Nieuwsbrief januari 2012/1 - GGZ-Forum.nl
Nieuwsbrief januari 2012/1 - GGZ-Forum.nl
Nieuwsbrief januari 2012/1 - GGZ-Forum.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
December <strong>2012</strong>/1<br />
Jaargang 6<br />
I<strong>nl</strong>eiding<br />
“Om te voorkomen dat er in <strong>2012</strong> toch een eigen bijdrage voor de<br />
geestelijke gezondheidszorg wordt ingevoerd, zal de <strong>GGZ</strong>-sector zich<br />
wel moeten blijven inspannen alternatieven aan te dragen.”, zei het<br />
ministerie onder minister van Klink eind 2010. Opvolger Edith<br />
Schippers gaf vervolgens in juli 2011 al aan dat er een eigen bijdrage<br />
GGz zou komen. Vervolgens jongleert ze wat met bedragen en<br />
frequenties en tovert een lagere eigen bijdrage uit de hoed pal voor de<br />
protestbijeenkomst in Den Haag. Bij judo zou je bij zo’n beweging een<br />
waarschuwing krijgen wegens vermijdingsgedrag.<br />
We zijn geneigd te vergeten dat een minister ook politiek bedrijft. Een<br />
politiek gebaseerd op de grote weldaad van de vrije markt. Het lijkt er<br />
op dat tandartsen deze markt beter kennen dan mevrouw Schippers.<br />
Schippers heeft zelf ook gezegd dat de maatregelen bedoeld zijn om<br />
de groei van de 2 de lijns GGz af te remmen. De oplossing zoekt ze<br />
door de klanten van die sector meer te laten betalen. Hoezo vrije<br />
markt?<br />
Fuseren mag eige<strong>nl</strong>ijk ook al niet meer van Schippers. Ze is bang dat<br />
de te grote GGz bedrijven “omvallen”. Ja, met beleidswijzigingen van<br />
een grote omvang binnen zes maanden, ja, daar val je van om. De<br />
GGz sector begint steeds meer te lijken op de onderwijswereld.<br />
Iedereen weet het beter dan de sector zelf. De politiek en het<br />
ambtenarenapparaat (met topambtenaren als Holman) lopen daarbij<br />
voorop.<br />
Afhankelijkheid hoort niet thuis op de vrije markt. Afhankelijkheid op de<br />
vrije markt leidt tot verslavingszorg, schuldhulpverlening,<br />
deprimerende vinex-wijken en uiteindelijk tot het “omvallen” van<br />
banken.<br />
U leest de maandelijkse<br />
nieuwsbrief van de<br />
Provinciale<br />
Programmagroep<br />
Psychotische stoornissen<br />
(kortweg: PPP).<br />
De programmagroep is<br />
een<br />
samenwerkingsverband<br />
tussen Lentis/Linis,<br />
UMCG/UCP en het RGOc.<br />
Programmaleider:<br />
Rob Versteden<br />
Voorzitter Provinciale<br />
Programmagroep:<br />
Frank van Es<br />
Secretariaat:<br />
Ellen Klein<br />
Adres:<br />
Laan Corpus den Hoorn<br />
102-2<br />
9728 JR Groningen<br />
tel. 050 –522 35 83<br />
www.pppgroningen.<strong>nl</strong><br />
Enkele indrukken van het<br />
Schizofreniecongres 24 november 2011<br />
Minder bedden, betere zorg?!<br />
Het aardige van het schizofrenie congres is de keuzemogelijkheid. Het<br />
ruime aanbod bewoog zich tussen spiritualiteit en nieuwe technologie,<br />
van herstelgroepen tot onderzoek. De titel van het congres: “Minder<br />
bedden, betere zorg”, deed het congres maar deels recht. Inderdaad<br />
was er een hoofdmoot die vooral de gevolgen van klinische opname<br />
belichtte. Sommige bijdragen onder dezelfde vlag vlogen volgens mij<br />
uit de bocht.<br />
E-mail:<br />
Programma<br />
Psychose/<strong>GGZ</strong>GRN<br />
ppp@lentis.<strong>nl</strong><br />
Redactie nieuwsbrief:<br />
Rosemarie de Boer<br />
Rob Versteden<br />
Ellen Klein<br />
.<br />
1
Van Veldhuizen beschreef de huidige situatie van langdurige opnamen<br />
als een “keten van lege zondagen”. Vaak wordt er gedurende een<br />
opname weinig geboden en bestaat de tijd vooral op wachten tot de<br />
behandeling aanslaat. Ondertussen valt het sociaal netwerk van de<br />
patiënt om en lijdt zijn gevoel van zelfwaardering schade. De rol van de<br />
verpleegkundige wordt hier vooral die van verkeersagent, die de regels<br />
en de goede gang van zaken moet bewaken. De patiënt bevindt zich op<br />
vreemd terrein en moet zich naar die regels voegen. Meer zorg bij de<br />
patiënt thuis betekent meer autonomie en een verpleegkundige die te<br />
gast is bij de patiënt. Zij dient zich aan diens huisregels te houden.<br />
Doelstelling voor de komende jaren is om tot een 20% reductie van<br />
beddencapaciteit te komen in 2020. Hiertoe zijn de Eigen<br />
Krachtconferenties in het leven geroepen. Deze moeten de patiënt diens<br />
autonomie teruggeven.<br />
De laatste decennia is er een opmars geweest van <strong>GGZ</strong>institutionalisering.<br />
Het aantal bedden is fors toegenomen, evenals het<br />
aantal onvrijwillige opnamen, zegt Durk Wiersma. De tendens nu is die<br />
van de-institutionalisering. Er is een verschuiving van bedden richting<br />
RIBW. Hier is de capaciteit met 40% toegenomen. Met de huidige trend<br />
zal de capaciteit toenemen naar 70%. Deze verschuiving van zorg in de<br />
<strong>GGZ</strong>-instelling naar de RIBW leidt tot een nieuwe institutionalisering. Uit<br />
de cijfers blijkt, dat het instellen van FACT teams niet heeft geleid tot<br />
substitutie. De gehele lezing is te zien op pppgroningen.<strong>nl</strong>.<br />
Het parallel symposium met de titel Minder zorg, meer herstel was<br />
vooral een oproep om de participatie van patiënten in management en<br />
op de werkvloer te vergroten. Professionals zouden deels terug moeten<br />
treden om plaatst te maken voor ervaringsdeskundigen. Men<br />
constateerde dat dit een verandering van attitude bij de professionals<br />
zou betekenen en dat daarvoor veel bijscholing vereist is. Het<br />
onderwerp bleef steken in een ideële uiteenzetting zonder in te gaan op<br />
de gevolgen voor de zorgverlening. Mij klonk het als het oude adagium<br />
dat alleen het slachtoffer kan weten wat goed voor hem is en dat het<br />
beste dat de patiënt kan overkomen het terugtreden van<br />
beroepskrachten is.<br />
De bijdrage over spiritualiteit & zorg was van een geheel andere orde.<br />
Spiritualiteit is hierbij niet per definitie religieus. Momenteel is er nog<br />
nauwelijks aandacht voor zingeving in de hulpverlening. Opvallend is<br />
hierbij hoe weinig onderzoek er over dit onderwerp is gedaan.<br />
Desondanks speelt bij patiënten wel degelijk een zingevingsvraag. Deze<br />
kan religieus gericht zijn maar zich ook richten op meer aardse zaken<br />
als de gevolgen van ziekte voor de sociale contacten, relaties of (gebrek<br />
aan) toekomstperspectief. In de bijdrage wordt bepleit dat hulpverleners<br />
meer oog hebben voor het onderwerp. Het zou standaard in elke<br />
anamnese opgenomen moeten worden.<br />
Wat vooral buiten de deuren van het schizofreniecongres opvalt is dat<br />
de deelnemers meer roken dan statistieken voor de Nederlandse<br />
bevolking aangeven.<br />
Geschreven door Ruud Delissen<br />
VERWIJZERTJES<br />
SAMENWERKING<br />
Lentis<br />
Linis<br />
UMCG<br />
Universitair Centrum<br />
Psychiatrie<br />
Rob Giel Onderzoekcentrum<br />
KENNISCENTRA<br />
www.kenniscentrumphrenos.<strong>nl</strong><br />
CLIËNTEN, PATIËNTEN EN<br />
NAASTBETROKKENEN<br />
Ypsilon<br />
Anoiksis<br />
labyrint/in perspectief<br />
Tien sleutelfactoren voor<br />
herstel<br />
Stichting Recovery Nederland<br />
Meer weten over psychosen en<br />
schizofrenie?<br />
Kinderen van ouders met<br />
psychiatrische problemen<br />
Stichting Nieuw Nabuurschap<br />
Maatjesproject van Humanitas<br />
ALGEMENE INFO<br />
Netwerk Vroege Psychose<br />
Pandora<br />
ONDERZOEK EN WETENSCHAP<br />
medscape<br />
Richtlijn schizofrenie<br />
Nieuwste boek van Mike<br />
Slade, 100 ways to recovery.<br />
Gratis down te loaden op:<br />
www.rethink.org/100ways<br />
ZORGPROGRAMMA<br />
PSYCHOTISCHE<br />
STOORNISSEN<br />
Klik hier voor het rapport<br />
www.phamous.<strong>nl</strong><br />
2
Ik kom net op tijd aan voor de opening door Richard Bruggeman. De<br />
zaal zit vol en er hangt een verwachtingsvolle sfeer. De lezing die het<br />
meeste indruk op me maakt, is de mooi vormgegeven lezing van dhr.<br />
Veling. Aan de hand van de plattegrond van Schiphol zoeven we door<br />
nieuwe werelden. Nieuwe technologieën die interessante opties bieden<br />
voor behandeling in de toekomst. Virtuele behandeling van psychose<br />
wordt uitgebreider besproken. Enkele pilotstudies hebben laten zien dat<br />
een virtuele wereld soortgelijke reacties opwekt als de echte wereld. We<br />
krijgen een rondleiding door een virtueel café, waar patiënten in de<br />
toekomst kunnen oefenen met exposure en gedragsexperimenten.<br />
Jim van Os verrast me in zijn lezing met enkele resultaten uit het<br />
GROUP onderzoek. Blijkbaar is er een bepaalde genmutatie die invloed<br />
heeft op de mate waarin positief affect wordt ervaren na positieve<br />
gebeurtenissen. Met de ene mutatie ervaar je meer positieve gevoelens<br />
na een leuke gebeurtenis dan met een andere mutatie. Genen zijn<br />
echter niet alleszeggend: met bijv. mindfulness is dit te beïnvloeden. Dat<br />
biedt weer perspectief voor behandeling.<br />
’s Middags ga ik naar de workshop Motivationeel interviewen bij<br />
psychotische mensen. Dhr. Tielens toont zich een ware stand-up<br />
comedian. Onder het mom van rollenspel voert hij een aantal sketches<br />
op om te laten zien hoe we geneigd zijn te reageren op psychotische<br />
mensen (“we maken ons zorgen”) en waarom dat niet zo handig is (“er<br />
is niks met me aan de hand” tot “f*&# you!”). Dit doet hij op zeer<br />
vermakelijke en inzichtgevende wijze. De tijd is alweer op voordat “hoe<br />
zou het beter kunnen” goed en wel aan bod kan komen. Jammer, hier<br />
had ik rustig nog een uur naar kunnen kijken en luisteren.<br />
Geschreven door Rosemarie de Boer<br />
De ervaringsdeskundige als<br />
professional in uw organisatie<br />
Donderdag 26 april <strong>2012</strong><br />
Ochtend: 09.30 - 12.45 uur<br />
Hele dag: 09.30 - 16.00 uur (inclusief workshop in de middag)<br />
Spoorwegmuseum, Utrecht<br />
Accreditatie (aangevraagd):<br />
Psychiaters - NVvP/ABAN<br />
Maatschappelijk werkers en sociaal agogen - BAMw<br />
(Klinisch) psychologen - NIP/FGzP<br />
(Lees de folder)<br />
3
Factsheet 4<br />
Getallen 1<br />
Q&A (questions and answers)<br />
Q&A1<br />
Hoeveel van alle patiënten in de Nederlandse GGz<br />
hebben een psychotische stoornis?<br />
Diagnose<br />
Persoo<strong>nl</strong>ijkheid- / gedragsstoornis 33%<br />
Stemmingsstoornis 16%<br />
Overige stoornis 14%<br />
Overige neurotische stoornis 9%<br />
Stoornis ontwikkeling / gedrag 9%<br />
Angst- / stressgebonden stoornis 8%<br />
Psychotische stoornis 6%<br />
Stoornis door alcohol / drugs 4%<br />
Cognitieve / organische stoornis 2%<br />
Bron: <strong>GGZ</strong> Nederland<br />
Q&A2<br />
Welke mensen lopen meer risico op een psychotische<br />
stoornis?<br />
Hoewel er steeds meer factoren zijn gevonden die van<br />
invloed zijn bij het ontstaan van een psychotische<br />
kwetsbaarheid is het niet mogelijk op individuele basis<br />
een voorspelling te doen.<br />
In algemene zin zijn de volgende samenhangen<br />
gevonden:<br />
Het risico voor mannen is wat hoger dan voor vrouwen<br />
(ongeveer 1.5 x zo groot). Niet-westerse allochtonen<br />
hebben een grotere kans om de ziekte te krijgen.<br />
Gemiddeld is het risico voor hen 2x zo hoog.<br />
Daarentegen lopen mensen met een Marokkaanse<br />
achtergrond tot zeven keer zoveel risico. In hoeverre<br />
sociaal economische status bepalend is voor de<br />
prevalentie van schizofrenie is niet aangetoond op basis<br />
van onderzoek. Als je geboren en opgegroeid bent in de<br />
stad heb je een drie keer zo grote kans op het krijgen van<br />
schizofrenie dan als je op het platteland woont.<br />
Schizofrenie openbaart zich meestal bij jonge mensen in<br />
de adolescentie. Vrouwen krijgen de ziekte gemiddeld op<br />
latere leeftijd dan mannen.<br />
Gebruikers van marihuana lopen een verhoogd risico.<br />
Er zijn aanwijzingen dat een genetische kwetsbaarheid in<br />
combinatie met levensgebeurtenissen tot een psychose<br />
kunnen leiden<br />
Bronnen:<br />
www.anoiksis.<strong>nl</strong><br />
www.ggznederland.<strong>nl</strong><br />
www.trimbosinstituut.<strong>nl</strong><br />
4
Onderzoek van de maand februari<br />
RAF: MRI studie naar de werking van<br />
Risperdal en Abilify<br />
Wat voor onderzoek is dit?<br />
Onderzoek naar het effect van aripiprazol op negatieve symptomen<br />
vergeleken met risperdal.<br />
Hypothese is dat een partieel agonist (zoals aripiprazol) de<br />
hypodopaminerge conditie van het mesocorticaal systeem verbeterd en<br />
dat de activiteit van de frontale cortex toeneemt. Eenvoudig gezegd kan<br />
dit betekenen dat negatieve symptomen afnemen en dat het cognitief<br />
functioneren (zoals korte termijn geheugen en planning) verbetert.<br />
Voor wie is het onderzoek bedoeld?<br />
Patiënten met een psychotische stoornis die gaan switchen van<br />
antipsychoticum en geen voorkeur hebben voor een van beide<br />
middelen.<br />
Wat kan het mijn patiënt opleveren?<br />
Vooraf is niet te zeggen of het onderzoek voordelen oplevert, maar<br />
mogelijk nemen negatieve symptomen af en verbetert het cognitief<br />
functioneren.<br />
Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd?<br />
Voorafgaand en na afloop van de behandeling vindt een fMRI scan<br />
plaats en zullen een aantal vrage<strong>nl</strong>ijsten worden afgenomen (zoals<br />
PANSS, SRA). De scan vindt plaats in het Neuro Imaging Center aan de<br />
Antonius Deusinglaan te Groningen. Gedurende behandeling van 9<br />
weken zal patiënten middels loting de voorgeschreven medicatie<br />
verstrekt krijgen. De dosering van de medicatie is flexibel en de patiënt<br />
kan uiteraard de medicatie ook na de 9 weken blijven doorgebruiken.<br />
Wie voert het onderzoek uit:<br />
Onderzoeker verbonden aan RAF is Edith Liemburg.<br />
Ik wil meer informatie, hoe krijg ik dat?<br />
Patiënteninformatie vindt u op intranet onder folders.<br />
In de maand februari zal Edith Liemburg informatie geven aan<br />
hulpverleners over het onderzoek op diverse momenten waaronder:<br />
Maandag 13 februari 12.00-13.00 ruimte 3.070 van FACT Groningen<br />
(inclusief lunch)<br />
Donderdag 16 februari 12.00-13.00 ruimte 3.070 van FACT Groningen<br />
(inclusief lunch) Allen welkom om hierbij aan te sluiten!<br />
Ik denk dat ik een geschikte kandidaat heb voor het onderzoek en nu?<br />
Als u een patiënt heeft die wil switchen van antipsychoticum denk dan<br />
aan dit onderzoek. Wij kunnen u en uw patiënt meer informatie geven.<br />
Neem hiervoor contact op met onze research assistenten. Wilt u een<br />
voorlichting in uw team, neem dan ook contact op.<br />
Anneke Zijlstra (FACT Groningen) 050 522 3723 of<br />
al.zijlstra@lentis.<strong>nl</strong><br />
Anita Jonkers (Kliniek Groningen) 050 522 3223 of<br />
ja.jonkers@lentis.<strong>nl</strong><br />
Erna van ‘t Hag (UCP)<br />
050 361 4106 of<br />
e.van.t.hag@umcg.<strong>nl</strong><br />
5
Interview<br />
Om een gezicht te geven aan de Provinciale Programmagroep<br />
Psychotische Stoornissen is Janneke Nieuwland zo’n twee jaar<br />
geleden gestart met het interviewen van deelnemers. Rosemarie<br />
de Boer pakt het stokje over.<br />
Mens Motto Missie<br />
met Frank van Es<br />
Wie ben je als mens?<br />
Ik voel me als psychiater vooral in mijn element als ik in een team een<br />
plan van aanpak ontwikkel. Een team kan heel divers zijn, want kan<br />
bestaan uit een groep behandelaren, patiënten, naastbetrokkenen,<br />
onderzoekers of studenten. Daar haal ik soms meer plezier uit dan uit<br />
de exclusieve therapeutische relatie tijdens een spreekuur. Puzzels<br />
die dan worden besproken mogen best complex zijn; Daar steek ik<br />
graag energie in. Dit is tegelijkertijd ook mijn valkuil. Als ik ergens<br />
enthousiast over ben, dan kunnen anderen wel eens terugdeinzen of<br />
afwachten tot de rust is teruggekeerd. Energie beteugelen is dus een<br />
leerpunt. Ik heb een gevarieerde werkplek. Ik geef bijvoorbeeld ook<br />
les aan Geneeskundestudenten tijdens hun eerste studiejaren.<br />
Daarnaast ben ik onderzoeker bij het RGOc; met een<br />
onderzoeksteam analyseren we de uitslagen van psychologisch<br />
onderzoek bij 700 patiënten die in de afgelopen tien jaar het Eerste<br />
Psychosen Protocol hebben doorlopen; We hopen meer zicht te<br />
krijgen op de prognose van nieuwe patiënten. Thuis voed ik samen<br />
met mijn echtgenote Hester drie zonen op. Het is er gezellig en<br />
dynamisch. Ik houd van muziek. In het verleden heb ik veel in<br />
kamerkoren gezongen en op dit moment speel ik veel gitaar.<br />
Hoe sta je in het leven?<br />
Optimistisch, maar ook verantwoordelijk en serieus. Die combinatie<br />
heb je in mijn optiek ook nodig om met onze doelgroep te werken. Je<br />
moet je tenslotte bewust zijn van de kwetsbaarheid van patiënten en<br />
hun zorgbehoeften, je hiermee verbinden en er hoop en optimisme<br />
tegenoverstellen.<br />
Waar ben je trots op?<br />
Ik ben het meest trots aan het eind van een spreekuur, als ik<br />
verbinding heb weten te krijgen met patiënten, familie en collega<br />
behandelaren en zie dat patiënten hun eigen kracht en zelfvertrouwen<br />
hervinden.<br />
Waar word je blij van?<br />
Als het lukt om met de onderzoeksdata een beetje meer zicht te<br />
krijgen op het beloop van het leven van patiënten met een<br />
psychotische kwetsbaarheid. Daarmee kunnen we hopelijk beter<br />
advies geven en effectievere behandeling aanbieden.<br />
6
Wat maakt je boos?<br />
Stigmatisering en discriminatie van onze patiënten, zoals door de Eigen<br />
Bijdrage, die leidt tot onderbehandeling en sociaal isolement. De<br />
minister is echt niet wijs. Door psychiatrische patiënten zo in een hoek te<br />
zetten, zet ze de verdraagzaamheid voor sociale kwetsbaarheid op het<br />
spel. Ik word daar woest van.<br />
Waar word je door geraakt?<br />
Door de veerkracht van mijn patiënten. Als ze laten zien hoe ze<br />
woekeren met hun talenten ondanks die kwetsbaarheid.<br />
Wat is je motto in je werk?<br />
Krachten bundelen!<br />
Wat zijn je drijfveren?<br />
Mijn drijfveer is de inspiratie die krijg ik van mijn collega's, medeonderzoekers,<br />
studenten, opleidelingen, patiënten en hun familieleden.<br />
Wat is je missie in je werk/PPP?<br />
Verbinding leggen tussen de triade van patiënten, van behandelaren,<br />
inclusief ketenpartners in de regio, en alle betrokkenen rond de<br />
patiënten. Juist in deze barre tijden moeten we duidelijke afspraken met<br />
elkaar maken over samenwerking, taakverdeling en afstemming van<br />
onze activiteiten voor onze gezame<strong>nl</strong>ijke doelgroep<br />
Wat is je doel?<br />
Mijn doel is dat de behandelteams en onderzoeksgroepen die zijn<br />
aangesloten in PPP samen een herkenbaar en toonaangevend centrum<br />
vormen als beste werkplek, beste onderzoeksgroep en beste<br />
behandelteam.<br />
Hoe wil je dit bereiken, visie?<br />
Er is toenemende schaarste van financiële middelen. Door vergrijzing en<br />
door de aantrekkingskracht van de grote steden is er schaarste van<br />
hoogopgeleide professionals. We moeten daarom investeren in de<br />
kwaliteit van werkplekken, opleidingen en onderzoeksgroepen. We<br />
moeten zien te bereiken dat Groningen een toonaangevend centrum<br />
wordt voor psychosenzorg, waardoor die een landelijke<br />
aantrekkingskracht heeft voor patiënten, hun familieleden,<br />
behandelaren, verpleegkundigen en onderzoekers. Als we tegemoet<br />
willen komen aan de complexe zorgbehoefte van onze doelgroep, dan is<br />
er schaarste aan goed opgeleide professionals. Die zorg willen we<br />
bieden en die professionals moeten we daarvoor interesseren en<br />
aantrekken. PPP biedt het platform daarvoor. Hoe beter we van elkaar<br />
weten wie waar goed in is, hoe beter we elkaar kunnen bereiken, hoe<br />
succesvoller we met elkaar zijn.<br />
Wanneer is je missie geslaagd?<br />
Om te beginnen: als patiënten zich maximaal ondersteund voelen op<br />
alle relevante levensgebieden, waardoor zij weer genieten van<br />
successen. Daarnaast als behandelaren maximaal uitgedaagd en<br />
geïnspireerd worden, zodat ze de beste zorg bieden. Tenslotte als<br />
wetenschappers zich verbonden voelen met de patiëntenzorg, waardoor<br />
ze putten uit de kennis die we met elkaar hebben verzameld.<br />
7
Lotgenotengroep<br />
De afdeling Psychosen van het UCP organiseert lotgenotencontact voor<br />
patiënten die een psychose hebben meegemaakt en die graag in contact<br />
willen komen met anderen. Lotgenotencontact is voor veel patiënten een<br />
bron van herkenning, erkenning, steun en informatie.<br />
Het kan ondersteuning bieden bij het verwerken van een psychotische<br />
stoornis en bij het leren leven met een deze stoornis.<br />
Bijeenkomsten<br />
In aanwezigheid van een hulpverlener wordt tijdens acht of meer<br />
bijeenkomsten in een ontspannen sfeer gesproken over onderwerpen die<br />
door de groep worden ingebracht. Iedereen kan op zijn eigen manier<br />
meedoen. Als u vooral veel wilt luisteren of juist vertellen, is dat mogelijk.<br />
Als u het moeilijk vindt om in een groep te praten, dan wordt daar rekening<br />
mee gehouden.<br />
Waar en wanneer<br />
Eens per twee weken is er op dinsdag van 17.00 tot 18.30 uur een<br />
bijeenkomst. De bijeenkomsten vinden plaats in het UCP<br />
“The Movies and the Mind”<br />
Wat is dat?<br />
Een serie workshops over beeldvorming.<br />
Uitgevoerd door getrainde trainers van BEL in samenwerking met<br />
hulpverleners.<br />
Wie kan deze workshops volgen? Zowel voor cliënten als ook voor<br />
familieleden en hulpverleners speelt beeldvorming een rol. Vanuit<br />
verschillende perspectieven bespreken we de fragmenten in afzonderlijke<br />
groepen. We gaan ervan uit dat ervaringswerkers van BEL in de rol van<br />
trainer drempelverlagend met de verschillende groepen in gesprek kunnen<br />
gaan. Reflectie over zelfstigma en ziektewinst wordt sneller in gang gezet<br />
door erkenning en herkenning bij begeleiding door deze trainers.<br />
Hulpverleners worden uitgenodigd om te reflecteren op eigen werkwijze<br />
voor herstelondersteuning. Ook getrainde hulpverleners zullen deze<br />
workshop gaan begeleiden. Dat is tevens met co trainerschap van en BEL<br />
medewerker mogelijk.<br />
Informatie en aanmelding<br />
Informatie/ aanmelding: Bureau Ervaringsdeskundigheid Linis<br />
Tel. 06-53716941 of 050 5223322<br />
Mail: zorgvoorbeter@lentis.<strong>nl</strong> of m.ufkes@lentis.<strong>nl</strong><br />
Tijd en plaats: in overleg met desbetreffende teams<br />
Aanmelden:<br />
zorgvoorbeter@lentis.<strong>nl</strong><br />
of tel. 050-5223322<br />
8
GROEPSAANBOD CGT<br />
Basistraining<br />
START WEER IN FEBRUARI <strong>2012</strong><br />
Voor wie?<br />
De training is bedoeld voor patiënten die last hebben van psychotische<br />
belevingen, somberheid en/ of angsten.<br />
Wat -praktisch?<br />
- basisvaardigheden cognitieve gedragstherapie + werkboek<br />
- Max. 8 deelnemers<br />
- 2 trainers (psycholoog + verpleegkundige)<br />
Wat – inhoudelijk?<br />
- Samenhang tussen gebeurtenissen, gedachten, gevoel en gedrag<br />
- Onderscheid tussen feitelijke gebeurtenissen en gedachten hierover<br />
- Onderscheid tussen storende gedachten en helpende gedachten<br />
- Met als doel: prettiger voelen!<br />
Aanmeldingen<br />
Patiënten kunnen worden<br />
aangemeld bij:<br />
Manuela Veenstra ,secretariaat<br />
FACT 6<br />
Tel. 050-5223275 /<br />
mk.veenstra@lentis.<strong>nl</strong><br />
Of bij één van de trainers<br />
Na aanmelding wordt patiënt<br />
uitgenodigd voor een<br />
kennismakingsgesprek met de<br />
trainers. Mocht je twijfels hebben<br />
over een aanmelding, neem dan<br />
gerust contact met van ons op.<br />
Wanneer?<br />
De training bestaat uit 6 wekelijkse bijeenkomsten van één uur:<br />
Startdatum: vrijdag 24 februari <strong>2012</strong><br />
Tijdstip : 11.00 – 12.00 uur<br />
Trainers: Abra Havinga en Carla Roggeveld<br />
Nieuwe Goldsteintrainingen bij FACT Groningen-stad<br />
Opkomen voor je mening<br />
Maandag 16 <strong>januari</strong> t/m 13 februari <strong>2012</strong><br />
trainers: Trieneke Buist en Irene Atema<br />
Uiten boosheid<br />
Maandag 5 maart t/m 2 april <strong>2012</strong><br />
Trainers: Agnes Glastra, Jeannette Pepers, Ann Evers<br />
Geven kritiek<br />
Maandag 9 april t/m 7 mei <strong>2012</strong><br />
Janneke Rook en Linda Testerink<br />
Informatie/opgave bij:<br />
secretariaat<br />
Linis FACT team 4<br />
Alda Arts-van der Heide<br />
Telefoon: 050-5223213<br />
E.mail: ad.arts@lentis.<strong>nl</strong><br />
9
Health 4U<br />
Health 4U: wat is het?<br />
Health 4U is een unieke combinatie van verschillende trainingen die<br />
kunnen helpen om ongezonde gewoonten te veranderen, overgewicht te<br />
bestrijden en uw conditie te verbeteren.<br />
Het uitgangspunt is dat overgewicht en de kans op ziekte, ook als deze<br />
ontstaan door bijwerkingen van medicatie, vooral samenhangen met<br />
eenzaamheid, negatieve gevoelens en vervelende gedachten.<br />
Deze leiden vaak tot ongezonde gewoonten zoals veel roken, teveel<br />
eten en onvoldoende beweging.<br />
Meer weten over Health 4U,<br />
klik op deze link<br />
voor de cliënten die niet bij<br />
Lentis/Linis in zorg zijn:<br />
Kunt u alleen op verwijzing<br />
door uw behandelaar<br />
deelnemen aan de groep.<br />
Voor informatie en<br />
aanmeldingen kunt u contact<br />
opnemen met mw. Monica<br />
Beekhuis, management<br />
assistente tel: 050-5223756<br />
mailadres<br />
m.beekhuis@lentis.<strong>nl</strong><br />
Psycho-educatie<br />
De afdeling Psychosen van het UCP organiseert wekelijks voorlichtingsbijeenkomsten.<br />
Tijdens deze bijeenkomsten krijgt u informatie over de oorzaken, de<br />
behandeling en de preventie van psychosen<br />
Voor wie<br />
De voorlichtingsbijeenkomsten zijn bedoeld voor mensen die mogelijk<br />
psychotische verschijnselen hebben of hebben gehad.<br />
De gegeven informatie helpt bij het uitzoeken of er psychotische<br />
symptomen zijn of zijn geweest. Ook helpt de informatie beter met<br />
psychische klachten om te gaan en te weten wat er aan te doen is. De<br />
bijeenkomsten zijn vrij toegankelijk voor patiënten van het UCP en<br />
daarbuiten.<br />
Waar en wanneer<br />
De bijeenkomsten zijn elke vrijdagmiddag (m.u.v. van feestdagen) van<br />
13.30 tot 14.30 in het Universitair Centrum Psychiatrie van het UMCG<br />
Informatie/aanmeldingen<br />
Marian Kanon, secretaresse<br />
FACT 5 (telefoon 050-<br />
5223349/ m.kanon@lentis.<strong>nl</strong><br />
Aanmelden bij:<br />
secretariaat Psychosen van<br />
het Universitair Centrum<br />
Psychiatrie<br />
Telefoon: 050-3612132<br />
of via e-mail<br />
psychosen@psy.umcg.<strong>nl</strong><br />
Klik op deze link voor meer<br />
informatie over de<br />
voorlichtingsbijeenkomsten<br />
Familieavonden<br />
De afdeling Psychosen van het UCP organiseert regelmatig informatiebijeenkomsten<br />
voor familieleden van patiënten die psychotisch zijn of<br />
zijn geweest. U vindt hier meer informatie over deze bijeenkomsten.<br />
Voor wie en waarom<br />
Psychotische klachten beïnvloeden niet alleen het leven van de patiënt,<br />
maar ook dat van de mensen uit zijn omgeving. De psychotische<br />
klachten kunnen bij de partner, kinderen, ouders, broers en zussen<br />
bijvoorbeeld leiden tot zorg, onzekerheid, spanning en angst.<br />
Aanmelden bij:<br />
secretariaat Psychosen van<br />
het Universitair Centrum<br />
Psychiatrie<br />
Telefoon: 050-3612132<br />
of via e-mail<br />
psychosen@psy.umcg.<strong>nl</strong><br />
10
Voorlichting over psychosen en het uitwisselen van ervaringen met<br />
anderen, kunnen dan nuttig zijn en steun bieden.<br />
De familieavonden kunnen helpen beter met eventuele problemen om te<br />
gaan.<br />
Tijdens de familieavonden zijn er leden van Ypsilon aanwezig. Dit is de<br />
patiëntenvereniging voor familieleden van psychotische patiënten. De<br />
leden houden voordrachten en beantwoorden vragen vanuit hun eigen<br />
ervaringen. Ook vertellen zij welke activiteiten de vereniging organiseert<br />
Klik op deze link voor meer<br />
informatie over de<br />
familieavonden<br />
Anoiksis<br />
Uit een onderzoek van Matthijs Bossong blijkt dat het lichaamseigen<br />
cannabissysteem een rol speelt bij schizofrenie.<br />
Bossong is psychiatrisch onderzoeker van het UMC Utrecht. Hij<br />
promoveerde op 27 <strong>januari</strong> <strong>2012</strong> naar aa<strong>nl</strong>eiding van een<br />
promotieonderzoek. Zijn theorie is dat THC, de werkzame stof uit<br />
cannabis, het korte termijn geheugen verslechtert en de stofwisseling in<br />
het hersengebied striatum wijzigt zich. Dit gebied in de hersenen is<br />
belangrijk bij de informatieverwerking.<br />
In zijn promotieonderzoek gebruikt Matthijs Bossong MRI-scans en<br />
zogenaamde PET-scans. Dit doet hij om de werking van de<br />
stofwisseling in de hersenen van de vrijwilligers bij dit onderzoek te<br />
traceren.<br />
De effecten zijn zichtbaar bij gezonde vrijwilligers die betrokken zijn bij<br />
het onderzoek. Hetzelfde geldt bij de schizofreniepatiënten.<br />
Ondertussen is Matthijs Bossong bezig met een vervolgonderzoek. De<br />
psychiatrische verschijnselen kunnen verminderd worden door stoffen<br />
die dat systeem remmen. Het lichaameigen cannabissysteem wordt ook<br />
geremd door deze stoffen.<br />
Matthijs Bossong heet van NWO een beurs gekregen voor 2 jaar om dat<br />
idee te onderzoeken bij het Institute of Psychiatry van de King’s College<br />
London.<br />
Hij doet onderzoek bij 36 jeugdigen tussen de 18 en 26 jaar jong. Deze<br />
jeugdigen hebben psychotische verschijnselen. Deze jongeren hebben<br />
een verhoogde kans op schizofrenie. Zij krijgen cannabidiol toegediend.<br />
Da’s een stof die een remmend effect heeft op het lichaamseigen<br />
cannabissysteem. Bossong denkt dat cannabidiol de psychotische<br />
symptomen vermindert.<br />
Na 4 dagen behandeling zal Bossong kijken of de symptomen inderdaad<br />
afnemen. Ter aanvulling analyseert hij de hersenen met dezelfde scans<br />
als in Utrecht.<br />
Cannabidiol zou een gunstig effect hebben op psychotische<br />
verschijnselen. Verder zou het een remmend effect hebben op het<br />
lichaamseigen cannabissysteem. Het bewijs daarvoor is echter nog<br />
maar gering.<br />
Matthijs Bossong zegt dat cannabidiol bewust bij jeugdigen wordt getest<br />
waarbij zich nog geen volledige schizofrenie heeft ontwikkeld. Voor deze<br />
jongeren bestaat nog geen goede medicatie. De nadelen van de<br />
gewone antipsychotica zijn groter dan de voordelen bij deze doelgroep.<br />
Bij heilzame werking van cannabidiol kan in de ontwikkeling van<br />
schizofrenie ingegrepen worden. De overgang naar volledige<br />
schizofrenie kan mogelijk worden tegen gegaan.<br />
Voor meer informatie klik hier<br />
Auteur: H. Driessen<br />
maandag 30 <strong>januari</strong> <strong>2012</strong><br />
Anoiksis<br />
11
Phrenos<br />
Netwerk Vroege Psychose<br />
Bijeenkomst NVP - Assen, 18 <strong>januari</strong> <strong>2012</strong><br />
Op 18 <strong>januari</strong> jl. woonden ruim 60 genodigden een bijeenkomst bij van<br />
het Netwerk Vroege Psychose (NVP) in Assen. Kenniscentrum Phrenos<br />
organiseerde de dag in samenwerking met Anoïksis, Ypsilon en <strong>GGZ</strong><br />
Drenthe. Thema was: 'De toekomst van vroege psychosezorg in<br />
Nederland'. Uitgangspunt vormde de internationale Early Psychosis<br />
Declaration van de WHO. In deze verklaring staat beschreven hoe de<br />
zorg bij een vroege psychose er uit moet zien. Het document geeft<br />
antwoord op vragen als: 'Welke resultaten moet de zorg minimaal<br />
opleveren?' En: 'Wat moet er gebeuren om deze zorg overal in<br />
Nederland beschikbaar te krijgen en te houden?'. De Early Psychosis<br />
Declaration is door een werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers<br />
van de NVP, Ypsilon en Anoiksis vertaald is naar de Nederlandse<br />
situatie. Lees meer<br />
Lentis en het UCP zijn lid<br />
van Phrenos<br />
Ypsilon<br />
Expertisecentrum Wonen gaat komen met vraag en aanbod<br />
Voor meer informatie klik hier<br />
“Aangeboden: appartement in buitenwijk Uden voor mensen met<br />
schizofrenie of een psychotische kwetsbaarheid.” Voor wie op zoek is<br />
naar een woning-met-goede-zorg zou een oproep als deze ideaal zijn.<br />
Maar de kans dat een dergelijke oproep op een kaartje bij de<br />
supermarkt hangt, is niet groot: een mooie woning is, juist voor mensen<br />
met een psychotische kwetsbaarheid ver te zoeken. Met steun van een<br />
legaat gaat Ypsilon hier het komende jaar iets aan doen. Het digitale<br />
Expertisecentrum Wonen van Ypsilon wordt momenteel volledig herzien<br />
en zal onder meer worden uitgebreid met interactieve mogelijkheden.<br />
Vooruitlopend hierop zijn inmiddels de eerste oproepen te lezen op<br />
www.ypsilon.org/woonoproepen. Daaronder ook de oproep over Uden –<br />
want die is wel degelijk echt.<br />
Iedere naaste van iemand met een psychotische kwetsbaarheid weet<br />
hoe belangrijk het is om te zorgen voor onderdak en zorg voor later.<br />
Eerdere woonvormen in onder meer Almere, Breda en ’s-<br />
Hertogenbosch hebben hun succes bewezen. Het initiatief in Uden komt<br />
van Chapeau-woonkringen, een stichting die ernaar streeft woningen te<br />
laten bouwen voor mensen met schizofrenie. De eerste is bijna rond:<br />
naar verwachting wordt in Uden een eerste groep van 16<br />
appartementen al op 1 april <strong>2012</strong> opgeleverd. Lees meer<br />
12
Overzicht PMT groepen<br />
Maandag<br />
11.00 – 12.00 Zwemmen Scharlakenhof Peter<br />
Haren<br />
13.30 – 14.30 Voetbalgroep Sionskerk<br />
Peter<br />
Korreweg<br />
15.00 – 16.00 Badmintongroep Sionskerk<br />
Peter<br />
gevorderd<br />
Korreweg<br />
14.30 – 15.30 Wandelgroep Stadspark Ria<br />
16.00 – 17.00 Sport-spelgroep Hereweg Grote Ria<br />
Zaal A<br />
Dinsdag<br />
11.00 - 12.00 Zwemmen Scharlakenhof Peter<br />
Haren<br />
13.00 – 14.00 Sport/ spelgroep Sionskerk Korreweg Peter<br />
14.30 – 15.30 Badminton Sionskerk Korreweg Peter<br />
16.00 – 17.00 Eugeria Sport- Sporthal<br />
Peter<br />
Spel<br />
Chopi<strong>nl</strong>aan<br />
Woensdag<br />
10.30 – 12.00 Zwemmen De Parrel<br />
Peter<br />
(gemengd) Eike<strong>nl</strong>aan<br />
13.00 – 14.00 Sport-spel BWO Bessemoer straat Ria.<br />
13.00 – 15.00 Nordic Walking Wisselende vertrek<br />
punten<br />
Peter<br />
Donderdag<br />
09.30 - 10.15 Tennis-groep Hereweg Grote<br />
Zaal A<br />
11.00 - 12.00 Sport-spel-groep<br />
Projekt Stad in<br />
beweging.<br />
Aanmelden via de<br />
website.<br />
13.00 – 14.00 Fitness. Projekt<br />
Stad in beweging.<br />
Aanmelden via de<br />
website.<br />
Sionskerk<br />
Korreweg<br />
FitnessFirst.<br />
Antillenstraat.<br />
12.30 – 13.30 Fitness Achmea-Health<br />
Center.<br />
Helpman. (Van<br />
Imhofstraat 2)<br />
Ria.<br />
Ria + Esther<br />
Ria<br />
Peter<br />
14.15 – 15.30 Tafeltennis Sionskerk<br />
Peter<br />
Korreweg<br />
14.30 – 15.30 Fitness<br />
Kelderwerk<br />
???? Ria<br />
Voor informatie zijn we te bereiken op de volgende nummers<br />
Ria Eising-Meijer 06-22100399<br />
Peter v/d Berg: 06-12189342 aanwezig maandag t/m donderdag.<br />
13