Download het complete artikel hier als PDF - Kwaliteit in Bedrijf
Download het complete artikel hier als PDF - Kwaliteit in Bedrijf
Download het complete artikel hier als PDF - Kwaliteit in Bedrijf
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
6<br />
<strong>Kwaliteit</strong> <strong>in</strong> <strong>Bedrijf</strong> februari 2011<br />
februari 2011<br />
<strong>Kwaliteit</strong> <strong>in</strong> <strong>Bedrijf</strong><br />
7<br />
Rob Cornelissen, manag<strong>in</strong>g director bij <strong>Kwaliteit</strong>scentrum VPGI:<br />
‘MVO is een cruciale voorwaarde<br />
om te overleven’<br />
Rob Cornelissen, manag<strong>in</strong>g director bij <strong>Kwaliteit</strong>scentrum VPGI, bezweert dat <strong>het</strong> een kwestie van<br />
tijd en geduld is, totdat alle huidige kwaliteitscertificaten gebundeld zijn <strong>in</strong> één MVO-certificaat. ‘MVO<br />
is een ontwikkel<strong>in</strong>g van deze era en één waar<strong>in</strong> we moeten meegaan’, benadrukt de karakteristieke<br />
leider van hét adviesbureau voor de Grafische Industrie. ‘ISO en aanverwanten zijn op de keper beschouwd<br />
een opmaat naar verantwoord ondernemen. Zij richten zich op dezelfde doelen: <strong>het</strong> elim<strong>in</strong>eren<br />
van verspill<strong>in</strong>g en overtolligheden. Bij maatschappelijk verantwoord ondernemen zet een bedrijf<br />
de logische stap naar duurzaamheid. Men richt zich op nieuwe marktkansen, groei en <strong>in</strong>novatie met<br />
w<strong>in</strong>st, de ondernem<strong>in</strong>g, de mens, de maatschappij en <strong>het</strong> milieu. MVO is noodzaak. We leven op één<br />
aarde met steeds meer mensen die steeds meer grondstoffen nodig hebben. Een toenemend aantal<br />
grondstoffen wordt schaars. MVO biedt oploss<strong>in</strong>gen. Nu en <strong>in</strong> de toekomst.’<br />
Door Peter Nilwik<br />
Rob Cornelissen wil graag een lans breken<br />
voor duurzaam ondernemen. ‘Momenteel<br />
werken we aan een praktisch traject naar<br />
maatschappelijk verantwoord ondernemen’,<br />
legt Cornelissen uit. ‘Eigenlijk zie ik <strong>het</strong> niet<br />
anders dan een uitbreid<strong>in</strong>g van ISO 9001<br />
voor kwaliteit, ISO 14001 voor milieu en<br />
Over VPGI<br />
OHSAS 18001 voor Arbo. Wij noemen dat<br />
cluster een KAM-systeem: kwaliteit, arbeid<br />
en milieu <strong>in</strong> een totaalplaatje. MVO is <strong>het</strong>zelfde<br />
met toegevoegde waarde: uitbreid<strong>in</strong>g<br />
naar de externe kant van de organisatie,<br />
naar de omgev<strong>in</strong>g, de stakeholders, noem<br />
maar op. Overigens is er wel een MVO-<br />
De Verenig<strong>in</strong>g VPGI stimuleert de zorg voor kwaliteit en milieu. De club organiseert ook ledenactiviteiten<br />
<strong>als</strong> sem<strong>in</strong>ars, lez<strong>in</strong>gen en workshops. Verder geeft de verenig<strong>in</strong>g een nieuwsbrief uit<br />
waar<strong>in</strong> zowel de eigen activiteiten <strong>als</strong> ontwikkel<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> kwaliteitszorg voor <strong>het</strong> voetlicht worden<br />
gebracht. De verenig<strong>in</strong>g noemt zichzelf ‘een <strong>in</strong>spirerend ontmoet<strong>in</strong>gspunt voor ondernemers en<br />
managers die kwaliteitszorg hoog <strong>in</strong> <strong>het</strong> vaandel hebben’. De wortels van de verenig<strong>in</strong>g liggen<br />
<strong>in</strong> de Grafimedia en Communicatiebranche.<br />
VPGI <strong>Kwaliteit</strong>scentrum verzorgt tra<strong>in</strong><strong>in</strong>gen en onderhoudsactiviteiten en adviseert grafische<br />
bedrijven bij <strong>het</strong> <strong>in</strong>richten van bedrijfsprocessen voor certificatie. Certificer<strong>in</strong>gen zijn <strong>in</strong> feite<br />
procesbeschrijv<strong>in</strong>gen, vervat <strong>in</strong> systemen die bedrijfsvoer<strong>in</strong>g moeten organiseren op een hoog<br />
en consequent kwaliteitsniveau.<br />
De certificatie-<strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g VPGI-Certificaat beoordeelt en certificeert bedrijven vanuit een volstrekt<br />
onafhankelijke positie b<strong>in</strong>nen de werkgebieden pulp, papier en papierwaren, recycl<strong>in</strong>g,<br />
uitgeverijen, drukkerijen, groothandel en overige Grafimedia bedrijven en zakelijke dienstverlen<strong>in</strong>g.<br />
De certificatie-<strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g verstrekt certificaten op basis van de <strong>in</strong>ternationale normen ISO<br />
9001:2008 (kwaliteitssysteem), ISO 14001:2004 (milieuzorgsysteem) en OHSAS 18001:2007<br />
(arbomanagementsysteem). Daarnaast certificeert VPGI-Certificaat bedrijven ook op basis van<br />
normen die <strong>in</strong> eigen beheer zijn ontwikkeld zo<strong>als</strong> EQM 9000:2008 (Eco Quality Management).<br />
Een bijzonder onderdeel van VPGI-Certificaat is gericht op CWA 14641:2009 voor security<br />
pr<strong>in</strong>t<strong>in</strong>g, waarvoor wereldwijd bedrijven worden gecertificeerd.<br />
richtlijn, ISO 26000, maar een officiële certificatienorm<br />
is er nog niet. Die zie ik voorlopig<br />
ook niet landen, want een <strong>in</strong>ternationale<br />
uniformer<strong>in</strong>g lijkt me enorm complex.’<br />
MVO-Toolkit<br />
‘S<strong>in</strong>ds kort hebben we de beschikk<strong>in</strong>g over<br />
een MVO-Toolkit. Die is opgezet door een<br />
voormalig medewerker van de VPGI, Jeroen<br />
van der Veur, nu zelfstandig werkend<br />
<strong>als</strong> Dutch-Cross<strong>in</strong>g. De toolkit is een softwareprogramma,<br />
dat bedrijven stapsgewijs<br />
naar een MVO-systeem voert. De procedures,<br />
de eisen en de benodigde acties zijn<br />
er<strong>in</strong> opgenomen. B<strong>in</strong>nenkort gaan we de<br />
applicatie <strong>in</strong> een proefproject met bestaande<br />
klanten testen.’<br />
Volgens Cornelissen wordt <strong>het</strong> hoog tijd,<br />
dat bedrijven — ook de grafische — gaan<br />
<strong>in</strong>zien wat de voordelen van MVO kunnen<br />
zijn. Op dit ogenblik lijkt <strong>het</strong> onderwerp<br />
voor een aantal organisaties een leuk ‘hebbed<strong>in</strong>getje’<br />
voor de klant of voor commerciele<br />
uit<strong>in</strong>gen.<br />
‘Het is echter een cruciale voorwaarde om<br />
te overleven. Het is zo jammer dat iedereen<br />
weet, dat de filosofie geld kost en dat<br />
vrijwel niemand beseft wat <strong>het</strong> oplevert. De<br />
geschiedenis lijkt parallel te lopen aan die<br />
van de kwaliteitszorg: aanvankelijk was <strong>het</strong><br />
een gouden randje voor <strong>het</strong> imago, later<br />
bleek <strong>het</strong> een serieuze stap naar zero defects’,<br />
verwijst Cornelissen naar de historische<br />
denkomslag <strong>in</strong> de ISO-certificer<strong>in</strong>gen.<br />
‘Een tweede obstakel is de economische<br />
crisis: bedrijven bedenken zich liever tweemaal<br />
voordat ze <strong>in</strong>vesteren. Dankzij de twee<br />
pilots met de MVO-Toolkit gaan we straks<br />
de benefits van MVO concreet aantonen.<br />
Ze worden uitgevoerd bij Beurtvaartadres<br />
<strong>in</strong> Nootdorp en Drukkerij Rutgers <strong>in</strong> Leiderdorp’.<br />
‘Op dit moment zijn vooral kle<strong>in</strong>ere, <strong>in</strong> hun<br />
omgev<strong>in</strong>g verankerde bedrijven de actieve<br />
voorbeelden van maatschappelijk ondernemen.<br />
Kijk bijvoorbeeld naar de Limburgse<br />
Gulpener Bierbrouwerij, die is ongemerkt<br />
een van de koplopers <strong>in</strong> Nederland. Je<br />
merkt dat de leid<strong>in</strong>g van de brouwerij<br />
zeer geëngageerd is en die betrokkenheid<br />
uitstekend kan overbrengen naar de werknemers.<br />
De persoonlijke missie van de top<br />
slaat aan en dat zie ik bij een grote, vaak<br />
anonieme organisatie niet zo snel gebeuren’,<br />
uit Cornelissen zijn bedenk<strong>in</strong>gen tegen<br />
de ontwikkel<strong>in</strong>gen naar grootschaligheid.<br />
‘Grootschaligheid gaat dezelfde weg <strong>als</strong> de<br />
d<strong>in</strong>osaurus, die óók groot was. Log, <strong>in</strong>efficiënt<br />
en alleen <strong>als</strong> een mammoettanker<br />
te besturen. De grenzen komen keihard <strong>in</strong><br />
zicht.’<br />
Het ‘nieuwe’ ISO<br />
Het kwaliteitscentrum VPGI (Verenig<strong>in</strong>g<br />
Productbewak<strong>in</strong>g Grafische Industrie) <strong>in</strong><br />
Amstelveen bestaat uit drie onderdelen:<br />
de Verenig<strong>in</strong>g VPGI, <strong>het</strong> VPGI <strong>Kwaliteit</strong>scentrum<br />
en <strong>het</strong> onafhankelijke Certificatiebureau<br />
VPGI-Certificaat. Rob Cornelissen<br />
heeft al vijftien jaar de leid<strong>in</strong>g over de ver-<br />
enig<strong>in</strong>g en de BV. In zijn tijd <strong>als</strong> kwaliteitsman<br />
zag hij de ISO-aanpak<br />
kantelen van een broedplaats voor<br />
bureaucraten naar een kwaliteitssysteem<br />
voor efficiënte en doelmatige<br />
bedrijfsvoer<strong>in</strong>g. ‘De beg<strong>in</strong>tijd<br />
van ISO kun je vergelijken<br />
met de beweg<strong>in</strong>g rond verantwoord<br />
ondernemen <strong>in</strong> deze tijd.<br />
Aanvankelijk was ISO niet veel<br />
meer dan <strong>het</strong> documenteren van<br />
processen. Een arbeids<strong>in</strong>tensieve<br />
en geldversl<strong>in</strong>dende methode. Met<br />
ISO 9001:2000 verschoof de prioriteit<br />
van borg<strong>in</strong>g naar verbeter<strong>in</strong>g.<br />
De nieuwe norm was een ‘gebruiksaanwijz<strong>in</strong>g’<br />
voor <strong>het</strong> <strong>in</strong>richten van een<br />
kwaliteitssysteem, maar dit keer met<br />
de mogelijkheid om de orden<strong>in</strong>g<br />
aan te passen aan de eigen,<br />
<strong>in</strong>dividuele situatie. Het uitgangspunt<br />
is nu cont<strong>in</strong>ue<br />
verbeter<strong>in</strong>g, maar hoe je<br />
dat proces <strong>in</strong>richt, dat<br />
mag je zelf weten. We<br />
focussen e<strong>in</strong>delijk op de<br />
resultaten en niet meer<br />
Als kwaliteitsman zag<br />
Rob Cornelissen de<br />
ISO-aanpak kantelen<br />
van een broedplaats<br />
voor bureaucraten<br />
naar een kwaliteitssysteem<br />
voor efficiënte<br />
en doelmatige<br />
bedrijfsvoer<strong>in</strong>g.
8<br />
<strong>Kwaliteit</strong> <strong>in</strong> <strong>Bedrijf</strong> februari 2011<br />
op de wijze waarop’, zegt de man die wars<br />
is van elke bureaucratie. ‘Als je de huidige<br />
ISO-normen goed toepast, verbeter je niet<br />
alleen je performance, je ziet tegelijkertijd<br />
hoeveel je kwaliteitssysteem je oplevert.<br />
ISO is efficiënt en praktisch<br />
geworden. Er hoeven nog<br />
slechts zes basisprocessen<br />
te worden beschreven en de<br />
rest kan vanaf de werkvloer<br />
worden aangevuld. Het doel<br />
is voortdurend excelleren. Die<br />
kant kun je met MVO ook uit.’<br />
VPGI bouwt kwaliteitsmanagementsys<br />
temen om die<br />
zes procedures. Zij zijn certificeerder<br />
voor de grafische <strong>in</strong>dustrie<br />
en bieden een compleet pakket:<br />
ISO 9001 voor kwaliteit, ISO<br />
14001 voor milieu en OHSAS 18001<br />
voor arbo. Door drie systemen te<br />
<strong>in</strong>tegreren tot één KAM-systeem, voorkomen<br />
bedrijven dubbel werk. Ze kunnen met<br />
één audit af <strong>in</strong> plaats van drie. Daarnaast<br />
helpt VPGI ook bij <strong>het</strong> opzetten van <strong>het</strong><br />
aan populariteit w<strong>in</strong>nende ISO 27001 voor<br />
IT-security.<br />
Security pr<strong>in</strong>t<strong>in</strong>g CWA<br />
De Verenig<strong>in</strong>g VPGI ziet dit jaar <strong>het</strong> ledental<br />
weer toenemen. ‘Klanten vragen om<br />
meer zekerheid, ze willen een aantoonbaar<br />
bewijs van kwaliteit’, benadrukt Cornelissen.<br />
‘Hetzelfde geldt voor <strong>het</strong> belang van<br />
geaccrediteerde certificaten. Iedereen mag<br />
met certificaten aan de slag, maar niet ieder<br />
bureau is erkend door de Raad van de Accreditatie.<br />
VPGI-Certificaat wordt jaarlijks<br />
door de Raad geaudit en kan dus garanderen<br />
dat elk certificaat erkend is.’<br />
VPGI is nationaal en <strong>in</strong>ternationaal een belangrijke<br />
speler b<strong>in</strong>nen <strong>het</strong> kle<strong>in</strong>e, maar o zo<br />
belangrijke marktsegment van security pr<strong>in</strong>ters.<br />
Security pr<strong>in</strong>ters drukken fraudegevoelige<br />
producten <strong>als</strong> paspoorten, bankbiljetten<br />
en postzegels; er gelden <strong>hier</strong> heel andere<br />
normen dan <strong>in</strong> een doorsnee drukkerij.<br />
‘In 2001 kwam er vanuit de security<br />
pr<strong>in</strong>t<strong>in</strong>g <strong>in</strong>dustry de vraag naar aparte<br />
certificer<strong>in</strong>g. Geen eenvoudige klus, want<br />
je begeeft je <strong>in</strong> de uiterst <strong>in</strong>novatieve en<br />
technologisch <strong>in</strong>gewikkelde topklasse van<br />
de grafische <strong>in</strong>dustrie’, kijkt Cornelissen<br />
Security pr<strong>in</strong>ters drukken fraudegevoelige producten <strong>als</strong> paspoorten,<br />
bankbiljetten en postzegels; er gelden <strong>hier</strong> heel andere normen dan<br />
<strong>in</strong> een doorsnee drukkerij.<br />
VPGI heeft een mondiale reputatie op <strong>het</strong> gebied van beveiligd<br />
drukwerk.<br />
bovendien te vergelijken met een checklist<br />
en daarom moeilijk te auditen. Wij gebruiken<br />
een samenhangend geheel van regels<br />
en procedures, waardoor een organisatie<br />
terug. ‘In Nederland opereert<br />
slechts een handjevol bedrijven lissen, die niet echt kan juichen over <strong>het</strong><br />
te allen tijde te controleren is’, stelt Corne-<br />
op dit niveau.’<br />
Amerikaanse systeem. ‘Daar komt bij, dat<br />
gecertificeerde bedrijven meebepalen over<br />
VPGI verzamelde samen met Intergraf (een de vraag wie <strong>als</strong> volgende aan de beurt is.<br />
<strong>in</strong>ternationale, overkoepelende organisatie Dus <strong>als</strong> je concurrent ook aan de bak wil,<br />
van werkgeversorganisaties <strong>in</strong> de grafische stem je hem gewoon af. Dat is de hoofdreden<br />
waarom <strong>in</strong> de States de afgelopen<br />
<strong>in</strong>dustrie) alle partijen <strong>in</strong> één overleg en g<strong>in</strong>g<br />
met de drukkers, klanten en toeleveranciers jaren slechts een handjevol bedrijven gecertificeerd<br />
is.’<br />
aan de slag om een systeem voor certificer<strong>in</strong>g<br />
te ontwikkelen. Dit <strong>in</strong>itiatief resulteerde<br />
<strong>in</strong> een CEN Workshop Agreement (CWA). Op weg naar wereldwijd MVO<br />
De CWA kreeg <strong>het</strong> nummer 14641:2003 Cornelissen droomt ervan om maatschappelijk<br />
ondernemen wereldwijd te promoten.<br />
mee. Deze certificatie wordt <strong>in</strong>middels<br />
geaccepteerd door een groot aantal overheden,<br />
banken en andere grote klanten <strong>in</strong> zijn, want door de groeiende <strong>in</strong>ternationale<br />
Op zich hoeft dat geen ‘wishful th<strong>in</strong>k<strong>in</strong>g’ te<br />
allerlei landen. CEN (Comité Européen de klantenkr<strong>in</strong>g kan VPGI haar boodschap<br />
Normalisation) is overigens de Europese breed uitdragen. ‘We worden serieus genomen.<br />
VPGI staat gelijk aan vijftig jaar<br />
tegenhanger van de Nederlandse NEN. Rob<br />
Cornelissen verwacht dat de CWA 14641 ervar<strong>in</strong>g die van auditor op auditor is<br />
e<strong>in</strong>d volgend jaar wordt omgezet naar ISO overgedragen. Onze mensen weten waarover<br />
ze praten en die kennis is <strong>in</strong>middels<br />
14298.<br />
uitgebreid naar MVO’, betoogt Cornelissen.<br />
Intussen heeft VPGI een mondiale reputatie<br />
op <strong>het</strong> gebied van beveiligd drukwerk. <strong>in</strong> <strong>het</strong> onderwerp. Men wil graag bijdragen<br />
‘Veel ondernem<strong>in</strong>gen zijn geïnteresseerd<br />
De mensen van de VPGI reizen de hele en snapt tegelijkertijd, dat de samenlev<strong>in</strong>g<br />
wereld af voor advies, implementatie en <strong>het</strong> steeds meer verwacht. Maar waar ligt<br />
certificer<strong>in</strong>g. West Europa is <strong>het</strong> grootste de grens tussen daadwerkelijk maatschappelijk<br />
ondernemen en een gedragscode<br />
afzetgebied, maar <strong>het</strong> Verre Oosten wordt<br />
een steeds belangrijkere klant. In Amerika gebruiken om <strong>als</strong> ondernem<strong>in</strong>g de grenzen<br />
krijgt <strong>het</strong> bedrijf echter moeilijk een poot van je verantwoordelijkheden aan te geven?<br />
aan de grond.<br />
Wat is überhaupt goed maatschappelijk<br />
‘De Verenigde Staten hebben een eigen verantwoord ondernemerschap? Dat zijn de<br />
norm, die niet gericht is op de grafische vragen die we kunnen en willen beantwoorden.’<br />
<strong>in</strong>dustrie. Amerikaanse certificer<strong>in</strong>gen zijn Q