Inhoudstafel - Politeia
Inhoudstafel - Politeia
Inhoudstafel - Politeia
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Inhoudsopgave<br />
Lijst der meest gebruikte afkortingen en benamingen 3<br />
1. Regelgeving 3<br />
2. Woorden, woordgroepen, officiële bronnen, benamingen en<br />
instanties 6<br />
Algemene inleiding 21<br />
DEEL I<br />
DE OBP: EEN SCHETS (AAN DE HAND) VAN HET<br />
WETTELIJK KADER 25<br />
Inleiding 25<br />
Hoofdstuk 1<br />
De verschillende OBP’s in de reguliere politiestructuur:<br />
een situering uitgaand van de algemene taak van de OBP 27<br />
1. De algemene taakstelling van de OBP: de bestuurlijke politie 27<br />
1.1. Het begrip ‘bestuurlijke politie’ geduid 27<br />
1.2. Algemeen toezicht en controles van bestuurlijke politie 28<br />
2. De hoedanigheid van OBP 30<br />
2.1. De WPA als rechtsgrond voor de OBP 30<br />
2.2. De OBP gedefinieerd, ook in relatie tot de officier van<br />
gerechtelijke politie (OGP) 31<br />
2.3. De overheden en politiefunctionarissen bekleed met<br />
de hoedanigheid van OBP 31<br />
2.3.1. Artikel 4 WPA: een bespreking 31<br />
2.3.2. De OBP en de formulering van de Wet<br />
Politieambt: een problematisering 33<br />
2.4. De territoriale bevoegdheid van de OBP 33<br />
3. Enkele relaties nader geduid 33<br />
3.1. De relatie OBP – agent van bestuurlijke politie (ABP) 33<br />
3.2. De relatie OBP – bestuurlijke directeur-coördinator<br />
(DirCo) 35<br />
3.3. De relatie OBP – agent van politie (AP) 36<br />
3.4. De relatie OBP – veiligheidsbeambte 37<br />
3.5. De relatie OBP – bestuurlijke overheid 39<br />
4. De bereikbaarheid en terugroepbaarheid van de OBP 41<br />
4.1. Inzake de lokale politie 42<br />
4.2. Inzake de federale politie 43<br />
Inhoudsopgave 11
Hoofdstuk 2<br />
De bevoegdheden van de OBP:<br />
een dwarsdoorsnede van de regelgeving 45<br />
1. Een algemene duiding 45<br />
2. Het gebruik van geweld, boeien en vuurwapens als steunbevoegdheid<br />
46<br />
2.1. Het gebruik van geweld 46<br />
2.1.1. Het gebruik van geweld door politiebeambten 46<br />
2.1.2. Het gebruik van geweld door agenten van politie 47<br />
2.2. Het gebruik van boeien 48<br />
2.3. Het gebruik van vuurwapens 48<br />
2.3.1. De regeling 48<br />
2.3.1.1. De wettelijke gronden voor het gebruik<br />
van vuurwapens 49<br />
2.3.1.2. De voorafgaande waarschuwing 51<br />
2.3.1.3. De melding van schietincidenten 51<br />
2.3.2. Het gebruik van vuurwapens volgens de<br />
onderrichtingen van een OBP 52<br />
3. De bestuurlijke aanhouding 53<br />
3.1. Een beknopte situering onder meer in relatie tot de<br />
gerechtelijke aanhouding 53<br />
3.2. De verschillende rechtsgronden voor een bestuurlijke<br />
aanhouding 54<br />
3.2.1. De rechtsgronden in de WPA 54<br />
3.2.1.1. De kernbepaling: artikel 31 WPA 54<br />
3.2.1.2. Nog enkele andere, specifieke bepalingen<br />
uit de WPA, dienstig als rechtsgrond<br />
voor een bestuurlijke aanhouding 57<br />
3.2.2. De bestuurlijke aanhouding in andere bijzondere<br />
wetten dan de WPA 59<br />
3.2.2.1. De Wet Beteugeling Dronkenschap 59<br />
3.2.2.2. De Drugswet 60<br />
3.2.2.3. De Vreemdelingenwet 61<br />
3.3. De modaliteiten inzake een bestuurlijke aanhouding 61<br />
3.3.1. Het begin en de duur van een bestuurlijke<br />
aanhouding 61<br />
3.3.2. De mogelijkheid van een veiligheidsfouillering<br />
bij een bestuurlijke aanhouding 62<br />
3.3.3. Het gebruik van geweld en boeien bij een<br />
bestuurlijke aanhouding 63<br />
3.3.4. De te vervullen formaliteiten bij een bestuurlijke<br />
aanhouding 64<br />
3.3.4.1. Het verwittigen van een OBP 64<br />
12 Officier van bestuurlijke politie
3.3.4.2. Het verwittigen van de bevoegde overheid<br />
van bestuurlijke politie 66<br />
3.3.4.3. Het register van de bestuurlijke aanhoudingen<br />
67<br />
3.3.5. De fouillering voor opsluiting in een cel 69<br />
3.3.6. De rechten van de aangehouden persoon 71<br />
3.3.6.1. De verplichte mededelingen aan de<br />
bestuurlijk aangehouden persoon 71<br />
3.3.6.2. Het recht op verwittiging van een<br />
vertrouwenspersoon 72<br />
3.3.6.3. Het recht op medische bijstand 73<br />
3.3.6.4. Het recht op water, voedsel en hygiëne 76<br />
3.3.6.5. Het recht op bescherming tegen de<br />
publieke nieuwsgierigheid 77<br />
3.3.7. Het luchten van de bestuurlijk aangehouden<br />
persoon 78<br />
3.4. Het toezicht en de controle door de OBP op de bestuurlijke<br />
aanhouding 79<br />
4. De identiteitscontrole 79<br />
4.1. Het begrip ‘identiteitscontrole’ 79<br />
4.2. De verschillende rechtsgronden voor een identiteitscontrole<br />
in artikel 34 WPA 80<br />
4.2.1. Een vrijheidsberoving 80<br />
4.2.2. Het plegen van een misdrijf 80<br />
4.2.3. De gedragingen van een persoon, materiële<br />
aanwijzingen of omstandigheden van tijd en<br />
plaats zoals bedoeld in artikel 34, § 1, tweede lid<br />
WPA 81<br />
4.2.4. De wil een plaats te betreden die het voorwerp is<br />
van een bedreiging 82<br />
4.2.5. Het handhaven van de openbare veiligheid 83<br />
4.2.6. Het verzekeren van de naleving van de<br />
Vreemdelingenwet 83<br />
4.3. De modaliteiten inzake een identiteitscontrole 84<br />
4.4. De bevoegdheden van de agenten van politie op het vlak<br />
van de identiteitscontrole 85<br />
4.5. De bevoegdheden van de beveiligingsbeambten op het<br />
vlak van de identiteitscontrole 85<br />
4.6. Het CALog-personeel/onthaalpersoneel en de identiteitscontrole<br />
86<br />
5. De veiligheidsfouillering van personen 87<br />
5.1. Een beknopte situering 87<br />
Inhoudsopgave 13
5.2. De regeling van de veiligheidsfouillering van personen<br />
ontleed 88<br />
5.2.1. De verschillende rechtsgronden voor een<br />
veiligheidsfouillering van personen 89<br />
5.2.1.1. Personen wiens identiteit gecontroleerd<br />
wordt, mits voldaan aan bepaalde voorwaarden<br />
89<br />
5.2.1.2. Personen die bestuurlijk of gerechtelijk<br />
aangehouden zijn 90<br />
5.2.1.3. Personen die deelnemen aan openbare<br />
bijeenkomsten die een reële bedreiging<br />
vormen voor de openbare orde 90<br />
5.2.1.4. Personen die toegang hebben tot plaatsen<br />
waar de openbare orde bedreigd wordt 92<br />
5.2.1.5. Het verzekeren van de veiligheid van het<br />
internationaal vervoer 92<br />
5.2.2. De modaliteiten inzake een veiligheidsfouillering<br />
van personen 93<br />
5.2.2.1. De mogelijkheid tot ontkleding 93<br />
5.2.2.2. Het geslacht van de fouilleerder 93<br />
5.2.2.3. Het gebruik van geweld 94<br />
5.2.2.4. Discretie en technieken 94<br />
5.3. De bevoegdheid van de agenten van politie op het vlak<br />
van de veiligheidsfouillering van personen 95<br />
5.4. De bevoegdheid van de veiligheidsbeambten op het vlak<br />
van de veiligheidsfouillering 96<br />
6. Het doorzoeken en ontruimen van gebouwen en onbebouwde<br />
zones 96<br />
6.1. Het onderscheid ‘doorzoeken’ – ‘betreden’ :<br />
een korte duiding 96<br />
6.2. Het doorzoeken van gebouwen 97<br />
6.2.1. De regeling toegelicht aan de hand van een<br />
aantal kernkwesties 97<br />
6.2.1.1. De finaliteit van de zoeking 97<br />
6.2.1.2. De notie ‘gevaar’ 98<br />
6.2.1.3. De notie ‘gebouw’ 98<br />
6.2.1.4. Het tijdstip van het doorzoeken 99<br />
6.2.1.5. De notie ‘de persoon die het werkelijk<br />
genot heeft van een niet voor het publiek<br />
toegankelijke plaats’ 99<br />
6.2.2. De middelen voor het doorzoeken van<br />
gebouwen 100<br />
6.2.3. De rol van de OBP inzake het doorzoeken van<br />
gebouwen 101<br />
14 Officier van bestuurlijke politie
6.2.4. De bevoegdheid van de agenten van politie op<br />
het vlak van het doorzoeken van gebouwen 101<br />
6.2.5. De ontdekking van een misdrijf tijdens een<br />
bestuurlijke doorzoeking van een gebouw 101<br />
6.3. Het doorzoeken van onbebouwde zones 102<br />
6.4. Het ontruimen van gebouwen en onbebouwde zones 102<br />
6.4.1. De verplichte tussenkomst van een OBP 102<br />
6.4.2. De noties ‘gebouwen’, ‘zones’ en ‘hun<br />
onmiddellijke omgeving’ 103<br />
6.4.3. De middelen voor het ontruimen van gebouwen<br />
en onbebouwde zones 103<br />
6.4.4. Het inlichten van de burgemeester 104<br />
6.4.5. Het inlichten van de persoon die het werkelijke<br />
genot heeft van de plaats 104<br />
6.4.6. Ontruimingen voorzien door politiereglementen<br />
104<br />
6.4.7. De gedwongen ontruiming 105<br />
7. Het doorzoeken van voertuigen of andere vervoermiddelen 106<br />
7.1. De doorzoeking, bedoeld in artikel 27 WPA 106<br />
7.2. De doorzoeking, bedoeld in artikel 29 WPA 106<br />
7.2.1. De noties ‘voertuig’ en ‘vervoermiddel’ 106<br />
7.2.2. De verschillende rechtsgronden voor het<br />
doorzoeken van voertuigen of andere vervoermiddelen<br />
107<br />
7.2.3. De modaliteiten inzake het doorzoeken van<br />
voertuigen of andere vervoermiddelen 109<br />
7.3. De rol van de OBP inzake het doorzoeken van voertuigen<br />
of andere vervoermiddelen 111<br />
7.4. De bevoegdheid van de agenten van politie op het vlak<br />
van het doorzoeken van voertuigen of andere<br />
vervoermiddelen 111<br />
8. De bestuurlijke inbeslagname 112<br />
8.1. De bestuurlijke inbeslagname gedefinieerd 112<br />
8.2. De regeling in artikel 30 WPA 112<br />
8.2.1. Een dwarsdoorsnede van artikel 30 Wet<br />
Politieambt 112<br />
8.2.2. Het voorwerp van de bestuurlijke inbeslagname 114<br />
8.2.3. De rol van de OBP bij de bestuurlijke<br />
inbeslagname 114<br />
8.2.4. Het gebruik van geweld 116<br />
8.2.5. De bewaring, teruggave en vernietiging van<br />
de inbeslaggenomen zaken 116<br />
8.2.6. De bevoegdheid van de agenten van politie op<br />
het vlak van de bestuurlijke inbeslagname 118<br />
Inhoudsopgave 15
8.2.7. De bevoegdheid van de veiligheidsbeambten<br />
op het vlak van de bestuurlijke inbeslagname 118<br />
8.3. De bestuurlijke inbeslagname in andere bijzondere<br />
wetten dan de WPA 119<br />
8.3.1. De bestuurlijke inbeslagname in de<br />
Dierenbeschermingswet 119<br />
8.3.2. De bestuurlijke inbeslagname in de<br />
Wapenwet 119<br />
8.4. De bestuurlijke inbeslagname in de gemeentelijke<br />
politiereglementen 120<br />
9. De bevoegdheid om bijstand en hulp te vorderen 121<br />
9.1. Het vorderen van de medewerking van de bevolking<br />
bij ramp, onheil of schadegeval 121<br />
9.2. Het vorderen van personen bij fouillering voor<br />
opsluiting in een cel 122<br />
9.3. Het vorderen van hulp of bijstand van personen bij<br />
gevaar voor de politiebeambte of voor personen 122<br />
9.4. Het vorderen van bijstand van andere politiebeambten<br />
bij onmiddellijk gevaar voor personen 124<br />
10. De bevoegdheden voorzien in andere wetten dan de WPA 125<br />
10.1. Het sluiten van instellingen en het stopzetten van<br />
bepaalde manifestaties 125<br />
10.1.1. Het sluiten van instellingen 125<br />
10.1.2. Het stopzetten van bepaalde manifestaties 126<br />
10.1.3. De mogelijkheid tot delegatie door de<br />
burgemeester van zijn bevoegdheden aan een<br />
(andere) OBP 126<br />
10.2. Het afnemen van biometrische gegevens van<br />
vreemdelingen 127<br />
10.3. Het uitstellen inzake rally’s van de start van een<br />
klassementsproef en het stilleggen van die proef 128<br />
10.4. De bevoegdheden vervat in de Voetbalwet 128<br />
10.4.1. Het heffen van een geldsom 129<br />
10.4.2. Het opleggen van een stadionverbod als<br />
beveiligingsmaatregel 130<br />
10.5. De bevoegdheden vervat in de Camerawet 131<br />
10.5.1. Een dwarsdoorsnede van de Camerawet 131<br />
10.5.2. De OBP en de beslissing tot het gebruik van<br />
mobiele bewakingscamera’s in niet-besloten<br />
plaatsen 133<br />
10.5.3. De OBP en de beslissing tot het gebruik van<br />
mobiele bewakingscamera’s in voor het publiek<br />
toegankelijke plaatsen 134<br />
16 Officier van bestuurlijke politie
10.5.4. Verplichtingen die de Camerawet oplegt aan<br />
de OBP op het vlak van de inzet van mobiele<br />
camera’s 135<br />
10.5.5. Strafbepalingen in de Camerawet 138<br />
Besluit 138<br />
DEEL II<br />
DE OBP IN DE CONCRETE PRAKTIJK 139<br />
Inleiding 139<br />
Hoofdstuk 1<br />
De recurrente operationele taken van de OBP 141<br />
1. Het toezicht op de handelingen van bestuurlijke politie,<br />
gesteld door de ABP’s: een praktische invulling 141<br />
1.1. Het toezicht op het gebruik van geweld, in het<br />
bijzonder op vuurwapengebruik 142<br />
1.1.1. Evaluatie en toezicht: een permanente taak<br />
voor de leidinggevende 142<br />
1.1.2. De meldingsplicht inzake (vuurwapen)<br />
geweld 142<br />
1.1.3. De rol van de OBP op het vlak van permanente<br />
vorming en opvang/begeleiding bij<br />
(schiet)incidenten 144<br />
1.2. Het toezicht op de bestuurlijke aanhoudingen 144<br />
1.3. Het toezicht op de identiteitscontroles 145<br />
1.3.1. Algemeen 145<br />
1.3.2. De aanwezigheid ter plaatse van de OBP 145<br />
1.4. Het toezicht op de veiligheidsfouilleringen van<br />
personen 146<br />
1.4.1. Algemeen 146<br />
1.4.2. De aanwezigheid ter plaatse van de OBP 146<br />
1.5. Het toezicht op de doorzoekingen en ontruimingen van<br />
gebouwen en onbebouwde zones 147<br />
1.6. Het toezicht op de doorzoekingen van voertuigen of<br />
andere vervoermiddelen 147<br />
2. De omkadering van de (interventie)diensten: een schets van<br />
de verschillende facetten 148<br />
2.1. Een eerste facet: sturing door briefing en debriefing 148<br />
2.2. Een tweede facet: toezicht op de dienstuitvoering 149<br />
2.3. Een derde facet: samenwerking tussen de verschillende<br />
politionele diensten 150<br />
2.4. Een vierde facet: samenwerking van de politionele<br />
diensten met andere diensten 150<br />
Inhoudsopgave 17
2.5. Een vijfde facet: voldoende en aangepaste middelen<br />
en een optimaal gebruik ervan 151<br />
2.6. De vraag naar de wenselijkheid van een permanente<br />
aanwezigheid van de OBP met wachtdienst 151<br />
3. Het informatiebeheer 151<br />
3.1. Een synopsis van het wettelijk kader 151<br />
3.1.1. De relevante bepalingen uit de WGP 151<br />
3.1.2. De relevante bepalingen uit de WPA 152<br />
3.1.3. De gemeenschappelijke richtlijn MFO-3 152<br />
3.1.3.1. De omgang met informatie inzake<br />
gebeurtenissen 153<br />
3.1.3.2. De omgang met informatie inzake<br />
groeperingen 154<br />
3.1.3.3. De omgang met informatie inzake<br />
personen 154<br />
3.1.3.4. De omgang met informatie inzake<br />
plaatsen 155<br />
3.1.4. De gemeenschappelijke en dwingende richtlijn<br />
MFO-6 156<br />
3.2. Het bepalende criterium voor de inzameling en<br />
verwerking van informatie: het concrete belang 157<br />
3.3. De drievoudige rol van de OBP op het vlak van het<br />
informatiebeheer 158<br />
3.3.1. Het aansturen van en het toezicht op de<br />
inzameling van bestuurlijke informatie 158<br />
3.3.2. Het informeren van de bevoegde overheden 159<br />
3.3.3. Het toezicht op de betrokken procedures 159<br />
4. De operationele (coördinatie en) leiding van politieoperaties 161<br />
4.1. Het begrip ‘operationele leiding’ geduid 161<br />
4.2. De verschillende facetten van de operationele leiding 161<br />
4.2.1. De voorbereiding 161<br />
4.2.2. Het aanvragen van versterking 163<br />
4.2.3. De operationele leiding ‘as such’ 163<br />
4.2.4. De debriefing en de evaluatie 163<br />
5. Het aanvragen van versterkingen 164<br />
5.1. De laterale steun 164<br />
5.2. De supralokale versterking 164<br />
5.2.1. De inzet van het interventiekorps (CIK) 164<br />
5.2.2. Het systeem van de gehypothekeerde capaciteit<br />
(HyCap) 165<br />
5.3. De gespecialiseerde steun van de federale politie 167<br />
5.3.1. De inzet van de gespecialiseerde interventie (GIS) 167<br />
5.3.2. De inzet van de cavalerie (CAV) 167<br />
5.3.3. De inzet van de hondensteun (DACH) 168<br />
18 Officier van bestuurlijke politie
5.3.4. De inzet van de luchtsteun (DAFA) 168<br />
5.3.5. De inzet van de scheepvaartpolitie (SPN) 169<br />
5.4. De steun van diensten die geen politiediensten zijn 169<br />
5.4.1. De steun van Defensie 169<br />
5.4.2. De steun van DOVO 170<br />
5.4.3. De steun van de civiele bescherming 170<br />
Hoofdstuk 2<br />
De rol van de OBP in het kader van noodsituaties 173<br />
1. De noodsituatie: definitie en wettelijk kader 173<br />
2. De globale aanpak van noodsituaties (het crisisbeheer) 174<br />
2.1. Een welbepaalde chronologie 174<br />
2.2. Een multidisciplinair beheer 174<br />
2.3. Twee coördinatiestructuren 176<br />
2.3.1. De operationele coördinatie 176<br />
2.3.2. De beleidscoördinatie 177<br />
3. De politionele actoren in het gebeuren van de noodsituaties<br />
(discipline 3) 178<br />
3.1. De directeur discipline 3 (Dir D3) 178<br />
3.2. De directeur politie (Dir Pol) 178<br />
4. De rol van de OBP in het kader van noodsituaties 179<br />
4.1. De taak van de dispatching in de fase vanaf de eerste<br />
melding van de noodsituatie tot de aankomst van de<br />
eerste OBP 179<br />
4.2. De opdrachten van de OBP tijdens de eerstehulpfase 179<br />
4.2.1. Een dwarsdoorsnede van de taken van de<br />
OBP in de eerstehulpfase 179<br />
4.2.2. Een evaluatie van de toestand: een model van<br />
een stappenplan 180<br />
4.2.3. Aandachtspunten tijdens de eerstehulpfase 181<br />
4.2.4. De evacuatiemogelijkheden voor de OBP in het<br />
kader van een noodsituatie 182<br />
4.3. De opdrachten van de OBP tijdens de beheerfase 182<br />
4.4. De opdrachten van de OBP tijdens de herstelfase 182<br />
Hoofdstuk 3<br />
De verdere professionalisering van de functie van de OBP:<br />
enkele beschouwingen 185<br />
1. De sanctie- en toezichtsmechanismen inzake het politioneel<br />
optreden als argumenten pro verdere professionalisering 185<br />
2. Drie pijlers voor verdere professionalisering 186<br />
2.1. De uitwerking van duidelijke en concrete richtlijnen,<br />
te bundelen in een werkmap 186<br />
Inhoudsopgave 19
2.2. Een reflectie over een functiebeschrijving voor de OBP 189<br />
2.3. De uitbouw van een gedegen systeem van (voortgezette)<br />
opleiding en training voor de OBP 192<br />
2.3.1. De noodzaak van levenslang leren 192<br />
2.3.2. Mogelijke opleidingsmodules als bouwstenen<br />
voor een gepaste opleiding en training 193<br />
2.3.2.1. Het wettelijk kader 193<br />
2.3.2.2. De gemeenschapsgerichte politiezorg 194<br />
2.3.2.3. Operationele politiecompetenties 194<br />
2.3.3. Mogelijke themata voor een voortgezette<br />
opleiding en training 195<br />
Besluit 196<br />
Algemeen besluit 197<br />
Selectieve bibliografie 199<br />
Eindnoten 233<br />
Trefwoordenregister 291<br />
20 Officier van bestuurlijke politie