You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
BOEKEN<br />
Veel oorlogen buiten de westerse<br />
wereld werden en worden door<br />
een westerse bril gezien. Dat resulteert<br />
vaak in een te gesimplificeerde<br />
blik op gebeurtenissen, waarin<br />
weinig aandacht is voor diepere<br />
achterliggende oorzaken of voor de<br />
specifieke omstandigheden van<br />
oorlogen waar het Westen wel bij<br />
betrokken raakte, maar waar dat<br />
geenszins altijd de bedoeling was<br />
van de aanvankelijk strijdende<br />
partijen. Volgens S.C.M. Paine,<br />
hoogleraar strategie en politiek aan<br />
het U.S. Naval War College en auteur<br />
van meerdere boeken over China,<br />
gaat dat bijvoorbeeld sterk op voor<br />
de oorlogen die tussen 19<strong>11</strong> en 1949<br />
in Azië werden uitgevochten.<br />
China raakte uiteindelijk wel betrokken<br />
bij de Tweede Wereldoorlog,<br />
maar dat was geen bewuste<br />
keuze, maar het gevolg van de<br />
Japanse inmenging in interne<br />
Chinese aangelegenheden. Binnen<br />
dat wereldomspannende conflict<br />
was bovendien de burgeroorlog, die<br />
het land sinds 19<strong>11</strong> teisterde, van<br />
primair belang. Paine vat het in zijn<br />
inleiding prachtig samen: ‘The long<br />
Chinese civil war precipitated a<br />
regional war between China and<br />
Japan so that by the time the conflict<br />
became global in 1941, the<br />
Chinese were fighting a civil war<br />
within a regional war within an<br />
The Wars for Asia, 19<strong>11</strong>-1949<br />
Door S.C.M. Paine<br />
Cambridge (Cambridge University Press) 2012<br />
488 blz.<br />
ISBN 978<strong>11</strong>07020696<br />
€ 29,-<br />
overarching global war’ (blz. 5).<br />
Hetzelfde gold voor Japan. Het land<br />
van de Rijzende Zon trachtte zijn<br />
langslepende oorlog met China<br />
op te lossen door voor een perifere<br />
strategie te kiezen, waarin Amerikaanse<br />
en Britse belangen in Azië<br />
werden aangevallen, met als doel<br />
Washington en Londen te dwingen<br />
hun steun aan China stop te zetten.<br />
Vanuit een westers en zeker Amerikaans<br />
oogpunt stond de aanval op<br />
Pearl Harbor centraal en heerste<br />
de opvatting dat de Japanse aanval<br />
op Amerika het kernpunt van de<br />
Japanse strategie was. Niets was<br />
minder waar, zo betoogt Paine: ‘This<br />
was a peripheral strategy because<br />
the theatres were peripheral to the<br />
main theatre, which for Japan was<br />
China, not the disease-infested<br />
jungles and isolated islands where<br />
the United States soon fought’<br />
(blz. 4).<br />
Vernieuwende correctie<br />
Paine biedt aldus een verfrissende<br />
en vernieuwende correctie op het<br />
al te eendimensionale beeld dat in<br />
het Westen bestaat van de strijd<br />
tussen Japan en China, de Chinese<br />
burgeroorlog, de rol van Rusland en<br />
hoe één en ander in elkaar greep.<br />
De auteur doet dat op een uiterst<br />
leesbare wijze, met een grote kennis<br />
en beheersing van Chinese, Japanse<br />
en Russische bronnen. De rol van de<br />
Sovjet-Unie zet Paine kraakhelder<br />
neer. Sinds de Japans-Russische<br />
Oorlog van 1904-1905, eindigend<br />
met de overdonderende Japanse<br />
overwinning in de zeeslag bij<br />
Tsushima, waren de Japanners bezig<br />
geweest met de Russische dreiging.<br />
Tot de Russische Revolutie was<br />
die strikt gesproken alleen extern<br />
geweest, ‘but with the spread of<br />
communism, it became a domestic<br />
threat that sounded alarm bells<br />
throughout the Japanese government,<br />
and most particularly at<br />
army headquarters’ (blz. 77).<br />
De Chinezen hadden ondertussen<br />
heel andere dingen aan hun hoofd.<br />
Sinds 19<strong>11</strong> was het land verwikkeld<br />
in een burgeroorlog tussen de<br />
nationalisten en communisten,<br />
waarbij eerstgenoemden lange tijd<br />
de bovenliggende partij waren,<br />
maar er niet in slaagden de troepen<br />
van Mao de definitieve nekslag te<br />
geven. Aanvankelijk was deze strijd<br />
een interne aangelegenheid, maar<br />
zeker vanaf de jaren dertig begonnen<br />
de Japanners en Russen zich er<br />
meer en meer mee te bemoeien.<br />
Achteraf gezien was de Japanse<br />
aanval op en bezetting van<br />
Mantsjoerije en de inmenging in de<br />
Chinese burgeroorlog een rampzalige<br />
beslissing, niet alleen voor<br />
Japan, maar zeker voor China. De<br />
Japanse militaire strategie vernietigde<br />
niet alleen de Chinese economie,<br />
maar ondermijnde eveneens de<br />
Japanse. Als de Japanse lonen<br />
geïndexeerd worden naar koopkracht,<br />
dan daalde deze van 100 in<br />
de jaren 1934-1936<br />
tot nog geen tachtig in 1941, nog<br />
voordat Japan in oorlog raakte met<br />
de Verenigde Staten. In 1945 was<br />
het 41,2 procent. Na het begin van<br />
de strijd tegen Amerika daalde de<br />
JAARGANG 182 NUMMER <strong>11</strong> – <strong>2013</strong><br />
MILITAIRE SPECTATOR<br />
519