** VAN HOUTVUUR TOT (O)LEDVERLICHTING ** Van lijn- of ...
** VAN HOUTVUUR TOT (O)LEDVERLICHTING ** Van lijn- of ...
** VAN HOUTVUUR TOT (O)LEDVERLICHTING ** Van lijn- of ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
veiligheidsoverwegingen, onontbeerlijk. Tijdens een vergadering van 23 februari dat<br />
jaar kwam men op de kwestie terug. Procedureel waren er ook bezwaren. De Brede<br />
Vergadering was een informeel overleg waarbij geen bindende beslissingen genomen<br />
konden worden.<br />
Kennelijk werd die zienswijze bestreden want wat intussen was uitgegroeid tot de<br />
Boxtelse lantaarnkewestie werd zowaar voorgelegd aan het bestuur van het<br />
Departement Brabant. Dit oordeelde dat de beslissing onrechtmatig was genomen en<br />
derhalve geen rechtsgeldigheid bezat. Resultaat was dat de beslissing werd<br />
teruggedraaid en dat de lantaarns bleven waar ze waren...<br />
Lantaarns in Liempde<br />
Wanneer precies te Liempde de eerste straatverlichting werd geplaatst is niet bekend.<br />
Toch valt er over straatlantaarns in Liempde wel iets te melden. Wat de aanleiding is<br />
geweest weten we niet, maar op dinsdag 2 september 1919 bracht de Liempdse<br />
burgemeester J.F. van den Bosch tijdens een raadsvergadering naar voren dat<br />
bij duisternis de molen en omgeving in buurtschap Kasteren wellicht het<br />
gevaarlijkste plekje van Liempde was. Hij zal daarbij ongetwijfeld gedoeld hebben op<br />
de rivier de Dommel die daar liep. De burgemeester zou graag zien dat daar twee<br />
lantaarnpalen werden geplaatst. Kennelijk had de raad eenzelfde mening want men<br />
ging akkoord, ook met het voorstel van de burgemeester om in naburige gemeenten<br />
te informeren <strong>of</strong> men daar nog enige afgedankte, doch bruikbare lantaarnpalen had<br />
liggen. En zo kwamen er twee nieuwe lantaarnpalen: een aan Liempdse zijde bij de<br />
sluis, de andere aan Kasterense zijde bij de molen. Voor lantaarnopsteker Janus van<br />
Drunen was dit geen probleem. Voor een bescheiden verhoging van zijn salaris wilde<br />
hij best nog twee lantaarns meer aansteken en doven. Zo weten we dat er voorheen<br />
reeds 9 straatlantaarns stonden. Met inbegrip van de twee nieuwe in Kasteren telde<br />
Liempde eind 1919 derhalve elf straatlantaarns die allen bronolie <strong>of</strong> petroleum als<br />
brandst<strong>of</strong> hadden. De palen reikten zo´n twee tot twee en een halve meter boven de<br />
grond. Janus ging iedere dag tegen dat het donker werd te voet op pad, gewapend<br />
met een houten laddertje, een paar poetsdoeken, een doosje lucifers en een kannetje<br />
olie. Hij begon zijn ronde bij de Lummelenkooi, dan naar de oude school (Pastoor<br />
Dobbeleijnsstraat), het Broekegèngske (gangetje), Vlassprei, Kapelput, D'n Berg en<br />
dan over de Molendijk naar de laatste twee lantaarns in Kasteren. Lang brandden de<br />
Liempdse lantaarns niet, want rond tien uur maakte Janus zijn tweede ronde die dag:<br />
nu om de lantaarns te doven. Het grootste dele van avond en nacht waren de<br />
lantaarns derhalve uit. iets dat we vrijwel over zien gebeuren. Bij volle maan werden<br />
ze vaak zelfs helemaal niet ontstoken. In het jaar 1928 werd Liempde door de PNEM<br />
voorzien van elekrticiteit. Het kon niet uitblijven dat kort erna het dorp ook<br />
elektrische straatverlcihting kreeg. Reeds één jaar later, in 1929 werd in het jaarvrslag<br />
van de Gemeente Liempde melding gemaakt van het feit dat er in het dorp een<br />
straatverlichting aanwezig was bestaande uit 36 electrische lampen. In het afgelegen<br />
buitengebied van het dorp werd pas veel later elektriciteit aangelegd: dat duurde nog<br />
tot na de Tweede Wereldoorlog. Zodoende bleven de twee petroleumlantaarns bij de<br />
molensluis in buurtschap Kasteren nog lang in gebruik.<br />
De eerste Boxtelse gasfabriek<br />
Domenicus Antonius Schretler (Leiden 4 februari 1811, aldaar 3 maart 1883, 72 jaar)<br />
was degene die samen met een compagnon in Boxtel de eerste gasfabriek bouwde.<br />
In De Noordbrabanter van 12 april 1865 verscheen een advertentie die inhield dat op<br />
woensdag 19 april 1865 om 10 uur in de morgen vanwege de Fa. Schretlen & Co. te<br />
53