Download rapport - Biax Consult
Download rapport - Biax Consult
Download rapport - Biax Consult
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
BIAXiaal 300 3<br />
3.2 DE BEWERKINGSSPOREN EN SPOREN VAN GEBRUIK<br />
3.2.1 Algemeen<br />
De boom waarvan de kano is gemaakt, is waarschijnlijk in eerste instantie met een bijl<br />
omgekapt en bijgewerkt, maar daarvan zijn, door de latere bewerking geen sporen<br />
teruggevonden. Zeker is dat de kano vervolgens met een dissel is uitgehold, in ieder geval<br />
in de fase van afwerking. Dit is in regelmatige banen gebeurd die van de ene naar de<br />
andere zijkant lopen. De bewerking is zeer zorgvuldig geweest met steeds overlapping<br />
over een voorgaande baan. Dit heeft geresulteerd in een groot aantal parallelle banen over<br />
de hele lengte van de boot, die grotendeels nog bewaard zijn gebleven (figuur 10 en 11).<br />
Over de grootte, de kromming en de ronding van het disselblad kan geen uitspraak<br />
worden gedaan aangezien door het zorgvuldige werken slechts kleine delen van de inslag<br />
bewaard zijn gebleven.<br />
3.2.2 Opstaande delen (ribben en zitje)<br />
Aan de binnenkant van de kano zit op circa 2 m vanaf de voorzijde een opstaande rand of<br />
rib (figuur 12). Achterin zit, op circa 1 m van de achterzijde, nog een opstaand element<br />
dat lijkt op het restant van een rib (figuur 13). De functie van dit soort interne verdelingen<br />
is hier onduidelijk. Ze worden in literatuur geïnterpreteerd als interne<br />
scheidingselementen en als mogelijke voetensteun voor de peddelaar wanneer een<br />
dergelijke opstaande rand zich dichtbij de zitplek bevindt, zoals hier aan de achterzijde<br />
het geval is. Hun functie als versterkende elementen van de kano wordt door<br />
verschillende auteurs betwijfeld, maar dit zou verder moeten worden onderzocht. 3<br />
De ribben alsook het opstaande dikke gedeelte aan de achterkant zijn met een bijl<br />
vervaardigd, waarbij alleen nog op het dikke deel de kapsporen te zien zijn (figuur 14),<br />
omdat de ribben zeer gesleten zijn. De verdikking in de achterzijde kan mogelijk als<br />
‘zitje’ hebben gediend. Dergelijke zitplekken worden vaker aangetrofen; een mooi<br />
voorbeeld is te zien in de kano van Uitgeest. 4<br />
3.2.3 Gaten<br />
Aan de voorzijde loopt door de zijkant van de steven horizontaal een groot rechthoekig<br />
gat van 6 bij 5 cm en 11 cm diep (figuur 15). Mogelijk is dit gat voor een touw om de<br />
kano te kunnen trekken of vast te leggen. Het gat moet met een soort beitel zijn gemaakt,<br />
maar bewerkingssporen zijn vervaagd, omdat het gat door gebruik is gesleten.<br />
Boomstamkano’s met een dergelijk gat worden regelmatig gevonden. 5<br />
Even voorbij de punt zit aan de stuurboordzijde een klein vierkant gat van 3 bij 3 cm,<br />
wat enigszins schuin naar binnen loopt en waarvoor een kleine beitel moet zijn gebruikt<br />
(figuur 16). De functie van dit gat is onduidelijk. Het zit vrij laag in de zijkant en dicht bij<br />
de bodem van de kano. Dit geeft aan dat de punt van de kano ver boven het water moet<br />
hebben uitgestoken, anders had men door dit gat water gemaakt.<br />
Tijdens het onderzoek in het veld van de buitenkant van de kano is in de<br />
bakboordzijde op circa 6 m van de achterzijde vanaf achteren een rechthoekig gat door de<br />
wand aangetroffen van 3 bij 2,5 cm (figuur 17). 6 Dit gat meet aan de binnenzijde 4 bij 1,5<br />
cm (figuur 18). Iets verder naar achter zit een tweede gat van 1,5 cm hoog, dat deels is<br />
afgebroken (figuur 19). Beide gaten zijn zozeer gesleten dat bewerkingssporen niet meer<br />
zichtbaar zijn. Mogelijke tegenhangers van deze gaten konden in de andere zijde van de<br />
kano niet worden vastgesteld, omdat aan stuurboord grote delen van de zijkant ontbraken.<br />
De los gevonden delen van de stuurboordzijde zijn echter alle onderzocht en hierin<br />
werden geen gaten teruggevonden.<br />
3<br />
4<br />
5<br />
6<br />
McGrail 1978, 55.<br />
Koehler in voorbereiding; Vermeeren & Brinkkemper 2004.<br />
McGrail 1978, fig. 112; Arnold 1965, 64.<br />
De kanowand is hier 3 cm dik.