Richtlijn Werk en Ernstige psychische ... - GGZ-richtlijnen
Richtlijn Werk en Ernstige psychische ... - GGZ-richtlijnen
Richtlijn Werk en Ernstige psychische ... - GGZ-richtlijnen
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Conceptrichtlijn <strong>Werk</strong> <strong>en</strong> <strong>Ernstige</strong> <strong>psychische</strong> aando<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>510Uit de studies kom<strong>en</strong> ook factor<strong>en</strong> naar vor<strong>en</strong> die m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met ernstige <strong>psychische</strong>aando<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> help<strong>en</strong> bij het behoud<strong>en</strong> van werk. Zelfmanagem<strong>en</strong>t van symptom<strong>en</strong> <strong>en</strong>goede copingvaardighed<strong>en</strong> zijn belangrijk om op e<strong>en</strong> goed manier met terugval tekunn<strong>en</strong> omgaan. Parttime werk<strong>en</strong>, bijvoorbeeld halve dag<strong>en</strong> of <strong>en</strong>kele dag<strong>en</strong> per week, helptm<strong>en</strong>s<strong>en</strong> om te kunn<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong> aan de eis<strong>en</strong> die het werk aan h<strong>en</strong> stelt <strong>en</strong> geeft h<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>detijd om te herstell<strong>en</strong>. Daarnaast stelt het m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in staat om e<strong>en</strong> deel van hun uitkering tebehoud<strong>en</strong> (Becker e.a., 2007). Uit beide studies komt het belang naar vor<strong>en</strong> van goedeondersteuning <strong>en</strong> begeleiding. Langdurige ondersteuning voorkomt dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> terugvalkrijg<strong>en</strong> <strong>en</strong> minder goed in hun werk functioner<strong>en</strong>, moet<strong>en</strong> uitvall<strong>en</strong>. Verder is e<strong>en</strong> goedevertrouw<strong>en</strong>srelatie met de begeleider van belang, omdat die m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> het vertrouw<strong>en</strong> kan gev<strong>en</strong>dat ze het werk aankunn<strong>en</strong> (Becker e.a., 2007; H<strong>en</strong>ry & Lucca, 2004).15Reviews <strong>en</strong> longitudinale studiesDe in de literatuur g<strong>en</strong>oemde beïnvloed<strong>en</strong>de factor<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> onderverdeeld in:persoongebond<strong>en</strong> factor<strong>en</strong>, omgevingsfactor<strong>en</strong> (werk- <strong>en</strong> thuissituatie, sam<strong>en</strong>leving,regelgeving) <strong>en</strong> factor<strong>en</strong> die betrekking hebb<strong>en</strong> op de interv<strong>en</strong>tie (begeleiding <strong>en</strong>behandeling).2025303540451. Persoonsgebond<strong>en</strong> factor<strong>en</strong>Persoonsgebond<strong>en</strong> factor<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> in alle geselecteerde studies aan de orde. Hoewelernstige <strong>psychische</strong> symptom<strong>en</strong> door m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zelf als e<strong>en</strong> belangrijke belemmeringwordt gezi<strong>en</strong>, zijn de wet<strong>en</strong>schappelijke resultat<strong>en</strong> op dit terrein niet geheel e<strong>en</strong>duidig.Uit de review van Michon e.a. (2005) blijkt dat sommige studies wel <strong>en</strong> andere studiesge<strong>en</strong> verband vind<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> symptomatologie <strong>en</strong> betaald werk. Uit de review van Tsange.a. (2010) komt naar vor<strong>en</strong> dat negatieve symptom<strong>en</strong> (zoals vervlakking vangevoel<strong>en</strong>s, weinig initiatief <strong>en</strong> gebrek aan conc<strong>en</strong>tratie) significante negatievevoorspellers zijn voor betaald werk. Positieve symptom<strong>en</strong> (zoals wan<strong>en</strong>, hallucinaties,verward d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>) zijn ge<strong>en</strong> significante voorspellers. Ook Marwaha & Johnson (2004)vind<strong>en</strong> <strong>en</strong>ig bewijs dat negatieve symptom<strong>en</strong> de kans op betaald werk verminder<strong>en</strong>. Uitde review van Lagerveld e.a. (2010) blijkt dat er redelijk bewijs is dat ernstigedepressieve symptom<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong> met meer arbeidsbeperking<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat weinigklinische vooruitgang sam<strong>en</strong>hangt met verminderde arbeidsproductiviteit. Uit delongitudinale studie van Biegel e.a. (2010) blijkt dat zowel de diagnose schizoaffectievestoornis als het last hebb<strong>en</strong> van symptom<strong>en</strong> de kans op betaald werk van m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> mete<strong>en</strong> dubbele diagnose (psychiatrische <strong>en</strong> verslavingproblem<strong>en</strong>) verminder<strong>en</strong>.Uit twee longitudinale studies (Gold e.a., 2002; Mueser e.a. 2001) <strong>en</strong> één review(Tsang e.a. 2010) komt cognitief functioner<strong>en</strong> als predictor voor betaald werk naarvor<strong>en</strong>. Uit de studie van Gold e.a. (2002) blijkt dat cognitieve beperking<strong>en</strong> (met nameop het terrein van IQ, geheug<strong>en</strong>, conc<strong>en</strong>tratievermog<strong>en</strong> <strong>en</strong> probleemoploss<strong>en</strong>devermog<strong>en</strong>) e<strong>en</strong> negatieve invloed hebb<strong>en</strong> op baanbehoud, maar niet op het vind<strong>en</strong> vane<strong>en</strong> baan.Ook andere vaardighed<strong>en</strong> zijn van invloed op arbeidsparticipatie. Uit vier studies(Michon e.a., 2005; Marwaha & Johnson, 2004; Tsang e.a., 2010; Mueser e.a., 2001)komt naar vor<strong>en</strong> dat sociale vaardighed<strong>en</strong> e<strong>en</strong> positieve invloed hebb<strong>en</strong> oparbeidsparticipatie. In de studies van Marwaha & Johnson (2004) <strong>en</strong> Mueser e.a. (2010)gaat het niet alle<strong>en</strong> om het huidige functioner<strong>en</strong>, maar ook om het functioner<strong>en</strong> voordat39