You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Nadelige effecten<br />
In de derde plaats zijn veel mogelijk digitale<br />
doelen internationaal verknoopt. Ons energienetwerk<br />
en financiële netwerk zijn hier uitstekende<br />
voorbeelden van. Het digitaal aanvallen<br />
van dergelijk knooppunten vanwege militair<br />
belang veroorzaakt vaak indirect tweede- of<br />
derderangs nadelige effecten. Deze effecten zijn<br />
moeilijk te overzien, waardoor cyberwarfare de<br />
inherente neiging heeft om onbeheersbaar te<br />
worden. Ten vierde heeft ook de meest eenvoudige<br />
component cyber-capaciteiten. Ook de<br />
tegenstander kan cyber-operaties uitvoeren.<br />
En guess what... wij zijn met onze technologische<br />
strijdmachten en digitaal verknoopte maatschappijen<br />
vele malen kwetsbaarder dan de<br />
tegenstander. We overschatten stelselmatig onze<br />
eigen cyber-kracht en onderschatten de<br />
vermogens van de tegenstander.<br />
Overigens is dit geen onbekend verschijnsel in<br />
de politiek-militaire strategische geschiedenis,<br />
maar dit terzijde. En omdat een tegenstander<br />
succesvolle strategieën en tactieken overneemt<br />
is de kans zeer groot dat wij al snel onze<br />
sterke punten zien verdwijnen als sneeuw voor<br />
de zon en dat onze digitale (militaire) machine<br />
krakend tot stilstand komt. Dus om onze<br />
technologische voorsprong te benutten en te<br />
behouden, is het beter om niet te snel met<br />
cyberwar te starten.<br />
Gevaar van escalatie<br />
Als laatste punt wordt het escalerend vermogen<br />
van cyberwar onderschat. Met de snelle verspreiding<br />
van digitale kennis over de wereld is<br />
de kans niet onaanzienlijk dat een klein<br />
opgezette militaire cyber-operatie leidt tot een<br />
spiraal van elkaar overtreffende persoonlijke<br />
initiatieven van cyber-enthousiastelingen die<br />
grote schade kunnen toebrengen aan het eigen<br />
militaire vermogen en (nog erger) de civiele<br />
infrastructuur.<br />
Hierbij moeten we niet vergeten dat sympathisanten<br />
van de tegenstander zich ook op<br />
het eigen grondgebied en in de eigen digitale<br />
infrastructuur bevinden. Het geheel kan<br />
dus snel onbeheersbaar worden. ‘Cyber<br />
Armageddon’ als het ware.<br />
Beheersingsregime nodig<br />
De hoofdlijn van mijn betoog is dat we ons wel<br />
moeten voorbereiden op cyberwar (we kunnen<br />
immers ook als eerste aangevallen worden),<br />
maar er niet te snel mee moeten starten.<br />
Om de cyberpeace (ons voordeel) te kunnen<br />
behouden, is in mijn ogen ook een internationaal<br />
beheersingsregime nodig (vergelijk:<br />
nucleaire verdragen), dat ook rekening houdt<br />
met rogue-elementen.<br />
Dit regime zou gebaseerd kunnen zijn op een<br />
internationale verplichting om mee te werken<br />
aan onderzoeken (obligation to assist), verplichte<br />
nationale verantwoording afleggen tegenover<br />
een internationaal cyberhof (national cyber<br />
accountability), het instellen van een first use<br />
cyber ban (op te heffen bij kinetische oorlog en<br />
bij digitale aanval door een ander land of<br />
organisatie) en een verbod op het uitvoeren<br />
van voorbereidende digitale aanvalshandelingen<br />
in civiele digitale infrastructuur<br />
(zoals het plaatsen van logical bombs).<br />
Ik wil afsluiten met de schrijvers kolonel<br />
Ducheine en tlnt Van Haaster te bedanken voor<br />
hun initiatief om het digitale domein in het<br />
militaire vermogen te introduceren. Met mijn<br />
reactie beoog ik tegelijkertijd verdieping te<br />
bewerk-stellingen bij het lezerspubliek van de<br />
<strong>Militaire</strong> <strong>Spectator</strong> van de inherente complexiteit<br />
van cyberwar. Het is allemaal niet zo eenvoudig.<br />
Bezint daarom eer gij begint… Een relatief klein<br />
militair voordeel weegt in het cyberdomein<br />
niet op tegen maatschappelijke chaos. n<br />
JAARGANG 182 NUMMER <strong>11</strong> – <strong>2013</strong><br />
MILITAIRE SPECTATOR<br />
515