Download rapport - Biax Consult
Download rapport - Biax Consult
Download rapport - Biax Consult
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
BIAXiaal 435 2<br />
Tabel 1<br />
Vlaardingen-Vergulde Hand-West, aantallen macrobotanische monsters per<br />
hoofdperiode.<br />
periode<br />
aantal<br />
Midden-Bronstijd 3<br />
Vroege IJzertijd 3<br />
Midden-Late IJzertijd 23<br />
Late IJzertijd Romeinse tijd 10<br />
Vroege Middeleeuwen 3<br />
De macroresten zijn in de meeste gevallen geanalyseerd met een opvallendlichtmicroscoop<br />
met vergrotingen tot 50 maal. Vruchten van de grassenfamilie en zaden<br />
van de russenfamilie zijn onderzocht met een doorvallend-lichtmicroscoop met<br />
vergrotingen tot 400 maal.<br />
3.1 TOELICHTING BIJ DE DETERMINATIE VAN ENKELE SOORTEN<br />
In deze paragraaf wordt een toelichting gegeven op de determinatie van enkele soorten of<br />
groepen van soorten. Het gaat om soorten die nog niet vaak in Nederlandse<br />
archeologische context zijn aangetroffen, of om soorten waarvan de determinatie om<br />
bepaalde redenen vraagtekens oproept.<br />
3.1.1 Valse voszegge (Carex otrubae)<br />
Zaden (officieel: nootjes) van valse voszegge (Carex otrubae) lijken veel op die van echte<br />
voszegge (Carex vulpina). Om deze reden wordt in archeobotanisch onderzoek meestal<br />
alleen onderscheid tussen de soorten gemaakt als het urntje (officieel: perigynium) zich<br />
nog om het zaad bevindt. In gevallen waarin alleen de zaden worden aangetroffen,<br />
worden deze meestal benoemd als Carex otrubae/vulpina.<br />
In het materiaal van de Vergulde Hand-West zijn echter vaak zaden (zonder urntjes)<br />
gevonden die meer lijken op de zaden van Carex otrubae dan op de zaden van Carex<br />
vulpina die zich in de recente vergelijkingscollectie van BIAX <strong>Consult</strong> bevinden. De als<br />
Carex otrubae gedetermineerde zaden uit de Vergulde Hand-West zijn steeds langer dan<br />
2.0 mm (vaak tussen 2,2 en 2,5 mm). In dit opzicht hebben zij dezelfde grootte als de<br />
Carex otrubae zaden in de vergelijkingscollectie. De zaden van Carex vulpina in de<br />
vergelijkingscollectie zijn in bijna in alle gevallen kleiner dan 2,0 mm; meestal ligt de<br />
grootte tussen 1,8 en 1,9 mm.<br />
Ook de vorm van de stipe (‘steeltje’ onderaan het zaad) van de twee soorten verschilt.<br />
De stipe van Carex otrubae is duidelijk geprononceerder (meer uit het zaad stekend) dan<br />
die van Carex vulpina.<br />
3.1.2 Zompzegge (Carex curta)<br />
Zaden (nootjes) van zompzegge worden in ons land niet vaak gevonden. Tot op heden<br />
zijn slechts vondsten van zes locaties bekend. 3 Tijdens het onderzoek op de Vergulde<br />
Hand-West zijn in vier monsters zaden van zompzegge gevonden. 4<br />
Het zaad van Carex curta heeft een lengte van 1,6 mm, bij een breedte van 1,1 mm. De<br />
omtrek van het zaad is eivormig tot enigszins ruitvormig. De lumina (het centrale deel<br />
van epidermiscel van boven bezien) zijn duidelijk concaaf (hol).<br />
De zaden van zompzegge lijken veel op die van sterzegge (Carex echinata), maar<br />
kunnen daarvan wel onderscheiden worden op grond van hun omtrekvorm. De zaden van<br />
3 Fokma 1997; Gouw & Kooistra 2006; Hänninen 2004; Van Beurden et al. 2003; Van der Meer<br />
2004; Arts & Luijten 1994.<br />
4 Het gaat om de vondstnummers 7.346 (MLIJZ), 9.1584 (MLIJZ), 9.1426 (MLIJZ) en 2.036 (VME).