meer - GGZ-Forum.nl
meer - GGZ-Forum.nl
meer - GGZ-Forum.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Politiek zet kwetsbare patiënt buiten spel<br />
Het verzet tegen de eigen bijdrage in de geestelijke gezondheidszorg groeit bijna<br />
met de dag. Er duiken steeds nieuwe berichten op over de schrijnende gevolgen.<br />
Vraaguitval<br />
Zo wordt bij sommige afdelingen van instellingen een vraaguitval van 30 tot 50<br />
procent waargenomen. Deze vindt voornamelijk plaats in de grote steden, bij de<br />
verslavingszorg en in de ouderenpsychiatrie. Dat wijst erop, dat vooral mensen met<br />
lagere inkomens bij wie de eigen bijdrage van 200 euro een hap van een kwart tot<br />
een derde uit een maandbudget neemt, de ggz niet <strong>meer</strong> kunnen betalen.<br />
Maar we zien ook vraaguitval bij de forensische psychiatrie. En het aantal crisisopnamen lijkt juist toe te<br />
nemen. Dat zou betekenen dat mensen met weinig inzicht in hun ziektebeeld de eigen bijdrage beschouwen<br />
als een reden om maar niet <strong>meer</strong> te komen.<br />
Toegang tot zorg<br />
Natuurlijk zijn dit de eerste resultaten van de monitor waarmee <strong>GGZ</strong> Nederland de gevolgen van de<br />
eenzijdige bezuinigingen op de sector bijhoudt. Maar als deze een werkelijke trend betekenen, dan zou dat<br />
dieptreurig zijn. Toegang tot de gezondheidszorg hoort niet afhankelijk te zijn van de dikte van je<br />
portemonnee, zeker niet in zo’n rijk land met zo’n eeuwe<strong>nl</strong>ange traditie van solidariteit als Nederland. En de<br />
grote successen van de net opgebouwde bemoeizorg dreigen onder onze handen te verkruimelen.<br />
Eigen bijdrage voor rekening gemeente<br />
Een aantal grote steden, onder <strong>meer</strong> Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven, is er toe over gegaan de<br />
bijdrage voor bepaalde groepen te betalen. Ook nemen steeds <strong>meer</strong> instellingen (een deel) van de eigen<br />
bijdrage voor hun rekening. Dat zijn mooie initiatieven, maar ze roepen ook een dubbel gevoel op. Immers,<br />
het zou toch niet zo moeten zijn dat het toeval van woonplaats of behandelend arts bepaald of iemand<br />
betalen moet. Ook daarmee komt het beginsel van gelijke toegang tot de zorg in gevaar.<br />
Het is daarom goed nieuws dat de Kunduz-coalitie besloten heeft de eigen bijdrage met ingang van 2013 te<br />
verlagen voor met name de laagste inkomens. Daarmee hebben de Kamerleden van de vijf Kunduz-partijen<br />
het beter begrepen dan minister Schippers. Die blijft over de hoge vraaguitval doodleuk zeggen dat die<br />
precies de bedoeling was, en dat mensen maar naar de eerste lijn moeten voor een behandeling. En dat<br />
terwijl patiënten toch echt alleen in de tweede lijn kunnen belanden, als ze door de eerste lijn zijn<br />
doorverwezen.<br />
Kwetsbare patiënt<br />
Een aantal recente onderzoeken heeft laten zien, dat psychiatrisch patiënten veel kwetsbaarder in het leven<br />
staan dan gezonde mensen. Zo worden psychiatrisch patiënten volgens een onderzoek van NWO veel vaker<br />
het slachtoffer van geweld en criminaliteit. Maar liefst 6,5 keer vaker zijn zij slachtoffer van mishandeling, en<br />
10 keer vaker van bedreiging en woninginbraak. In twee derde van de gevallen overkomt patiënten het<br />
geweld bij hen thuis (in algemene zin is dat in een kwart van de gevallen), en overweldigend vaak is de dader<br />
een bekende. Kortom: psychiatrisch patiënten zijn veel vaker niet veilig in hun eigen huis.<br />
Een ander onderzoek, uit Groot Brittannië, bewijst dat de gemiddelde levensverwachting van psychiatrisch<br />
patiënten gemiddeld veel korter is; mannelijke patiënten leven gemiddeld 10 jaar korter, en vrouwen zelfs<br />
15 jaar. Dat komt door een combinatie van factoren: risicovollere levensstijl (bijvoorbeeld het geweld uit het<br />
NWO-onderzoek), langdurig medicijngebruik en maatschappelijke achterstand. Ook worden psychiatrische<br />
patiënten slechter behandeld in gewone ziekenhuizen, door onbegrip voor hun gedrag.<br />
Bescherming<br />
Tel daar nog bij op, dat mensen met psychische stoornissen veel <strong>meer</strong> moeite hebben om aan het werk te<br />
komen en te blijven, en het plaatje is compleet. Psychiatrische patiënten hebben veel <strong>meer</strong> moeite om zich<br />
staande te houden in het leven, en dat heeft helaas veel te maken met het onbegrip en het ongeduld
waarmee zij door hun medemensen worden bejegend. Minister Schippers heeft, waar de overheid<br />
kwetsbare burgers juist extra hoort te beschermen, die achterstelling en uitsluiting in haar beleid<br />
geformaliseerd en gelegiti<strong>meer</strong>d. Laten we hopen dat haar opvolger een andere weg in zal slaan.<br />
Marleen Barth