (VEF) en geeft onstekst en uitleg. “Deze inzamelactiviteitdoet direct een beroep op <strong>de</strong> vrijgevigheidvan het publiek. Voor <strong>de</strong> verenigingendie in <strong>de</strong> sector actief zijn,is een zak kleren een gift in natura,waarmee ze hun acties kunnen financieren.Die acties zijn steeds “<strong>voor</strong> <strong>de</strong>goe<strong>de</strong> zaak” en zijn heel uiteenlopend:ontwikkelingsprojecten in het Zui<strong>de</strong>n, socialeintegratie, zuinig omspringen metgoe<strong>de</strong>ren, zorg <strong>voor</strong> het leefmilieu...”<strong>Een</strong> breed landschapStilaan wordt <strong>de</strong> sector ook geconfronteerdmet <strong>de</strong> wetten van <strong>de</strong> vrije markten <strong>de</strong> rentabiliteit. Er bestaan nu bedrijvenop <strong>de</strong> markt die louter naarwinst streven en zich daar<strong>voor</strong> somszelfs een pseudo-humanitaire naamaanmeten. Kortom, er heerst verwarringen het publiek en <strong>de</strong> gemeentebesturenzijn af en toe het noor<strong>de</strong>n kwijt.Sommige gemeentebesturen leverenFoto : Tineke D’haese<strong>Een</strong> dui<strong>de</strong>lijk label op alle inzamelcontainers van <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n.bewust een vergunning af aan privébedrijvenom een inzamelcontainer teplaatsen. An<strong>de</strong>re besturen zijn zichhier niet eens van bewust. Bovendienwor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> inzameling en recyclagevandaag meer en meer beschouwd alsafvalverwerking. De sector wordt danook on<strong>de</strong>rworpen aan tal van plaatselijke,nationale en Europese regels.In februari 1999 hebben <strong>de</strong> verenigingenvan <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong> die zichmet kringloopactiviteiten bezighiel<strong>de</strong>n,zich in Wallonië en Brussel verenigdin het netwerk “Ressources”.Deze fe<strong>de</strong>ratie overkoepelt vandaagongeveer vijftig verenigingen, die1240 banen creëren en ook heel watvrijwilligers in dienst hebben.“Ressources” is inmid<strong>de</strong>ls een factorwaarmee <strong>de</strong> overheid en <strong>de</strong> sector van<strong>de</strong> klereninzameling rekening dienente hou<strong>de</strong>n.Vincent <strong>de</strong> Grelle, directeur van hetnetwerk, drukt het zo uit: “Zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong>sociale <strong>economie</strong> zou<strong>de</strong>n heel wat goe<strong>de</strong>rendie nu gerecycleerd wor<strong>de</strong>n, gewoonop onze afvalstorten terechtkomen.Wat een enorme verspilling zouzijn <strong>voor</strong> <strong>de</strong> <strong>economie</strong>, <strong>de</strong> mens en hetleefmilieu. We willen <strong>de</strong> helse machinevan <strong>de</strong> consumptiemaatschappij stoppenen echt doorwegen op <strong>de</strong> milieubescherming.”De reactieZes organisaties die bij Ressources zijnaangesloten - De Bouche à Oreille,<strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong>, Spullenhulp, LaPoudrière, Terre, Magasins du mon<strong>de</strong>-<strong>Oxfam</strong> – besloten te reageren op <strong>de</strong>omwentelingen in <strong>de</strong> sector. Zij kregenhierbij <strong>de</strong> steun van een reeks Vlaamseverenigingen van het netwerkRecycl’Aid. “Het ethisch label Solid’Rwerd <strong>voor</strong> ons een noodzaak”, zegtErik Todts, die ook secretaris is van ditVlaamse netwerk. “Wij maken <strong>de</strong>el uitvan <strong>de</strong> sociale <strong>economie</strong> en bie<strong>de</strong>n <strong>de</strong>gemeenschap onze diensten aan. Wijwillen dat in <strong>de</strong> grootste doorzichtigheiddoen. De mensen en <strong>de</strong> overheidweten dat wij ethische waar<strong>de</strong>n ver<strong>de</strong>digen.Voor hen is dat een garantie en<strong>voor</strong> ons was er <strong>de</strong> noodzaak om onsdui<strong>de</strong>lijk af te bakenen van <strong>de</strong> privébedrijven.”Om het label Solid’R te verkrijgen moetelke kandidaat-vereniging een charteron<strong>de</strong>rtekenen, waarmee ze zich ertoeverbindt om <strong>de</strong> ethiek van <strong>de</strong> sociale<strong>economie</strong> na te leven. Hun beheermoet doorzichtig zijn en gecontroleerdkunnen wor<strong>de</strong>n door <strong>de</strong> onafhankelijkeinstelling Ethibel. Drie jaar na <strong>de</strong> oprichtingvan dit ethisch label tekentzich een dui<strong>de</strong>lijke evolutie af: <strong>de</strong> lidorganisatieswerken steeds beter samenen voeren on<strong>de</strong>r dit ethisch labeleen gezamenlijke actie.Fabrice Kada<strong>Een</strong> dienst aan<strong>de</strong> gemeenschap…De le<strong>de</strong>n van Solid’R zamelengoe<strong>de</strong>ren in om ze een twee<strong>de</strong>leven te schenken, zij scheppenbanen <strong>voor</strong> laaggeschoold personeelen financieren humanitairof maatschappelijk werk.Zij voeren strijd tegen <strong>de</strong> socialeuitsluiting door kwaliteitsproductenaan te bie<strong>de</strong>n tegen betaalbareprijzen. De publieke opinieen <strong>de</strong> gemeentelijke overhe<strong>de</strong>nwor<strong>de</strong>n zich stilaan bewust vanhun maatschappelijk nut.<strong>de</strong>cember 2003 <strong>Globo</strong> 11
Obstakel <strong>voor</strong> vre<strong>de</strong>De Algemene Verga<strong>de</strong>ringvan <strong>de</strong> VN veroor<strong>de</strong>el<strong>de</strong> op21 oktober 2003 <strong>de</strong> muurdie Israël sinds een jaar bouwt op<strong>de</strong> Westelijke Jordaanoever. Deenorme constructie, omgevendoor greppels en patrouillewegen,neemt soms <strong>de</strong> vorm aanvan een gigantisch hek. DeIsraëlische overheid spreekt overeen veiligheidsmuur tegenPalestijnse aanslagen, <strong>de</strong> an<strong>de</strong>repartijen spreken van een apartheidsmuur,een grove schendingvan <strong>de</strong> mensenrechten en het negerenvan internationale verdragen.Zelfs <strong>de</strong> Verenig<strong>de</strong> Staten,Foto : Tineke D’haesebondgenoot van Israël, levert kritiek.De muur, die ongeveer 650 kilometer lang wordt,wijkt af van <strong>de</strong> groene lijn, <strong>de</strong> grens tussen Israëlen <strong>de</strong> Palestijnse gebie<strong>de</strong>n. Op sommige plaatsendringt hij tot zestien kilometer diep in Palestijnsgebied, om Israëlische ne<strong>de</strong>rzettingen te omvatten.De constructie snijdt door dorpen, ver<strong>de</strong>eltbewoners en boeren van hun landbouwgron<strong>de</strong>n enwaterbronnen. Er zijn doorgangen <strong>voor</strong>zien, maaralleen wie een pasje heeft kan erdoor. Regelmatiggaan <strong>de</strong> poorten <strong>voor</strong> onbepaal<strong>de</strong> tijd dicht.Met <strong>de</strong> bouw van <strong>de</strong> muur verliezen <strong>de</strong> Palestijnenbijna <strong>de</strong> helft van hun gron<strong>de</strong>n op <strong>de</strong> WestelijkeJordaanoever. Zo komen bijna 80 procent van hunvruchtbare gron<strong>de</strong>n en 65 procent van <strong>de</strong> waterbronnenaan <strong>de</strong> Israëlische kant van <strong>de</strong> muur terecht.<strong>Een</strong> fatale klap <strong>voor</strong> <strong>de</strong> Palestijnse landbouw<strong>economie</strong>.www.oxfamsol.be (rubriek campagnes)I<strong>de</strong>eënlaboratorium<strong>Een</strong> waar no man’s land in <strong>de</strong> omgevingvan <strong>de</strong> muur.Politiekgemotiveer<strong>de</strong>hulpPolitieke prioriteiten bepalen <strong>de</strong> internationalehulpverlening, conclu<strong>de</strong>ert het <strong>Oxfam</strong>Internationaal-rapport “Beyond the headlines”.De agenda van <strong>de</strong> wereldgemeenschap wordt gedicteerddoor <strong>de</strong> aanslagen van elf september. Talrijkebloedige conflicten raken op <strong>de</strong> achtergrond door eente grote focus op <strong>de</strong> bestrijding van massavernietigingswapensen het internationaal terrorisme.Het internationale terrorisme vormt een reële bedreiging,maar is niet nieuw <strong>voor</strong> miljoenen die leven inschijnbaar onoplosbare conflicten. Van Colombia overSoedan tot Liberia of Indonesië, miljoenen burgerskampen dagelijks met geweld, verkrachting, armoe<strong>de</strong>,verwondingen, ziektes of vernielingen. Toch lijken zijvergeten.Humanitaire hulp ging vlot naar Irak na <strong>de</strong>Amerikaanse inval. Donors gaven ongeveer 74 dollarper Iraki, terwijl ze maar 7 dollar over had<strong>de</strong>n perIndonesiër.In 2002 ging bijna <strong>de</strong> helft van het donorgeld <strong>voor</strong>humanitaire hulpoperaties van <strong>de</strong> VN naar één land:Afghanistan, dat hoog op <strong>de</strong> prioriteitenlijst prijkt in<strong>de</strong> oorlog tegen het terrorisme. De resteren<strong>de</strong> 24 lan<strong>de</strong>ndie hulp vroegen, moesten ver<strong>de</strong>len wat overbleef.<strong>Oxfam</strong> wijst erop dat humanitaire hulp moetver<strong>de</strong>eld wor<strong>de</strong>n op basis van behoefte en niet volgenseen politieke agenda.www.oxfam.org (rubriek policy papers)Foto : Tineke D’haeseDe an<strong>de</strong>rsglobalisten kon<strong>de</strong>n heel wat i<strong>de</strong>eënopsnuiven in Parijs.Van 12 tot 15 november streken <strong>de</strong> Europesean<strong>de</strong>rsglobalisten neer in Parijs en omliggen<strong>de</strong>gemeenten Saint-Denis, Bobigny enIvry-sur-Seine <strong>voor</strong> het Europees Sociaal Forum.Drie dagen van <strong>de</strong>batten, seminaries en verga<strong>de</strong>ringenbrachten NGO’s, vakbon<strong>de</strong>n, sociale bewegingen,burgers,… rond <strong>de</strong> tafel. In totaal namen60.000 mensen <strong>de</strong>el aan <strong>de</strong> activiteiten. De besprokenthema’s waren net zo divers als <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemers:<strong>de</strong> oorlog in Irak, <strong>de</strong> ver<strong>de</strong>diging van <strong>de</strong>openbare diensten, landbouwpolitiek, vrouwenrechten…<strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> profileer<strong>de</strong> zich in <strong>de</strong> <strong>de</strong>battenover het GATS (Algemeen Akkoord over <strong>de</strong> Han<strong>de</strong>lin Diensten), <strong>de</strong> Wereldhan<strong>de</strong>lsorganisatie (WTO),voedselsoevereiniteit, het Europees landbouwbelei<strong>de</strong>n <strong>de</strong> relaties tussen Europa en Cuba. Naar het<strong>voor</strong>beeld van <strong>de</strong> <strong>Oxfam</strong>-watercampagne “Watervan levensbelang, niet van kapitaal belang”, gebruiktentalrijke organisaties het <strong>voor</strong>beeld van <strong>de</strong>waterproblematiek om <strong>de</strong> werking van het GATS teillustreren en <strong>de</strong> gevaren van privatisering <strong>voor</strong> <strong>de</strong>openbare diensten te dui<strong>de</strong>n. De plannen <strong>voor</strong> eenEuropese grondwet wer<strong>de</strong>n dan weer fel bekritiseerdomdat die te neoliberaal zijn.Tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> drie dagen van intense discussie en <strong>de</strong>batwer<strong>de</strong>n <strong>de</strong> ban<strong>de</strong>n tussen <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> organisatiesen netwerken aangehaald en ontston<strong>de</strong>nnieuwe initiatieven en projecten. Om het evenementaf te sluiten trokken 80.000 mensen door<strong>de</strong> straten van Parijs. De eerstvolgen<strong>de</strong> bijeenkomstvan an<strong>de</strong>rsglobalisten is <strong>voor</strong>zien in januari2004, dan verzamelen ze in het Indiaase Mumbai<strong>voor</strong> het Wereld Sociaal Forum, dat <strong>voor</strong> het eerstzijn Braziliaanse thuisbasis Porto Alegre verlaat.Foto : Tineke D’haeseAfghanistan kreeg het leeuwenaan<strong>de</strong>el van <strong>de</strong>humanitaire hulp, ten na<strong>de</strong>le van an<strong>de</strong>re conflicten.12 <strong>Globo</strong> <strong>de</strong>cember 2003
Controle op wapens, een noodzaak!Elke minuut sterft iemand een gewelddadigedood. Op dit momentzijn er bijna 639 miljoen lichtewapens in omloop, elk jaar wor<strong>de</strong>n ernog eens acht miljoen geproduceerd.Als het zo ver<strong>de</strong>rgaat zullen in 2002meer do<strong>de</strong>n en gewon<strong>de</strong>n vallen dooroorlog en geweld, dan door do<strong>de</strong>lijkeziektes als malaria of <strong>de</strong> mazelen.Die alarmeren<strong>de</strong> feiten staan in eennieuw rapport dat begin oktober werdgepubliceerd door <strong>Oxfam</strong>, AmnestyInternational en IANSA (InternationalNetwork on Small Arms), een netwerkvan meer dan vijfhon<strong>de</strong>rd NGO’s. Hetbevat uitgebrei<strong>de</strong> analyses, cijfers engetuigenissen. De drie organisatieslanceren samen <strong>de</strong> wereldwij<strong>de</strong> campagneBreng wapens on<strong>de</strong>r controle!<strong>voor</strong> meer controle op lichte wapens.Doordat er momenteel geen alomvatten<strong>de</strong>juridisch bin<strong>de</strong>n<strong>de</strong> internationalewetgeving bestaat <strong>voor</strong> <strong>de</strong> zeer lucratievewapenhan<strong>de</strong>l, zijn misbruikenschering en inslag. Het is hoog tijd dat<strong>de</strong> burgers en autoriteiten in actie komen,want zon<strong>de</strong>r een strikte controlezullen die wapens aan <strong>de</strong> basis blijvenvan conflicten, repressie, misdaad,huiselijk geweld… De overhe<strong>de</strong>n moetenhun verantwoor<strong>de</strong>lijkheid opnemen,ook al halen ze zelf <strong>voor</strong><strong>de</strong>el uit<strong>de</strong> han<strong>de</strong>l. Als zij niet optre<strong>de</strong>n zullen<strong>de</strong> moor<strong>de</strong>n op burgers ver<strong>de</strong>rgaan,zullen <strong>de</strong> mensenrechten nooit een639 miljoen lichte wapens in omloop, hoog tijd om op te tre<strong>de</strong>n.kans krijgen en zullen vele bevolkingsgroepenhun ontwikkeling niet in han<strong>de</strong>nkunnen nemen.In 2006 organiseren <strong>de</strong> Verenig<strong>de</strong>Naties een evaluatieconferentie overlichte wapens. De campagne streeft ernaareen Internationaal Wapenverdragtot stand te brengen, net zoals verschillen<strong>de</strong>maatregelen op lokaal en regionaalniveau, gericht op het beperkenvan <strong>de</strong> ongecontroleer<strong>de</strong> verspreidingen het ongebrei<strong>de</strong>l<strong>de</strong> gebruik vanwapens.Het landmijnenverdrag dat in 1997 vankracht werd, kwam tot stand doordatwereldwijd regeringen en burgers zichgezamenlijk engageer<strong>de</strong>n. Hoewellandmijnen nog steeds slachtoffersmaken in vele gebie<strong>de</strong>n, is er geen enkeleregering die er nog openlijk inhan<strong>de</strong>lt.Het is tijd <strong>voor</strong> een nieuwe wereldwij<strong>de</strong>mobilisatie, <strong>voor</strong> een controle op lichtewapens <strong>de</strong>ze keer. <strong>Een</strong> in het oog springen<strong>de</strong>petitie en veel bruikbare informatiezijn te vin<strong>de</strong>n op <strong>de</strong> websitewww.controlarms.beFoto : Tineke D’haeseSlechte punten <strong>voor</strong> on<strong>de</strong>rwijsDe lei<strong>de</strong>rs van <strong>de</strong> 22 rijkste lan<strong>de</strong>nontvingen van een collectief vanontwikkelingsorganisaties waaron<strong>de</strong>r<strong>Oxfam</strong> Internationaal, een“schoolrapport” <strong>voor</strong> hun steun aanon<strong>de</strong>rwijs in ontwikkelingslan<strong>de</strong>n.Het Global Campaign for EducationReport toont aan in hoeverre ze <strong>de</strong> beloftesnakwamen die ze drie jaar gele<strong>de</strong>nmaakten. Punten wer<strong>de</strong>n toegekendop basis van <strong>de</strong> kwantiteit en <strong>de</strong>kwaliteit van <strong>de</strong> hulp die <strong>de</strong> lan<strong>de</strong>nschonken aan basison<strong>de</strong>rwijs in ontwikkelingslan<strong>de</strong>n.De kloof tussentheorie en praktijk blijkt onthutsendgroot. Conclusie: het moet beter, veelbeter.België eindigt met een povere 6/10 opeen ge<strong>de</strong>el<strong>de</strong> vier<strong>de</strong> plek. Ons landschenkt veel aandacht aan <strong>de</strong> armstelan<strong>de</strong>n, maar moet meer inspanningenleveren <strong>voor</strong> <strong>de</strong> uitbouw van het basison<strong>de</strong>rwijsin het algemeen. Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>n Noorwegen zijn <strong>de</strong> beste leerlingenvan <strong>de</strong> klas, Nieuw-Zeeland, <strong>de</strong> VS enGriekenland bengelen helemaal on<strong>de</strong>raan<strong>de</strong> lijst. De lan<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> G7 zakkenbijna allemaal <strong>voor</strong> <strong>de</strong> test.Het rapport werd opgesteld in aanloopnaar een donormeeting in november2003 in Oslo. Hoewel er tij<strong>de</strong>ns die bijeenkomsteen nieuw fonds opgerichtwerd <strong>voor</strong> <strong>de</strong> armste lan<strong>de</strong>n, zijn er nogveel inspanningen nodig. Op dit momentkunnen meer dan 100 miljoenkin<strong>de</strong>ren niet naar school en nog eens150 miljoen zullen het basison<strong>de</strong>rwijsniet afron<strong>de</strong>n. Om alle kin<strong>de</strong>ren naarschool te sturen is een bedrag van 5,6miljard dollar vereist, het equivalentvan wat op drie dagen aan militaireuitgaven wordt besteed.www.campaignforeducation.orgBelgië haalt 6/10 <strong>voor</strong> zijn inspanningen<strong>voor</strong> on<strong>de</strong>rwijs in ontwikkelingslan<strong>de</strong>n.Foto : Tineke D’haese<strong>de</strong>cember 2003 <strong>Globo</strong> 13
oxfam telexDOOD VANEDWARD SAIDOp 25 september overleed <strong>de</strong> Palestijns-Amerikaanse hoogleraar Edward Said op 67 jaar.Hij was een belangrijke <strong>voor</strong>vechter van <strong>de</strong> rechtenvan het Palestijnse volk. Said schreef on<strong>de</strong>rmeer <strong>de</strong> baanbreken<strong>de</strong> werken “Orientalism” en“Culture and Imperialism”, waarmee hij zijn talentenook ten dienste stel<strong>de</strong> van <strong>de</strong> globale beweging<strong>voor</strong> rechtvaardigheid.GET IN SHAPEGOED GEWETEN?Meer dan 600 mensen vier<strong>de</strong>n op 5 novemberin Gent een Feest van Protest tegen <strong>de</strong> investeringenin <strong>de</strong> wapenindustrie. De actie pastin <strong>de</strong> campagne “Mijn geld. Goed geweten?”.www.netwerk-vlaan<strong>de</strong>ren.beFoto : OWWTWEE OXFAMSONDER EEN DAKIn Knokke-Heist <strong>de</strong>len <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> en<strong>Oxfam</strong>-Wereldwinkels <strong>voor</strong> het eerst een winkel.Je vindt er producten uit eerlijke han<strong>de</strong>l entwee<strong>de</strong>hands kledij, computers en boeken. Deopening op 3 oktober werd druk bijgewoond,ook door Marc Verwilghen, minister vanOntwikkelingssamenwerking en inwoner vanKnokke-Heist.Ruim duizend actievoer<strong>de</strong>rs uit verschillen<strong>de</strong>lan<strong>de</strong>n probeer<strong>de</strong>n op 25oktober het terrein te betre<strong>de</strong>n vanSHAPE, <strong>de</strong> militaire basis van <strong>de</strong>NAVO in Bergen. Op initiatief van<strong>de</strong> organisaties Forum <strong>voor</strong>Vre<strong>de</strong>sactie, Voor Moe<strong>de</strong>r Aar<strong>de</strong> enBomspotting, wil<strong>de</strong>n <strong>de</strong> zelfverklaar<strong>de</strong>burgerinspecteurs <strong>de</strong> basisinspecteren op bewijzen <strong>voor</strong> plannen<strong>voor</strong> het gebruik van kernwapens.Ruim 500 actievoer<strong>de</strong>rs wer<strong>de</strong>ngearresteerd door <strong>de</strong> massaalaanwezige or<strong>de</strong>diensten.www.bomspotting.beFoto : Eric <strong>de</strong> MildtHALT AAN FTAA!De immense vrijhan<strong>de</strong>lszone tussen Alaskaen Vuurland is eind 2005 een realiteit.<strong>Oxfam</strong> meent dat die nieuwe golf van liberaliseringhet onrecht in <strong>de</strong> regio nog zal uitvergroten.Informatie en campagnes on line:www.maketra<strong>de</strong>fair.com11.11.11570 TON KLEDIJFoto : Eric <strong>de</strong> MildtBij <strong>de</strong> jaarlijkse inzamelactie van 11.11.11-Vlaan<strong>de</strong>ren wordt ongeveer 5,4 miljoen euro opgehaald.Bijna 25.000 vrijwilligers zetten zichin. Dit jaar werkt <strong>de</strong> organisatie rond <strong>de</strong> drinkwaterproblematiekin ontwikkelingslan<strong>de</strong>n met<strong>de</strong> campagne “Geen geld, geen water”.www.11.be<strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> en <strong>de</strong> kledingketen E5-mo<strong>de</strong> organiseer<strong>de</strong>n op 10 en 11 oktober hun <strong>de</strong>r<strong>de</strong> gezamenlijkekledinginzamelactie. De klanten schonken <strong>Oxfam</strong> maar liefst 570 ton twee<strong>de</strong>hands textiel.In ruil <strong>voor</strong> een gift ontvingen ze een kortingsbon die ze bij E5-mo<strong>de</strong> kon<strong>de</strong>n inruilen. Naar schattingtwintig procent van <strong>de</strong> klanten bracht tij<strong>de</strong>ns het inzamelweekend twee<strong>de</strong>hands kleding binnen.Deze <strong>de</strong>r<strong>de</strong> inzamelactie was een onverhoopt succes, dankzij <strong>de</strong> grote inzet van vele me<strong>de</strong>werkers envrijwilligers, en <strong>de</strong> vrijgevigheid van <strong>de</strong> klanten. Zij gaven bijna dubbel zo veel kleding als tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong>vorige inzameling. Het succes bewijst dat <strong>de</strong> samenwerking met E5-mo<strong>de</strong> bekend raakt bij het grotepubliek.De zesmaan<strong>de</strong>lijkse inzameling is zeer belangrijk <strong>voor</strong> <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong>. Dankzij <strong>de</strong> actie ontvangenwe een grote hoeveelheid kleding, dit jaar ongeveer 800 ton, terwijl we jaarlijks gemid<strong>de</strong>ld 4000 tonophalen. De kwaliteit van <strong>de</strong> giften is daarenboven bijzon<strong>de</strong>r hoog, waardoor het sorteren min<strong>de</strong>r tijdvraagt en veel kledij goed genoeg is <strong>voor</strong> verkoop in <strong>de</strong> <strong>Oxfam</strong>-winkels. www.oxfamsol.be* Voor <strong>de</strong> situatie van E5-Mo<strong>de</strong> en <strong>de</strong> Schone Kleren Campagne:www.schonekleren.be (rubriek uitgekleed)14 <strong>Globo</strong> <strong>de</strong>cember 2003
oxfam telexCONGO GEPLUNDERDDe Congolese bo<strong>de</strong>mschatten, <strong>voor</strong>al goud, diamanten en coltan, wor<strong>de</strong>n nogsteeds massaal geplun<strong>de</strong>rd, conclu<strong>de</strong>ert <strong>de</strong> VN na drie jaar on<strong>de</strong>rzoek. De plun<strong>de</strong>ringenzijn hoofdzakelijk het werk van lokale milities, die <strong>de</strong> opbrengst gebruiken<strong>voor</strong> persoonlijke verrijking en <strong>de</strong> uitbreiding van hun wapenarsenaal.Internationale bedrijven, ook Belgische, zijn verdacht van betrokkenheid bij <strong>de</strong>illegale plun<strong>de</strong>ringen die <strong>de</strong> oorlogsmachine draaien<strong>de</strong> hou<strong>de</strong>n. <strong>Oxfam</strong> vraagtdat <strong>de</strong> Belgische regering stappen on<strong>de</strong>rneemt tegen <strong>de</strong> betrokken bedrijven.Het on<strong>de</strong>rzoek is afgerond, nu moet het echte werk beginnen.www.monuc.org/downloads/S-2003-1027_fr.pdfMEERRECHTENIN 2004Veertig jaar al ijveren we<strong>voor</strong> een an<strong>de</strong>re wereld.Onze kalen<strong>de</strong>r 2004 geefteen overzicht van <strong>de</strong> afgeleg<strong>de</strong>weg. Fundamentelerechten <strong>voor</strong> ie<strong>de</strong>reenblijftonze prioriteit.NEEN, DANKJEWELSINTERKLAAS!<strong>Oxfam</strong>-Wereldwinkels voert ook dit jaar campagne<strong>voor</strong> betere werkomstandighe<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> speelgoedindustrie.Sinterklaas en Kerst betekent <strong>voor</strong> <strong>de</strong> speelgoedarbeidstersin China of Indonesië dag en nachtzwoegen in erbarmelijke omstandighe<strong>de</strong>n op het vlakvan veiligheid en hygiëne.www.wereldwinkels.beSPONTANEINZAMELINGSOCIAAL ENVERANTWOORDMaatschappelijk verantwoord on<strong>de</strong>rnemen zitin <strong>de</strong> lift. Gedragsco<strong>de</strong>s, eerlijke han<strong>de</strong>l, industriëleecologie, duurzame ontwikkeling …<strong>Een</strong> nieuwe educatieve uitgave zet alle nieuwebeginselen -en nog veel meer- op een rijtje.De Gui<strong>de</strong> <strong>de</strong> l’entreprise responsable is uitgegevendoor Groupe One bij Labor.www.groupeone.beDe leerlingen van het Marie Stella Instituut inLaken hebben eind november op eigen houtjeeen collecte gehou<strong>de</strong>n ten <strong>voor</strong><strong>de</strong>le van <strong>de</strong>twee<strong>de</strong>hands winkels van <strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong>.Twee klassen had<strong>de</strong>n <strong>voor</strong>dien enkele dagenin ons hoofdkwartier in Molenbeek doorgebrachtom te ont<strong>de</strong>kken wat het werk van<strong>Oxfam</strong> precies inhoudt.OXFAM-TWEEDEHANDSWINKELSVlaan<strong>de</strong>ren• Antwerpen: Kleine Markt 72000 Antwerpen – 03/233.51.18Maandag t/m vrijdag: 10-17u - zaterdag: 13-17u• Brugge: Graaf <strong>de</strong> Müelenaerelaan 748000 Brugge – 050/31.04.51Woensdag t/m zaterdag 10-17u 30• Knokke-Heist: Kerkstraat 478301 Knokke-Heist - 050/51.04.51Woensdag 14-18udon<strong>de</strong>rdag t/m zaterdag 10-12u - 14-18uOok <strong>Oxfam</strong>-Wereldwinkel• Oosten<strong>de</strong>: Torhoutse Steenweg 6418400 Oosten<strong>de</strong> – 059/51.87.78Dinsdag t/m zaterdag 10-17u30• Wilrijk: Jules Moretuslei 1572610 Wilrijk – 03/828.83.33Dinsdag t/m vrijdag 9u30-17u30 - zaterdag 10-17uBrussel• An<strong>de</strong>rlecht: Ninoofse Steenweg 2921070 Brussel – 02/522.40.70Maandag t/m vrijdag 11-17u• Brussel: Anneessensplein 131000 Brussel – 02/502.70.79Maandag t/m zaterdag 10-17u30Gesloten tussen 13u en 14u• Brussel: Gul<strong>de</strong>nvlieslaan 461000 Brussel - 02/512.87.41Dinsdag t/m zaterdag 10-17u30 - Vrijdag 10-18u• Elsene : Bookshop - Elsense Steenweg 2541050 Brussel - 02/648.58.42Maandag t/m zaterdag: 10-18u• Etterbeek: J. Maloulaan 451040 Brussel - 02/640.09.25Maandag t/m vrijdag 11-18u - zaterdag 11-16u• Molenbeek: Kolomstraat 561080 Brussel - 02/501.67.00Dinsdag t/m don<strong>de</strong>rdag 13u30-17u - zaterdag 10-13u• Molenbeek: Dubois-Thornstraat 1051080 Brussel - 02/734 10 28Woensdag 10-13u (op afspraak)• Schaarbeek: Brabançonnelaan 1331030 Brussel – 02/732.72.68Dinsdag t/m Don<strong>de</strong>rdag 9-13u• Schaarbeek: Lambermontlaan 471030 Brussel - 02/215.05.11Maandag 9u30-13u - dinsdag t/m vrijdag 10-17uzaterdag 10-13u• Vorst: Neerstallesteenweg 661190 Brussel – 02/332.59.91Maandag t/m zaterdag 10-17uIn <strong>de</strong>ze winkels kan u ook terecht <strong>voor</strong> informatie over <strong>de</strong> campagnes en <strong>de</strong> Noord-Zuid-actie van <strong>Oxfam</strong>-<strong>Solidariteit</strong> en zijn partners.<strong>Globo</strong>Driemaan<strong>de</strong>lijks Tijdschrift nr 4Vier<strong>de</strong> trimester 2003Vierwin<strong>de</strong>nstraat 60, 1080 Brussel - Belgiëtel: +32 (0)2 501 67 00fax: +32 (0)2 511 89 19e-mail: redactie@oxfamsol.beweb: www.oxfamsol.beVerantwoor<strong>de</strong>lijke uitgever: Stefaan DeclercqArt. 4 Wet 8.12.92 - Min. Besluit 18.03.93.<strong>Oxfam</strong>-<strong>Solidariteit</strong> vzw, Vierwin<strong>de</strong>nstraat 60-1080 Brussel, beheert volkomen zelfstandig eengeautomatiseerd adressenbestand tenein<strong>de</strong> gegevens op te slaan die betrekking hebben op hetbeheer van <strong>de</strong> relaties met haar donors en sympatisanten.U heeft het recht alle gegevens over uzelf op te vragen en <strong>de</strong>ze <strong>de</strong>sgevallend te laten wijzigen.Richt uw schriftelijke aanvraag aan : <strong>Oxfam</strong> Schenkersbestand, Vierwin<strong>de</strong>nstraat 60 -1080 Brussel.Voor alle informatie betreffen<strong>de</strong> dit bestand kan u terecht bij het Rijksregister van <strong>de</strong> Commissie<strong>voor</strong> Bescherming van <strong>de</strong> private levenssfeer, Regentschapsstraat 61 - 1000 Brussel.<strong>Oxfam</strong>-<strong>Solidariteit</strong> is geregistreerd on<strong>de</strong>r nummer 000500836.ColofoonRedactie: Lieve Reynebeau, Fabrice Kada, Erik TodtsWerkten mee: Wim <strong>de</strong> Neuter, Tineke D’haese, Nathalie CaprioliLayout: José ManganoFoto’s cover: Eric <strong>de</strong> Mildt, Tineke D’haese<strong>de</strong>cember 2003 <strong>Globo</strong> 15
Cuba LibreWereld SociaalForumI<strong>de</strong>eënlaboratorium<strong>voor</strong> an<strong>de</strong>rsglobalistenVan 16 tot 21 januariin Mumbai, Indiawww.mumbai2004.beViva Bolivia<strong>Oxfam</strong> <strong>Solidariteit</strong> wijdt op februarihaar <strong>de</strong>r<strong>de</strong> inleefatelier in:Bolivia!Zet met je klas een stapin een an<strong>de</strong>re wereldwww.oxfamsol.be(rubriek educatie)40 jaar <strong>Oxfam</strong>in BelgiëOp 24 april vieren we feestop <strong>de</strong> terreinen van Tour enTaxis in Brussel.Workshops, internationalesprekers, optre<strong>de</strong>ns…Mis het niet!Meer acties?Voor <strong>de</strong> meest recenteinfo over acties, <strong>de</strong>batten,concerten…www.oxfamsol.be(rubriek agenda)OlympischeSpelenLeveren <strong>de</strong> kledingsponsors van <strong>de</strong>Olympische Spelen (augustus 2004,Athene) wel schone kleren aan <strong>de</strong>sporters?We organiseren talrijke evenementenvanaf 27 maart, samen met <strong>Oxfam</strong>-Wereldwinkels, Magasins du Mon<strong>de</strong>-<strong>Oxfam</strong>, <strong>Oxfam</strong> Internationaal en <strong>de</strong>Schone Kleren Campagne.www.schonekleren.beMijn gemeente,“GATS-vrije zone”?Het is mogelijk!Informeer u, spreek uw lokaleverkozen erover en voeg uwgemeente toe aan <strong>de</strong> lijstvan hon<strong>de</strong>ren an<strong>de</strong>re wereldwijd.www.urfig.be