door het onderzoeken, testen en verbeteren van de kwaliteit van ...
door het onderzoeken, testen en verbeteren van de kwaliteit van ...
door het onderzoeken, testen en verbeteren van de kwaliteit van ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
SOCIALE<br />
EXCLUSIE<br />
AANPAKKEN<br />
<strong>door</strong> <strong>het</strong> <strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong>, <strong>test<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>kwaliteit</strong> <strong>van</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />
2009-2011<br />
EINDVERSLAG VAN HET PROJECT<br />
ONTWIKKELD DOOR<br />
GEMEENTE SOUTHAMPTON, ENGELAND<br />
STAD GENT, BELGIË<br />
GEMEENTE ROTTERDAM, NEDERLAND
DANKBETUIGINGEN<br />
Het TSE-project werd uitgevoerd <strong>door</strong> teams uit <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> sted<strong>en</strong>:<br />
Southampton<br />
Kerrie Prowting<br />
Su Mihelic<br />
Dee McFadd<strong>en</strong><br />
Lydia Wilton<br />
Carol Ry<strong>de</strong><br />
Fiona McMurray<br />
G<strong>en</strong>t<br />
Stefan Van Hove<br />
Sabi<strong>en</strong> Blon<strong>de</strong>el<br />
Luc Van Asch<br />
Rotterdam<br />
Kris Luijsterburg<br />
Hans Broere<br />
Marike Dijksterhuis<br />
Tev<strong>en</strong>s hebb<strong>en</strong> met ons sam<strong>en</strong>gewerkt:<br />
Chris Hawker<br />
Maite San Juan<br />
Portia Kitcher<br />
Steph Smith<br />
Inge Van Isterdael<br />
Barry Kors<br />
Kees Kooiman<br />
Claire Limon<br />
Shantie Jagmohansingh<br />
Faust <strong>van</strong> <strong>de</strong>r Meer<br />
Fiona Wiersma<br />
Mathieu Knibbeler<br />
Dit docum<strong>en</strong>t weerspiegelt <strong>de</strong> m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> auteur. De autoriteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> INTERREG IVA 2Seas -programma zijn niet<br />
aansprakelijk voor <strong>en</strong>ig gebruik <strong>van</strong> <strong>de</strong> informatie in dit docum<strong>en</strong>t.<br />
1
SOCIALE EXCLUSIE AANPAKKEN<br />
<strong>door</strong> on<strong>de</strong>rzoek, toetsing <strong>en</strong> verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>kwaliteit</strong><br />
2009-2011<br />
Het Tackling Social Exclusion Project<br />
is e<strong>en</strong> partnerschap tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> sted<strong>en</strong> Southampton, G<strong>en</strong>t <strong>en</strong> Rotterdam<br />
Het project wordt gefinancierd <strong>door</strong> <strong>het</strong> INTERREG 4a 2Seas-programma.<br />
2
Het INTERREG IVA 2 Mers/Seas/Zeeënprogramma<br />
stimuleert gr<strong>en</strong>soverschrijd<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
sam<strong>en</strong>werking tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> kustregio’s <strong>van</strong><br />
onze lidstat<strong>en</strong>: Frankrijk (<strong>het</strong> Nauw <strong>van</strong> Calais),<br />
Engeland (ZW, ZO, O), België (Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong>) <strong>en</strong><br />
Ne<strong>de</strong>rland (zui<strong>de</strong>lijk kustgebied).<br />
Het programma heeft drie hoofdthema’s <strong>en</strong> als<br />
gezam<strong>en</strong>lijke prioriteit, <strong>het</strong> Frankrijk (Kanaal)-<br />
Engeland INTERREG IVA Programma.<br />
De drie hoofdthema’s zijn:<br />
1: Het creër<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> economisch<br />
concurrer<strong>en</strong>d, aantrekkelijk <strong>en</strong> toegankelijk<br />
gebied<br />
2: Het stimuler<strong>en</strong> <strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> veilige<br />
<strong>en</strong> gezon<strong>de</strong> omgeving<br />
3: Het verbeter<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> lev<strong>en</strong>s<strong>kwaliteit</strong><br />
2 Seas crossbor<strong>de</strong>r cooperation Programme 2007-2013<br />
Eligible and adjac<strong>en</strong>t NUTS III areas<br />
North Sea<br />
Norfolk<br />
Cambridgeshire<br />
Suffolk<br />
Delft <strong>en</strong> Westland<br />
Zuid-Holland<br />
South-West<br />
South-East<br />
East Of<br />
England<br />
London<br />
Essex<br />
Thurrock<br />
South<strong>en</strong>d-on-Sea<br />
Overig-Zeeland<br />
Zeeland<br />
Groot-<br />
Rijnmond<br />
West-Noord<br />
Brabant<br />
Zuidoost-Zuid-<br />
Holland<br />
Noord-Brabant<br />
Somerset<br />
Wiltshire<br />
Hampshire<br />
Surrey<br />
K<strong>en</strong>t<br />
Medway<br />
Zeeuwsch-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
West<br />
Oost<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
Veurne<br />
Brugge<br />
Eeklo<br />
Antwerp<strong>en</strong><br />
Sint-Niklaas<br />
Turnhout<br />
Devon<br />
Dorset<br />
West<br />
Sussex<br />
East<br />
Sussex<br />
Diksmui<strong>de</strong> G<strong>en</strong>t<br />
Tielt<br />
Roeselare<br />
Ieper Kortrijk<br />
Aalst<br />
Mechel<strong>en</strong><br />
D<strong>en</strong><strong>de</strong>rmon<strong>de</strong><br />
Antwerp<strong>en</strong><br />
Isles of Scilly<br />
Cornwall<br />
and<br />
Isles of Scilly<br />
Plymouth<br />
Torbay<br />
Portsmouth<br />
Isle of Wight<br />
Brighton and Hove<br />
Poole<br />
Isle of Wight<br />
Bournemouth<br />
Southampton<br />
Nord<br />
Pas <strong>de</strong> Calais<br />
Pas <strong>de</strong> Calais<br />
Oud<strong>en</strong>aar<strong>de</strong><br />
Nord<br />
Oost<br />
Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
Somme<br />
Picardie<br />
Haute<br />
Normandie<br />
Aisne<br />
Channel<br />
Basse-Normandie<br />
Eligible areas<br />
Adjac<strong>en</strong>t areas<br />
0 [ 20 Kilomètres<br />
Sources :<br />
Eurostat - INTERREG IV A 2 Seas JTS 2010<br />
Bretagne<br />
Unitary Authorities<br />
Regional / Provincial boundaries<br />
Réalisation SIGALE®Nord-Pas <strong>de</strong> Calais - Septembre 2010<br />
Meer informatie over <strong>het</strong> INTERREG Programma is te vind<strong>en</strong> op <strong>de</strong> INTERREG website.<br />
http://www.interreg4a-2mers.eu/<br />
3
INHOUD<br />
Hoofdstuk<br />
Pagina<br />
1 Inleiding 5<br />
Het TSE-project: achtergrond <strong>en</strong> doelstelling 5<br />
Partnersted<strong>en</strong> 6<br />
Visie 6<br />
Context 6<br />
De Projectpartners 8<br />
2 Lokale interv<strong>en</strong>ties 12<br />
Southampton 12<br />
G<strong>en</strong>t 20<br />
Rotterdam 23<br />
TSE “Driehoek” diagram 28<br />
3 De Reis – Onze gezam<strong>en</strong>lijk opgedane k<strong>en</strong>nis 30<br />
Gr<strong>en</strong>soverschrijd<strong>en</strong>d ler<strong>en</strong> 30<br />
Projectoverzicht 30<br />
Gr<strong>en</strong>soverschrijd<strong>en</strong><strong>de</strong> workshops 31<br />
Vergelijk<strong>en</strong><strong>de</strong> tabel 33<br />
4 Conclusies 35<br />
5 Aanbeveling<strong>en</strong> 37<br />
6 Case Studies 38<br />
Southampton Connect - Het lokale strategische partnerschap voor <strong>de</strong> stad 38<br />
Bijstandshervorming 41<br />
Inclusie als opdracht 45<br />
Duurzaam aanbested<strong>en</strong> 49<br />
Publiek private partnerschapp<strong>en</strong> overbrugg<strong>en</strong> <strong>de</strong> kloof op <strong>de</strong> arbeidsmarkt 52<br />
Van efficiënt naar effectief Human Being Managem<strong>en</strong>t 55<br />
Werkgeleg<strong>en</strong>heid voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap in <strong>de</strong> stad G<strong>en</strong>t 59<br />
Inbedd<strong>en</strong> <strong>van</strong> toegankelijkheid in <strong>de</strong> stad G<strong>en</strong>t 62<br />
4
Hoofdstuk 1<br />
INLEIDING<br />
Dit rapport doet verslag <strong>van</strong> <strong>de</strong> acties <strong>en</strong> activiteit<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> partners binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> Tackling Social Exclusion<br />
(TSE) project <strong>en</strong> werd ontwikkeld <strong>en</strong> afgeleverd on<strong>de</strong>r<br />
<strong>het</strong> Interreg IVA 2Seas-programma. Het project liep<br />
tuss<strong>en</strong> januari 2009 <strong>en</strong> <strong>de</strong>cember 2011 <strong>en</strong> heeft<br />
on<strong>de</strong>rsteuning gebod<strong>en</strong> in gr<strong>en</strong>soverschrijd<strong>en</strong>d<br />
werk<strong>en</strong>, geme<strong>en</strong>schappelijke leerervaring<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
plaatselijke interv<strong>en</strong>ties voor drie projectpartners: <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te Southampton in Southampton, Engeland,<br />
<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te G<strong>en</strong>t in Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong>, België, <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te Rotterdam in Ne<strong>de</strong>rland.<br />
Het project is in overe<strong>en</strong>stemming met <strong>de</strong> context<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> 2Seas-programma <strong>en</strong> heeft beroepskracht<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> professionals geholp<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> <strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong><br />
toets<strong>en</strong> <strong>van</strong> nieuwe manier<strong>en</strong> in <strong>de</strong> bestrijding <strong>van</strong><br />
maatschappelijke buit<strong>en</strong>sluiting, met <strong>de</strong> focus op<br />
bepaal<strong>de</strong> groep<strong>en</strong> of geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> hun<br />
respectieve sted<strong>en</strong>. Het project had betrekking<br />
op <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> specifieke doelstelling<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
2Seas-programma:<br />
• Verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> lev<strong>en</strong>s<strong>kwaliteit</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> mogelijk<br />
mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> sociale inclusie<br />
• Kwaliteits verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />
aan <strong>de</strong> bevolking<br />
Het project was gericht op <strong>de</strong> aanpak <strong>van</strong> drie<br />
kernactiviteit<strong>en</strong> die <strong>het</strong> toets<strong>en</strong>, uitprober<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
verbeter<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>kwaliteit</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />
mogelijk mak<strong>en</strong>, <strong>en</strong> die e<strong>en</strong> positieve werking hebb<strong>en</strong><br />
op sociale inclusie binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> context <strong>van</strong> hun<br />
rele<strong>van</strong>te nationale <strong>en</strong> lokale beleid. Deze activiteit<strong>en</strong><br />
betroff<strong>en</strong> <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> thema’s:<br />
Activiteit 1: Strategisch managem<strong>en</strong>t <strong>en</strong> leiding;<br />
Partnerschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> structur<strong>en</strong><br />
Activiteit 2: Thema’s, theorieën <strong>en</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<strong>en</strong><br />
Kritische factor<strong>en</strong> in sociale inclusie<br />
Activiteit 3: Plaatselijke interv<strong>en</strong>tie <strong>en</strong><br />
intercollegiale toetsing<br />
Het project is bedoeld om veelvoorkom<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>door</strong> <strong>de</strong> partners vastgestel<strong>de</strong> problem<strong>en</strong> op te<br />
loss<strong>en</strong> <strong>en</strong> h<strong>en</strong> in staat te stell<strong>en</strong> om ervaring<strong>en</strong><br />
te <strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>en</strong> inzicht<strong>en</strong> te ontwikkel<strong>en</strong>, die <strong>de</strong>aan<br />
<strong>het</strong> publiek aangebod<strong>en</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing kunn<strong>en</strong><br />
verbeter<strong>en</strong>, <strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> register met succesvolle<br />
project<strong>en</strong>, beleid <strong>en</strong> schema’saan te bied<strong>en</strong>, die<br />
kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> overgezet naar <strong>het</strong> bre<strong>de</strong>re 2Seasprogrammagebied<br />
<strong>en</strong> daar buit<strong>en</strong>. Zodo<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
zoud<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze acties e<strong>en</strong> bijdrage kunn<strong>en</strong> lever<strong>en</strong><br />
aan <strong>de</strong> Lissabon Strategie 1 voor <strong>het</strong> vastlegg<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
oplossing<strong>en</strong> voor veelvoorkom<strong>en</strong><strong>de</strong> of gelijksoortige<br />
kwesties binn<strong>en</strong> lokale ontwikkelingsstrategieën<br />
<strong>en</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>. Hoewel <strong>het</strong> project drie<br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> activiteit<strong>en</strong> heeft aangetoond, hebb<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> projectpartners <strong>de</strong>ze niet als afzon<strong>de</strong>rlijke<br />
elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> voor hun gezam<strong>en</strong>lijk werk aangepakt.<br />
In plaats daar<strong>van</strong> zag<strong>en</strong> zij, als beroepskracht<strong>en</strong>,<br />
<strong>de</strong>ze activiteit<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> leermetho<strong>de</strong> <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> ze<br />
<strong>de</strong>ze activiteit<strong>en</strong> <strong>door</strong> hun plaatselijke afwikkeling,<br />
studiebezoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijk werk tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
partnersted<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rling geïntegreerd.<br />
Binn<strong>en</strong> dit rapport hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong> partners hun acties, <strong>de</strong><br />
gelever<strong>de</strong> resultat<strong>en</strong>, <strong>de</strong> ‘shared learning’<br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> intercollegiale toetsing<strong>en</strong> <strong>van</strong> respectieve<br />
werkstrom<strong>en</strong> verzameld. Het rapport probeert<br />
ook <strong>de</strong> reis te beschrijv<strong>en</strong> die <strong>de</strong> partners sam<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> afgelegd, hoe hun gezam<strong>en</strong>lijk werk <strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schappelijke leerervaring<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze reis<br />
hebb<strong>en</strong> gestuurd <strong>en</strong> hoe zij an<strong>de</strong>re partners hierbij<br />
betrokk<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Ev<strong>en</strong>als <strong>de</strong> resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
plaatselijke interv<strong>en</strong>ties die zijn getoetst, word<strong>en</strong><br />
ge<strong>de</strong>el<strong>de</strong> <strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke resultat<strong>en</strong> b<strong>en</strong>adrukt <strong>en</strong><br />
aanbeveling<strong>en</strong> die rele<strong>van</strong>t zijn voor <strong>de</strong> bre<strong>de</strong>re<br />
geme<strong>en</strong>schap <strong>van</strong> beroepskracht<strong>en</strong> <strong>en</strong> beleidsmakers<br />
in <strong>de</strong> gehele 2Seas regio <strong>en</strong> <strong>de</strong> EU vastgesteld.<br />
An<strong>de</strong>re <strong>door</strong> <strong>het</strong> project gelever<strong>de</strong> product<strong>en</strong>,<br />
inclusief evaluaties <strong>en</strong> hulpmid<strong>de</strong>l<strong>en</strong>, zijn op <strong>de</strong><br />
website gepubliceerd. Meer informatie over <strong>de</strong>ze<br />
activiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> projectactiviteit<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong> bekek<strong>en</strong><br />
op <strong>de</strong> projectwebsite: www.tse.two-seas.eu<br />
De drie partnersted<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> hun eig<strong>en</strong><br />
projectfocus bepaald waarmee zij <strong>de</strong> prestaties<br />
wild<strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong>ze k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> ervaring<br />
toegankelijk wild<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> voor collega’s in an<strong>de</strong>re<br />
sted<strong>en</strong>. Dit vond plaats in <strong>de</strong> context <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
volg<strong>en</strong><strong>de</strong> ge<strong>de</strong>el<strong>de</strong> problem<strong>en</strong> <strong>en</strong> doel<strong>en</strong>:<br />
• B<strong>en</strong>a<strong>de</strong>el<strong>de</strong> groep<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> onze<br />
geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> in staat stell<strong>en</strong> aan <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt <strong>de</strong>el te nem<strong>en</strong><br />
• Obstakels afbrek<strong>en</strong> waar zij vaak mee<br />
geconfronteerd word<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> toegang tot<br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> mogelijkhed<strong>en</strong> die hun<br />
inclusie bevor<strong>de</strong>r<strong>en</strong> in <strong>de</strong> maatschappij <strong>en</strong> op<br />
<strong>de</strong> arbeidsmarkt<br />
• I<strong>de</strong>eën <strong>en</strong> mogelijkhed<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> toets<strong>en</strong> in<br />
term<strong>en</strong> <strong>van</strong> hun validiteit <strong>en</strong> lev<strong>en</strong>svatbaarheid<br />
voor <strong>de</strong> uitbreiding <strong>van</strong> <strong>de</strong> aanpak naar e<strong>en</strong><br />
bre<strong>de</strong>r domein<br />
1 In 2000, heeft <strong>het</strong> ‘Lisbon European Council’ Europa verplicht tot e<strong>en</strong> programma <strong>van</strong> hervorming met als doel <strong>van</strong> <strong>de</strong> EU voor 2010 ‘’ <strong>de</strong><br />
meest concurrer<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>en</strong> dynamische k<strong>en</strong>nisgebaseer<strong>de</strong> economie ter wereld’’ te mak<strong>en</strong><br />
5
De focus <strong>van</strong> ie<strong>de</strong>re partner wordt hieron<strong>de</strong>r<br />
sam<strong>en</strong>gevat.<br />
PARTNERSTEDEN<br />
Southampton<br />
De focus <strong>van</strong> Southampton lag op <strong>het</strong> begeleid<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met leerproblem<strong>en</strong> naar werk of<br />
werkgerelateer<strong>de</strong> activiteit<strong>en</strong>, waarbij <strong>het</strong> zich richt<br />
op moeilijk bereikbare groep<strong>en</strong>, zoals zorgverlaters,<br />
ex- <strong>de</strong>linqu<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> geïsoleer<strong>de</strong> groep<strong>en</strong> in grote<br />
sociale woonwijk<strong>en</strong>.<br />
G<strong>en</strong>t<br />
De focus voor G<strong>en</strong>t lag op <strong>de</strong> integrale<br />
toegankelijkheid <strong>van</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing, on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re<br />
voor person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> tij<strong>de</strong>lijke of perman<strong>en</strong>te<br />
handicap, <strong>en</strong> <strong>de</strong> toegankelijkheid tot werk voor<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> fysieke beperking.<br />
Rotterdam<br />
De focus <strong>van</strong> Rotterdam lag op <strong>het</strong> bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
nieuwe kans<strong>en</strong> op werk of opleiding voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
die geconfronteerd word<strong>en</strong> met meer<strong>de</strong>re obstakels<br />
op <strong>de</strong> weg naar werk.<br />
VISIE<br />
Op <strong>de</strong> eerste gezam<strong>en</strong>lijke projectverga<strong>de</strong>ring in<br />
januari 2009 kwam<strong>en</strong> <strong>de</strong> projectpartners e<strong>en</strong> ‘visie’<br />
voor <strong>het</strong> project overe<strong>en</strong>. Deze visie vermeld<strong>de</strong> hun<br />
grote ambities voor dit project <strong>en</strong> <strong>de</strong> oplevering<br />
gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong> driejarige perio<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> project.<br />
Het ‘Tackling Social Exclusion’-project zal<br />
aantoonbare manier<strong>en</strong> lever<strong>en</strong> ter verbetering <strong>van</strong><br />
sociale inclusie voor veelvoorkom<strong>en</strong><strong>de</strong> problem<strong>en</strong><br />
voor ie<strong>de</strong>r <strong>van</strong> ons als partners <strong>en</strong> dit zal weerklank<br />
hebb<strong>en</strong> in <strong>het</strong> gehele 2Seas-gebied. Het project<br />
zal e<strong>en</strong> platform bied<strong>en</strong> waar nieuwe, <strong>door</strong> <strong>de</strong><br />
gebruiker gelei<strong>de</strong>, innovatieve acties getest kunn<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> als dit mogelijk <strong>en</strong> praktisch is. Het project<br />
zal ook organisaties opnem<strong>en</strong> in ontwikkeling <strong>en</strong><br />
overbr<strong>en</strong>ging <strong>door</strong> observatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> praktijk in <strong>de</strong><br />
partnersted<strong>en</strong>, met gebruikmaking <strong>van</strong> rele<strong>van</strong>te<br />
expertise <strong>en</strong> uitmunt<strong>en</strong>dheid <strong>en</strong> overdracht <strong>van</strong><br />
k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong>, zodat geteste <strong>en</strong> beproef<strong>de</strong><br />
i<strong>de</strong>eën an<strong>de</strong>re spin-offs zull<strong>en</strong> bevor<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. Het doel<br />
is te garan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> dat succesvolle experim<strong>en</strong>t<strong>en</strong> aan<br />
<strong>het</strong> eind <strong>van</strong> <strong>het</strong> project word<strong>en</strong> voortgezet.<br />
CONTEXT<br />
Sociale Exclusie<br />
De partners zijn <strong>het</strong> erover e<strong>en</strong>s dat sociale exclusie<br />
<strong>het</strong> proces is waarin bepaal<strong>de</strong> groep<strong>en</strong> naar <strong>de</strong><br />
rand <strong>van</strong> <strong>de</strong> maatschappij word<strong>en</strong> gedrukt <strong>en</strong><br />
verhin<strong>de</strong>rd word<strong>en</strong> om volledig te participer<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
lev<strong>en</strong> in hun geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>. Hiervoor bestaan<br />
e<strong>en</strong> aantal red<strong>en</strong><strong>en</strong> waaron<strong>de</strong>r armoe<strong>de</strong>, lage<br />
opleiding of ontoereik<strong>en</strong><strong>de</strong> lev<strong>en</strong>svaardighed<strong>en</strong>.<br />
Dit creëert obstakels voor toegang tot werk,<br />
inkom<strong>en</strong>, on<strong>de</strong>rwijskans<strong>en</strong> <strong>en</strong> sociale <strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schapsnetwerk<strong>en</strong>. Deze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
weinig toegang tot macht <strong>en</strong> besluitvorm<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
instituties, <strong>en</strong> beperkte mogelijkhed<strong>en</strong> om invloed uit<br />
te oef<strong>en</strong><strong>en</strong> op beslissing<strong>en</strong> of beleid dat op h<strong>en</strong><br />
betrekking heeft, of ze hebb<strong>en</strong> weinig kans om hun<br />
algem<strong>en</strong>e welzijn te beïnvloed<strong>en</strong> of te verbeter<strong>en</strong>.<br />
Sociale Insluiting<br />
Daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong> is sociale Insluiting <strong>het</strong> proces <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
acties die ervoor zorg<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> minst bevoorrechte<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in onze geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> toegang<br />
hebb<strong>en</strong> tot ie<strong>de</strong>re geleg<strong>en</strong>heid om <strong>de</strong>el te nem<strong>en</strong> in<br />
besluit<strong>en</strong> die invloed <strong>en</strong> uitwerking hebb<strong>en</strong> op<br />
6
hun lev<strong>en</strong>s, zodat zij in staat zijn om hun algeme<strong>en</strong><br />
welzijn te verbeter<strong>en</strong>. In term<strong>en</strong> <strong>van</strong> structur<strong>en</strong><br />
binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> Europese Unie word<strong>en</strong> Europese<br />
compet<strong>en</strong>ties voor e<strong>en</strong> meer sociale/ inclusieve<br />
economie ge<strong>de</strong>eld tuss<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> Directorat<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> G<strong>en</strong>eraal (DG) <strong>van</strong> <strong>de</strong> Europese Commissie,<br />
zoals DG Werkgeleg<strong>en</strong>heid, Sociale Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Gelijke Kans<strong>en</strong> (DG EMPL), in <strong>het</strong> bijzon<strong>de</strong>r voor <strong>de</strong><br />
inclusie <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met kans op sociale exclusie;<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> DG On<strong>de</strong>rneming<strong>en</strong> <strong>en</strong> Industrie (DG ENTR),<br />
voornamelijk voor kwesties met betrekking tot sociale<br />
on<strong>de</strong>rneming<strong>en</strong>.<br />
Op Europees niveau wordt <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> inclusieve economie aangemoedigd on<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong> Europese Actieve Inclusie Strategie 2 <strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> EUROPA 2020 Strategie 3 voor e<strong>en</strong> slimme,<br />
duurzame <strong>en</strong> op inclusie gerichte geme<strong>en</strong>schap.<br />
Deze nieuwe Europese strategie voor economische,<br />
sociale <strong>en</strong> ecologische ontwikkeling noemt<br />
expliciet <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> sociale innovatie in sociale<br />
insluitingspolitiek.<br />
Het veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> beeld <strong>van</strong><br />
sociale exclusie<br />
Sinds <strong>het</strong> begin <strong>van</strong> <strong>het</strong> project hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong> Europese<br />
economieën e<strong>en</strong> significante economische<br />
crisis <strong>door</strong>gemaakt <strong>en</strong> zij voel<strong>en</strong> <strong>de</strong> uitwerking<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong>ze crisis tot op <strong>de</strong> dag <strong>van</strong> <strong>van</strong>daag.<br />
Hier<strong>door</strong> zijn nationale economieën heel onzeker<br />
geword<strong>en</strong>. Bedrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> werkgevers hebb<strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
aantal werknemers aanzi<strong>en</strong>lijk gewijzigd om <strong>de</strong>ze<br />
uitdaging<strong>en</strong> <strong>het</strong> hoofd te bied<strong>en</strong> <strong>en</strong> om in bedrijf te<br />
blijv<strong>en</strong>. Deze vraagstukk<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
problem<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> groep<strong>en</strong> waarop <strong>de</strong> focus <strong>van</strong> dit<br />
project is gericht aangetoond:<br />
zal <strong>het</strong> bereik<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> bre<strong>de</strong>re doelstelling<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> grotere sociale <strong>en</strong> economische inclusie<br />
moeilijker te bereik<strong>en</strong> zijn dan bij <strong>het</strong> begin <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> project werd voorzi<strong>en</strong><br />
• Arbeidsmigrant<strong>en</strong> lever<strong>en</strong> e<strong>en</strong> belangrijke<br />
bekwame, gemotiveer<strong>de</strong> <strong>en</strong> vaak goedkopere<br />
keuze voor werkgevers. Dit bemoeilijkt <strong>de</strong><br />
toegang tot mogelijkhed<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> ‘traditioneel’<br />
uitgeslot<strong>en</strong> burgers<br />
• Vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> capaciteit <strong>en</strong> budgett<strong>en</strong><br />
ter on<strong>de</strong>rsteuning <strong>van</strong> toegang tot vacatures<br />
voor moeilijk te bereik<strong>en</strong> groep<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt<br />
• Nieuwe wetgeving, gericht op e<strong>en</strong> kleinere<br />
publieke sector <strong>en</strong> e<strong>en</strong> atmosfeer <strong>van</strong><br />
‘individuele verantwoor<strong>de</strong>lijkheid’, ‘zorg voor<br />
jezelf’, <strong>en</strong> ‘<strong>de</strong> markt zal problem<strong>en</strong> oploss<strong>en</strong>’,<br />
maakt <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rsteuning voor e<strong>en</strong><br />
interv<strong>en</strong>tiebeleid moeilijker<br />
Op<strong>en</strong> Metho<strong>de</strong> voor Coördinatie<br />
(OMC)<br />
Dit gr<strong>en</strong>soverschrijd<strong>en</strong><strong>de</strong> project maakt gebruik<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> OMC als manier <strong>van</strong> aanpak waarmee<br />
<strong>de</strong> projectpartners <strong>en</strong> beroepskracht<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
activiteit<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> project hebb<strong>en</strong> ontwikkeld<br />
<strong>en</strong> overgebracht. Dit is <strong>het</strong> hoofdinstrum<strong>en</strong>t<br />
voor beleidsuitwisseling <strong>en</strong> coördinatie tuss<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> Lidstat<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> EU <strong>en</strong> haar autoriteit<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
publieke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>.<br />
• Plaatselijke werkgevers <strong>en</strong> organisaties<br />
neig<strong>en</strong> ertoe hun steun voor <strong>de</strong> bre<strong>de</strong>re<br />
inclusieag<strong>en</strong>da’s in te trekk<strong>en</strong>, wanneer<br />
<strong>de</strong> economische <strong>en</strong> financiële situatie<br />
problematisch blijft <strong>en</strong> <strong>de</strong> werving <strong>van</strong> personeel<br />
<strong>en</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid gelimiteerd is. Zolang<br />
concurr<strong>en</strong>tievermog<strong>en</strong> <strong>en</strong> tekort<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
publieke sector zulke hoge prioriteit<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>,<br />
2 Actieve inclusie is e<strong>en</strong> EU-strategie die zich richt op <strong>het</strong> stimuler<strong>en</strong> <strong>van</strong> sociale inclusie <strong>en</strong> sociale bescherming voor <strong>de</strong>g<strong>en</strong><strong>en</strong> die<br />
<strong>het</strong> verst <strong>van</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt afstaan, <strong>door</strong> op e<strong>en</strong> geïntegreer<strong>de</strong> manier kwesties aan te pakk<strong>en</strong>, zoals minimumloon, toegang tot<br />
<strong>kwaliteit</strong>sdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> inclusie <strong>van</strong> arbeidsmarkt<strong>en</strong>.<br />
3 Europa 2020 is <strong>de</strong> groeistrategie <strong>van</strong> <strong>de</strong> EU voor <strong>het</strong> kom<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong>c<strong>en</strong>nium. In e<strong>en</strong> veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> wereld will<strong>en</strong> we dat <strong>de</strong> EU e<strong>en</strong> slimme,<br />
duurzame <strong>en</strong> inclusievet economie wordt. Deze drie, elkaar versterk<strong>en</strong><strong>de</strong>, prioriteit<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> <strong>de</strong> EU <strong>en</strong> <strong>de</strong> Lidstat<strong>en</strong> help<strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoog niveau<br />
<strong>van</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid, productiviteit <strong>en</strong> sociale sam<strong>en</strong>hang te bereik<strong>en</strong>.<br />
7
DE PROJECTPARTNERS<br />
Dit ge<strong>de</strong>elte geeft <strong>en</strong>ige achtergrond over <strong>de</strong> partnersted<strong>en</strong>. Zoals reeds vermeld in <strong>de</strong> inleiding,<br />
zijn <strong>de</strong> hoofdpartners <strong>van</strong> <strong>het</strong> TSE-project <strong>de</strong> lokale overhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> drie sleutelsted<strong>en</strong> in <strong>het</strong> 2Seasprogrammagebied;<br />
Southampton, G<strong>en</strong>t <strong>en</strong> Rotterdam.<br />
Dit ge<strong>de</strong>elte geeft e<strong>en</strong> beeld <strong>van</strong> <strong>de</strong> k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> <strong>van</strong> elk <strong>van</strong> <strong>de</strong> partnersted<strong>en</strong>.<br />
North Sea<br />
ROTTERDAM<br />
SOUTHAMPTON<br />
GENT<br />
8
SOUTHAMPTON<br />
Southampton is <strong>de</strong> grootste stad in <strong>de</strong><br />
zuidoostelijke regio <strong>van</strong> Engeland met 239.700<br />
inwoners in 2010 <strong>en</strong> e<strong>en</strong> bevolkingsdichtheid <strong>van</strong><br />
4627 inwoners per vierkante kilometer. De stad is<br />
geleg<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> zuidkust <strong>en</strong> is <strong>de</strong> op één na grootste<br />
containerhav<strong>en</strong> <strong>van</strong> Engeland, met ongeveer 40<br />
miljo<strong>en</strong> ton aan goe<strong>de</strong>r<strong>en</strong> die jaarlijks <strong>door</strong> <strong>de</strong><br />
hav<strong>en</strong> gaan. Het is ook <strong>de</strong> cruiseschiphoofdstad<br />
<strong>van</strong> Noord-Europa <strong>en</strong> dit bracht in 2010 1,3 miljo<strong>en</strong><br />
bezoekers naar <strong>de</strong> stad.<br />
De geschied<strong>en</strong>is als hav<strong>en</strong> gaat terug naar <strong>de</strong><br />
mid<strong>de</strong>leeuw<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> Tudor-tijdperk, met grote<br />
overgeblev<strong>en</strong> stukk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> stadsmur<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> historische gebouw<strong>en</strong> zoals <strong>het</strong> Tudor Mansion<br />
House, waarmee <strong>de</strong> band <strong>van</strong> Southampton als<br />
han<strong>de</strong>lshav<strong>en</strong> blijft gehandhaafd. De stad is niet<br />
alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> grote hav<strong>en</strong>, maar heeft ook toegang tot<br />
e<strong>en</strong> belangrijke regionale luchthav<strong>en</strong> die ongeveer<br />
2 miljo<strong>en</strong> passagiers per jaar verwerkt, met vlucht<strong>en</strong><br />
naar meer dan 50 Europese bestemming<strong>en</strong>.<br />
De stad heeft twee universiteit<strong>en</strong> met ongeveer<br />
40.000 stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. De Universiteit <strong>van</strong> Southampton<br />
is e<strong>en</strong> vooraanstaand researchinstituut met<br />
bijbehor<strong>en</strong>d wet<strong>en</strong>schapspark <strong>en</strong> innovatiec<strong>en</strong>trum.<br />
Dit vindt zijn weerspiegeling in <strong>de</strong> belangrijkste<br />
arbeidssector <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad met meer dan<br />
46% <strong>van</strong> <strong>de</strong> inwoners die in <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rwijs- <strong>en</strong><br />
gezondheidssector werk<strong>en</strong>. De op één na grootste<br />
arbeidssector is <strong>de</strong> groothan<strong>de</strong>l <strong>en</strong> <strong>de</strong>tailhan<strong>de</strong>l,<br />
waar iets meer dan 15% <strong>van</strong> <strong>de</strong> inwoners werkt.<br />
Het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> inkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> plaatselijke<br />
werknemers is £22.683 per jaar. De stad heeft e<strong>en</strong><br />
beroepsbevolking <strong>van</strong> 170.200 met 98.200 werk<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
inwoners, dat wil zegg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> participatiegraad <strong>van</strong><br />
72,5%. Ongeveer 30% <strong>van</strong> <strong>de</strong> volwass<strong>en</strong><strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
stad heeft e<strong>en</strong> hogere opleiding of e<strong>en</strong> universitaire<br />
graad (NVQ-niveau 4) 4 , met iets meer dan twee<strong>de</strong>r<strong>de</strong><br />
gediplomeerd tot NVQ-niveau 2.<br />
De stad heeft echter ook e<strong>en</strong> relatief hoge<br />
werkeloosheid binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> beroepsbevolking met<br />
iets min<strong>de</strong>r dan 19.000 inwoners die e<strong>en</strong> uitkering<br />
krijg<strong>en</strong>, dat wil zegg<strong>en</strong> 11,2% <strong>van</strong> <strong>de</strong> 16-64 jarig<strong>en</strong>.<br />
Er zijn bepaal<strong>de</strong> plaats<strong>en</strong> waar <strong>de</strong> werkeloosheid<br />
bijzon<strong>de</strong>r hoog is met meer dan 25% <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
beroepsbevolking, <strong>en</strong> één wijk in <strong>het</strong> bijzon<strong>de</strong>r waar<br />
tweevijf<strong>de</strong> zon<strong>de</strong>r werk zit. Van <strong>het</strong> aantal jonge<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> 16 <strong>en</strong> 19 jaar is ongeveer 8% op<br />
ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele manier betrokk<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> arbeidsmarkt,<br />
qua on<strong>de</strong>rwijs, werk of opleiding. Dit is e<strong>en</strong><br />
bijkom<strong>en</strong>d probleem voor <strong>de</strong> arbeidsmarkt <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
stad <strong>en</strong> e<strong>en</strong> cijfer dat al <strong>en</strong>kele jar<strong>en</strong> hardnekkig<br />
hoog blijft.<br />
4 National Vocational Qualifcation – Nationale Beroepskwalificatie<br />
9
GENT<br />
G<strong>en</strong>t is <strong>de</strong> regionale hoofdstad <strong>van</strong> <strong>de</strong> provincie<br />
Oost-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> groot ste<strong>de</strong>lijk c<strong>en</strong>trum<br />
voor <strong>de</strong> omligg<strong>en</strong><strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>. G<strong>en</strong>t had<br />
in <strong>de</strong>cember 2010, 246.719 inwoners <strong>en</strong> <strong>het</strong> is, na<br />
Antwerp<strong>en</strong>, <strong>de</strong> op één na grootste stad <strong>van</strong> België.<br />
Meer dan e<strong>en</strong> vijf<strong>de</strong> (21,2%) <strong>van</strong> <strong>de</strong> inwoners <strong>van</strong><br />
G<strong>en</strong>t is jonger dan 20. 61,9% is tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> 20 <strong>en</strong> 64<br />
jaar oud <strong>en</strong> 16,8% is ou<strong>de</strong>r dan<br />
65 jaar.<br />
De gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> bevolkingsdichtheid is 1,562<br />
inwoners per vierkante kilometer. Arbei<strong>de</strong>rs in G<strong>en</strong>t<br />
hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gemid<strong>de</strong>ld inkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> 24.911 euro<br />
per belastingaangifte <strong>en</strong> G<strong>en</strong>t staat op <strong>de</strong><br />
254ste plaats <strong>van</strong> <strong>de</strong> 307 Vlaamse geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
qua inkom<strong>en</strong>. 43,5% <strong>van</strong> <strong>de</strong> inwoners <strong>van</strong> G<strong>en</strong>t is<br />
alle<strong>en</strong>staand. Etnische min<strong>de</strong>rhed<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> 17,5%<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> bevolking <strong>van</strong> G<strong>en</strong>t uit. Resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>rzoek uit 2010 hebb<strong>en</strong> aangetoond aan dat<br />
meer m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> gezondheidsklacht<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong> dan bij<br />
eer<strong>de</strong>re <strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong> uit 2003 <strong>en</strong> 2006.<br />
• 2003 – 17%<br />
• 2006 – 19%<br />
• 2010 – 24%<br />
De resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> laatste <strong>en</strong>quête ton<strong>en</strong> aan dat<br />
15% <strong>van</strong> <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rvraag<strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> vaak of bijna<br />
voortdur<strong>en</strong>d persoonlijke gezondheidsklacht<strong>en</strong><br />
hadd<strong>en</strong> (ziekte of handicap). 6% gaf aan<br />
psychologische klacht<strong>en</strong> te hebb<strong>en</strong>.<br />
Met 65.000 stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> (inclusief <strong>de</strong> Universiteit <strong>van</strong><br />
G<strong>en</strong>t) is G<strong>en</strong>t <strong>het</strong> grootste on<strong>de</strong>rwijsc<strong>en</strong>trum <strong>van</strong><br />
Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heidsgraad <strong>van</strong> 105%<br />
toont aan dat <strong>het</strong> c<strong>en</strong>trum <strong>van</strong> G<strong>en</strong>t veel for<strong>en</strong>z<strong>en</strong><br />
aantrekt. Door <strong>de</strong> economische crisis is <strong>de</strong><br />
werkeloosheid in 2009 opgelop<strong>en</strong> tot 12,8% (7,7%<br />
in Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong>).<br />
De vijf steunpilar<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> economie zijn: <strong>de</strong> hav<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> G<strong>en</strong>t met zijn conc<strong>en</strong>tratie <strong>van</strong> industriële<br />
activiteit (o.a. Volvo, Arcelor-Mittal Steel), logistiek,<br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing, on<strong>de</strong>rzoek <strong>en</strong> innovatie, <strong>de</strong>tailhan<strong>de</strong>l<br />
<strong>en</strong> catering. G<strong>en</strong>t is ook e<strong>en</strong> conv<strong>en</strong>tiestad. Het<br />
station G<strong>en</strong>t Sint-Pieters is <strong>het</strong> drukste station <strong>van</strong><br />
België. Het aan<strong>de</strong>el <strong>van</strong> tertiaire (40%) <strong>en</strong> quartaire<br />
(38%) industrieën groeit t<strong>en</strong> koste <strong>van</strong> <strong>de</strong> secondaire<br />
(21%) <strong>en</strong> primaire (1%) sector<strong>en</strong>.<br />
G<strong>en</strong>t heeft <strong>de</strong> grootste voetgangerszone <strong>van</strong> alle<br />
sted<strong>en</strong> in België <strong>en</strong> e<strong>en</strong> rijk erfgoed met hon<strong>de</strong>rd<strong>en</strong><br />
monum<strong>en</strong>tale gebouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> kerk<strong>en</strong> (waaron<strong>de</strong>r vijf<br />
abdij<strong>en</strong>, 3 begijnhov<strong>en</strong>, 2 mid<strong>de</strong>leeuwse kastel<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> klokk<strong>en</strong>tor<strong>en</strong>). De strat<strong>en</strong> zijn tamelijk<br />
smal <strong>en</strong> bestraat met kin<strong>de</strong>rkopjes. E<strong>en</strong> <strong>de</strong>rgelijk<br />
mid<strong>de</strong>leeuwse nalat<strong>en</strong>schap biedt unieke<br />
uitdaging<strong>en</strong> aan mobiliteit <strong>en</strong> toegang, maar<br />
on<strong>de</strong>rsteunt <strong>het</strong> toerisme met 800.000 overnachting<strong>en</strong><br />
per jaar <strong>en</strong> 1,7 miljo<strong>en</strong> dagbezoekers.<br />
10
ROTTERDAM<br />
Met 593.680 inwoners is Rotterdam <strong>de</strong> op één<br />
na grootste stad <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland <strong>en</strong> dichtbevolkt<br />
met 2.831 inwoners per vierkante kilometer.<br />
Rotterdam maakt <strong>de</strong>el uit <strong>van</strong> <strong>het</strong> Rijnmondgebied,<br />
<strong>het</strong> verste<strong>de</strong>lijkte gebied <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland. De<br />
werkeloosheid in <strong>het</strong> Rijnmond- gebied, in <strong>het</strong><br />
bijzon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>r jonger<strong>en</strong>, is hoger dan <strong>het</strong> nationale<br />
gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>. Ongeveer 300.000 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> war<strong>en</strong> in<br />
2010 werkzaam in Rotterdam.<br />
Rotterdam is één <strong>van</strong> <strong>de</strong> armste sted<strong>en</strong> in Ne<strong>de</strong>rland<br />
met e<strong>en</strong> gemid<strong>de</strong>ld besteedbaar inkom<strong>en</strong> per<br />
huishoud<strong>en</strong> <strong>van</strong> 26.600 euro in vergelijking tot<br />
<strong>het</strong> nationaal gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> <strong>van</strong> 30.000 euro (COS<br />
Rotterdam). Het lage gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> inkom<strong>en</strong> in<br />
Rotterdam is ge<strong>de</strong>eltelijk te wijt<strong>en</strong> aan midd<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
hoge inkom<strong>en</strong>s die uit <strong>de</strong> stad vertrekk<strong>en</strong> (Geme<strong>en</strong>te<br />
Rotterdam 2006). Bijna 16% <strong>van</strong> <strong>de</strong> huishoud<strong>en</strong>s<br />
heeft e<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong> lager dan 105% <strong>van</strong> <strong>het</strong> sociale<br />
minimum (Marlet & Woerk<strong>en</strong>s 2008: 233). Bijna 30%<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> beroepsbevolking is niet of laag opgeleid, in<br />
vergelijking tot <strong>het</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> <strong>van</strong> bijna 15% in <strong>de</strong><br />
50 grootste plaats<strong>en</strong> in Ne<strong>de</strong>rland (ibid: 230). De<br />
arbeidsmarkt in Rotterdam voorziet in bijna 100.000<br />
laaggeschool<strong>de</strong> werkplekk<strong>en</strong>, waar<strong>van</strong> ongeveer<br />
25.000 op basisschoolniveau. Van <strong>de</strong> gehele<br />
bevolking hebb<strong>en</strong> 20.000 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> kwalificaties.<br />
Tweevijf<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> laaggeschool<strong>de</strong> werkplekk<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> ing<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>door</strong> werknemers met e<strong>en</strong><br />
gemid<strong>de</strong>ld of hoog opleidingsniveau waar<strong>door</strong> <strong>het</strong><br />
moeilijker is voor laagopgelei<strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> om werk te<br />
vind<strong>en</strong>. De stad heeft 50.000 stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in <strong>het</strong> hoger<br />
on<strong>de</strong>rwijs.<br />
Omdat <strong>de</strong> werkeloosheid in Rotterdam <strong>het</strong> hoogste<br />
is, heeft Rotterdam ook <strong>het</strong> hoogste aantal m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
dat op bijstand is aangewez<strong>en</strong> (10% <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
beroepsbevolking) <strong>en</strong> <strong>het</strong> heeft <strong>de</strong> hoogste<br />
bijstandsuitgav<strong>en</strong>. Rotterdam heeft <strong>het</strong> hoogste<br />
perc<strong>en</strong>tage (36.5%) niet-westerse immigrant<strong>en</strong>,<br />
direct gevolgd <strong>door</strong> Amsterdam (34.7%) <strong>en</strong> D<strong>en</strong><br />
Haag (33.2%). Ongeveer twee<strong>de</strong>r<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
niet-westerse immigrant<strong>en</strong> in Rotterdam leeft in<br />
woonwijk<strong>en</strong> waar <strong>de</strong> immigratiebevolking hoger ligt<br />
dan <strong>het</strong> nationaal gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>. Om e<strong>en</strong> beter<br />
ev<strong>en</strong>wicht te bereik<strong>en</strong> in <strong>de</strong> bevolking heeft <strong>de</strong> stad<br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> vernieuwingsprogramma’s in <strong>het</strong><br />
lev<strong>en</strong> geroep<strong>en</strong>; zowel economische, sociale als <strong>en</strong><br />
fysieke.<br />
De economie <strong>van</strong> Rotterdam is hard getroff<strong>en</strong><br />
<strong>door</strong> <strong>de</strong> economische crisis, voornamelijk <strong>van</strong>wege<br />
<strong>de</strong> sterke band<strong>en</strong> met internationale markt<strong>en</strong><br />
(bijvoorbeeld: <strong>de</strong> grote petrochemische- <strong>en</strong><br />
containerhav<strong>en</strong>). Hoewel <strong>en</strong>kele sector<strong>en</strong> zich<br />
herstell<strong>en</strong>, is <strong>het</strong> aantal m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> dat afhankelijk is <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> WWB (Wet Werk <strong>en</strong> Bijstand) nog steeds<br />
34.000 (maart 2011). Volg<strong>en</strong>s rec<strong>en</strong>te analyses<br />
in Rotterdam, stijgt <strong>de</strong> leeftijd <strong>van</strong> langdurige<br />
begunstigd<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> WWB ie<strong>de</strong>r jaar. Dit betek<strong>en</strong>t<br />
dat er e<strong>en</strong> kerngroep is die gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> e<strong>en</strong> lange<br />
perio<strong>de</strong> afhankelijk blijft <strong>van</strong> sociale bijstand. De<br />
gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> perio<strong>de</strong> in <strong>de</strong> totale groep <strong>van</strong> WWB<br />
begunstigd<strong>en</strong> is 8,3 jaar (3,2 jaar langer dan in<br />
an<strong>de</strong>re Ne<strong>de</strong>rlandse sted<strong>en</strong>) <strong>en</strong> <strong>de</strong>ze perio<strong>de</strong> neemt<br />
bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> elk jaar toe (Aarts et al. 2010).<br />
11
Hoofdstuk 2<br />
LOKALE INTERVENTIES<br />
Activiteit 3 <strong>van</strong> <strong>het</strong> project bood ie<strong>de</strong>re partner <strong>de</strong><br />
mogelijkheid om nieuwe method<strong>en</strong> te <strong>test<strong>en</strong></strong> voor<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> in hun eig<strong>en</strong> sted<strong>en</strong> <strong>en</strong> voor ie<strong>de</strong>re partner<br />
was dit <strong>het</strong> belangrijkste werkgebied binn<strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
project. Dit ge<strong>de</strong>elte is e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong> activiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> resultat<strong>en</strong> als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> TSE- project. De <strong>de</strong>tails <strong>van</strong> activiteit<strong>en</strong>,<br />
resultat<strong>en</strong> <strong>en</strong> gemaakte evaluaties <strong>van</strong> gestuur<strong>de</strong><br />
interv<strong>en</strong>ties zijn beschikbaar op <strong>de</strong> projectwebsite:<br />
www.tse.two-seas.eu<br />
Terwijl dit aspect <strong>van</strong> <strong>het</strong> project bestemd was<br />
voor lokaal ontwikkel<strong>de</strong> <strong>en</strong> gerichte actie, had e<strong>en</strong><br />
belangrijk <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> ontwikkelingsproces<br />
betrekking op <strong>de</strong> evaluatie <strong>en</strong> input <strong>van</strong><br />
beroepskracht<strong>en</strong> <strong>door</strong> intercollegiale beoor<strong>de</strong>ling.<br />
Tijd<strong>en</strong>s studiebezoek<strong>en</strong> in <strong>de</strong> afwikkelingsfase <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> project werd beroepskracht<strong>en</strong> gevraagd om <strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong> activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> partnersted<strong>en</strong> te<br />
beoor<strong>de</strong>l<strong>en</strong>. Dit lever<strong>de</strong> feedback op <strong>van</strong> experts,<br />
niet altijd uit <strong>het</strong>zelf<strong>de</strong> expertiseveld, <strong>en</strong> <strong>het</strong> hielp<br />
lokale di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ingsmanagers tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> testfase<br />
om aanpassing<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> nieuwe i<strong>de</strong>eën op te<br />
nem<strong>en</strong>. Details <strong>van</strong> <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>ling<strong>en</strong> die tijd<strong>en</strong>s <strong>het</strong><br />
project werd<strong>en</strong> gemaakt, kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ingezi<strong>en</strong><br />
op <strong>de</strong> projectwebsite.<br />
SOUTHAMPTON<br />
De aanpak<br />
De lokale interv<strong>en</strong>ties die Southampton tijd<strong>en</strong>s dit<br />
project heeft getest bestond<strong>en</strong> uit:<br />
• <strong>de</strong> bevor<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> werk<br />
voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met leermoeilijkhed<strong>en</strong>, zoals:<br />
• Catering <strong>en</strong> gastverzorging<br />
• Campusinitiatief<br />
• B<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> uitgeslot<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong><br />
voor on<strong>de</strong>rsteuning <strong>en</strong> promotie <strong>van</strong> inclusie<br />
op <strong>de</strong> arbeidsmarkt: Overwin <strong>de</strong> kredietcrisis<br />
• Zorgverlaters<br />
• Ex-<strong>de</strong>linqu<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Context <strong>van</strong> <strong>het</strong> beleid<br />
Er zijn twee grote stroming<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
nationale overheidsbeleid <strong>van</strong> <strong>het</strong> VK, die <strong>de</strong><br />
activiteit<strong>en</strong>, interv<strong>en</strong>ties <strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
beroepskracht<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> beïnvloed:<br />
• efficiëntere On<strong>de</strong>rsteuning <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met<br />
leerproblem<strong>en</strong><br />
• bijstandshervormingsag<strong>en</strong>da om relatief<br />
hoge niveaus <strong>van</strong> werkeloosheid in sommige<br />
geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> aan te pakk<strong>en</strong><br />
M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> waar<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
Dit is <strong>het</strong> belangrijkste beleidska<strong>de</strong>r voor<br />
verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
met leerproblem<strong>en</strong>. Dit beleidska<strong>de</strong>r omlijnt voor<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met leerproblem<strong>en</strong> <strong>de</strong> visie dat ze <strong>het</strong> recht<br />
te hebb<strong>en</strong> net zo te lev<strong>en</strong> als ie<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>r, dat ze<br />
<strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> kans<strong>en</strong> op verantwoor<strong>de</strong>lijkhed<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong> dat ze met <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> waardigheid <strong>en</strong> respect<br />
word<strong>en</strong> behan<strong>de</strong>ld.<br />
M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong> –<br />
onafhankelijkheid <strong>en</strong> kans<strong>en</strong><br />
– onze strategie om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te<br />
on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong> (2007).<br />
Het doel <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze strategie was, <strong>en</strong> is, om te<br />
‘help<strong>en</strong> sociale exclusie te beëindig<strong>en</strong> <strong>door</strong> crises<br />
te voorkom<strong>en</strong> <strong>en</strong> kwetsbare m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in staat te<br />
stell<strong>en</strong> op zichzelf te won<strong>en</strong>, zowel in hun eig<strong>en</strong><br />
huis als in hun geme<strong>en</strong>schap, <strong>door</strong> <strong>het</strong> bied<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
ess<strong>en</strong>tiële on<strong>de</strong>rsteuningsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> wat huisvesting<br />
betreft’. In maart 2010 heeft <strong>het</strong> Ministerie voor<br />
Volksgezondheid e<strong>en</strong> rapport <strong>van</strong> Professor<br />
Mansell gepubliceerd, met <strong>de</strong> titel ‘Raising our<br />
sights: services for adults with profound intellectual<br />
and multiple disabilities’ (Onze blik richt<strong>en</strong> op:<br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing voor volwass<strong>en</strong><strong>en</strong> met ernstige<br />
intellectuele <strong>en</strong> meervoudige problem<strong>en</strong>). Dit rapport<br />
conclu<strong>de</strong>er<strong>de</strong> dat meer actie vereist was om betere<br />
resultat<strong>en</strong> te bereik<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met ernstige <strong>en</strong><br />
meervoudige behoeft<strong>en</strong>. Het rapport id<strong>en</strong>tificeert<br />
<strong>en</strong>kele aanbeveling<strong>en</strong> wat werk <strong>en</strong> dagactiviteit<strong>en</strong><br />
betreft, waarbij lokale autoriteit<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />
garan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> dat volwass<strong>en</strong><strong>en</strong> met leerproblem<strong>en</strong> in<br />
staat zijn om <strong>de</strong>el te nem<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> breed scala<br />
<strong>van</strong> zinvolle activiteit<strong>en</strong>, zoals werk, opleiding <strong>en</strong><br />
vrijetijdsactiviteit<strong>en</strong>. Dit moet gebeur<strong>en</strong> op plaats<strong>en</strong><br />
die voor e<strong>en</strong> groter publiek interessant zijn <strong>en</strong> waar<br />
meer mogelijkhed<strong>en</strong> voor sociale wisselwerking zijn.<br />
12
Bijstandshervorming<br />
<strong>en</strong> aanpak werkeloosheid<br />
De bijstandshervormingsag<strong>en</strong>da in <strong>het</strong> VK begon<br />
aan <strong>het</strong> ein<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> jar<strong>en</strong>’ 90 met verbetering<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> activering <strong>van</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt <strong>en</strong> had drie<br />
hoof<strong>de</strong>lem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />
• ie<strong>de</strong>re bijstandstandsaanvrager doet mee in<br />
e<strong>en</strong> activiteit die betrekking heeft op <strong>het</strong> werk<br />
• werk wordt ‘betaald’<br />
• aanbod <strong>van</strong> persoonlijke <strong>en</strong> op maat gemaakte<br />
on<strong>de</strong>rsteuning, gericht op dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> die op <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt <strong>het</strong> meest word<strong>en</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>eld<br />
Door e<strong>en</strong> rec<strong>en</strong>te veran<strong>de</strong>ring in <strong>de</strong> wetgeving werd<br />
<strong>het</strong> ‘Work Programme’ ingevoerd<br />
om langdurige werkloz<strong>en</strong> te help<strong>en</strong> bij <strong>het</strong><br />
herbetred<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> arbeidmarkt. Het beperkt ook<br />
bijstandsuitkeringsrecht<strong>en</strong> op bepaal<strong>de</strong> uitkering<strong>en</strong>.<br />
Op mid<strong>de</strong>llange termijn is <strong>het</strong> doel e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele<br />
<strong>en</strong> universele kredietuitkering te introducer<strong>en</strong><br />
voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> beroepsbevolking om <strong>de</strong><br />
inzetbaarheid <strong>en</strong> flexiezekerheid te verbeter<strong>en</strong>.<br />
Verwacht wordt dat dit in 2014 <strong>van</strong> kracht zal zijn.<br />
Op lokaal niveau zijn er verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> plann<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> beleidsproject<strong>en</strong> die betrekking hebb<strong>en</strong> op<br />
<strong>de</strong> activiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> interv<strong>en</strong>ties die <strong>het</strong> TSE-project<br />
heeft on<strong>de</strong>rsteund. De rele<strong>van</strong>te aspect<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
hieron<strong>de</strong>r sam<strong>en</strong>gevat.<br />
De Stad Southampton<br />
Strategie tot 2026<br />
Dit is e<strong>en</strong> stadsbreed plan op lange termijn dat<br />
beslot<strong>en</strong> werd <strong>door</strong> <strong>het</strong> bre<strong>de</strong>re Local Strategic<br />
Partnership (Southhampton Connect). E<strong>en</strong> nieuw<br />
plan werd gelanceerd in oktober 2011. De nieuwe<br />
visie voor <strong>de</strong> stad is e<strong>en</strong> stad met verbinding<strong>en</strong><br />
voor groei <strong>en</strong> creativiteit; e<strong>en</strong> poort naar e<strong>en</strong> wereld<br />
<strong>van</strong> mogelijkhed<strong>en</strong> met vier uitdaging<strong>en</strong> die <strong>het</strong><br />
werk <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad <strong>en</strong> haar partners stimuler<strong>en</strong> als<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> sam<strong>en</strong>werkingsverband <strong>van</strong><br />
Southampton Connect. Deze vier uitdaging<strong>en</strong> zijn:<br />
• Economische ontwikkeling<br />
•On<strong>de</strong>rwijsresultat<strong>en</strong> <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong><br />
•Welzijn<br />
•E<strong>en</strong> duurzaam, gro<strong>en</strong> <strong>en</strong> aantrekkelijk milieu<br />
Meer informatie over Local Strategic<br />
Partnership in <strong>het</strong> VK kan word<strong>en</strong> bekek<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
projectcasestudies.<br />
Southampton zorg - &<br />
welzijnstrategie<br />
Dit is e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijk plan dat ontwikkeld is in<br />
sam<strong>en</strong>werking met lokale gezondheidszorgdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>.<br />
Het plan probeert ervoor te zorg<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> gezondheid<br />
<strong>en</strong> sociale zorggeme<strong>en</strong>schap zijn taak<strong>de</strong>el in <strong>het</strong><br />
bereik<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> 2026-visie <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad, zoals<br />
beschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> City of Southampton Strategy,<br />
volledig vervult.<br />
Southampton lokale<br />
vernieuwingstrategie 2009-2012<br />
Deze strategie id<strong>en</strong>tificeert <strong>de</strong> vereiste inspanning<strong>en</strong><br />
voor overbrugging <strong>van</strong> <strong>de</strong> kloof in <strong>de</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ling <strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> achterstand <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in sociaal uitgeslot<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> prioritaire woonwijk<strong>en</strong>.<br />
De doel<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> lokale vernieuwingsstrategie zijn:<br />
• vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong>privatie <strong>en</strong> werkeloosheid in<br />
Southampton<br />
• <strong>de</strong> prioriteit<strong>en</strong> in an<strong>de</strong>re strategieën <strong>en</strong><br />
plann<strong>en</strong> beïnvloed<strong>en</strong>, zodat ze <strong>de</strong> oorzak<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> achterstand kunn<strong>en</strong> aanpakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
rechtstreeks voor<strong>de</strong>el oplever<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
in achterstandswijk<strong>en</strong> <strong>en</strong> -geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> in<br />
<strong>de</strong> stad<br />
• <strong>de</strong> lev<strong>en</strong>dige vrijwilligerssector <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad<br />
on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong> <strong>en</strong> koester<strong>en</strong> <strong>en</strong> vrijwilligerswerk<br />
aanmoedig<strong>en</strong><br />
Southampton actieplan voor<br />
economische ontwikkeling 2009 –<br />
2012<br />
Dit plan id<strong>en</strong>tificeert vijf prioriteit<strong>en</strong> die <strong>de</strong><br />
uitdaging<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> aanpakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> die moet<strong>en</strong><br />
voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> kans<strong>en</strong> die ontstaan voor <strong>de</strong><br />
economie <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad. Twee <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze prioriteit<strong>en</strong><br />
zijn rele<strong>van</strong>t voor <strong>het</strong> TSE- project <strong>door</strong> <strong>het</strong> feit dat<br />
hun focus gericht is op <strong>de</strong> economische situatie<br />
<strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die in <strong>de</strong> stad won<strong>en</strong>.<br />
13
De stad maakt ook <strong>de</strong>el uit <strong>van</strong> e<strong>en</strong> subregionaal<br />
partnerschap; PUSH – Partnership for Urban<br />
South Hampshire (partnerschap voor ste<strong>de</strong>lijk Zuid<br />
Hampshire). Dit sam<strong>en</strong>werkingsverband omvat<br />
11 lokale autoriteit<strong>en</strong>, zowel graafschapp<strong>en</strong> als<br />
districtsrad<strong>en</strong>, in <strong>het</strong> hele gebied, inclusief <strong>het</strong> eiland<br />
Wight<br />
De Business Case<br />
De activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> TSE-project in Southampton<br />
werd<strong>en</strong> ontwikkeld in <strong>het</strong> ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze nationale<br />
<strong>en</strong> lokale beleidsdrijfver<strong>en</strong>, <strong>en</strong> in <strong>het</strong> ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong><br />
belangrijke lokale behoeft<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> stad.<br />
Er wordt <strong>van</strong>uit gegaan dat min<strong>de</strong>r dan één op <strong>de</strong><br />
ti<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met leerproblem<strong>en</strong> werk heeft, maar<br />
65% <strong>van</strong> <strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> leerprobleem of e<strong>en</strong><br />
ernstige verstan<strong>de</strong>lijke handicap gev<strong>en</strong> aan graag te<br />
will<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>. Het bre<strong>de</strong>re publiek heeft <strong>de</strong> indruk<br />
dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met leerproblem<strong>en</strong> niets kunn<strong>en</strong><br />
bereik<strong>en</strong>, dus krijg<strong>en</strong> ze ge<strong>en</strong> opleiding of hulp bij<br />
<strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> werk. Het wordt niet als belangrijk<br />
gezi<strong>en</strong> om <strong>de</strong>ze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te help<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
werk.<br />
Werkeloosheid binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> bre<strong>de</strong>re beroepsbevolking<br />
is ook e<strong>en</strong> belangrijk probleem voor <strong>de</strong> stad. Aan <strong>het</strong><br />
begin <strong>van</strong> <strong>het</strong> project war<strong>en</strong> er 20.000 inwoners die<br />
e<strong>en</strong> uitkering ontving<strong>en</strong>.<br />
In 2011 is <strong>de</strong>ze situatie niet sterk veran<strong>de</strong>rd, met<br />
mom<strong>en</strong>teel net iets meer dan 19.000 inwoners die<br />
<strong>de</strong>ze uitkering ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>. Voor inwoners die op<br />
grote afstand <strong>van</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt in relatief<br />
geïsoleer<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> won<strong>en</strong>, is <strong>het</strong><br />
belangrijk om ervoor te zorg<strong>en</strong> dat zij toegang<br />
hebb<strong>en</strong> tot alle steun die beschikbaar is om h<strong>en</strong> in<br />
staat te stell<strong>en</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt te (her)betred<strong>en</strong>.<br />
Nieuwe kans<strong>en</strong> op werk<br />
City Limits Employm<strong>en</strong>t (Stadsgr<strong>en</strong>z<strong>en</strong><br />
werkgeleg<strong>en</strong>heid) is e<strong>en</strong> interne werkgeleg<strong>en</strong>heidsdi<strong>en</strong>st<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te. Deze di<strong>en</strong>st is opgezet in <strong>de</strong><br />
jar<strong>en</strong> ‘90 <strong>en</strong> is erin gespecialiseerd m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met<br />
leerproblem<strong>en</strong> te help<strong>en</strong> om werk te vind<strong>en</strong>. Het<br />
heeft <strong>de</strong> werkadvies- <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rsteuningsmaatregel<strong>en</strong><br />
ontwikkeld die toegepast kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> op<br />
groep<strong>en</strong> die ver <strong>van</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt <strong>van</strong>daan<br />
won<strong>en</strong>. Het heeft twee belangrijke initiatiev<strong>en</strong><br />
ontwikkeld om <strong>de</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> handicap in <strong>de</strong> stad te verbeter<strong>en</strong>, in<br />
gebied<strong>en</strong> waar nog ge<strong>en</strong> steunregeling bestond.<br />
Catering <strong>en</strong> gastverzorging<br />
Opleiding <strong>en</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid werd<strong>en</strong> gecreëerd<br />
<strong>door</strong> twee nieuwe opleidingskeuk<strong>en</strong>s; één in<br />
e<strong>en</strong> bejaard<strong>en</strong>tehuis (Rosebrook Court) <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re in e<strong>en</strong> nieuwbouw buurthuis dat<br />
gezam<strong>en</strong>lijk gebruikt wordt <strong>door</strong> <strong>de</strong> buurt <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
dagop<strong>van</strong>g voor bewoners met e<strong>en</strong> handicap<br />
(Freemantle Community C<strong>en</strong>tre). Daarnaast zijn<br />
er opleidingsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> voor <strong>de</strong>ze werksector<strong>en</strong><br />
ontwikkeld om e<strong>en</strong> persoonlijk <strong>en</strong> op maat<br />
gemaakt on<strong>de</strong>rsteuningspakket te kunn<strong>en</strong><br />
bied<strong>en</strong> aan di<strong>en</strong>stgebruikers. Er bestaat ook<br />
personeelsontwikkeling voor <strong>de</strong>ze <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re<br />
cateringbedrijv<strong>en</strong> die <strong>door</strong> Southampton Day<br />
Service word<strong>en</strong> gebruikt, zoals Café Stelle Maris,<br />
dat in <strong>het</strong> c<strong>en</strong>trum ligt. De doelstelling <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
ontwikkelingsproject was om met <strong>de</strong>ze nieuwe<br />
opleidingfaciliteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> -pakkett<strong>en</strong> 10 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met<br />
leerproblem<strong>en</strong> te help<strong>en</strong>.<br />
14
Resultat<strong>en</strong><br />
Het experim<strong>en</strong>t heeft met succes meer dan 30<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met leerproblem<strong>en</strong> geholp<strong>en</strong>, met e<strong>en</strong><br />
individueel <strong>en</strong> op maat gemaakt programma voor <strong>de</strong><br />
ontwikkeling <strong>van</strong> vaardighed<strong>en</strong> in <strong>het</strong> bereid<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> voedsel <strong>en</strong> klant<strong>en</strong>service in e<strong>en</strong> werkomgeving.<br />
Twee m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> ging<strong>en</strong>, na hun opleiding, naar e<strong>en</strong><br />
op<strong>en</strong> <strong>en</strong> betaal<strong>de</strong> baanopleiding. Drie nieuwe<br />
werkomgeving<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> ontwikkeld om <strong>de</strong>ze<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> te bied<strong>en</strong>. Er werd<strong>en</strong> connecties<br />
met rele<strong>van</strong>te werkgevers opgezet <strong>en</strong> personeel<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong>ze werkgevers kreeg e<strong>en</strong> training om ervoor<br />
te zorg<strong>en</strong> dat ze in staat war<strong>en</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnem<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
di<strong>en</strong>stgebruikers te on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong> <strong>en</strong> toekomstige<br />
klant<strong>en</strong> in <strong>de</strong>ze sector te help<strong>en</strong>.<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met hogere<br />
on<strong>de</strong>rsteuningsbehoeft<strong>en</strong>s<br />
Sommige person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap kunn<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
hogere graad <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rsteuning nodig hebb<strong>en</strong>,<br />
maar er bestaan belangrijke, op werk gerichte,<br />
activiteit<strong>en</strong> die hun persoonlijke ontwikkeling <strong>en</strong><br />
insluiting binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> lokale geme<strong>en</strong>schap t<strong>en</strong><br />
goe<strong>de</strong> kom<strong>en</strong>. Deze interv<strong>en</strong>tie bood <strong>de</strong>ze<br />
person<strong>en</strong> <strong>de</strong> mogelijkheid om betrokk<strong>en</strong> te rak<strong>en</strong> bij<br />
werk <strong>en</strong> bij te drag<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> lokale geme<strong>en</strong>schap.<br />
Drie op werk gerichte activiteitsgroep<strong>en</strong>, elk met<br />
e<strong>en</strong> minimum <strong>van</strong> ti<strong>en</strong> di<strong>en</strong>stgebruikers, werd<strong>en</strong><br />
opgezet. Proefbezoek<strong>en</strong> voor cliënt<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
me<strong>de</strong>werkers werd<strong>en</strong> <strong>door</strong>gevoerd om ze in staat<br />
te stell<strong>en</strong> meer<strong>de</strong>re activiteit<strong>en</strong> mee te mak<strong>en</strong>.<br />
Deze activiteit<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s ontwikkeld<br />
naar beroepsgerichte acties. Meer dan 30<br />
di<strong>en</strong>stgebruikers maakt<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis met e<strong>en</strong> scala<br />
aan mogelijkhed<strong>en</strong>.<br />
Recycling<br />
City Limits ontwikkel<strong>de</strong> e<strong>en</strong> werkpakket dat gericht<br />
is op <strong>het</strong> sorter<strong>en</strong> <strong>van</strong> artikel<strong>en</strong> <strong>en</strong> material<strong>en</strong><br />
voor recycling. Dit biedt e<strong>en</strong> dui<strong>de</strong>lijke routine <strong>en</strong><br />
speciale id<strong>en</strong>tificatievaardighed<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>als nuttige<br />
<strong>en</strong> gewaar<strong>de</strong>er<strong>de</strong> tak<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> sector die e<strong>en</strong><br />
groei<strong>en</strong>d belang heeft voor onze maatschappij<br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> economie, omdat we steeds meer <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
klimaatveran<strong>de</strong>ringsag<strong>en</strong>da overnem<strong>en</strong>. Tuss<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> vier <strong>en</strong> zev<strong>en</strong> cliënt<strong>en</strong> treff<strong>en</strong> elkaar e<strong>en</strong>s per<br />
week om <strong>de</strong>ze activiteit te verricht<strong>en</strong>, <strong>en</strong> één<br />
di<strong>en</strong>stgebruiker is <strong>het</strong> gelukt om betaald te krijg<strong>en</strong><br />
voor één uur in <strong>de</strong> week.<br />
Golfbaan<br />
E<strong>en</strong> cliënt ontwikkel<strong>de</strong> sociale vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
handvaardighed<strong>en</strong> die hem in staat steld<strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
team te versterk<strong>en</strong> dat op <strong>de</strong> golfbaan <strong>de</strong> ball<strong>en</strong><br />
aan <strong>het</strong> ein<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> spel verzamelt.<br />
Kin<strong>de</strong>rboer<strong>de</strong>rij<br />
E<strong>en</strong> zwaar autistische cliënt werd geholp<strong>en</strong>, zodat hij<br />
4,5 uur per week kon werk<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> kin<strong>de</strong>rboer<strong>de</strong>rij<br />
waar hij kon meedo<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> voer<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
schoonmak<strong>en</strong> <strong>van</strong> dier<strong>en</strong> <strong>en</strong> kon toetred<strong>en</strong> tot <strong>de</strong> rest<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> boer<strong>de</strong>rijteam.<br />
Geleer<strong>de</strong> less<strong>en</strong><br />
Er war<strong>en</strong> grote obstakels te overwinn<strong>en</strong> - in <strong>het</strong><br />
bijzon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> negatieve houding <strong>van</strong> sommige<br />
on<strong>de</strong>rsteuningsbureaus <strong>en</strong> personeel wanneer <strong>het</strong><br />
erop aan kwam om cliënt<strong>en</strong> op nieuwe activiteit<strong>en</strong><br />
te zett<strong>en</strong>. Er was teg<strong>en</strong>zin bij sommige<br />
personeelsled<strong>en</strong> om aan te nem<strong>en</strong> dat, hoewel<br />
sommige cliënt<strong>en</strong> ernstige leerproblem<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>,<br />
ze toch vaardighed<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> ler<strong>en</strong> <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
bijdrag<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>leving.<br />
Voor <strong>de</strong> catering <strong>en</strong> gastverzorging vond m<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
opleiding <strong>en</strong> werkomgeving in caféstijl bij Stella<br />
Maris <strong>en</strong> <strong>het</strong> buurthuis gemakkelijker om stagiaires<br />
te plaats<strong>en</strong>, omdat <strong>de</strong> tak<strong>en</strong> meer rechttoe rechtaan<br />
war<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> tempo niet zo hoog lag als in <strong>de</strong><br />
keuk<strong>en</strong> <strong>van</strong> Rosebrook Court.<br />
Zich richt<strong>en</strong> op uitgeslot<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong><br />
‘Overwin <strong>de</strong> kredietcrisis’<br />
De lokale autoriteit<strong>en</strong> werkt<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> met kleine<br />
buurt<strong>en</strong> <strong>van</strong> sociaalhuur<strong>de</strong>rs, die in geïsoleer<strong>de</strong><br />
wijk<strong>en</strong> woond<strong>en</strong>, om h<strong>en</strong> te help<strong>en</strong> dichter naar <strong>de</strong><br />
werkplek te verhuiz<strong>en</strong>. Twee experim<strong>en</strong>t<strong>en</strong> werd<strong>en</strong><br />
uitgevoerd, die gericht war<strong>en</strong> op geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong><br />
met verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> types <strong>van</strong> sociale woning<strong>en</strong>: in<br />
e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel woontor<strong>en</strong>blok met 120 huiz<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
Millbrook-gebied in <strong>het</strong> west<strong>en</strong> <strong>van</strong> Southampton,<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> an<strong>de</strong>re experim<strong>en</strong>t was e<strong>en</strong> gebied <strong>van</strong><br />
blokk<strong>en</strong> met vier verdieping<strong>en</strong> <strong>en</strong> rijtjeshuiz<strong>en</strong> met<br />
76 huishoud<strong>en</strong>s in Harefeld, aan <strong>de</strong> noordoost<br />
gr<strong>en</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad. Dit gaf h<strong>en</strong> k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
karakteristiek<strong>en</strong>. Bei<strong>de</strong> gebied<strong>en</strong> lag<strong>en</strong> in gebied<strong>en</strong><br />
die nationaal word<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong> als achtergesteld, met<br />
15
elatief hoge werkeloosheid <strong>en</strong> met gelimiteer<strong>de</strong><br />
toegang tot di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. Het probeer<strong>de</strong><br />
twee geïd<strong>en</strong>tificeer<strong>de</strong> klov<strong>en</strong> in werkadvies <strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>rsteuning te overbrugg<strong>en</strong>:<br />
• Gebrek aan toegang tot di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />
geïsoleer<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong><br />
• Inzicht dat werkeloze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> huishoud<strong>en</strong>s<br />
vaak meer<strong>de</strong>re problem<strong>en</strong> <strong>en</strong> niet-werk<br />
gerelateer<strong>de</strong> problem<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> zoals<br />
geldschuld<strong>en</strong>, gezondheidsproblem<strong>en</strong>,<br />
huisvestingsproblem<strong>en</strong>. Deze problem<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> vaak eerst word<strong>en</strong> overwonn<strong>en</strong>,<br />
voordat zij in staat zijn om werk te zoek<strong>en</strong>.<br />
De interv<strong>en</strong>tie, g<strong>en</strong>aamd ‘Overwin <strong>de</strong> kredietcrisis’,<br />
was gericht op <strong>de</strong> bre<strong>de</strong>re problem<strong>en</strong> waar veel<br />
inwoners tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> economische crisis mee<br />
word<strong>en</strong> geconfronteerd.<br />
Personeel binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> verjongingsteam <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te, sam<strong>en</strong> met partners <strong>van</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
lokale autoriteit<strong>en</strong>, instanties <strong>en</strong> organisaties uit <strong>de</strong><br />
tertiaire sector, werkt<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> gerichte aanpak met<br />
inwoners sam<strong>en</strong>, met betrekking tot verplichting<strong>en</strong><br />
vooraf <strong>en</strong> verplichting<strong>en</strong> in <strong>de</strong>ze ge<strong>de</strong>finieer<strong>de</strong><br />
gebied<strong>en</strong>. De doel<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> project war<strong>en</strong>:<br />
• e<strong>en</strong> nieuwe innovatieve b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring te<br />
ontwikkel<strong>en</strong> <strong>en</strong> te <strong>test<strong>en</strong></strong> voor <strong>de</strong> aanpak <strong>van</strong><br />
werkeloosheid <strong>en</strong> gerelateer<strong>de</strong> problem<strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />
klein geografisch gebied<br />
• bewoners te b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>r<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> locatie die voor<br />
h<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig te bereik<strong>en</strong> is<br />
• bewoners te help<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> reeks problem<strong>en</strong><br />
die te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met armoe<strong>de</strong> <strong>en</strong>, waar<br />
mogelijk, ze te help<strong>en</strong> met on<strong>de</strong>rwijs, opleiding<br />
<strong>en</strong> werk<br />
16
Resultat<strong>en</strong><br />
Op elk <strong>van</strong> <strong>de</strong> testplaats<strong>en</strong> bereikt<strong>en</strong> <strong>de</strong> interv<strong>en</strong>ties<br />
80% <strong>van</strong> <strong>de</strong> inwoners in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap. In<br />
Millbrook werd<strong>en</strong> inwoners binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> tor<strong>en</strong>blok<br />
over e<strong>en</strong> perio<strong>de</strong> <strong>van</strong> 6 maand<strong>en</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>rd,<br />
waarbij <strong>de</strong> vijf grootste problem<strong>en</strong> die bewoners<br />
teg<strong>en</strong>kwam<strong>en</strong> <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> war<strong>en</strong>: hoge<br />
stookkost<strong>en</strong>, <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> opleidingscursus,<br />
<strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> juiste di<strong>en</strong>st voor hulp bij hun<br />
gezondheidsbehoeft<strong>en</strong>, geldadvies <strong>en</strong> <strong>het</strong> vind<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> werk. Het experim<strong>en</strong>t maakte e<strong>en</strong> tij<strong>de</strong>lijke<br />
adviesdi<strong>en</strong>st mogelijk in e<strong>en</strong> nabij geleg<strong>en</strong><br />
arbeidsbureau om inwoners te help<strong>en</strong> bij financiële<br />
problem<strong>en</strong>. Tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong>ze perio<strong>de</strong> kreg<strong>en</strong><br />
33 inwoners informatie <strong>en</strong> praktische on<strong>de</strong>rsteuning<br />
om e<strong>en</strong> cursus te vind<strong>en</strong> <strong>en</strong> ooke<strong>en</strong> opleiding in<br />
basisvaardighed<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> plaatselijk buurthuis.Vijf<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> geholp<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> werk.<br />
In Hartfeld liep <strong>het</strong> experim<strong>en</strong>t 10 maand<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
bracht inwoners die <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> problem<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong><br />
aan <strong>het</strong> licht. Het hielp 24 inwoners bij <strong>de</strong>elname aan<br />
leermogelijkhed<strong>en</strong>, maar <strong>het</strong> was min<strong>de</strong>r succesvol<br />
in <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> werk voor <strong>de</strong>ze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>.<br />
Geleer<strong>de</strong> less<strong>en</strong><br />
Deze activiteit b<strong>en</strong>adrukte <strong>de</strong> behoefte aan<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> organisaties om dui<strong>de</strong>lijkere informatie<br />
te gev<strong>en</strong> in formele briev<strong>en</strong> <strong>en</strong> aankondiging<strong>en</strong><br />
die naar <strong>de</strong> cliënt<strong>en</strong> <strong>en</strong> inwoners word<strong>en</strong> verstuurd.<br />
Communicatie via sms is vaak e<strong>en</strong> effectieve<br />
manier om contact te legg<strong>en</strong> <strong>en</strong> informatie <strong>door</strong><br />
te gev<strong>en</strong> aan inwoners, omdat ze vaak maar<br />
één telefoon hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> dit meestal e<strong>en</strong> mobiele<br />
telefoon is. Voor di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong><strong>en</strong>d personeel is <strong>het</strong><br />
belangrijk te <strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong> welke an<strong>de</strong>re di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> faciliteit<strong>en</strong> er in e<strong>en</strong> plaats bestaan, wat<br />
mogelijk is met on<strong>de</strong>rsteuning, wat <strong>de</strong> obstakels<br />
zijn die inwoners teg<strong>en</strong>kom<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> toegang tot<br />
hulp, <strong>en</strong> welk advies zij nodig hebb<strong>en</strong>.<br />
Zorgverlaters<br />
Deze lokale interv<strong>en</strong>tie werd ontwikkeld naar<br />
aanleiding <strong>van</strong> <strong>de</strong> praktijk <strong>en</strong> <strong>de</strong> acties die word<strong>en</strong><br />
ontwikkeld in Rotterdam om jonge m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te<br />
on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> hun arbeidsmarkt. De<br />
geme<strong>en</strong>te heeft e<strong>en</strong> rol als ‘moe<strong>de</strong>rbedrijf’ voor<br />
kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>en</strong> jonger<strong>en</strong> die ge<strong>en</strong> ou<strong>de</strong>rs hebb<strong>en</strong>, of<br />
niet kunn<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>lev<strong>en</strong> met hun ou<strong>de</strong>rs. Er zijn<br />
in Southampton ie<strong>de</strong>r jaar ongeveer 170 jonger<strong>en</strong><br />
die <strong>de</strong> zorg verlat<strong>en</strong>. Wanneer zij oud g<strong>en</strong>oeg zijn<br />
om <strong>de</strong> zorg <strong>van</strong> lokale autoriteit<strong>en</strong> te verlat<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
onafhankelijk te lev<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> ze vaak moeite<br />
met <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> behoud<strong>en</strong> <strong>van</strong> werk. Het is<br />
bewez<strong>en</strong> dat dit kan leid<strong>en</strong> tot instorting <strong>van</strong> an<strong>de</strong>re<br />
aspect<strong>en</strong> in hun lev<strong>en</strong>; schuld<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>, chaotische<br />
relaties, of drugsmisbruik. Deze lokale interv<strong>en</strong>ties<br />
werkt<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> klein aantal jonger<strong>en</strong> om hun<br />
kans<strong>en</strong> op werk te vergrot<strong>en</strong>. Het was gericht op<br />
<strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> e<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rsteuningsmo<strong>de</strong>l<br />
dat kan word<strong>en</strong> toegepast op e<strong>en</strong> bre<strong>de</strong>re groep<br />
<strong>van</strong> zorgverlaters, <strong>en</strong> <strong>het</strong> di<strong>en</strong><strong>de</strong> om aan te ton<strong>en</strong><br />
welke hulp e<strong>en</strong> organisatie uit <strong>de</strong> tertiaire sector<br />
kan bied<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>de</strong> creatie <strong>van</strong> e<strong>en</strong> nieuwe<br />
partnerschapsovere<strong>en</strong>komst tuss<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> toegewij<strong>de</strong> maatschappelijk werkteams<br />
(die verantwoor<strong>de</strong>lijk zijn voor hulp aan jonge<br />
zorgverlaters) <strong>en</strong> e<strong>en</strong> organisatie uit <strong>de</strong> tertiaire<br />
sector met expertise in <strong>het</strong> help<strong>en</strong> om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> aan<br />
werk te help<strong>en</strong> <strong>door</strong> advies <strong>en</strong> opleiding.<br />
Resultat<strong>en</strong><br />
Sinds september 2011 heeft <strong>het</strong> project 30<br />
jonger<strong>en</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>rd die war<strong>en</strong> <strong>door</strong>verwez<strong>en</strong> <strong>door</strong><br />
<strong>het</strong> verantwoor<strong>de</strong>lijke maatschappelijk werkteam.<br />
Acht <strong>van</strong> h<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> geholp<strong>en</strong> om met werk te<br />
beginn<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun opleidingsvaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
inzetbaarheid te verbeter<strong>en</strong>.<br />
Evaluatie<br />
De vooruitgang <strong>van</strong> betrokk<strong>en</strong>heid <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rsteuning<br />
werd <strong>door</strong> <strong>de</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ingsorganisatie tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong><br />
duur <strong>van</strong> <strong>de</strong> interv<strong>en</strong>tie gecontroleerd.<br />
17
Geleer<strong>de</strong> less<strong>en</strong><br />
De eerste resultat<strong>en</strong> bracht<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal less<strong>en</strong><br />
aan <strong>het</strong> licht die geleerd kond<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bij<br />
<strong>de</strong> zoektocht naar verbetering <strong>van</strong> toegang tot hulp<br />
<strong>en</strong> positieve resultat<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> jonger<strong>en</strong>. Deze<br />
less<strong>en</strong> zijn:<br />
• De b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze doelgroep <strong>van</strong><br />
jonge zorgverlaters is problematisch.<br />
Wanneer ze word<strong>en</strong> <strong>door</strong>verwez<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>het</strong><br />
maatschappelijk werkteam hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze jonge<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> voortdur<strong>en</strong>d te mak<strong>en</strong> met problem<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> uitdaging<strong>en</strong> die h<strong>en</strong> afleid<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
aangebod<strong>en</strong> hulp <strong>en</strong> activiteit<strong>en</strong>.<br />
• De jonger<strong>en</strong> die er op inging<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> sterke<br />
prikkels nodig, die rele<strong>van</strong>t <strong>en</strong> waar<strong>de</strong>vol<br />
war<strong>en</strong> om in <strong>het</strong> programma te blijv<strong>en</strong>. Jonge<br />
<strong>de</strong>elnemers werd bijvoorbeeld <strong>het</strong> vooruitzicht<br />
op autorijless<strong>en</strong> aangebod<strong>en</strong> als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el<br />
<strong>van</strong> hun hulpprogramma. Dit werd gezi<strong>en</strong> als<br />
iets heel nuttigs <strong>en</strong> iets dat normaal buit<strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
bereik <strong>van</strong> veel jonger<strong>en</strong> ligt. Maar <strong>het</strong> vereiste<br />
voortdur<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong>elname <strong>en</strong> vooruitgang <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> jongere, voordat <strong>het</strong> werd toegek<strong>en</strong>d.<br />
• Terwijl er goe<strong>de</strong> contact<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> gelegd<br />
met teams <strong>van</strong> <strong>de</strong> sociale di<strong>en</strong>st <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
feit dat dit e<strong>en</strong> belangrijke factor was voor<br />
<strong>het</strong> vere<strong>en</strong>voudig<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>door</strong>verwijzing<strong>en</strong>,<br />
id<strong>en</strong>tificeer<strong>de</strong> <strong>het</strong> project an<strong>de</strong>re di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> manier<strong>en</strong> voor jonger<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
zorgachtergrond die zoud<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
geholp<strong>en</strong>, wat e<strong>en</strong> kans bood voor betere<br />
coördinatie tuss<strong>en</strong> lokale partners.<br />
• Het personeel had meer tijd nodig dan<br />
verwacht voor <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>ling <strong>en</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> cliënt<strong>en</strong> <strong>en</strong> om <strong>de</strong> veelvuldige<br />
problem<strong>en</strong> uit te zoek<strong>en</strong><br />
• Er werd vastgesteld dat er voor <strong>de</strong> jonger<strong>en</strong><br />
die erop inging<strong>en</strong>, meer behoefte was aan<br />
opleiding <strong>en</strong> vaardigheidsontwikkeling ter<br />
voorbereiding op werk dan verwacht<br />
Ex-<strong>de</strong>linqu<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Deze lokale interv<strong>en</strong>tie probeer<strong>de</strong> jonge ex–<br />
<strong>de</strong>linqu<strong>en</strong>t<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> 18 <strong>en</strong> 25 jaar die min<strong>de</strong>r dan<br />
12 maand<strong>en</strong> in <strong>de</strong> ge<strong>van</strong>g<strong>en</strong>is hadd<strong>en</strong> gezet<strong>en</strong>, te<br />
help<strong>en</strong> met extra aandacht voor <strong>de</strong>g<strong>en</strong><strong>en</strong> die eer<strong>de</strong>r<br />
in <strong>de</strong> zorg zat<strong>en</strong>. Het doel <strong>van</strong> <strong>de</strong> activiteit5 was om<br />
maximaal 150 <strong>de</strong>linqu<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, met voor elke persoon<br />
e<strong>en</strong> op maat gemaakt werkon<strong>de</strong>rsteuningspakket,<br />
te on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong> bij hun terugkeer naar <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt. Na <strong>de</strong> eerste beoor<strong>de</strong>ling kond<strong>en</strong> zij<br />
dan toegang krijg<strong>en</strong> tot an<strong>de</strong>re hulp, zoals opleiding,<br />
proefperio<strong>de</strong> of vrijwilligerswerk <strong>en</strong> uitein<strong>de</strong>lijk<br />
garantie op e<strong>en</strong> betaal<strong>de</strong> baan.<br />
Dit project begon met <strong>het</strong> toets<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> groepering<br />
<strong>van</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> bestaan<strong>de</strong> raamwerk,<br />
met extra hulp op e<strong>en</strong> eer<strong>de</strong>r tijdstip dan normaal<br />
toegankelijk was voor <strong>de</strong>ze doelgroep, waar<strong>door</strong><br />
e<strong>en</strong> naadloos hulppakket ontstond, als e<strong>en</strong><br />
manier om <strong>de</strong> re-integratie op <strong>de</strong> arbeidsmarkt te<br />
garan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> kans op recidive te vermin<strong>de</strong>r<strong>en</strong>.<br />
De focus <strong>van</strong> <strong>het</strong> project was gericht op <strong>het</strong> contact<br />
opnem<strong>en</strong> met <strong>de</strong>linqu<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> ze bij hun vrijlating<br />
<strong>door</strong> te verwijz<strong>en</strong> naar <strong>het</strong> programma. Er werd eerst<br />
8 wek<strong>en</strong> hulp gebod<strong>en</strong>, met <strong>de</strong> mogelijkheid om in<br />
te strom<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> werkopleiding voor nog e<strong>en</strong>s 6<br />
wek<strong>en</strong>. Aan <strong>het</strong> eind <strong>van</strong> dit <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> programma<br />
werd<strong>en</strong> ze on<strong>de</strong>rsteund bij <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> duurzaam<br />
werk of ze werd<strong>en</strong> met nieuwe normale werkgevers<br />
in contact gebracht die op lange termijn slecht<br />
bereikbare cliënt<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong>.<br />
5 Deze activiteit werd gestart als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> TSE-project, maar er bestaan fonds<strong>en</strong> om <strong>het</strong> werk na <strong>de</strong> afwikkelingsfase <strong>van</strong> <strong>het</strong> project<br />
voort te zett<strong>en</strong><br />
18
Het pad <strong>van</strong> jonge <strong>de</strong>linqu<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Criteria:<br />
• 18-24 jaar<br />
• E<strong>en</strong> vrijheidsstraf <strong>van</strong> min<strong>de</strong>r dan 12 maand<strong>en</strong> uitgezet<strong>en</strong><br />
• Vrijgelat<strong>en</strong> in <strong>de</strong> afgelop<strong>en</strong> 12 maand<strong>en</strong><br />
• Terugkomst naar Southampton<br />
Cliënt heeft<br />
werkgeschied<strong>en</strong>is<br />
<strong>en</strong> rele<strong>van</strong>te<br />
opleiding<br />
Cliënt heeft<br />
opleiding, maar<br />
ge<strong>en</strong> werkervaring<br />
Cliënt heeft<br />
werkgeschied<strong>en</strong>is<br />
<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> opleiding<br />
Cliënt heeft ge<strong>en</strong><br />
werkgeschied<strong>en</strong>is<br />
of opleiding<br />
Plaatsing op basis<br />
<strong>van</strong> werkervaring<br />
id<strong>en</strong>tificer<strong>en</strong><br />
Opleiding voor<br />
werk id<strong>en</strong>tificer<strong>en</strong><br />
volg<strong>en</strong><br />
Rele<strong>van</strong>te<br />
opleiding vind<strong>en</strong><br />
Zoek<strong>en</strong> naar werk<br />
gesteund <strong>door</strong><br />
<strong>de</strong> City Limits<br />
Employm<strong>en</strong>t staff<br />
Plaatsing<br />
controler<strong>en</strong><br />
Resultat<strong>en</strong><br />
Tot oktober 2011 werd<strong>en</strong> 42 ex-<strong>de</strong>linqu<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>door</strong>verwez<strong>en</strong> naar <strong>het</strong> programma. City Limits<br />
heeft contact gelegd met lokale werkgevers die<br />
op langere termijn hulp bied<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> heeft vijf<br />
<strong>de</strong>elnemers begeleid naar betaald werk, <strong>en</strong> zes<br />
<strong>de</strong>elnemers naar opleiding met werktraining<br />
of stage. Het werk was op instapniveau in <strong>de</strong><br />
schoonmaaksector, productieme<strong>de</strong>werkers in<br />
magazijn<strong>en</strong> <strong>en</strong> fabriek<strong>en</strong>, of in <strong>de</strong> bouw. Tot op<br />
dit mom<strong>en</strong>t is ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele <strong>de</strong>elnem<strong>en</strong><strong>de</strong> cliënt<br />
teruggegaan naar <strong>de</strong> ge<strong>van</strong>g<strong>en</strong>is.<br />
Geleer<strong>de</strong> less<strong>en</strong><br />
De eerst les die <strong>door</strong> <strong>de</strong>ze activiteit werd<br />
geleerd, was dat er <strong>door</strong>verwijzing<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>het</strong><br />
arbeidsbureau te krijg<strong>en</strong> war<strong>en</strong>. Geregel<strong>de</strong> updates<br />
war<strong>en</strong> <strong>van</strong> vitaal belang voor <strong>het</strong> arbeidsbureau<br />
om <strong>het</strong> profiel hoog bov<strong>en</strong>aan <strong>de</strong> ag<strong>en</strong>da <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
personeel te houd<strong>en</strong>.<br />
19
GENT<br />
G<strong>en</strong>ts projectpartner in <strong>het</strong> TSE-project is <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>telijke af<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> <strong>de</strong> sociale di<strong>en</strong>st. De<br />
di<strong>en</strong>st is on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> lokale overheid <strong>en</strong> vooral<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> af<strong>de</strong>ling bevolking <strong>en</strong> welzijn. Deze di<strong>en</strong>st<br />
omvat <strong>de</strong> af<strong>de</strong>ling voor person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> toegankelijkheidsdi<strong>en</strong>st. De rest <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
af<strong>de</strong>ling is verantwoor<strong>de</strong>lijk voor <strong>de</strong> individuele hulp<br />
<strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap <strong>en</strong> ou<strong>de</strong>r<strong>en</strong>, <strong>en</strong> voor<br />
<strong>de</strong> financiering <strong>van</strong> bijstandsuitkering<strong>en</strong>. Zij werk<strong>en</strong><br />
voornamelijk aan e<strong>en</strong> geïntegreerd <strong>en</strong> gangbaar<br />
beleid voor on<strong>de</strong>rsteuningsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> handicap <strong>en</strong> maximale toegankelijkheid.<br />
Het doel is dat <strong>de</strong> stad meer geïntegreer<strong>de</strong>,<br />
toegankelijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> krijgt <strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap<br />
meer begrip krijgt voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap.<br />
Het zijn <strong>de</strong> af<strong>de</strong>ling voor person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> toegankelijkheidsdi<strong>en</strong>st die <strong>de</strong> meeste acties<br />
<strong>van</strong> G<strong>en</strong>t tot <strong>het</strong> TSE-project bijdroeg<strong>en</strong>.<br />
De plaatselijke interv<strong>en</strong>tie in <strong>de</strong> stad G<strong>en</strong>t was<br />
gericht op verbetering <strong>van</strong> sociale insluiting <strong>door</strong><br />
<strong>de</strong> noodzaak <strong>van</strong> meer fysieke toegang voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> breed scala aan handicaps. Dit was <strong>de</strong><br />
belangrijkste manier om te bereik<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong><br />
geïntegreerd toegangsbeleid <strong>en</strong> acties werd<strong>en</strong><br />
goedgekeurd.<br />
De acties <strong>van</strong> <strong>de</strong> projectpartner, <strong>de</strong> stad G<strong>en</strong>t,<br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> TSE-project<br />
geïnterpreteerd te word<strong>en</strong> in <strong>het</strong> licht <strong>van</strong> <strong>het</strong> feit dat,<br />
naar Belgische norm<strong>en</strong>, G<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> grote c<strong>en</strong>trale<br />
stad is. Het is <strong>de</strong> hoofdstad <strong>van</strong> <strong>de</strong> provincie<br />
Oost -Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. De Belgische overheid heeft<br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> bestuursniveaus; <strong>het</strong> is opge<strong>de</strong>eld in<br />
e<strong>en</strong> fe<strong>de</strong>rale overheid (<strong>de</strong> Vlaamse geme<strong>en</strong>schap<br />
<strong>en</strong> regio), provinciale overhed<strong>en</strong> <strong>en</strong>, t<strong>en</strong> slotte,<br />
sted<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>tes. De organisatorische<br />
structuur <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad G<strong>en</strong>t is <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> als die <strong>van</strong><br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> an<strong>de</strong>re overheidsorgan<strong>en</strong> in België<br />
<strong>en</strong> is gestructureerd als e<strong>en</strong> matrix. Normalisering,<br />
vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong> administratieve rompslomp<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> coördiner<strong>en</strong> <strong>van</strong> op<strong>en</strong>bare inspanning<strong>en</strong> zijn<br />
belangrijke uitdaging<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> stad G<strong>en</strong>t.<br />
In e<strong>en</strong> functionele di<strong>en</strong>st binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ‘verticaal’<br />
beleidska<strong>de</strong>r, is <strong>het</strong> probleem dat <strong>de</strong> <strong>en</strong>e af<strong>de</strong>ling<br />
ge<strong>en</strong> formele zegg<strong>en</strong>schap heeft over an<strong>de</strong>re<br />
af<strong>de</strong>ling<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. Kruiselings of overlapp<strong>en</strong>d<br />
werk, dat uitermate afhangt <strong>van</strong> <strong>de</strong> goe<strong>de</strong><br />
wil <strong>van</strong> <strong>de</strong> teg<strong>en</strong>hanger <strong>en</strong> <strong>de</strong> beleidmakers,<br />
vereist e<strong>en</strong> grotere mate <strong>van</strong> bewustzijn,<br />
on<strong>de</strong>rhan<strong>de</strong>lingsvermog<strong>en</strong> <strong>en</strong> promotietal<strong>en</strong>t.<br />
Veel geme<strong>en</strong>telijke af<strong>de</strong>ling<strong>en</strong> <strong>en</strong> partners zijn<br />
gehuisvest in historische of ou<strong>de</strong>re pand<strong>en</strong><br />
in <strong>en</strong> om <strong>het</strong> stadsc<strong>en</strong>trum dat nog steeds e<strong>en</strong><br />
dui<strong>de</strong>lijk mid<strong>de</strong>leeuws karakter heeft. Nauwe<br />
straatjes geplaveid met kin<strong>de</strong>rkopjes, rijtjeshuiz<strong>en</strong>,<br />
hoogteverschill<strong>en</strong> <strong>en</strong> waterpartij<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> allemaal<br />
e<strong>en</strong> grote aantrekkingskracht op toerist<strong>en</strong>, maar <strong>het</strong><br />
zijn letterlijk obstakels voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met beperkte<br />
mobiliteit <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re zintuiglijke beperking<strong>en</strong>.<br />
De bevolking <strong>van</strong> G<strong>en</strong>t wordt steeds diverser <strong>en</strong><br />
ou<strong>de</strong>r <strong>en</strong> heeft e<strong>en</strong> gemid<strong>de</strong>ld inkom<strong>en</strong> dat lager is<br />
dan <strong>het</strong> Vlaamse gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>. De op<strong>en</strong>bare di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
die <strong>door</strong> <strong>de</strong> stad word<strong>en</strong> aangebod<strong>en</strong>, ontwikkel<strong>en</strong><br />
zich <strong>van</strong> e<strong>en</strong> aanbodgedrev<strong>en</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring naar e<strong>en</strong><br />
meer klantgerichte <strong>en</strong> vraaggestuur<strong>de</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring,<br />
gericht op concept<strong>en</strong> als ‘één-loket-instantie’,<br />
‘<strong>en</strong>kele oplosser’ <strong>en</strong> ‘sociaal buurthuis’. De op<strong>en</strong>bare<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> meer geïntegreer<strong>de</strong><br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring, gebaseerd op specifieke prioriteit<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> omgevingsanalyses. De economische crisis die<br />
<strong>het</strong> land trof tijd<strong>en</strong>s <strong>het</strong> TSE–project vererger<strong>de</strong> <strong>de</strong><br />
sociale problem<strong>en</strong> (armoe<strong>de</strong>bestrijding, verou<strong>de</strong>ring,<br />
sociale sam<strong>en</strong>hang, inclusie <strong>en</strong> tolerantie) <strong>en</strong><br />
beperkte tegelijkertijd <strong>de</strong> begroting <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
stadsbestuur.<br />
De activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> G<strong>en</strong>t, als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> TSE project, war<strong>en</strong> erop gericht ervaring te<br />
verwerv<strong>en</strong>. An<strong>de</strong>rs dan <strong>de</strong> lokale acties <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
partners Southampton <strong>en</strong> Rotterdam, die specifieke<br />
op<strong>en</strong>bare di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> sociale project<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
opgezet, probeer<strong>de</strong> G<strong>en</strong>t reeds bestaan<strong>de</strong><br />
process<strong>en</strong> <strong>en</strong> procedures te veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. Op alle<br />
gebied<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> toepassing<strong>en</strong> <strong>en</strong> acties<br />
opgestart. Sommig<strong>en</strong> leverd<strong>en</strong> meer resultat<strong>en</strong> op<br />
dan an<strong>de</strong>r<strong>en</strong>, maar ze leverd<strong>en</strong>, analytisch gezi<strong>en</strong>,<br />
allemaal nuttige <strong>en</strong> interessante less<strong>en</strong> <strong>van</strong>uit<br />
e<strong>en</strong> analytisch oogpunt. De eig<strong>en</strong>lijke red<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> hoofddoel is dat <strong>de</strong> stad <strong>en</strong> <strong>het</strong> stadsbestuur<br />
volledig toegankelijk word<strong>en</strong>. De focus werd gericht<br />
op op<strong>en</strong>bare di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing, communicatie,<br />
sociale economie <strong>en</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid, maar <strong>de</strong><br />
verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> toegang tot op<strong>en</strong>bare gebouw<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> op<strong>en</strong>bare domein, wat slecht was <strong>door</strong> <strong>de</strong><br />
historische omgeving <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad <strong>en</strong> vroegere<br />
inactiviteit, stond c<strong>en</strong>traal.<br />
20
Wanneer m<strong>en</strong> dacht dat <strong>de</strong> ontwikkel<strong>de</strong> acties<br />
succesvol war<strong>en</strong>, werd<strong>en</strong> <strong>de</strong> noodzakelijke stapp<strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong> om ze in e<strong>en</strong> structurele vorm te<br />
integrer<strong>en</strong>. Tot op hed<strong>en</strong> zijn, als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
“M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> Handicap” Beleidsnota 2010 <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> Stadsbestuur, meer<strong>de</strong>re acties opgezet met<br />
40 prioritaire maatregel<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> toegankelijker<br />
G<strong>en</strong>t. Van <strong>en</strong>kele <strong>van</strong> <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong> initiatiev<strong>en</strong><br />
moet <strong>het</strong> effect op lange termijn echter nog word<strong>en</strong><br />
beoor<strong>de</strong>eld <strong>en</strong> daarna moet beslot<strong>en</strong> word<strong>en</strong> of zij<br />
geregeld opnieuw moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> beoor<strong>de</strong>eld.<br />
Het Stadsbestuur heeft al beslot<strong>en</strong> tot on<strong>de</strong>rzoek<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> behoeft<strong>en</strong> <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap of<br />
chronische aando<strong>en</strong>ing in G<strong>en</strong>t. De resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
dit on<strong>de</strong>rzoek, dat i<strong>de</strong>aliter wordt herhaald, vorm<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> basis voor toekomstige beleidsbeslissing<strong>en</strong>. Als<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> TSE- project was <strong>de</strong> focus er<br />
sterk op gericht om <strong>de</strong> initiatiev<strong>en</strong> met <strong>de</strong> doelgroep,<br />
maatschappelijke organisaties <strong>en</strong> stadsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> te<br />
volg<strong>en</strong>, met vervolg<strong>en</strong>s <strong>de</strong> levering <strong>van</strong> <strong>de</strong> eerste<br />
resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> on<strong>de</strong>rzoeksteam.<br />
Als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> on<strong>de</strong>rzoek werd<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal<br />
stapp<strong>en</strong> gezet die, binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> hele stadorganisatie,<br />
<strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> e<strong>en</strong> geïntegreer<strong>de</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> geïntegreer<strong>de</strong> toegang <strong>en</strong> e<strong>en</strong> inclusieve<br />
normale b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong> sociale achterstand<br />
<strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap bevor<strong>de</strong>rd<strong>en</strong>.<br />
In sam<strong>en</strong>hang met <strong>het</strong> Europese jaar <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
Bestrijding <strong>van</strong> Armoe<strong>de</strong> <strong>en</strong> Exclusie werd op <strong>het</strong><br />
risico <strong>van</strong> meer<strong>de</strong>re achterstandsfactor<strong>en</strong> gewez<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> op <strong>de</strong> precaire inkom<strong>en</strong>ssituatie waarin vele<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap zich bevind<strong>en</strong>.<br />
Tot 2008 was G<strong>en</strong>t formeel niet verplicht om<br />
toegankelijkheid te garan<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. In 2010 kwam<br />
er nieuwe regelgeving <strong>van</strong> <strong>de</strong> regionale Vlaamse<br />
overheid die toegankelijkheidverbetering<strong>en</strong> als<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> bouwvergunning<strong>en</strong> vereiste.<br />
E<strong>en</strong> geïntegreerd beleid voor geïntegreer<strong>de</strong><br />
toegankelijkheid vereiste <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong>heid <strong>van</strong><br />
meer<strong>de</strong>re stadsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> partners. De stad<br />
creëer<strong>de</strong> <strong>de</strong> voltijdsfunctie Toegankelijkheidsbeambte.<br />
De mogelijkheid werd on<strong>de</strong>rzocht om e<strong>en</strong><br />
toegankelijkheidsgroep op stadsniveau op te zett<strong>en</strong>.<br />
De groep zou bestaan uit alle rele<strong>van</strong>te af<strong>de</strong>ling<strong>en</strong><br />
om te beoor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> waar meer coördinatie mogelijk<br />
was. De di<strong>en</strong>stlevering<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> toegankelijkheidsadviseur zijn on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> beschikbare instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> waarover <strong>de</strong><br />
Toegankelijkheidsbeambte beschikt. De inbr<strong>en</strong>g <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> adviseur werd gevraagd voor bouwvergunning<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> in meer<strong>de</strong>re grote sociale sector<strong>en</strong> werd<strong>en</strong><br />
toegankelijkheids<strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong> uitgevoerd. De<br />
resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> follow-up<br />
leverd<strong>en</strong> speelruimte op voor <strong>de</strong>ze sector<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
maakt<strong>en</strong> e<strong>en</strong> evaluatie mogelijk ter bepaling of ze<br />
daadwerkelijk veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> geboekt <strong>en</strong><br />
om uit <strong>de</strong>ze experim<strong>en</strong>t<strong>en</strong> less<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> toekomst<br />
te trekk<strong>en</strong>. De rol <strong>van</strong> Toegankelijkheidsbeambte<br />
is nu e<strong>en</strong> erk<strong>en</strong><strong>de</strong> functie met verbeterd zicht<br />
op plaatselijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, <strong>en</strong> <strong>het</strong> is niet meer e<strong>en</strong><br />
simpel on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> e<strong>en</strong> functionele af<strong>de</strong>ling<br />
binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> af<strong>de</strong>ling Bevolking <strong>en</strong> Welvaart. Hij is<br />
aanwezig bij meer<strong>de</strong>re adviesorgan<strong>en</strong> zoals <strong>de</strong><br />
Conservatiegroep, Stadsplanning <strong>en</strong> <strong>het</strong> Ag<strong>en</strong>tschap<br />
voor Ste<strong>de</strong>lijke ontwikkeling.<br />
Zowel <strong>de</strong> aanpak <strong>van</strong> <strong>het</strong> stadsbeleid als <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
TSE-project was gericht op m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
of chronische ziekte. Er werd nauw sam<strong>en</strong>gewerkt<br />
met <strong>de</strong> ste<strong>de</strong>lijke Adviesraad <strong>van</strong> M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> Handicap <strong>en</strong> gebruikers nam<strong>en</strong> <strong>de</strong>el aan<br />
<strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong> of bewustwordingscampagnes. Er<br />
werd<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong> voor gebruikersgroep<strong>en</strong><br />
georganiseerd <strong>en</strong>, als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> eer<strong>de</strong>r<br />
g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoek naar <strong>de</strong> behoeft<strong>en</strong>, ontving<strong>en</strong><br />
in G<strong>en</strong>t 300 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap e<strong>en</strong> <strong>en</strong>quête.<br />
21
Seminarie geïntegreer<strong>de</strong><br />
toegankelijkheid<br />
Tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> seminar over geïntegreer<strong>de</strong><br />
toegankelijkheid kond<strong>en</strong> expertises uitgewisseld<br />
word<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> bood m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die verantwoor<strong>de</strong>lijk<br />
zijn voor toegankelijkheid <strong>de</strong> geleg<strong>en</strong>heid contact<br />
te hebb<strong>en</strong> met meer<strong>de</strong>re provinciale <strong>en</strong> plaatselijke<br />
autoriteit<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r seminar besprak <strong>de</strong><br />
complexe relatie tuss<strong>en</strong> behoud <strong>van</strong> <strong>de</strong> g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong><br />
monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> toegankelijkheid.<br />
Toegankelijke Communicaties<br />
An<strong>de</strong>re activiteit<strong>en</strong> richtt<strong>en</strong> zich meer op<br />
toegankelijkheid <strong>van</strong> communicatie <strong>en</strong> aanbod<br />
<strong>van</strong> op<strong>en</strong>bare di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. G<strong>en</strong>t is e<strong>en</strong> pionier<br />
in Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> wat betreft <strong>de</strong> organisatie <strong>van</strong><br />
toegankelijke ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, waar <strong>de</strong> uitdaging is<br />
om <strong>de</strong>ze ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong> toegankelijk te mak<strong>en</strong> voor<br />
ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong>. Er werd on<strong>de</strong>rzocht wat <strong>de</strong> mogelijkheid<br />
is om ev<strong>en</strong>tuele voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> te maximaliser<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>de</strong><br />
aanbesteding <strong>en</strong> <strong>het</strong> aanbestedingproces <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
stadsbestuur voor e<strong>en</strong> bre<strong>de</strong>re focus, zowel intern<br />
als met externe leveranciers, op toegankelijkheid of<br />
werkgeleg<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> rechteloze groep<strong>en</strong>. In 2010<br />
werd e<strong>en</strong> niet-discriminatieclausule toegevoegd aan<br />
<strong>de</strong> aanbestedingsspecificaties voor ingekochte<br />
goe<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>het</strong> stadsbestuur. In<br />
2011 werd dit uitgebreid naar gift<strong>en</strong> <strong>en</strong> subsidies<br />
die <strong>door</strong> <strong>het</strong> stadsbestuur aan externe organisaties<br />
word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>. Tijd<strong>en</strong>s <strong>het</strong> project werd<strong>en</strong><br />
meer<strong>de</strong>re acties beproefd waaron<strong>de</strong>r; re-evaluatie<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> huidige aanbod <strong>van</strong> toegankelijke<br />
ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, verspreiding <strong>van</strong> informatie <strong>en</strong><br />
begeleiding <strong>van</strong> ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>torganisator<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>test<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> integraal toegankelijke<br />
theaterproductie. De theaterproductie was e<strong>en</strong><br />
succes, hoewel er <strong>en</strong>kele misverstand<strong>en</strong> war<strong>en</strong><br />
tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> professionals die betrokk<strong>en</strong><br />
war<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> uitvoering. Dit b<strong>en</strong>adrukte <strong>de</strong> behoefte<br />
aan ver<strong>de</strong>re coördinatie.<br />
On<strong>de</strong>rzoek <strong>van</strong> project<strong>en</strong>, gebouw<strong>en</strong>,<br />
communicatiekanal<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> is interessant,<br />
maar <strong>het</strong> bereikt niet altijd <strong>de</strong> daadwerkelijke<br />
toegankelijkheid. Zelfs met <strong>door</strong>gevoer<strong>de</strong><br />
aanpassing<strong>en</strong> lever<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze <strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong> pas<br />
resultaat op <strong>en</strong> zijn ze alle<strong>en</strong> rele<strong>van</strong>t wanneer<br />
ze daadwerkelijk leid<strong>en</strong> tot meer gebruik <strong>van</strong><br />
eer<strong>de</strong>r achtergestel<strong>de</strong> of on<strong>de</strong>rverteg<strong>en</strong>woordig<strong>de</strong><br />
doelgroep<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> uitdaging hier is om te zi<strong>en</strong><br />
hoe informatieve <strong>en</strong> externe communicatie over<br />
toegankelijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong> bereikt. Er<br />
werd<strong>en</strong> vier acties on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong>:<br />
22
• E<strong>en</strong> behoefte-<strong>en</strong>quête<br />
• Beoor<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> e<strong>en</strong> website<br />
http://www.toevla.be/ die werd ontwikkeld <strong>door</strong><br />
<strong>de</strong> Vlaamse regionale overheid met informatie<br />
over <strong>de</strong> toegankelijkheid <strong>van</strong> op<strong>en</strong>bare<br />
gebouw<strong>en</strong>, faciliteit<strong>en</strong>, <strong>en</strong> vrijetijdsbesteding- <strong>en</strong><br />
gastvrijheidsbedrijv<strong>en</strong><br />
• Oprichting <strong>van</strong> e<strong>en</strong> online GIS (Geografisch<br />
Informatiesysteem) dat inwoners met e<strong>en</strong><br />
handicap in staat stelt om faciliteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
te zi<strong>en</strong> die toegankelijk voor h<strong>en</strong> zijn<br />
• De evaluatie <strong>van</strong> e<strong>en</strong> softwareprogramma<br />
(CAVE) dat beeld<strong>en</strong> projecteert voor e<strong>en</strong> 3-D<br />
virtueel beeld <strong>van</strong> historische gebouw<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
plaats<strong>en</strong> die an<strong>de</strong>rs ontoegankelijk zoud<strong>en</strong> zijn<br />
voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
http://www.g<strong>en</strong>t.be/eCacheTHE/1/66/719.html<br />
Het on<strong>de</strong>rzoek is voltooid, <strong>de</strong> GIS-di<strong>en</strong>st is<br />
beschikbaar <strong>en</strong> <strong>het</strong> wordt als e<strong>en</strong> goed praktijkmo<strong>de</strong>l<br />
beschouwd. De an<strong>de</strong>re online hulpmid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> werd<strong>en</strong><br />
echter niet voortgezet.<br />
Om <strong>de</strong> sociale inclusie <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
handicap te bevor<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>en</strong> om <strong>de</strong>ze doelgroep<br />
effectief te bereik<strong>en</strong>, werd<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong> georganiseerd waaron<strong>de</strong>r<br />
gespreksgroep<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> lunch, e<strong>en</strong> diner in<br />
<strong>het</strong> donker, ron<strong>de</strong>tafelgesprekk<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook seminars<br />
die werd<strong>en</strong> bezocht <strong>door</strong> <strong>de</strong> partnersted<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
an<strong>de</strong>re belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> twee<strong>de</strong> doel <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong>ze ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong> was <strong>de</strong> vergroting <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
bewustwording bij <strong>de</strong> doelgroep zelf <strong>en</strong> bij an<strong>de</strong>re<br />
betrokk<strong>en</strong> groep<strong>en</strong>, <strong>de</strong> stadsaf<strong>de</strong>ling<strong>en</strong>, experts<br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap <strong>van</strong> G<strong>en</strong>t in zijn geheel. In <strong>het</strong><br />
ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rwerp voor <strong>de</strong><br />
emancipatie <strong>en</strong> <strong>de</strong> zelfbeschikking <strong>van</strong> <strong>de</strong> doelgroep<br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> overlapping met <strong>de</strong> activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re<br />
TSE-partners, werd<strong>en</strong> meer<strong>de</strong>re veldbezoek<strong>en</strong><br />
georganiseerd <strong>en</strong> geanalyseerd op <strong>het</strong> gebied <strong>van</strong><br />
sociale economie, beroepsopleiding, on<strong>de</strong>rsteund<br />
werk <strong>en</strong> arbeidsbemid<strong>de</strong>ling.<br />
De stad G<strong>en</strong>t richt zich op <strong>het</strong> vervull<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
voorbeeldrol als beleidsmaker, maar ook als e<strong>en</strong> grote,<br />
regionale werkgever. In 2010/2011 heeft <strong>de</strong> stad G<strong>en</strong>t<br />
zich erop gericht e<strong>en</strong> betere werkgever te word<strong>en</strong> voor<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap <strong>en</strong> h<strong>en</strong> in staat te stell<strong>en</strong><br />
met <strong>de</strong> organisatie mee te groei<strong>en</strong> <strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s wil <strong>de</strong><br />
stad belangrijke succesfactor<strong>en</strong> beter begrijp<strong>en</strong>.<br />
ROTTERDAM<br />
Het stadsbestuur <strong>van</strong> Rotterdam koos ervoor haar<br />
activiteit<strong>en</strong> te focuss<strong>en</strong> op <strong>de</strong> verbetering <strong>van</strong> vraag<br />
<strong>en</strong> aanbod op <strong>de</strong> arbeidsmarkt. Deze activiteit<strong>en</strong><br />
richt<strong>en</strong> zich ook op <strong>de</strong> we<strong>de</strong>rzijdse on<strong>de</strong>rsteuning<br />
<strong>van</strong> plaatselijke programma’s, gerelateerd aan<br />
arbeidsmarktontwikkeling, regionale <strong>en</strong> ste<strong>de</strong>lijke<br />
economie <strong>en</strong> ste<strong>de</strong>lijk gezondheidsbeleid.<br />
Arbeidsmarkt<br />
ontwikkelingsprogramma<br />
Het plaatselijke arbeidsmarktbeleid introduceert<br />
e<strong>en</strong> visie die gericht is op e<strong>en</strong> inclusieve economie<br />
waarin <strong>de</strong> economische <strong>en</strong> sociale perspectiev<strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>rling verbond<strong>en</strong> zijn. De lei<strong>de</strong>rschapsrol <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> stad is <strong>van</strong> groot belang ter verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
<strong>kwaliteit</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt <strong>en</strong> daar<strong>door</strong> ook<br />
<strong>de</strong> verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> sociale <strong>en</strong> economische<br />
veerkracht. Het stadsbestuur besloot e<strong>en</strong> programma<br />
op te zett<strong>en</strong> dat reageert op <strong>de</strong> ontwikkeling<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> arbeidsmarkt <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werkt met strategische<br />
belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong> in bedrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> in <strong>het</strong> on<strong>de</strong>rwijs.<br />
Inclusieve economie<br />
De theorie is dat <strong>de</strong> arbeidsmarkt grot<strong>en</strong><strong>de</strong>els<br />
zelfreguler<strong>en</strong>d is, maar dat aan <strong>de</strong> zij<strong>de</strong> <strong>van</strong><br />
zowel vraag als aanbod imperfecties bestaan.<br />
Om <strong>de</strong>ze situatie te verbeter<strong>en</strong> werkt <strong>het</strong><br />
programma met <strong>het</strong> concept <strong>van</strong> e<strong>en</strong> inclusieve<br />
economie. E<strong>en</strong> inclusieve economie houdt<br />
rek<strong>en</strong>ing met <strong>de</strong> economische, sociale <strong>en</strong><br />
educatieve arbeidsvoor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook met <strong>de</strong><br />
kost<strong>en</strong> <strong>van</strong> exclusie <strong>en</strong> niet-<strong>de</strong>elname aan <strong>de</strong>ze<br />
drie gebied<strong>en</strong>. Rotterdam heeft e<strong>en</strong> traditie <strong>van</strong><br />
werk<strong>en</strong> met an<strong>de</strong>re belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong> om <strong>het</strong><br />
arbeidsmarktbeleid te verbeter<strong>en</strong>. Sam<strong>en</strong>werking<br />
wordt niet alle<strong>en</strong> beschouwd als goed<br />
bestuur, maar <strong>het</strong> levert ook waar<strong>de</strong> op in e<strong>en</strong><br />
omgeving <strong>van</strong> slink<strong>en</strong><strong>de</strong> mid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> voor alle<br />
belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong>. Hoe meer doel<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> verbond<strong>en</strong>, <strong>de</strong>s te meer voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> last<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ge<strong>de</strong>eld <strong>en</strong> <strong>de</strong>s te meer<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> er overblijv<strong>en</strong>.<br />
23
Regionaal <strong>en</strong> ste<strong>de</strong>lijk economisch<br />
programma<br />
De theorie is dat <strong>de</strong> arbeidsmarkt grot<strong>en</strong><strong>de</strong>els<br />
zelfreguler<strong>en</strong>d is, maar dat aan <strong>de</strong> zij<strong>de</strong> <strong>van</strong> zowel<br />
vraag als aanbod imperfecties bestaan. Om <strong>de</strong>ze<br />
situatie te verbeter<strong>en</strong> werkt <strong>het</strong> programma met <strong>het</strong><br />
concept <strong>van</strong> e<strong>en</strong> inclusieve economie. E<strong>en</strong> inclusieve<br />
economie houdt rek<strong>en</strong>ing met <strong>de</strong> economische,<br />
sociale <strong>en</strong> educatieve arbeidsvoor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook<br />
met <strong>de</strong> kost<strong>en</strong> <strong>van</strong> exclusie <strong>en</strong> niet-<strong>de</strong>elname aan<br />
<strong>de</strong>ze drie gebied<strong>en</strong>. Rotterdam heeft e<strong>en</strong> traditie<br />
<strong>van</strong> werk<strong>en</strong> met an<strong>de</strong>re belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong> om <strong>het</strong><br />
arbeidsmarktbeleid te verbeter<strong>en</strong>. Sam<strong>en</strong>werking<br />
wordt niet alle<strong>en</strong> beschouwd als goed bestuur,<br />
maar <strong>het</strong> levert ook waar<strong>de</strong> op in e<strong>en</strong> omgeving <strong>van</strong><br />
slink<strong>en</strong><strong>de</strong> mid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> voor alle belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong>.<br />
Hoe meer doel<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> verbond<strong>en</strong>, <strong>de</strong>s te<br />
meer voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>en</strong> last<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ge<strong>de</strong>eld <strong>en</strong> <strong>de</strong>s te<br />
meer mogelijkhed<strong>en</strong> er overblijv<strong>en</strong>.<br />
Gezondheid in <strong>de</strong> stad<br />
De stad Rotterdam heeft <strong>de</strong> ambitie <strong>het</strong><br />
gezondheidsniveau <strong>van</strong> <strong>de</strong> inwoners <strong>van</strong> Rotterdam<br />
t<strong>en</strong> opzichte <strong>van</strong> <strong>het</strong> Ne<strong>de</strong>rlands gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> te<br />
vergrot<strong>en</strong>. Dit is belangrijk voor zowel <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> inwoners als voor <strong>het</strong> versterk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
socio-economische <strong>kwaliteit</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad. Als<br />
inwoners zichzelf als gezond zi<strong>en</strong> dan draagt dit op<br />
zichzelf al bij tot e<strong>en</strong> grotere zelfredzaamheid <strong>en</strong><br />
min<strong>de</strong>r impact op di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> in <strong>de</strong> zorg <strong>en</strong> bijstand.<br />
Uitein<strong>de</strong>lijk gaat <strong>het</strong> erom dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
verantwoor<strong>de</strong>lijkheid nem<strong>en</strong> voor hun eig<strong>en</strong><br />
gezondheid, gesteund <strong>door</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te<br />
Rotterdam. On<strong>de</strong>rzoek <strong>door</strong> <strong>het</strong> Erasmus Medisch<br />
C<strong>en</strong>trum heeft <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> gezondheidsproblem<strong>en</strong><br />
in Rotterdam aangetroff<strong>en</strong>:<br />
• De noodzaak <strong>van</strong> opleiding, in <strong>het</strong> bijzon<strong>de</strong>r<br />
voor arbeidsmarktparticipatie<br />
• E<strong>en</strong> gezon<strong>de</strong> lev<strong>en</strong>sstijl <strong>en</strong> gedrag (ook<br />
gestimuleerd <strong>door</strong> zorgc<strong>en</strong>tra in sam<strong>en</strong>werking<br />
met sociaal werk, school, werk, etc.)<br />
• E<strong>en</strong> gezon<strong>de</strong> fysieke omgeving – zoals<br />
lucht<strong>kwaliteit</strong> (binn<strong>en</strong> <strong>en</strong> buit<strong>en</strong>), geluid, gro<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> ontwerp<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schappelijke<br />
plaats in <strong>de</strong> op<strong>en</strong> lucht<br />
• E<strong>en</strong> gezon<strong>de</strong> sociale omgeving (zich veilig<br />
voel<strong>en</strong>, sociale participatie, inclusie <strong>en</strong><br />
sociale cohesie).<br />
Om e<strong>en</strong> groter effect te bereik<strong>en</strong>, moet <strong>het</strong> belang<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> goe<strong>de</strong> gezondheid word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in<br />
e<strong>en</strong> reeks programma’s <strong>en</strong> activiteit<strong>en</strong>, zowel voor<br />
<strong>de</strong> stad Rotterdam als voor haar lokale partners.<br />
E<strong>en</strong> gezondheidsstrategie moet niet alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> doel<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te zijn maar ook e<strong>en</strong> manier om <strong>de</strong><br />
specifieke doel<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> partners te realiser<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke intersectorale b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<br />
betek<strong>en</strong>t meer partners <strong>en</strong> <strong>het</strong> leidt tot e<strong>en</strong> gezon<strong>de</strong>r<br />
Rotterdam.<br />
Druk op <strong>de</strong> droomstroming <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt<br />
E<strong>en</strong> combinatie <strong>van</strong> nieuwe regelgeving,<br />
bezuiniging<strong>en</strong> <strong>en</strong> veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> in uitkeringseis<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong> druk opgevoerd op <strong>het</strong> bereik<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> doel<strong>en</strong> <strong>van</strong> arbeidsmarktprogramma’s ter<br />
verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> toegang <strong>en</strong> vooruitgang binn<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> arbeidsmarkt.<br />
In Rotterdam moet elke uitkeringsgerechtig<strong>de</strong><br />
t<strong>en</strong> minste 20 uur per week <strong>de</strong>elnem<strong>en</strong>. Deze<br />
<strong>de</strong>elname is allereerst gefocust op <strong>het</strong> bereik<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
economische onafhankelijkheid <strong>en</strong> op stabilisatie<br />
of vooruitgang op <strong>de</strong> participatielad<strong>de</strong>r. Het<br />
uitein<strong>de</strong>lijke doel is <strong>de</strong> hoogste tree op <strong>de</strong> lad<strong>de</strong>r,<br />
zodat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> niet langer financiële on<strong>de</strong>rsteuning<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te nodig hebb<strong>en</strong>.<br />
In <strong>de</strong> kom<strong>en</strong><strong>de</strong> jar<strong>en</strong> zal <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te<br />
verantwoor<strong>de</strong>lijk zijn voor <strong>de</strong> <strong>de</strong>elname <strong>van</strong> grote<br />
groep<strong>en</strong> nieuwe m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. Tegelijkertijd slink<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
beschikbare budgett<strong>en</strong>. De ambitie is, <strong>en</strong> blijft, om<br />
zoveel mogelijk m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> regelmatig te lat<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>,<br />
waar nodig met salarisdisp<strong>en</strong>satie. Er zal veel moeite<br />
gedaan moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> om werkgevers te motiver<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> te adviser<strong>en</strong> over mogelijkhed<strong>en</strong> voor hun bedrijf.<br />
Daarnaast moet <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>teraad effectiever<br />
gebruik mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> haar eig<strong>en</strong> infrastructuur om<br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>el<strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in staat te stell<strong>en</strong> op <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt te groei<strong>en</strong>.<br />
24
DAAD<br />
De Rotterdams TSE-activiteit<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> verricht <strong>door</strong><br />
DAAD. DAAD is <strong>het</strong> di<strong>en</strong>stc<strong>en</strong>trum voor werkgevers<br />
in Rotterdam, <strong>en</strong> <strong>het</strong> is e<strong>en</strong> combinatie<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> private sector<strong>en</strong>, geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> UWV<br />
(Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekering<strong>en</strong>).<br />
Omdat <strong>het</strong> werkaanbod vaak niet met <strong>de</strong> vraag<br />
overe<strong>en</strong>komt, spant DAAD zich specifiek in om dit<br />
gat te dicht<strong>en</strong> op <strong>de</strong> regionale arbeidsmarkt,<br />
in sam<strong>en</strong>werking met Rotterdamse bedrijv<strong>en</strong>. Als<br />
e<strong>en</strong> di<strong>en</strong>stc<strong>en</strong>trum voor werkgevers zet DAAD<br />
zich t<strong>en</strong> eerste in om werkgevers te help<strong>en</strong> om te<br />
voldo<strong>en</strong> aan hun vraag naar personeel. DAAD trekt<br />
ongeveer 44.000 geregistreer<strong>de</strong> werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
uit <strong>de</strong> bestand<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> UWV, Sociale zak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Werkgeleg<strong>en</strong>heid <strong>en</strong> re-integratie bedrijv<strong>en</strong>. Wanneer<br />
werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> <strong>de</strong> vaardighed<strong>en</strong> die aansluit<strong>en</strong> op<br />
<strong>de</strong> arbeidsmarkt of <strong>de</strong> vereiste startkwalificaties niet<br />
bezitt<strong>en</strong>, biedt DAAD ze <strong>de</strong> mogelijkheid voor e<strong>en</strong><br />
voortraject waarin zij hun uitkering behoud<strong>en</strong>. DAAD<br />
biedt e<strong>en</strong> leerplaats <strong>en</strong>/ of opleiding aan om <strong>de</strong><br />
afstand met <strong>de</strong> arbeidsmarkt te verklein<strong>en</strong>.<br />
On<strong>de</strong>rtuss<strong>en</strong> ler<strong>en</strong> <strong>de</strong> werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> sociale<br />
vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> werkroutines. Ze ontwikkel<strong>en</strong><br />
realistische doel<strong>en</strong> <strong>en</strong> richt<strong>en</strong> zich op <strong>het</strong> realiser<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> hun pot<strong>en</strong>tieel.<br />
Alle DAAD activiteit<strong>en</strong> war<strong>en</strong> gefocust op (jonge)<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die problem<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met <strong>het</strong> vind<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> werk, met als algeme<strong>en</strong> doel <strong>de</strong> minimalisatie<br />
<strong>van</strong> sociale exclusie <strong>door</strong> <strong>het</strong> leid<strong>en</strong> <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
naar <strong>de</strong> reguliere arbeidsmarkt. Project<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> opleidingscursus in combinatie met e<strong>en</strong><br />
werkon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el (opleiding op <strong>de</strong> werkplaats). Om<br />
toezicht te houd<strong>en</strong> op <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
project<strong>en</strong>, werd ook e<strong>en</strong> evaluatiemo<strong>de</strong>l ontwikkeld.<br />
De activiteit<strong>en</strong> die werd<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong> als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> TSE project war<strong>en</strong>:<br />
• Revit Rotterdam/ Nieuwe ban<strong>en</strong> in <strong>de</strong> hav<strong>en</strong><br />
• Watch Out<br />
• Zorgproject<br />
• Evaluatiemo<strong>de</strong>l<br />
• City Stewards<br />
• SeeMe@work / DAAD inbeeld<br />
25
Revit Rotterdam/ Nieuwe ban<strong>en</strong> in<br />
<strong>de</strong> hav<strong>en</strong><br />
Drie grote factor<strong>en</strong> war<strong>en</strong> <strong>de</strong> katalysator voor <strong>de</strong>ze<br />
activiteit:<br />
• Verhoog<strong>de</strong> werkeloosheid on<strong>de</strong>r jonger<strong>en</strong> <strong>door</strong><br />
<strong>de</strong> economische crisis<br />
• Het wegtrekk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> Rotterdamse hav<strong>en</strong> uit<br />
<strong>de</strong> stad<br />
• De verou<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong> beroepsbevolking<br />
E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re zaak voor <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
project was om te prober<strong>en</strong> <strong>de</strong> hav<strong>en</strong>bedrijv<strong>en</strong> te<br />
stimuler<strong>en</strong> meer divers personeel aan te nem<strong>en</strong>.<br />
Het project werd uitgevoerd <strong>door</strong> <strong>de</strong> hav<strong>en</strong><br />
Rotterdam, <strong>het</strong> Scheepvaart <strong>en</strong> Transport College<br />
(StC), <strong>de</strong> vrachtbedrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> DAAD.<br />
Nieuwe ban<strong>en</strong> in <strong>de</strong> hav<strong>en</strong> drag<strong>en</strong> ook bij aan <strong>de</strong><br />
revitaliseringstrategie <strong>van</strong> <strong>de</strong> Rotterdamse hav<strong>en</strong>.<br />
Met <strong>de</strong> fysieke beweging <strong>van</strong> <strong>de</strong> Rotterdamse hav<strong>en</strong><br />
ver<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad af, werd <strong>de</strong> hav<strong>en</strong> steeds min<strong>de</strong>r<br />
verbond<strong>en</strong> met plaatselijke (in <strong>het</strong> bijzon<strong>de</strong>r jonge)<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>.<br />
Het project liet <strong>het</strong> DAAD-arbeidsbureau<br />
sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> met <strong>de</strong>Rotterdamse hav<strong>en</strong>autoriteit<strong>en</strong><br />
om stageplaats<strong>en</strong> bij vrachtbedrijv<strong>en</strong> te bied<strong>en</strong>.<br />
Jonge m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> 24 <strong>en</strong> zon<strong>de</strong>r opleiding<br />
werd<strong>en</strong> aangemoedigd e<strong>en</strong> carrière te beginn<strong>en</strong><br />
in <strong>de</strong> vrachtsector <strong>door</strong> e<strong>en</strong> leer- <strong>en</strong> werkproces.<br />
Tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> cursus <strong>van</strong> 40 wek<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> <strong>de</strong> 50<br />
kandidat<strong>en</strong> opgeleid tot assist<strong>en</strong>t operationeel<br />
me<strong>de</strong>werker. Deelnemers werkt<strong>en</strong> 4 dag<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
week, ler<strong>en</strong>d op <strong>het</strong> werk, met 1 studiedag per week<br />
on<strong>de</strong>r begeleiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> Scheepvaart <strong>en</strong> Transport<br />
College. Elke <strong>de</strong>elnemer ontving 4 maand<strong>en</strong> lang<br />
e<strong>en</strong> stagevergoeding, gevolgd <strong>door</strong> e<strong>en</strong> contract<br />
<strong>van</strong> minimaal 12 maand<strong>en</strong>, indi<strong>en</strong> succesvol. Na <strong>het</strong><br />
afstu<strong>de</strong>r<strong>en</strong> kreeg meer dan 80% <strong>van</strong> <strong>de</strong> werknemers<br />
<strong>de</strong> kans om e<strong>en</strong> allround operationeel me<strong>de</strong>werker<br />
te word<strong>en</strong>, wat hun vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> vooruitzicht<strong>en</strong><br />
behoorlijk vergrootte. De succesfactor<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> project tot op dit mom<strong>en</strong>t zijn <strong>de</strong> wil <strong>van</strong><br />
vrachtbedrijv<strong>en</strong> om te invester<strong>en</strong> in <strong>de</strong>ze doelgroep<br />
<strong>en</strong> ook <strong>de</strong> wil <strong>van</strong> <strong>de</strong> kandidat<strong>en</strong> om te invester<strong>en</strong> in<br />
zichzelf <strong>door</strong> hun eig<strong>en</strong> motivatie. Het project is tot<br />
nu toe geslaagd in <strong>het</strong> verschaff<strong>en</strong> <strong>van</strong> werk voor<br />
meer dan 200 jonge m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in Rotterdam.<br />
Aan <strong>het</strong> begin <strong>van</strong> 2011 werd Revit omgedoopt<br />
tot Nieuwe ban<strong>en</strong> in <strong>de</strong> hav<strong>en</strong>. In 2011 zal DAAD<br />
e<strong>en</strong> regionale di<strong>en</strong>st word<strong>en</strong> <strong>en</strong> dan kunn<strong>en</strong><br />
werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> aangr<strong>en</strong>z<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>tes ook <strong>de</strong>elnem<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> project.<br />
Daarom is e<strong>en</strong> naam die alle<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> stad<br />
Rotterdam refereert niet meer toepasselijk.<br />
Watch Out<br />
“Watch out” was gebaseerd op e<strong>en</strong> project in<br />
Vlaarding<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> opleiding <strong>van</strong> jonge m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
tot bewakingsme<strong>de</strong>werker. Het project was e<strong>en</strong><br />
partnerschap tuss<strong>en</strong> Service Di<strong>en</strong>st Werk, Vestia,<br />
Charlois <strong>en</strong> Fey<strong>en</strong>oord, <strong>en</strong> had twee doel<strong>en</strong>:<br />
jonge werkloz<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kans bied<strong>en</strong> om<br />
bewakingsme<strong>de</strong>werker te word<strong>en</strong>, <strong>en</strong> <strong>de</strong> veiligheid in<br />
kwetsbare woonwijk<strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong>.<br />
Het doel <strong>van</strong> Watch Out om woonwijk<strong>en</strong> veiliger<br />
te mak<strong>en</strong> <strong>door</strong> jonge m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> e<strong>en</strong> opleiding te<br />
bied<strong>en</strong> die zou leid<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> reguliere baan in <strong>de</strong><br />
beveiligingssector. Deelnemers werkt<strong>en</strong> vier dag<strong>en</strong><br />
per week als wijktoezichthou<strong>de</strong>r <strong>en</strong> volgd<strong>en</strong> één<br />
dag in <strong>de</strong> week e<strong>en</strong> opleiding. Na voltooiing <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
cursus hielp e<strong>en</strong> organisatie <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemers bij <strong>het</strong><br />
vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> werk in <strong>de</strong> beveiligingssector.<br />
Deelnemers werkt<strong>en</strong> in verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> op<strong>en</strong>bare<br />
plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> huisvestingscomplex<strong>en</strong>. Watch Out<br />
werkte met e<strong>en</strong> partnerschap <strong>van</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
organisaties – SDW (Service Di<strong>en</strong>st Werk), Vestia<br />
(woningstichting) <strong>en</strong> verscheid<strong>en</strong>e <strong>de</strong>elgeme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
26
Zorgproject<br />
Het Zorgproject was e<strong>en</strong> testactiviteit met als<br />
doel <strong>de</strong> verbetering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>door</strong>lop<strong>en</strong>d tekort aan<br />
personeel in <strong>de</strong> zorgsector <strong>en</strong> tegelijkertijd<br />
alle<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs te help<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
werk <strong>door</strong> flexibele werkoplossing<strong>en</strong>. Het project<br />
richt zich op <strong>het</strong> creër<strong>en</strong> <strong>van</strong> werkplekk<strong>en</strong> die zijn<br />
aangepast aan <strong>de</strong> behoeft<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>elnemers -<br />
bijvoorbeeld <strong>door</strong> werktijd<strong>en</strong> te bied<strong>en</strong> die pass<strong>en</strong><br />
tuss<strong>en</strong> schooltijd<strong>en</strong>, <strong>en</strong> <strong>het</strong> bied<strong>en</strong> <strong>van</strong> wekelijks<br />
gecontracteer<strong>de</strong> ur<strong>en</strong> <strong>van</strong> 28 uur.<br />
Rijnmond Re-integratie B.V levert personeel<br />
voor <strong>de</strong> Wet Maatschappelijke On<strong>de</strong>rsteuning<br />
in verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> instanties in <strong>het</strong> ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
5%-regeling. De 5%-regeling werd in 1996 ingevoerd<br />
ter vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>het</strong> aantal werkloz<strong>en</strong>. Elk<br />
bedrijf dat zich inschrijft voor or<strong>de</strong>rs die word<strong>en</strong><br />
uitgeschrev<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te Rotterdam voor<br />
e<strong>en</strong> bedrag hoger dan €225.000 is verplicht om<br />
minimaal 5% <strong>van</strong> <strong>het</strong> bedrag te bested<strong>en</strong> aan <strong>het</strong><br />
creër<strong>en</strong> <strong>van</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die<br />
langer dan 6 maand<strong>en</strong> werkloos zijn; stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
die gerichte opleiding <strong>en</strong> werk combiner<strong>en</strong>,<br />
stagiaires, m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> opleiding volg<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die gesteund word<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>de</strong> Wet Sociale<br />
Werkvoorzi<strong>en</strong>ing. Omdat <strong>de</strong> lokale autoriteit inkoopt<br />
valt <strong>het</strong> on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> Wet Maatschappelijk On<strong>de</strong>rnem<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> als werkgever valt <strong>de</strong>ze on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> 5%-regeling.<br />
Deelnemers <strong>van</strong> <strong>het</strong> Zorgproject war<strong>en</strong> meestal<br />
vrouw<strong>en</strong> die als huishou<strong>de</strong>lijke hulp werkt<strong>en</strong><br />
bij m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die zorg ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>. De kandidat<strong>en</strong><br />
ontving<strong>en</strong> e<strong>en</strong> interne opleiding in <strong>de</strong> eerste<br />
twee maand<strong>en</strong> in één <strong>van</strong> <strong>de</strong> zorginstelling<strong>en</strong>. Bij<br />
voldo<strong>en</strong><strong>de</strong> bekwaamheid werd e<strong>en</strong> jaarcontract<br />
aangebod<strong>en</strong> bij Rijnmond Re-integratie B.V, met<br />
<strong>de</strong> bedoeling naar regulier werk te gaan bij <strong>de</strong><br />
organisatie. Deelnemers werkt<strong>en</strong> op basis <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
28-uur contract waar<strong>van</strong> 4 reisur<strong>en</strong>.<br />
Van <strong>de</strong> 85 geselecteerd<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> cursus,<br />
begonn<strong>en</strong> er 49 aan <strong>het</strong> project. Deelnemers war<strong>en</strong><br />
100% vrouwelijk, tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> 22 <strong>en</strong> 52 jaar oud <strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
14 verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> etnische achtergrond<strong>en</strong>, 90%<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemers war<strong>en</strong> alle<strong>en</strong>staand ou<strong>de</strong>r, <strong>en</strong><br />
90% <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemers had ge<strong>en</strong> opleiding (10%<br />
had <strong>het</strong> VMBO diploma gehaald 6 ) Deelnemers<br />
ontving<strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitkering <strong>van</strong> 6 maand<strong>en</strong> tot 3 jaar.<br />
Acht individu<strong>en</strong> stopt<strong>en</strong> met <strong>het</strong> project.<br />
Algem<strong>en</strong>e resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
Rotterdamse TSE Activiteit<strong>en</strong>:<br />
standpunt<strong>en</strong> <strong>van</strong> uitgevoer<strong>de</strong> <strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong> als<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> evaluatie b<strong>en</strong>adrukt<strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
volg<strong>en</strong><strong>de</strong>:<br />
Deelnemers<br />
Zij war<strong>en</strong> positief over:<br />
• Werkinhoud <strong>en</strong> opleiding (zelfontplooiing)<br />
• Opdo<strong>en</strong> <strong>van</strong> sociale contact<strong>en</strong><br />
• Verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse taal<br />
• Het hebb<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> gestructureerd<br />
dagschema<br />
• Financiële onafhankelijkheid<br />
• Voorbeeld voor kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
• Projectbegeleiding<br />
Maar ze war<strong>en</strong> negatief over:<br />
• Watch Out: ge<strong>en</strong> baangarantie<br />
• Inkom<strong>en</strong> is gelijk aan, of iets hoger dan<br />
bijstandsuitkering<br />
• Weinig erk<strong>en</strong>ning<br />
• Niet goed geïnformeerd over wat te<br />
verwacht<strong>en</strong> (hav<strong>en</strong>cultuur)<br />
Lerar<strong>en</strong>/werkgevers<br />
Positief over:<br />
• Motivatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemers (goe<strong>de</strong><br />
voorselectie <strong>van</strong> <strong>de</strong> kandidat<strong>en</strong>)<br />
• Sam<strong>en</strong>werking met <strong>de</strong> partners<br />
• Onverwacht extra werknemers, waarschijnlijk<br />
niet ingehuurd zon<strong>de</strong>r <strong>het</strong> project<br />
• Begeleiding <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemers<br />
• Lever<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> sociale bijdrage<br />
6 De vmbo (voorbereid<strong>en</strong>d mid<strong>de</strong>lbaar beroepson<strong>de</strong>rwijs) opleiding duurt vier jaar, <strong>van</strong> 12 tot 16 jaar. Het combineert beroepsopleiding met<br />
theoretisch on<strong>de</strong>rwijs in taal, wiskun<strong>de</strong>, geschied<strong>en</strong>is, kunst <strong>en</strong> wet<strong>en</strong>schap. Zestig proc<strong>en</strong>t <strong>van</strong> <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse scholier<strong>en</strong> volgt e<strong>en</strong><br />
vmbo- opleiding<br />
27
Geleer<strong>de</strong> less<strong>en</strong><br />
Omgaan met werkgevers:<br />
• Maak werkgevers att<strong>en</strong>t op <strong>de</strong> mogelijkheid om<br />
<strong>de</strong>elnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> project<strong>en</strong> in te hur<strong>en</strong> als<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> verbetering <strong>van</strong> hun sociale<br />
diversiteit<br />
• Informeer werkgevers over <strong>de</strong> kans<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong>elnemers, maar ook over <strong>de</strong> obstakels die<br />
ze kunn<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>kom<strong>en</strong><br />
• Zorg voor e<strong>en</strong> goe<strong>de</strong> voorselectie <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong>elnemers<br />
• Goe<strong>de</strong> interne <strong>en</strong> externe begeleiding <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong>elnemers is belangrijk<br />
• Maak goe<strong>de</strong> afsprak<strong>en</strong> waar werkgevers zich<br />
aan moet<strong>en</strong> houd<strong>en</strong>, zoals <strong>de</strong> 5%-regeling in<br />
Rotterdam<br />
• Als <strong>het</strong> over <strong>de</strong> arbeidsmarkt gaat, bouw dan<br />
voort op <strong>de</strong> sterkte <strong>van</strong> <strong>de</strong> ste<strong>de</strong>lijke economie<br />
om sociale exclusie teg<strong>en</strong> te gaan<br />
Deelnemers<br />
• Geef speciale aandacht aan uitvallers, zorg<br />
dat ze naar e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r project kunn<strong>en</strong> na uitval<br />
• Nazorg voor <strong>de</strong>elnemers die <strong>door</strong>strom<strong>en</strong> naar<br />
e<strong>en</strong> reguliere baan<br />
• Voor veel <strong>de</strong>elnemers is <strong>het</strong> lang geled<strong>en</strong><br />
dat ze les hebb<strong>en</strong> gehad <strong>en</strong> duurt <strong>het</strong> langer<br />
voordat ze zich volop kunn<strong>en</strong> richt<strong>en</strong> op<br />
on<strong>de</strong>rwijs of opleiding<br />
• Geef <strong>de</strong>elnemers <strong>de</strong> mogelijkheid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vast<br />
contract met e<strong>en</strong> (licht) hoger inkom<strong>en</strong> dan<br />
e<strong>en</strong> uitkering;<br />
• Nazorg <strong>door</strong> e<strong>en</strong> jobcoach op <strong>de</strong> werkplek<br />
draagt bij aan e<strong>en</strong> succesvolle plaatsing.<br />
• Informeer <strong>de</strong>elnemers over wat ze kunn<strong>en</strong><br />
verwacht<strong>en</strong>: <strong>de</strong> positieve <strong>en</strong> <strong>de</strong> negatieve<br />
kant<strong>en</strong><br />
• Zorg ervoor dat <strong>de</strong> vrag<strong>en</strong>lijst compleet is <strong>door</strong><br />
e<strong>en</strong> paar testinterviews te do<strong>en</strong><br />
• De mate <strong>van</strong> respons on<strong>de</strong>r jonge m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> is<br />
vaak laag. Responsperc<strong>en</strong>tages <strong>van</strong> 25 tot 30<br />
proc<strong>en</strong>t zijn ge<strong>en</strong> uitzon<strong>de</strong>ring. De oplossing<br />
is om <strong>de</strong>elnemers te bereik<strong>en</strong> via jobcoaches<br />
of an<strong>de</strong>re organisatieled<strong>en</strong> of ontmoeting<strong>en</strong> op<br />
e<strong>en</strong> plek die hun bevalt, <strong>en</strong> bied ze e<strong>en</strong> prikkel<br />
aan voor <strong>de</strong>elname<br />
• Ontwerp e<strong>en</strong> evaluatiemo<strong>de</strong>l dat compatibel<br />
is met alle huidige <strong>en</strong> toekomstige project<strong>en</strong><br />
om vergelijking<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> project<strong>en</strong> te<br />
vergemakkelijk<strong>en</strong><br />
DE TSE ‘DRIEHOEK’<br />
Tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> laatste projectvisite in G<strong>en</strong>t in 2011<br />
kwam<strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> alle partnersted<strong>en</strong><br />
bij elkaar om naar <strong>het</strong> werk <strong>van</strong> <strong>de</strong> project<strong>en</strong> tot<br />
dusver te kijk<strong>en</strong>. Als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> proces<br />
werd<strong>en</strong> meer<strong>de</strong>re activiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, die<br />
gepres<strong>en</strong>teerd werd<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> partnerschap of<br />
bezocht war<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> studiereiz<strong>en</strong>, als e<strong>en</strong><br />
driehoek uite<strong>en</strong>gezet. De driehoek werd gebruikt<br />
als e<strong>en</strong> manier om <strong>het</strong> continuüm te ton<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> soort<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> die <strong>het</strong><br />
meest on<strong>de</strong>rzocht werd<strong>en</strong> in <strong>het</strong> TSE project. Het<br />
concept werd gebruikt <strong>door</strong> <strong>de</strong> projectpartners voor<br />
<strong>de</strong> analyse <strong>en</strong> <strong>het</strong> begrip <strong>van</strong> ev<strong>en</strong>tuele belangrijke<br />
on<strong>de</strong>rligg<strong>en</strong>d elem<strong>en</strong>t (zoals <strong>de</strong> strategische <strong>en</strong><br />
beleidsachtergrond<strong>en</strong>, of rele<strong>van</strong>te nationale of<br />
plaatselijke factor<strong>en</strong>) <strong>en</strong> hier<strong>door</strong> kon <strong>de</strong> groep <strong>de</strong><br />
mogelijke overdraagbaarheid <strong>van</strong> <strong>de</strong> activiteit<strong>en</strong><br />
<strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong>. De resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze oef<strong>en</strong>ing<br />
hebb<strong>en</strong> informatie opgeleverd voor veel on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> dit rapport.<br />
Less<strong>en</strong> voor toekomstig on<strong>de</strong>rzoek<br />
• E<strong>en</strong> a<strong>de</strong>quaat registratiesysteem is cruciaal<br />
voor <strong>de</strong> effectieve meting <strong>van</strong> <strong>de</strong> resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> project; zorg dat dit registratiesysteem<br />
in nauwe sam<strong>en</strong>werking met e<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzoeker<br />
wordt opgezet<br />
• Voor e<strong>en</strong> goed verloop <strong>van</strong> <strong>de</strong> interviews is<br />
<strong>het</strong> belangrijk dat respond<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zich op hun<br />
gemak voel<strong>en</strong> zodat zij hun verhaal kunn<strong>en</strong><br />
do<strong>en</strong><br />
28
Overzicht <strong>van</strong> bestu<strong>de</strong>er<strong>de</strong> praktijk<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> TSE<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
Leg<strong>en</strong>da: S - Southampton<br />
G - G<strong>en</strong>t<br />
R - Rotterdam<br />
• Think Family S<br />
• Supporting people S<br />
• Surestart Harefield S<br />
• Werkwinkel G/Werkplein R<br />
• Millbrook (‘Overwin <strong>de</strong> Krediet crisis’) S<br />
• Freemantle Community C<strong>en</strong>tre S<br />
• Straathoek werk G<br />
• Harefeld Doorknocking S<br />
Toegankelijkheid<br />
Integrale<br />
toegankelijkheid<br />
Toegankelijkheidsbeambte<br />
Spreek gewone taal, term<strong>en</strong><br />
Bewustwording<br />
• Stigma op laag inkom<strong>en</strong> werk<br />
(Care/Aafje: housekeeping)<br />
• Toegankelijkheid <strong>van</strong> horeca<br />
(gastvrijheid, restaurant, catering)<br />
Positeve actie<br />
Sociale clausules in publieke aanbesteding<br />
• City Life Education and Action<br />
for Refugees (CLEAR) S<br />
• Surestart Southampton C<strong>en</strong>tre/<br />
Jobc<strong>en</strong>treplus/Wishes S<br />
Social Economy:<br />
• Bescherm<strong>de</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid:<br />
Ryhove G, ROTEB R<br />
• OTC G, Aspire S<br />
• Loods 13 G, Ro De Delft R,<br />
Nutfield Nurseries S<br />
• Sector services<br />
Op<strong>en</strong>bare gebouw<strong>en</strong><br />
• Buit<strong>en</strong>-r Shirley reg<strong>en</strong>eratie S<br />
• Millbrooktor<strong>en</strong> S<br />
• Harefeld S<br />
• Stadswacht G<br />
• Stadswacht R<br />
• Sportstewards R<br />
• Sociale keuk<strong>en</strong> (Calypso S, Parnassus,<br />
De C<strong>en</strong>trale G, Rosebrook S)<br />
Werk<br />
(& beroepstraining)<br />
• Exodus S<br />
• Aanpak werkgeleg<strong>en</strong>heid jonge<br />
zorgverlaters S<br />
• REVIT R<br />
• Watch out R<br />
• Rijnmond Reintegratie<br />
-Care/-project R<br />
Werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
B<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> werkgever<br />
• Werk film DAAD<br />
• Account managers adviser<strong>en</strong> werkgevers<br />
DAAD<br />
• Jobkanaal G<br />
• Uitkering-/diversiteitsproject<strong>en</strong> ><br />
bewustwording diversiteit consultants G<br />
• WIS-computer G<br />
• Empower/De Werkbank G<br />
B<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> werkgever<br />
• Ro!Entree R > mobiliteit<br />
• Kandidat<strong>en</strong> film DAAD > compet<strong>en</strong>tiegedrev<strong>en</strong> versus<br />
diplomagedrev<strong>en</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<br />
• Subsidies voor comp<strong>en</strong>satie <strong>van</strong> productiviteit verlies,<br />
aanpass<strong>en</strong> vereiste <strong>van</strong> werkplek, steun aanpassing<strong>en</strong>,<br />
mobiliteit naar werkplek in geval <strong>van</strong> verlies <strong>van</strong> handicap G<br />
• KISS-computer G<br />
• City Limits Employm<strong>en</strong>t, opleiding S<br />
• Jobcoaching<br />
• On<strong>de</strong>rsteun<strong>de</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid S<br />
29
Hoofdstuk 3<br />
DE REIS<br />
ONZE GEZAMENLIJK<br />
OPGEDANE KENNIS<br />
GRENSOVERSCHRIJDEND LEREN<br />
E<strong>en</strong> hoofddoel <strong>van</strong> <strong>het</strong> 2Seas programma <strong>en</strong><br />
dit project is <strong>de</strong> mogelijkheid om internationaal<br />
werk <strong>en</strong> gr<strong>en</strong>soverschrijd<strong>en</strong>d shared learning te<br />
on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong>. Dit hoofdstuk toont <strong>de</strong> activiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>het</strong> project.<br />
PROJECTOVERZICHT<br />
De projectpartners ontmoett<strong>en</strong> elkaar voor <strong>het</strong> eerst<br />
op 22 januari 2009 in <strong>het</strong> Stella Maris Café<br />
in Southampton. Het café steunt di<strong>en</strong>stgebruikers<br />
met leerproblem<strong>en</strong> uit Southampton <strong>en</strong> was<br />
gepland als locatie voor één <strong>van</strong> <strong>de</strong> plaatselijke<br />
interv<strong>en</strong>tieacties.<br />
Na introducties <strong>en</strong> pres<strong>en</strong>taties over <strong>het</strong><br />
programma <strong>en</strong> ons nieuw gezam<strong>en</strong>lijk project<br />
hield <strong>het</strong> projectteam e<strong>en</strong> workshop om <strong>de</strong><br />
interesses, doel<strong>en</strong> <strong>en</strong> resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> partners<br />
met betrekking tot <strong>de</strong>elname aan dit project in <strong>de</strong><br />
kom<strong>en</strong><strong>de</strong> drie jaar te <strong>de</strong>finiër<strong>en</strong>.<br />
Rotterdam<br />
• De behoeft<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad<br />
• Creatief zijn in <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong> onze mid<strong>de</strong>l<strong>en</strong><br />
• Werk<strong>en</strong> met werkgevers<br />
• Hoe m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> word<strong>en</strong> voorbereid op <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt<br />
• Verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> toegankelijkheid <strong>van</strong><br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
G<strong>en</strong>t<br />
• Ler<strong>en</strong> om creatief te zijn<br />
• Plaatselijke initiatiev<strong>en</strong> leid<strong>en</strong><br />
• Promotie <strong>van</strong> internationale sam<strong>en</strong>werking<br />
• Emancipatie in teg<strong>en</strong>stelling tot institutie<br />
• M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap (geïntegreerd zijn)<br />
• Informer<strong>en</strong> <strong>van</strong> toekomstige plann<strong>en</strong>/<br />
ontwikkeling <strong>van</strong> nuttige gereedschapp<strong>en</strong><br />
• Praktische resultat<strong>en</strong> (voor an<strong>de</strong>re di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
zoals educatie)<br />
• Aanvulling <strong>van</strong> plaatselijke initiatiev<strong>en</strong><br />
Southampton<br />
• Het <strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>van</strong> goe<strong>de</strong> praktijk/ler<strong>en</strong> <strong>van</strong> onze<br />
fout<strong>en</strong><br />
• Plaatselijke overbr<strong>en</strong>ging / innovatieve<br />
opleiding / maatschappelijk on<strong>de</strong>rnem<strong>en</strong><br />
• M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> erbij betrekk<strong>en</strong><br />
• In e<strong>en</strong> vroeger stadium met geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> individu<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> om weer met e<strong>en</strong><br />
opleiding te beginn<strong>en</strong> of te herintred<strong>en</strong><br />
• Het verbind<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> toekomst <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
met werk op schol<strong>en</strong><br />
• Integratie <strong>van</strong> bijstand <strong>en</strong> structuurmo<strong>de</strong>ll<strong>en</strong><br />
• Verbinding <strong>van</strong> vraag <strong>en</strong> aanbod. Bedrijv<strong>en</strong><br />
help<strong>en</strong> om <strong>de</strong>el te nem<strong>en</strong><br />
Doel<strong>en</strong> –als aanvulling op <strong>de</strong> eis<strong>en</strong><br />
voor project<strong>de</strong>elname<br />
• Aantoonbare voorbeeld<strong>en</strong> <strong>van</strong> sociale<br />
inclusie<br />
• Zorg<strong>en</strong> voor ‘organisatorische’ integratie,<br />
aanmoediging <strong>van</strong> ‘’spin off’’ project<strong>en</strong><br />
• Exit-strategie, d.w.z. hoe project<strong>en</strong>/i<strong>de</strong>eën<br />
word<strong>en</strong> voortgezet<br />
Doel<strong>en</strong><br />
• Deelnemers b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>r<strong>en</strong>, bijvoorbeeld 100<br />
gebruikers <strong>en</strong> personeel<br />
• Door gebruikers geleid proces (maar zorg<strong>en</strong><br />
dat <strong>het</strong> misschi<strong>en</strong> moeilijk is om <strong>de</strong>elnemers<br />
erbij te betrekk<strong>en</strong>)<br />
• Praktisch zijn<br />
• Blijf bij <strong>het</strong> tijdsschema / bouw flexibiliteit in<br />
onze b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<br />
• Beheer geld <strong>en</strong> zorg dat <strong>het</strong> bij <strong>de</strong> financiering<br />
past<br />
Resultat<strong>en</strong><br />
• Goed geschrev<strong>en</strong> rapport voor elke<br />
interv<strong>en</strong>tie / weergave <strong>van</strong> context<br />
• 6 voorbeeld<strong>en</strong> <strong>van</strong> veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> praktijk<br />
• Concrete gereedschapp<strong>en</strong> voor<br />
toegankelijkheid voor ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong><br />
De workshop gaf <strong>de</strong> partners <strong>de</strong> mogelijkheid<br />
e<strong>en</strong> visie voor <strong>het</strong> project op te zett<strong>en</strong> waar we<br />
gezam<strong>en</strong>lijk naar toe zoud<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>. Dit is dui<strong>de</strong>lijk<br />
te zi<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> begin <strong>van</strong> dit rapport.<br />
30
GRENSOVERSCHRIJDENDE<br />
WORKSHOPS<br />
Southampton, februari 2010<br />
In februari 2010 hield Southampton e<strong>en</strong> workshop<br />
voor e<strong>en</strong> scala aan beoef<strong>en</strong>aars <strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> uit<br />
partnersted<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> 2Seas gebied. De dag had<br />
twee discussies:<br />
A) Voorzi<strong>en</strong> in <strong>de</strong> behoeft<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> individu<br />
B) De arbeidsmarkt e<strong>en</strong> realiteit mak<strong>en</strong> voor<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
De resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> Workshop A zijn o.a.:<br />
• Dat er e<strong>en</strong> cliënt<strong>en</strong>focus <strong>en</strong> e<strong>en</strong> productfocus<br />
moet zijn die cliënt<strong>en</strong> steunt<br />
• Dat technologie aanpasbaar moet zijn om<br />
<strong>de</strong> toegang tot werk te verbeter<strong>en</strong>, terwijl e<strong>en</strong><br />
meer traditionele b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring moet word<strong>en</strong><br />
behoud<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
• Dat e<strong>en</strong> alles-in-één b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> advies<br />
<strong>en</strong> steun effectiever is, bouw<strong>en</strong>d op an<strong>de</strong>re<br />
mo<strong>de</strong>ll<strong>en</strong> die di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap<br />
• Ontwikkeling <strong>van</strong> partnerschapp<strong>en</strong> met<br />
werkgevers die vertrouw<strong>en</strong> opbouw<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
id<strong>en</strong>tificer<strong>en</strong> <strong>van</strong> prikkels die voortdur<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
bijstand g<strong>en</strong>erer<strong>en</strong><br />
• Gebruik<strong>en</strong> <strong>van</strong> meer praktische b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<strong>en</strong><br />
om vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> capaciteit<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
pot<strong>en</strong>tiële werknemers aan mogelijke<br />
werkgevers te ton<strong>en</strong><br />
De twee<strong>de</strong> workshop (B) bracht <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
punt<strong>en</strong> <strong>van</strong> beoef<strong>en</strong>aars naar vor<strong>en</strong>;<br />
• Dat er e<strong>en</strong> cultuurveran<strong>de</strong>ring moet<br />
plaatsvind<strong>en</strong> <strong>van</strong> ‘ge<strong>en</strong> verwachting dat<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap gaan werk<strong>en</strong>’ naar<br />
e<strong>en</strong> ‘ze zoud<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> – op geschikte<br />
werkplekk<strong>en</strong>’<br />
• Er blijft e<strong>en</strong> behoefte om bij werkgevers<br />
te b<strong>en</strong>adrukk<strong>en</strong> dat ze uitgeslot<strong>en</strong> groep<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> steun<strong>en</strong> om hun toegang tot werk te<br />
verbeter<strong>en</strong>. Dit kan e<strong>en</strong> heel scala aan acties<br />
omvatt<strong>en</strong> zoals promotie, opleiding <strong>en</strong> prikkels<br />
• Werkgevers <strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
moet<strong>en</strong> vertrouw<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> in hulporganisaties<br />
Rotterdam, mei 2010<br />
Als on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> studiereis naar<br />
Rotterdam organiseer<strong>de</strong> <strong>de</strong> stad e<strong>en</strong> ron<strong>de</strong>tafel<br />
discussie tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> partners <strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> over<br />
<strong>het</strong> realiser<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> ‘integratiegerichte<br />
economie’. Marike Dijksterhuis <strong>van</strong> <strong>de</strong> Rotterdamse<br />
geme<strong>en</strong>te gaf e<strong>en</strong> introductiepres<strong>en</strong>tatie waarna<br />
<strong>de</strong> aanwezig<strong>en</strong> in drie groep<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> ver<strong>de</strong>eld<br />
om <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> drie aspect<strong>en</strong> te besprek<strong>en</strong>: E<strong>en</strong><br />
plaatselijke b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring, praktische implicaties<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> werkgeversperspectief om met i<strong>de</strong>eën te<br />
kom<strong>en</strong>.<br />
De pl<strong>en</strong>aire discussie b<strong>en</strong>adrukte <strong>de</strong> hoofdpunt<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> elke groep.<br />
E<strong>en</strong> plaatselijke b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring/veran<strong>de</strong>rm<strong>en</strong>taliteit:<br />
• Maak <strong>het</strong> zichtbaar <strong>en</strong> voelbaar<br />
• Maak <strong>de</strong> uitkering<strong>en</strong> dui<strong>de</strong>lijk <strong>en</strong> k<strong>en</strong> uw<br />
gehele administratie<br />
• Br<strong>en</strong>g <strong>het</strong> terug naar plaatselijke organisaties<br />
<strong>en</strong> individuele situaties<br />
• Toon <strong>de</strong> directe <strong>en</strong> indirecte besparing<strong>en</strong> voor<br />
<strong>het</strong> individu <strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap<br />
• Niet ie<strong>de</strong>re nationale structuur is geschikt voor<br />
e<strong>en</strong> plaatselijke b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<br />
• Veran<strong>de</strong>r <strong>de</strong> m<strong>en</strong>taliteit op opleiding<strong>en</strong>–<br />
prioriteit aan sociale vaardighed<strong>en</strong><br />
Praktische implicaties/toegankelijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>:<br />
• Werkgevers (op<strong>en</strong>baar!) focuss<strong>en</strong> meer op<br />
formele kwalificaties (diploma’s)<br />
• Deel alle perspectiev<strong>en</strong> in ‘hoe veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong> we<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun personeel’<br />
• Focus op <strong>de</strong> voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> voor werkgevers<br />
• Vergroot <strong>de</strong> k<strong>en</strong>nis over inher<strong>en</strong>te <strong>kwaliteit</strong><strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> kwetsbare groep<strong>en</strong><br />
• Het zal moeilijk word<strong>en</strong> om over te schakel<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> effectieve operaties naar efficiënte<br />
operaties<br />
• Wat is langetermijn werk in <strong>de</strong> huidige<br />
economie<br />
• Hoe verliez<strong>en</strong> we <strong>het</strong> stigma over<br />
laaggeschoold werk binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>leving<br />
(jonger<strong>en</strong>)<br />
31
Het werkgeversperspectief:<br />
• Investeer in relaties met bekwame<br />
accountmanagers <strong>van</strong> bedrijv<strong>en</strong>/werkgevers<br />
die functioner<strong>en</strong> als adviseurs<br />
• Introduceer e<strong>en</strong> langere termijn instrum<strong>en</strong>t<br />
dat op verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> manier<strong>en</strong> kan werk<strong>en</strong>.<br />
• Bied coachingdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> aan<br />
• Lokale overhed<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> hun eig<strong>en</strong><br />
instrum<strong>en</strong>t moet<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>, on<strong>de</strong>rsteund <strong>door</strong><br />
<strong>de</strong> nationale overheid<br />
• Ontwikkel pilots<br />
• Maak werk flexibel<br />
G<strong>en</strong>t, mei 2011<br />
E<strong>en</strong> partnerworkshop tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> laatste<br />
gezam<strong>en</strong>lijke studiereis in G<strong>en</strong>t in 2011 b<strong>en</strong>adrukte<br />
shared learning <strong>en</strong> <strong>de</strong> raakvlakk<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
sted<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun activiteit<strong>en</strong>. Het resultaat was <strong>de</strong><br />
‘TSE Driehoek’. De meer ge<strong>de</strong>tailleer<strong>de</strong> resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> workshop word<strong>en</strong> aangetoond in <strong>de</strong><br />
volg<strong>en</strong><strong>de</strong> tabel. De workshop id<strong>en</strong>tificeer<strong>de</strong> ook<br />
raakvlakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> verschill<strong>en</strong> in <strong>de</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring tuss<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> sted<strong>en</strong>.<br />
32
VERGELIJKENDE TABEL<br />
Raakvlakk<strong>en</strong> – <strong>de</strong> aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> ons werk<br />
die werd<strong>en</strong> ge<strong>de</strong>eld of afgesprok<strong>en</strong> <strong>door</strong><br />
partners<br />
Verschill<strong>en</strong>/contrast<strong>en</strong><br />
Visie – dat emancipatie <strong>het</strong> hoofddoel is <strong>van</strong><br />
ons project<br />
Dit kan spanning gev<strong>en</strong> met an<strong>de</strong>r<strong>en</strong> die<br />
<strong>de</strong> m<strong>en</strong>ing hebb<strong>en</strong> dat individu<strong>en</strong> zelf<br />
verantwoor<strong>de</strong>lijkheid moet<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> voor zichzelf/<br />
wanneer <strong>de</strong> economische situatie <strong>van</strong> min<strong>de</strong>r<br />
belang is/ vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong> kost<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
bijstandsuitkering<strong>en</strong>/ dat werk e<strong>en</strong> sociale waar<strong>de</strong><br />
<strong>en</strong> rele<strong>van</strong>tie heeft; zelfs sociale werkvoorzi<strong>en</strong>ing is<br />
beter dan helemaal ge<strong>en</strong> werk.<br />
Het bereik <strong>van</strong> meer zelfredzaamheid <strong>en</strong> autonomie<br />
is afhankelijk <strong>van</strong> beschikbare fonds<strong>en</strong>. Er is e<strong>en</strong><br />
spanning tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> zorgmo<strong>de</strong>lb<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring die erg<br />
sterk is in België <strong>en</strong> e<strong>en</strong> grotere zelfbeschikking <strong>en</strong><br />
cliëntfocus in an<strong>de</strong>re partnersted<strong>en</strong>.<br />
Toegankelijkheid <strong>van</strong> geme<strong>en</strong>schap <strong>en</strong><br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
Dat we obstakels moet<strong>en</strong> wegnem<strong>en</strong>, waaron<strong>de</strong>r<br />
<strong>het</strong> gebrek aan begrip of negatieve m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>/<br />
negatieve percepties <strong>van</strong> sommige lager<br />
geschool<strong>de</strong> <strong>en</strong> betaal<strong>de</strong> baantjes/ gebouw<strong>en</strong>,<br />
op<strong>en</strong>bare ruimtes of communicaties/ steun<br />
gev<strong>en</strong> aan m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in term<strong>en</strong> <strong>van</strong> hulp, opleiding of<br />
re<strong>de</strong>lijke accommodaties/verbetering <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> <strong>de</strong>elname <strong>en</strong> motivatie <strong>van</strong> <strong>de</strong>elnemers/<br />
heroverweging <strong>van</strong> werk <strong>en</strong> ban<strong>en</strong> om <strong>de</strong><br />
toegankelijkheid <strong>en</strong> duurzaamheid te verbeter<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> geïntegreer<strong>de</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring is meer on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> Britse <strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse cultuur in <strong>de</strong><br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> beleid <strong>en</strong> actie, maar in min<strong>de</strong>re<br />
mate <strong>van</strong> België. In G<strong>en</strong>t is er één specifiek<br />
persoon voor advies over fysieke toegankelijkheid<br />
<strong>van</strong> gebouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> op<strong>en</strong>bare domein, terwijl er<br />
in Rotterdam meer e<strong>en</strong> ad hoc b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring is <strong>en</strong><br />
Southampton e<strong>en</strong> geïntegreer<strong>de</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong><br />
toegankelijkheid heeft.<br />
We richt<strong>en</strong> ons meer op vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
compet<strong>en</strong>ties dan op handicaps, terwijl we e<strong>en</strong><br />
op ontwikkeling gerichte b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
realistische process<strong>en</strong> die werk<strong>en</strong> voor cliënt<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
werkgevers.<br />
33
Juridisch statuut<br />
Het juridische ka<strong>de</strong>r bepaalt <strong>het</strong> niveau <strong>van</strong><br />
autonomie waarmee <strong>de</strong> partners veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong><br />
<strong>door</strong>voer<strong>en</strong>. Het is belangrijk e<strong>en</strong> dui<strong>de</strong>lijk <strong>de</strong>finitie<br />
te hebb<strong>en</strong> <strong>van</strong> verantwoor<strong>de</strong>lijkhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> jurisdicties<br />
Southampton is in staat <strong>en</strong> heeft e<strong>en</strong> zekere<br />
autonomie om binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> nationaal ka<strong>de</strong>r te<br />
werk<strong>en</strong>. G<strong>en</strong>t moet sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> met regionale<br />
of nationale overheidseis<strong>en</strong>, maar financiering<br />
komt via <strong>de</strong> stad om <strong>de</strong> activiteit<strong>en</strong> te focuss<strong>en</strong>.<br />
Rotterdam, als één <strong>van</strong> <strong>de</strong> vier grote sted<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
Ne<strong>de</strong>rland is in staat te lobby<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> nationale<br />
overheid voor veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>en</strong> heeft meer<br />
vrijheid om behoeft<strong>en</strong> aan te pakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> beleid te<br />
ontwikkel<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> lokaal niveau.<br />
Gebruik <strong>van</strong> macht die <strong>de</strong> lokale autoriteit<br />
heeft om sociale voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> te bereik<strong>en</strong> <strong>door</strong><br />
inkoopprocess<strong>en</strong>, wettelijke verplichting<strong>en</strong><br />
of subsidies <strong>en</strong> bijdrag<strong>en</strong> <strong>door</strong> Rotterdam <strong>en</strong><br />
Southampton, maar G<strong>en</strong>t bevindt zich in e<strong>en</strong><br />
eer<strong>de</strong>r stadium <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring.<br />
Manier<strong>en</strong> om di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> te organiser<strong>en</strong><br />
Evolutie naar hybri<strong>de</strong> organisaties, e<strong>en</strong> combinatie<br />
<strong>van</strong> private <strong>en</strong> publieke voorzi<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
<strong>door</strong> <strong>het</strong> in werking stelling <strong>en</strong> uitbesteding. Gevaar<br />
<strong>van</strong> bre<strong>de</strong>r, geografische <strong>de</strong>kking <strong>van</strong> hulpdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
vergroot <strong>de</strong> afstand tuss<strong>en</strong> gebruiker of cliënt <strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> leverancier. Terwijl digitaal gelever<strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
toegankelijk zijn, kunn<strong>en</strong> zij e<strong>en</strong> obstakel vorm<strong>en</strong><br />
voor sommige m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap <strong>en</strong><br />
blijft er <strong>de</strong> behoefte voor persoonlijke steun.<br />
Vraaggestuur<strong>de</strong>, klantgec<strong>en</strong>treer<strong>de</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<br />
is belangrijk, focuss<strong>en</strong> op person<strong>en</strong> als geheel,<br />
met nadruk op emancipatie <strong>en</strong> vergroting <strong>van</strong><br />
autonomie. Alle partners moet<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />
politieke omgeving die beslissing<strong>en</strong> <strong>en</strong> keuzes op<br />
beleid <strong>en</strong> financiering zull<strong>en</strong> beïnvloed<strong>en</strong>.<br />
DAAD in Rotterdam is e<strong>en</strong> hybri<strong>de</strong> organisatie<br />
die <strong>de</strong> flexibiliteit heeft om te han<strong>de</strong>l<strong>en</strong> naar<br />
behoefte <strong>van</strong> cliënt<strong>en</strong> <strong>en</strong> werkgevers, <strong>en</strong> zichzelf<br />
kan profiler<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> niet-overheidsorgaan<br />
naar werkgevers <strong>en</strong> recruiters. Rotterdam <strong>en</strong><br />
Southampton zijn dui<strong>de</strong>lijk lokale overhed<strong>en</strong> met<br />
min<strong>de</strong>r flexibiliteit.<br />
E<strong>en</strong> hoog niveau <strong>van</strong> afhankelijkheid <strong>van</strong><br />
overheidsfinanciering om veran<strong>de</strong>ring te bereik<strong>en</strong>,<br />
is moeilijk in <strong>het</strong> huidige sombere financiële klimaat<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> beperkt <strong>de</strong> pot<strong>en</strong>tiële gelever<strong>de</strong> impact.<br />
On<strong>de</strong>rzoek – ka<strong>de</strong>r voor beleid<br />
On<strong>de</strong>rzoek is e<strong>en</strong> nuttige basis voor <strong>de</strong><br />
beleidsontwikkeling, <strong>en</strong> <strong>het</strong> is noodzakelijk voor<br />
maatregel<strong>en</strong> die <strong>de</strong> effectiviteit met<strong>en</strong> <strong>van</strong> beleid <strong>en</strong><br />
acties.<br />
De culturele verschill<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> partners zijn<br />
dui<strong>de</strong>lijk. Zowel Southampton als Rotterdam<br />
zull<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> informatie verzamel<strong>en</strong> om<br />
e<strong>en</strong> beleid op te stell<strong>en</strong>, maar ze zull<strong>en</strong> ook<br />
maatregel<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> om impact <strong>en</strong> succes te<br />
met<strong>en</strong>. G<strong>en</strong>t <strong>en</strong> België k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<br />
voor beleidontwikkeling niet<br />
34
Hoofdstuk 4<br />
CONCLUSIES<br />
Het werk <strong>van</strong> elke partner <strong>en</strong> <strong>de</strong> gr<strong>en</strong>soverschrijd<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
opgedane k<strong>en</strong>nis tijd<strong>en</strong>s dit project hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
partners in staat gesteld <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> conclusies te<br />
trekk<strong>en</strong>.<br />
Het projectwerk heeft meer<strong>de</strong>re conclusies<br />
naar vor<strong>en</strong> gebracht die te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met<br />
individuele plaatselijke interv<strong>en</strong>tie <strong>van</strong> e<strong>en</strong> partner<br />
<strong>en</strong> met <strong>de</strong> gezam<strong>en</strong>lijke opgedane k<strong>en</strong>nis tijd<strong>en</strong>s<br />
<strong>het</strong> gr<strong>en</strong>soverschrijd<strong>en</strong><strong>de</strong> werk <strong>en</strong> in <strong>het</strong> bouw<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> ons begrip <strong>van</strong> onze respectieve omgeving<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> acties. De overe<strong>en</strong>gekom<strong>en</strong> conclusies zijn:<br />
• Het werk<strong>en</strong> in meer<strong>de</strong>re aandachtgebied<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> expertises binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> domein <strong>van</strong><br />
sociale insluiting heeft voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong>. Het bracht<br />
experts met verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> perspectiev<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> bij elkaar <strong>en</strong> stel<strong>de</strong> ons in<br />
staat om an<strong>de</strong>re problem<strong>en</strong>, behoeft<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
mogelijkhed<strong>en</strong> te bekijk<strong>en</strong> <strong>en</strong> overweg<strong>en</strong>.<br />
Bijvoorbeeld <strong>het</strong> <strong>door</strong> City Limits gesteun<strong>de</strong><br />
werkgeleg<strong>en</strong>heidsmo<strong>de</strong>l verschilt zeer <strong>van</strong><br />
die <strong>van</strong> DAAD, dat e<strong>en</strong> werkgever-vraagfocus<br />
heeft.<br />
• De scheiding <strong>van</strong> beleid, strategieën,<br />
partnerschaparrangem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
di<strong>en</strong>stontwikkeling <strong>van</strong> beoef<strong>en</strong>aars op <strong>de</strong>ze<br />
drie activiteitsgebied<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> project<br />
werd als kunstmatig ervar<strong>en</strong>. Als e<strong>en</strong> <strong>door</strong><br />
beoef<strong>en</strong>aars geleid project zijn <strong>de</strong> roll<strong>en</strong> die<br />
beleid <strong>en</strong> partnerschapelem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> spel<strong>en</strong><br />
integraal aan <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>en</strong> verbetering<br />
<strong>van</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> voor gebruikers <strong>en</strong> inwoners in<br />
onze respectieve sted<strong>en</strong>.<br />
• Het is dui<strong>de</strong>lijk dat wanneer <strong>de</strong> context voor<br />
di<strong>en</strong>stontwikkeling<strong>en</strong> veran<strong>de</strong>rt, of dat nu<br />
<strong>door</strong> grote externe gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> zoals <strong>de</strong><br />
wereldwij<strong>de</strong> financiële crisis of <strong>door</strong> interne<br />
reorganisaties is, <strong>het</strong> zal e<strong>en</strong> impact hebb<strong>en</strong><br />
op <strong>het</strong> project. Beleid <strong>en</strong> partnerschapp<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong> als gevolg hier<strong>van</strong> <strong>en</strong><br />
zull<strong>en</strong> impact hebb<strong>en</strong> op <strong>de</strong> mogelijkheid<br />
<strong>van</strong> beoef<strong>en</strong>aars om <strong>door</strong> te gaan met<br />
ontwikkeling<strong>en</strong> of <strong>het</strong> verzeker<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
doel<strong>en</strong> <strong>en</strong> normalisering <strong>van</strong> succesvolle<br />
nieuwe praktijk<strong>en</strong> of steun aan e<strong>en</strong> bre<strong>de</strong>re<br />
omgeving.<br />
• De partners conclu<strong>de</strong>erd<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> kortere<br />
termijn besparing die zou word<strong>en</strong> bereikt met<br />
bezuiniging<strong>en</strong> zou leid<strong>en</strong> tot kost<strong>en</strong> op <strong>de</strong><br />
lange termijn wanneer gebruikers <strong>en</strong> cliënt<strong>en</strong><br />
ge<strong>en</strong> toegang meer hebb<strong>en</strong> tot steun of<br />
onafhankelijker word<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>de</strong> werksteun<br />
die ontwikkeld werd <strong>door</strong> dit project<br />
• Het startpunt <strong>van</strong> elk <strong>van</strong> <strong>de</strong> partnersted<strong>en</strong><br />
was verschill<strong>en</strong>d <strong>en</strong> er is behoefte om te<br />
zorg<strong>en</strong> dat <strong>het</strong> project tijd <strong>en</strong> mogelijkhed<strong>en</strong><br />
bevat voor betrokk<strong>en</strong> beoef<strong>en</strong>aars om sam<strong>en</strong><br />
te kom<strong>en</strong> om <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong> te begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
te id<strong>en</strong>tificer<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> gezam<strong>en</strong>lijke k<strong>en</strong>nis<br />
kan word<strong>en</strong> opgedaan.<br />
• Dat <strong>de</strong> resultat<strong>en</strong> hier<strong>van</strong> verrass<strong>en</strong>d<br />
kunn<strong>en</strong> zijn, bijvoorbeeld; Rotterdam<br />
zag <strong>de</strong> voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>van</strong> maatschappelijke<br />
betrokk<strong>en</strong>heid in plaats <strong>van</strong> gewoon<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> lever<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwacht<strong>en</strong> dat<br />
gebruikers of cliënt<strong>en</strong> aan <strong>de</strong>ze b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<br />
zoud<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>. G<strong>en</strong>t was in staat <strong>de</strong><br />
voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> te zi<strong>en</strong> <strong>van</strong> kruisdi<strong>en</strong>stwerking<br />
zoals geïllustreerd <strong>door</strong> <strong>de</strong> combinatie<br />
<strong>van</strong> Sure Start familiegerichte steun met<br />
arbeidsbureauadvies voor ou<strong>de</strong>rs<br />
waar<strong>door</strong> zij werk kond<strong>en</strong> vind<strong>en</strong>. Hoewel<br />
dit moeilijk te bereik<strong>en</strong> is in <strong>de</strong> meer<br />
gelaag<strong>de</strong> Belgische b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong><br />
di<strong>en</strong>stverantwoor<strong>de</strong>lijkhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> -levering.<br />
• Terwijl <strong>de</strong> partners gefocust war<strong>en</strong> op<br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> aanpak<br />
<strong>van</strong> sociale exclusie, b<strong>en</strong>adrukt<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke werkzaamhed<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> discussies tijd<strong>en</strong>s <strong>het</strong> project dat<br />
er e<strong>en</strong> ge<strong>de</strong>el<strong>de</strong> cons<strong>en</strong>sus was dat<br />
emancipatie <strong>van</strong> uitgeslot<strong>en</strong> groep<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> kon word<strong>en</strong> bereikt <strong>door</strong><br />
werk, <strong>en</strong> dat dit als norm moet word<strong>en</strong><br />
gezi<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> beroepsbevolking. Het<br />
toon<strong>de</strong> ook <strong>de</strong> behoefte aan flexibiliteit om te<br />
kunn<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> eis<strong>en</strong> <strong>en</strong> behoeft<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> gebruikers, <strong>en</strong> om te kunn<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> over<br />
di<strong>en</strong>stdomein<strong>en</strong> of structur<strong>en</strong> he<strong>en</strong>. Dit kan<br />
word<strong>en</strong> bereikt <strong>door</strong> e<strong>en</strong> ‘persoon als geheel’<br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring.<br />
35
• Als lokale autoriteit<strong>en</strong>, met onze vele<br />
wettelijke roll<strong>en</strong> <strong>en</strong> functies, kunn<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
zoud<strong>en</strong> we <strong>de</strong>ze moet<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong> om onze<br />
sociale doel<strong>en</strong> te bereik<strong>en</strong> <strong>en</strong> dit kan word<strong>en</strong><br />
verbreed naar aanbestedingsprocess<strong>en</strong><br />
waarin partners <strong>en</strong> leveranciers met ons<br />
sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> <strong>door</strong> contract<strong>en</strong>, of als e<strong>en</strong><br />
ext<strong>en</strong>sie <strong>van</strong> lic<strong>en</strong>ties of subsidies <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
lokale autoriteit.<br />
• De interv<strong>en</strong>ties <strong>van</strong> <strong>het</strong> project <strong>en</strong> ie<strong>de</strong>re<br />
partner op plaatselijk niveau hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
praktische <strong>de</strong>monstratie gegev<strong>en</strong> hoe beleid<br />
<strong>en</strong> strategieën kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bereikt. Maar<br />
ook dat dit weer e<strong>en</strong> meer integrale<br />
<strong>en</strong> herhaal<strong>de</strong> verbinding moet hebb<strong>en</strong> naar<br />
beleidsontwikkeling om <strong>het</strong> beleid te verfijn<strong>en</strong><br />
of te herka<strong>de</strong>r<strong>en</strong> met <strong>het</strong> oog op <strong>de</strong> praktijk.<br />
• Het heeft ook <strong>de</strong> mogelijkheid gebod<strong>en</strong><br />
voor <strong>het</strong> <strong>test<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> alternatieve manier<strong>en</strong><br />
om compet<strong>en</strong>ties <strong>en</strong> personalisatie <strong>van</strong><br />
aanvragers <strong>en</strong> gebruikers aan te ton<strong>en</strong>.<br />
Hoewel <strong>het</strong> vaak acceptabel is nieuwe<br />
initiatiev<strong>en</strong> te prober<strong>en</strong>, is <strong>het</strong> vaak moeilijk<br />
om steun te vind<strong>en</strong> voor <strong>het</strong> verbred<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> nieuwe b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring naar normalisering,<br />
omdat dit extra mid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> of vermin<strong>de</strong>ring<br />
<strong>van</strong> bestaan<strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> vereist, als <strong>de</strong><br />
veran<strong>de</strong>ring wordt ingevoerd. In <strong>het</strong> huidige<br />
financiële klimaat is dit nog steeds moeilijk te<br />
bewijz<strong>en</strong>.<br />
• Meer opleiding is vereist voor <strong>de</strong><br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> ons project <strong>en</strong> in<br />
elk <strong>van</strong> <strong>de</strong> sted<strong>en</strong> om <strong>de</strong> bewustwording te<br />
vergrot<strong>en</strong> <strong>van</strong> exclusie <strong>en</strong> <strong>de</strong> impact dat dit<br />
kan hebb<strong>en</strong> op sommige <strong>van</strong> onze inwoners,<br />
maar ook om aan te ton<strong>en</strong> dat positieve<br />
actie kan word<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong> om <strong>de</strong>ze<br />
situatie te veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong> voor <strong>de</strong>ze groep<strong>en</strong>,<br />
zodat individu<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> vooruit kunn<strong>en</strong><br />
kom<strong>en</strong>.<br />
36
Hoofdstuk 5<br />
AANBEVELINGEN<br />
De drie partnersted<strong>en</strong> do<strong>en</strong> <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
aanbeveling<strong>en</strong> naar aanleiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> plaatselijk<br />
on<strong>de</strong>rg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> werk <strong>en</strong> <strong>de</strong> gezam<strong>en</strong>lijke opgedane<br />
k<strong>en</strong>nis als partners:<br />
• Het is nuttig om vergelijk<strong>en</strong><strong>de</strong> data uit te zett<strong>en</strong><br />
als e<strong>en</strong> eerste oef<strong>en</strong>ing binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> project.<br />
Hoewel dit niet <strong>de</strong> actuele projectactiviteit<strong>en</strong><br />
moet dominer<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> doel op zich moet<br />
word<strong>en</strong>, is <strong>het</strong> <strong>de</strong> moeite waard om zowel<br />
<strong>de</strong> overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> als <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong> te<br />
begrijp<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> projectpartners, <strong>en</strong> te<br />
begrijp<strong>en</strong> welke data wel <strong>en</strong> niet beschikbaar<br />
zijn binn<strong>en</strong> elke regio om <strong>de</strong>ze vergelijking<strong>en</strong><br />
mogelijk te mak<strong>en</strong>. Zelfs <strong>de</strong>ze rechttoe rechtaan<br />
oef<strong>en</strong>ing kan fundam<strong>en</strong>tele culturele verschill<strong>en</strong><br />
tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> partnerland<strong>en</strong> <strong>en</strong> regio’s aan <strong>het</strong><br />
licht br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, die kunn<strong>en</strong> uitlegg<strong>en</strong> waarom<br />
sommige aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> transnationaal werk<br />
altijd verschill<strong>en</strong>d zull<strong>en</strong> zijn.<br />
• Voordat acties zoals intercollegiale<br />
beoor<strong>de</strong>ling<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>en</strong>ig belang zijn<br />
voor <strong>het</strong> project, is <strong>het</strong> belangrijk e<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schappelijk begrip te hebb<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
functie <strong>en</strong> <strong>het</strong> proces <strong>van</strong> <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>ling<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> om er beoef<strong>en</strong>aars uit gelijke veld<strong>en</strong> of<br />
met gelijke capaciteit<strong>en</strong> bij te betrekk<strong>en</strong> om<br />
<strong>de</strong>ze beoor<strong>de</strong>ling<strong>en</strong> te on<strong>de</strong>rnem<strong>en</strong>. Hoewel<br />
<strong>de</strong> inm<strong>en</strong>ging <strong>van</strong> beoef<strong>en</strong>aars uit an<strong>de</strong>re<br />
expertiseveld<strong>en</strong> e<strong>en</strong> nuttige bijdrage lever<strong>de</strong><br />
voor <strong>het</strong> TSE-project zoud<strong>en</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
project<strong>en</strong> e<strong>en</strong> robuuster mechanisme<br />
moet<strong>en</strong> toestaan voor <strong>het</strong> lever<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
feedback <strong>en</strong> <strong>de</strong> bijbehor<strong>en</strong><strong>de</strong> aanpassing<br />
<strong>van</strong> activiteit<strong>en</strong><br />
• Toekomstig werk <strong>en</strong> project<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> zoek<strong>en</strong> naar insluiting <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
achtergron<strong>de</strong>lem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>van</strong> beleid, plann<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> partnerschapp<strong>en</strong> in projectwerk met<br />
beoef<strong>en</strong>aars. Wij vond<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze scheiding<br />
kunstmatig, vooral als beoef<strong>en</strong>aars<br />
meer gefocust zijn op <strong>de</strong> ‘bottom up’<br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>en</strong> <strong>het</strong> ontwikkel<strong>en</strong> <strong>en</strong> lever<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> raamwerk <strong>van</strong><br />
beleidspartnerschapp<strong>en</strong>.<br />
• Zelfs binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ge<strong>de</strong>finieerd project <strong>en</strong><br />
tijdsschema veran<strong>de</strong>rt <strong>de</strong> externe omgeving<br />
<strong>en</strong> moet <strong>het</strong> project flexibel g<strong>en</strong>oeg zijn om<br />
<strong>de</strong>ze te weerspiegel<strong>en</strong>, waar nodig. In <strong>het</strong> TSE<br />
project was <strong>de</strong> wereldwij<strong>de</strong> financiële crisis<br />
e<strong>en</strong> belangrijke gebeurt<strong>en</strong>is die impact had op<br />
<strong>de</strong> partnersted<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, vermin<strong>de</strong>ring<br />
<strong>van</strong> budgett<strong>en</strong> <strong>en</strong> personeel om geplan<strong>de</strong><br />
activiteit<strong>en</strong> te lever<strong>en</strong>, <strong>en</strong> leid<strong>en</strong>d naar e<strong>en</strong><br />
verschuiving <strong>van</strong> prioriteit<strong>en</strong>, strategieën <strong>en</strong> zelfs<br />
veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>van</strong> overheid. Het project moest<br />
<strong>de</strong>ze veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> weerspiegel<strong>en</strong> <strong>en</strong> sommige<br />
nieuwe activiteit<strong>en</strong> opnem<strong>en</strong> die tegemoet<br />
zoud<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> veran<strong>de</strong>r<strong>de</strong> prioriteit<strong>en</strong>.<br />
• Terwijl <strong>de</strong> bezuiniging<strong>en</strong> e<strong>en</strong> impact hebb<strong>en</strong><br />
op vele di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, waaron<strong>de</strong>r dieg<strong>en</strong>e die<br />
ontwikkeld zijn <strong>door</strong> <strong>het</strong> TSE-project, voel<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> projectpartners dat <strong>het</strong> belangrijk is dat<br />
<strong>de</strong> op korte termijn behaal<strong>de</strong> resultat<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> negatief effect zull<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> op<br />
sociale insluiting <strong>en</strong> dat beleidsmakers<br />
heel voorzichtig zull<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> zijn met <strong>de</strong><br />
beslissing waar bezuinigd moet word<strong>en</strong> om<br />
<strong>de</strong> impact te verzacht<strong>en</strong> voor dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> die<br />
<strong>het</strong> meest kwetsbaar zijn in onze sted<strong>en</strong>.<br />
• Daar waar rechtstreekse financiering<br />
<strong>van</strong> acties <strong>en</strong> verbetering<strong>en</strong> wordt<br />
vermin<strong>de</strong>rd in <strong>het</strong> huidige klimaat, kunn<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> plaatselijke autoriteit<strong>en</strong> alle<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong> om <strong>de</strong> integratie<br />
<strong>van</strong> sleutelgroep<strong>en</strong> te verbeter<strong>en</strong> <strong>door</strong><br />
aanbestedingsprocess<strong>en</strong>, steun aan<br />
partners, <strong>en</strong> <strong>door</strong> onze regelgevingprocess<strong>en</strong><br />
om <strong>de</strong> ev<strong>en</strong>tuele voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> te maximaliser<strong>en</strong>.<br />
• Het train<strong>en</strong> <strong>van</strong> personeel <strong>en</strong> partners<br />
over <strong>de</strong> problem<strong>en</strong> <strong>van</strong> sociale exclusie<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> bewerkstellig<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> integrale<br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing is e<strong>en</strong> belangrijke manier<br />
om veran<strong>de</strong>ring te bewerkstellig<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> positief sc<strong>en</strong>ario te creër<strong>en</strong> voor<br />
di<strong>en</strong>stgebruikers, cliënt<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>door</strong> ons<br />
gesteun<strong>de</strong> inwoners. Zon<strong>de</strong>r erk<strong>en</strong>ning<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> problem<strong>en</strong> die sommige<br />
geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>kom<strong>en</strong>, kan<br />
er ge<strong>en</strong> veran<strong>de</strong>ring word<strong>en</strong> bereikt <strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> proefinitiatiev<strong>en</strong> zoals dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> die<br />
getest zijn binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> TSE-project, <strong>de</strong><br />
voorberei<strong>de</strong> case studies <strong>en</strong> <strong>de</strong> ontwikkel<strong>de</strong><br />
hulpmid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> bied<strong>en</strong> praktische manier<strong>en</strong><br />
om die veran<strong>de</strong>ring te bewerkstellig<strong>en</strong>.<br />
• Het is <strong>van</strong> belang dat <strong>de</strong> behoeft<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
problem<strong>en</strong> waar <strong>de</strong> ‘persoon als geheel’<br />
mee te mak<strong>en</strong> heeft overwog<strong>en</strong> word<strong>en</strong>,<br />
zodat personeel <strong>en</strong> <strong>de</strong>elnemers <strong>de</strong><br />
omstandighed<strong>en</strong> <strong>van</strong> exclusie in zijn volle<br />
strekking kunn<strong>en</strong> begrijp<strong>en</strong> <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> zi<strong>en</strong><br />
hoe gezam<strong>en</strong>lijke actie <strong>en</strong> veran<strong>de</strong>ring kan<br />
word<strong>en</strong> gebod<strong>en</strong>.<br />
37
Case Study<br />
Het lokale strategische<br />
partnerschap in <strong>de</strong> stad<br />
Southampton Connect is <strong>het</strong> lokale<br />
strategische partnerschap voor <strong>de</strong><br />
stad Southampton. Het br<strong>en</strong>gt <strong>de</strong><br />
lei<strong>de</strong>rs <strong>van</strong> sleutelorganisaties <strong>en</strong><br />
repres<strong>en</strong>tatieve koepelorganisaties<br />
bije<strong>en</strong> om sam<strong>en</strong> te werk<strong>en</strong> aan <strong>de</strong><br />
verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> lev<strong>en</strong>s<strong>kwaliteit</strong> in<br />
Southampton.<br />
Lokale strategische partnerschapp<strong>en</strong> zijn e<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong>kele <strong>en</strong>titeit met <strong>de</strong> opdracht e<strong>en</strong> overkoepel<strong>en</strong>d<br />
framewerk te lever<strong>en</strong> voor lokale coördinatie.<br />
Ze werd<strong>en</strong> in 2001 opgezet als resultaat <strong>van</strong><br />
overheidswetgeving voor Engeland. Dit gaf<br />
lokale autoriteit<strong>en</strong> <strong>het</strong> vermog<strong>en</strong> te han<strong>de</strong>l<strong>en</strong><br />
ter bevor<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>het</strong> economische, sociale<br />
<strong>en</strong> omgevingswelzijn <strong>van</strong> hun gebied<strong>en</strong>. De<br />
autoriteit<strong>en</strong> die extra overheidsfinanciering<br />
ontving<strong>en</strong> voor vernieuwing in hun gebied<strong>en</strong><br />
werd<strong>en</strong> verplicht partnerschaporgan<strong>en</strong> op te<br />
zett<strong>en</strong> voor <strong>het</strong> overzicht <strong>van</strong> <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> communautaire strategie, getiteld <strong>de</strong> ‘City of<br />
Southampton Strategy’ <strong>en</strong> dit toont <strong>de</strong> visie <strong>en</strong><br />
aspiraties <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad tot 2026. Dit is mom<strong>en</strong>teel<br />
on<strong>de</strong>r revisie <strong>en</strong> er is e<strong>en</strong> nieuw stadsplan in<br />
ontwikkeling. De publicatie wordt verwacht in <strong>de</strong><br />
herfst <strong>van</strong> 2011.<br />
De communautaire strategie<br />
id<strong>en</strong>tificeert <strong>de</strong> belangrijkste<br />
problem<strong>en</strong>, behoeft<strong>en</strong> <strong>en</strong> aspiraties<br />
binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap, over<br />
organisatorische gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> he<strong>en</strong>, <strong>en</strong><br />
biedt resultat<strong>en</strong> die <strong>het</strong> belangrijkst<br />
zijn voor lokale m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>.<br />
Sinds <strong>de</strong> wetgeving <strong>van</strong> kracht is, heeft <strong>het</strong> concept<br />
<strong>van</strong> lokaal strategisch partnerschap zich verspreid<br />
naar alle autoriteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re organisaties.<br />
De communautaire strategie id<strong>en</strong>tificeert <strong>de</strong><br />
belangrijkste problem<strong>en</strong>, behoeft<strong>en</strong> <strong>en</strong> aspiraties<br />
binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap, over organisatorische<br />
gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> he<strong>en</strong>, <strong>en</strong> biedt resultat<strong>en</strong> die belangrijk<br />
zijn voor lokale inwoners. De focus ligt op<br />
sam<strong>en</strong>werking in <strong>de</strong> aanpak <strong>van</strong>e<strong>en</strong> aantal grote<br />
problem<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad .<br />
Het heeft twee ste<strong>de</strong>lijke prioriteit<strong>en</strong> geïd<strong>en</strong>tificeerd:<br />
• Duurzame economische groei<br />
• Goedkope <strong>en</strong> efficiënte klantgerichte di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
Er zijn vier ste<strong>de</strong>lijke uitdaging<strong>en</strong> om voort te zett<strong>en</strong>:<br />
• Economische ontwikkeling<br />
• Opleidingsniveau <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong><br />
• Welzijn<br />
• E<strong>en</strong> duurzaam, gro<strong>en</strong> <strong>en</strong> aantrekkelijk milieu<br />
De lei<strong>de</strong>rs <strong>van</strong> Southampton Connect kom<strong>en</strong><br />
maan<strong>de</strong>lijks bije<strong>en</strong>. Meer<strong>de</strong>re partnerschapgroep<strong>en</strong><br />
zijn verbond<strong>en</strong> met kernpartners, waar<strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
ie<strong>de</strong>r gefocust is op e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> belang of uitdaging.<br />
Enkele hier<strong>van</strong> zijn vereist <strong>door</strong> an<strong>de</strong>re gerelateer<strong>de</strong><br />
wetgeving of voorschrift<strong>en</strong>, zoals <strong>het</strong> Kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> Jonger<strong>en</strong> Partnerschap. An<strong>de</strong>r<strong>en</strong> zijn min<strong>de</strong>r<br />
formeel, zoals <strong>het</strong> Energie Partnerschap dat als<br />
forum di<strong>en</strong>t voor plaatselijke organisaties om<br />
sam<strong>en</strong> te werk<strong>en</strong> aan vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong> CO2-<br />
uitstoot in <strong>de</strong> stad.<br />
Het partnerschap is flexibel <strong>en</strong> zal in <strong>de</strong> loop<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> tijd beperkte werkgroep<strong>en</strong> opzett<strong>en</strong> om<br />
problem<strong>en</strong> <strong>en</strong> nieuwe uitdaging<strong>en</strong> aan te pakk<strong>en</strong>,<br />
wanneer die zich voordo<strong>en</strong>. Het houdt ook twee<br />
confer<strong>en</strong>ties voor belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong> per jaar om<br />
sam<strong>en</strong>werkingspartners erbij te betrekk<strong>en</strong>. Het<br />
communiceert vooruitgang <strong>door</strong> <strong>de</strong> publicatie <strong>van</strong><br />
nota’s <strong>en</strong> bulletins op <strong>de</strong> website.<br />
38
De b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>het</strong> partnerschap is gebaseerd<br />
op <strong>het</strong> principe dat sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong><strong>de</strong> organisaties op<br />
e<strong>en</strong> lokaal niveau e<strong>en</strong> grotere effectiviteit, efficiëntie <strong>en</strong><br />
succes <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rlinge resultat<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> dan<br />
afzon<strong>de</strong>rlijk werk<strong>en</strong> zou kunn<strong>en</strong> bereik<strong>en</strong><br />
De b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>het</strong> partnerschap is gebaseerd<br />
op <strong>het</strong> principe dat sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong><strong>de</strong> organisaties<br />
op e<strong>en</strong> lokaal niveau e<strong>en</strong> grotere effectiviteit,<br />
efficiëntie <strong>en</strong> succes <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rlinge resultat<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> dan afzon<strong>de</strong>rlijk werk<strong>en</strong> zou<br />
kunn<strong>en</strong> bereik<strong>en</strong>. De communautaire strategie<br />
of <strong>het</strong> stadsplan <strong>de</strong>finieert <strong>de</strong> doel<strong>en</strong> waaraan <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> haar partners zull<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong><br />
om dit te bereik<strong>en</strong>. Het zet dui<strong>de</strong>lijke, meetbare<br />
resultat<strong>en</strong> <strong>en</strong> mijlpal<strong>en</strong> uit die <strong>de</strong> geboekte<br />
vooruitgang zull<strong>en</strong> aanton<strong>en</strong>.<br />
Southampton Connect <strong>en</strong> <strong>de</strong> partnerschapp<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
op verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> manier<strong>en</strong> gefinancierd. Sommig<strong>en</strong><br />
zijn wettelijk verplicht <strong>en</strong> word<strong>en</strong> gefinancierd<br />
<strong>door</strong> lokale of nationale overheidsorgan<strong>en</strong>.<br />
An<strong>de</strong>r<strong>en</strong> zijn vrijwillige groepering<strong>en</strong> <strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
gefinancierd <strong>door</strong> vrijwilligers of <strong>door</strong> individuele<br />
partnerorganisaties. In <strong>het</strong> verled<strong>en</strong> heeft <strong>het</strong><br />
partnerschap overzicht gehoud<strong>en</strong> op verjonging<br />
<strong>van</strong> financieringsprogramma’s in <strong>de</strong> stad.<br />
39
Het Southampton Partnerschap <strong>en</strong> gerelateer<strong>de</strong><br />
subpartnerschapp<strong>en</strong> drag<strong>en</strong> allemaal bij aan<br />
<strong>het</strong> bereik<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> City of Southampton<br />
Sustainable Community Strategy (Southampton<br />
Duurzame Geme<strong>en</strong>schap Strategie). De m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> gebruikers <strong>van</strong> <strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> word<strong>en</strong> op<br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> manier<strong>en</strong> verzameld. Sommige<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> partnerschap gebruik<strong>en</strong><br />
rechtstreekse <strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong>, terwijl meer algem<strong>en</strong>e<br />
m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> over <strong>de</strong> stad <strong>en</strong> plaatselijke autoriteit<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> verzameld op nationale basis. An<strong>de</strong>re<br />
belevings<strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong>, zoals <strong>het</strong> ‘beleving <strong>van</strong><br />
misdaad’ on<strong>de</strong>rzoek, word<strong>en</strong> ook op e<strong>en</strong> nationale<br />
basis uitgevoerd.<br />
Evaluatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> Southampton Partnerschap<br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> gerelateer<strong>de</strong> subpartnerschapgroep<strong>en</strong><br />
werd uitgevoerd <strong>door</strong> onafhankelijke<br />
overheidsinspectieprocess<strong>en</strong>. Ze werd<strong>en</strong> allemaal<br />
uitgevoerd <strong>door</strong> <strong>de</strong> hoorcommissie maar ook <strong>door</strong><br />
specifiek gerelateer<strong>de</strong> inspectieorgan<strong>en</strong>. Deze<br />
regeling<strong>en</strong> veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong> naar meer lokale system<strong>en</strong>.<br />
Partnerschapregeling<strong>en</strong> zijn zo belangrijk voor<br />
veel di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> dat ze e<strong>en</strong> sleutelrol zull<strong>en</strong> spel<strong>en</strong> in<br />
<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> beoor<strong>de</strong>ling. Evaluatie is zowel<br />
kwantitatief als kwalitatief.<br />
Website: www.southampton-connect.com<br />
40
Case Study<br />
Bijstandshervorming<br />
Het veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> gezicht <strong>van</strong> beleid<br />
<strong>en</strong> sociale zekerheidsystem<strong>en</strong> – Enkele<br />
voorbeeld<strong>en</strong> uit <strong>het</strong> VK, België <strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland<br />
EU Beleidscontext<br />
In 2010 hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong> EU <strong>en</strong> haar Lidstat<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
beleid <strong>van</strong> verhoog<strong>de</strong> arbeidsmarktactivering<br />
omarmd <strong>door</strong> <strong>de</strong> Europa 2020 strategie. Het<br />
beleid b<strong>en</strong>adrukt acties voor slimme, duurzame <strong>en</strong><br />
inclusieve groei. Twee initiatiev<strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> strategie zijn nauw verbond<strong>en</strong> met <strong>het</strong> doel <strong>van</strong><br />
sociale insluiting:<br />
E<strong>en</strong> ag<strong>en</strong>da voor nieuwe vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> werk<br />
• Voor toepassing <strong>van</strong> <strong>de</strong> nationale weg<br />
naar flexiezekerheid om segm<strong>en</strong>tatie op <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt te vermin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> faciliter<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> transities <strong>en</strong> <strong>de</strong> combinatie werk <strong>en</strong> gezin<br />
• Voor beoor<strong>de</strong>ling <strong>en</strong> regulier toezicht op<br />
belasting- <strong>en</strong> uitkeringsystem<strong>en</strong> om werk te<br />
lat<strong>en</strong> betal<strong>en</strong>, met e<strong>en</strong> bijzon<strong>de</strong>re focus op<br />
laaggeschoold<strong>en</strong>, terwijl maatregel<strong>en</strong> die<br />
zelfstandig<strong>en</strong> ontmoedig<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opgehev<strong>en</strong><br />
Europa 2020 bouwt voort op<br />
<strong>de</strong> ontwikkeling<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
vooruitgang bereikt on<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
Lissabon - strategie. Het heeft<br />
geleid naar <strong>de</strong> uitvoering <strong>door</strong><br />
overhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> bijstandshervormingsprogramma’s<br />
om e<strong>en</strong> groter <strong>de</strong>el <strong>van</strong> hun<br />
beroepsbevolking te<br />
<strong>en</strong>gager<strong>en</strong> <strong>en</strong> te activer<strong>en</strong> op<br />
<strong>de</strong> arbeidsmarkt.<br />
Youth on the Move<br />
Youth on the Move’ richt zich op <strong>het</strong> beantwoord<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> uitdaging<strong>en</strong> waar jonge m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> mee<br />
geconfronteerd word<strong>en</strong> <strong>en</strong> h<strong>en</strong> te help<strong>en</strong> om te<br />
slag<strong>en</strong> in <strong>de</strong> k<strong>en</strong>niseconomie. Het werd gelanceerd<br />
in september 2010 <strong>en</strong> ‘Youth on the Move’ erk<strong>en</strong>t<br />
dat Europa’s toekomstige welvaart afhankelijk is<br />
<strong>van</strong> haar jonger<strong>en</strong>, <strong>en</strong> <strong>het</strong> erk<strong>en</strong>t dat e<strong>en</strong> goe<strong>de</strong><br />
opleiding, e<strong>en</strong> toegankelijke arbeidsmarkt <strong>en</strong> meer<br />
mobiliteit <strong>van</strong> jonger<strong>en</strong> fundam<strong>en</strong>teel zijn voor <strong>het</strong><br />
bereik<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> ‘Europa 2020’ doel<strong>en</strong>.<br />
Europa 2020 bouwt voort op <strong>de</strong> ontwikkeling<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
vooruitgang bereikt on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> Lissabon strategie.<br />
Het heeft geleid naar <strong>de</strong> uitvoering <strong>door</strong> overhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> bijstandshervormingsprogramma’s om<br />
e<strong>en</strong> groter <strong>de</strong>el <strong>van</strong> hun beroepsbevolking te<br />
<strong>en</strong>gager<strong>en</strong> <strong>en</strong> te activer<strong>en</strong> op <strong>de</strong> arbeidsmarkt.<br />
41
Nieuwe wetgeving, gericht op e<strong>en</strong> gereduceer<strong>de</strong><br />
publieke sector <strong>en</strong> e<strong>en</strong> sfeer <strong>van</strong> ‘persoonlijke<br />
verantwoor<strong>de</strong>lijkheid’, ‘zorg voor jezelf’, <strong>en</strong> ‘<strong>de</strong> markt<br />
zal problem<strong>en</strong> oploss<strong>en</strong>’ mak<strong>en</strong> <strong>het</strong> moeilijker steun<br />
te vind<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> interv<strong>en</strong>tiegerichte b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring.<br />
Uitvoering <strong>van</strong> Flexiezekerheid<br />
De Europese raad bereikte in 2007 e<strong>en</strong> akkoord<br />
over <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> uitspraak met betrekking tot<br />
sociale zekerheid <strong>en</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid:<br />
‘dat <strong>het</strong> e<strong>en</strong> doelbewuste combinatie betreft<br />
<strong>van</strong> flexibele <strong>en</strong> betrouwbare contractuele<br />
voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, uitgebrei<strong>de</strong> lev<strong>en</strong>slange<br />
strategieën, effectief actieve arbeidsmarktbeleid,<br />
<strong>en</strong> mo<strong>de</strong>rne, a<strong>de</strong>quate <strong>en</strong> duurzame sociale<br />
beschermsystem<strong>en</strong>’.<br />
Voor <strong>het</strong> VK, België <strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland wordt dit<br />
aangetoond <strong>door</strong> belangrijke maatregel<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
afgelop<strong>en</strong> <strong>de</strong>c<strong>en</strong>nium, maar <strong>het</strong> is ook aanzi<strong>en</strong>lijk<br />
vooruitgegaan <strong>door</strong> <strong>de</strong> wereldwij<strong>de</strong> financiële crisis.<br />
Sinds <strong>het</strong> begin <strong>van</strong> <strong>het</strong> project in 2009 zijn <strong>de</strong><br />
Europese economieën <strong>door</strong> e<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong>lijke<br />
economische crisis gegaan <strong>en</strong> <strong>de</strong> impact hier<strong>van</strong><br />
wordt nog steeds gevoeld. Dit heeft nationale<br />
economieën heel onzeker gemaakt. Bedrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
werkgevers hebb<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong>lijke veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
beperking<strong>en</strong> in werknemersaantall<strong>en</strong> <strong>door</strong>gevoerd<br />
om <strong>de</strong>ze uitdaging <strong>het</strong> hoofd te bied<strong>en</strong>. Het heeft<br />
ook geleid tot <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> voor <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt, kwetsbare groep<strong>en</strong> <strong>en</strong> beschikbare<br />
sociale steun:<br />
• Capaciteit- <strong>en</strong> budgetvermin<strong>de</strong>ring voor steun<br />
aan toegang tot werkmogelijkhed<strong>en</strong> voor<br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>el<strong>de</strong> groep<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt.<br />
• Nieuwe wetgeving gericht op e<strong>en</strong><br />
gereduceer<strong>de</strong> publieke sector <strong>en</strong> e<strong>en</strong> sfeer <strong>van</strong><br />
‘persoonlijke verantwoor<strong>de</strong>lijkheid’, ‘zorg voor<br />
jezelf’ <strong>en</strong> ‘<strong>de</strong> markt zal problem<strong>en</strong> oploss<strong>en</strong>’<br />
mak<strong>en</strong> <strong>het</strong> moeilijk steun te vind<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> op<br />
interv<strong>en</strong>tie gerichte b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring.<br />
Zware doel<strong>en</strong><br />
De EU <strong>en</strong> haar Lidstat<strong>en</strong> id<strong>en</strong>tificeerd<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele<br />
dui<strong>de</strong>lijke doel<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt <strong>en</strong> steld<strong>en</strong><br />
dui<strong>de</strong>lijke hoofddoel<strong>en</strong> om groei te behal<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s<br />
moeilijke financiële tijd<strong>en</strong>. Deze doel<strong>en</strong> omvatt<strong>en</strong>:<br />
• Het bereik<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> arbeidsparticipatie <strong>van</strong><br />
75%<br />
• T<strong>en</strong> minste 40% <strong>van</strong> <strong>de</strong> jonger<strong>en</strong> moet<br />
universitair zijn opgeleid<br />
• 20 miljo<strong>en</strong> min<strong>de</strong>r m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met kans op<br />
armoe<strong>de</strong><br />
Nationale programma’s VK<br />
De bijstandshervormingag<strong>en</strong>da in <strong>het</strong> VK begon<br />
aan <strong>het</strong> eind <strong>van</strong> <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> 90 met verbetering <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> activering <strong>van</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt <strong>en</strong> had drie<br />
hoof<strong>de</strong>lem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />
• Dat ie<strong>de</strong>r lid <strong>van</strong> <strong>de</strong> beroepsbevolking met e<strong>en</strong><br />
uitkering <strong>de</strong>el neemt aan e<strong>en</strong> werkgerelateer<strong>de</strong><br />
activiteit<br />
• Om werk ‘te lat<strong>en</strong> betal<strong>en</strong>’ <strong>door</strong> e<strong>en</strong> systeem<br />
<strong>van</strong> belastingvoor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> voor dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> die gaan<br />
werk<strong>en</strong> <strong>en</strong> voor dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> met minimumloon,<br />
of in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> e<strong>en</strong> tegemoetkoming in <strong>de</strong><br />
kost<strong>en</strong> <strong>van</strong> kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>g<br />
• Aanbod <strong>van</strong> persoonlijke <strong>en</strong> op maat gemaakte<br />
hulp, gericht op dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> die <strong>het</strong> meest<br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>eld zijn op <strong>de</strong> arbeidsmarkt<br />
Dit is voortgezet <strong>door</strong> <strong>de</strong> beleidsontwikkeling in 2007<br />
<strong>en</strong> 2009, zoals in <strong>het</strong> ‘No One Writt<strong>en</strong> Off’ (Niemand<br />
Word Afgeschrev<strong>en</strong>) <strong>van</strong> <strong>de</strong> overheid. Dit leg<strong>de</strong>e<strong>en</strong><br />
grotere nadruk op hulp bij werk <strong>en</strong> verbetering <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> <strong>de</strong> beroepsbevolking,<br />
maar ook op invoering <strong>van</strong> nieuwe uitkering<strong>en</strong>,<br />
zoals Employm<strong>en</strong>t Support Allowance (Uitkering<br />
voor Steun bij Werk), to<strong>en</strong>ame <strong>van</strong> <strong>de</strong> voorwaard<strong>en</strong><br />
voor an<strong>de</strong>re uitkering<strong>en</strong> <strong>en</strong> to<strong>en</strong>ame <strong>van</strong> resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> steunprogramma’s.<br />
42
Sinds <strong>de</strong> wijziging <strong>van</strong> <strong>de</strong> regering in 2010<br />
is dit proces <strong>door</strong>gegaan met <strong>de</strong> introductie<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> ‘Werk Programma’ voor hulp aan<br />
langetermijn werkloz<strong>en</strong> op weg terug naar werk. Het<br />
programma verlaagt ook uitkering<strong>en</strong> <strong>en</strong> toegang<br />
tot vele inkomst<strong>en</strong>afhankelijke uitkering<strong>en</strong>. Op <strong>de</strong><br />
mid<strong>de</strong>llange termijn introduceert <strong>het</strong> e<strong>en</strong> ’Universeel<br />
Krediet’ voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> beroepsbevolking<br />
voor:<br />
• Versimpeling <strong>van</strong> <strong>het</strong> systeem om <strong>het</strong> voor<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> begrijpelijker te mak<strong>en</strong>, <strong>en</strong> makkelijker<br />
te beher<strong>en</strong> voor personeel<br />
• Verbetering <strong>van</strong> werkprikkels<br />
• E<strong>en</strong> soepelere transitie in <strong>en</strong> uit werk<br />
• Vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> werk<strong>en</strong><strong>de</strong> armoe<strong>de</strong><br />
• Vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> frau<strong>de</strong> <strong>en</strong> fout<strong>en</strong><br />
Ne<strong>de</strong>rland<br />
In <strong>de</strong> afgelop<strong>en</strong> 10 jaar heeft <strong>het</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse beleid<br />
<strong>door</strong> e<strong>en</strong> systeem <strong>van</strong> werkeloosheidsverzekering <strong>en</strong><br />
sociale bijstand gestreefd naar:<br />
E<strong>en</strong> aantal rec<strong>en</strong>te veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> heeft <strong>het</strong><br />
landschap aanzi<strong>en</strong>lijk veran<strong>de</strong>rd - veran<strong>de</strong>ring in<br />
uitkeringsystem<strong>en</strong> betek<strong>en</strong>t dat jonger<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
27 jaar nu verplicht aan <strong>het</strong> werk zijn of on<strong>de</strong>rwijs<br />
of e<strong>en</strong> opleiding volg<strong>en</strong>. De nieuwe werk<strong>en</strong>-naarvermog<strong>en</strong><br />
wet zal twee steunbudgett<strong>en</strong> voor<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap sam<strong>en</strong>voeg<strong>en</strong>. M<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> naar hun productiviteit t<strong>en</strong> opzichte <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
minimumloon geclassificeerd.<br />
Tegelijkertijd word<strong>en</strong> <strong>de</strong> aan<strong>van</strong>kelijke budgett<strong>en</strong><br />
voor uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze wett<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong>lijk<br />
vermin<strong>de</strong>rd (met 2 miljard Euro). De m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die<br />
e<strong>en</strong> WWB uitkering ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>, moet<strong>en</strong> nu<br />
<strong>de</strong>elnem<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> activiteit gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> minst<strong>en</strong>s<br />
20 uur per week. Deze <strong>de</strong>elname is primair gefocust<br />
op <strong>het</strong> bereik<strong>en</strong> <strong>van</strong> financiële onafhankelijkheid <strong>en</strong><br />
op <strong>het</strong> stabiliser<strong>en</strong> of verbeter<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>elname op<br />
<strong>de</strong> arbeidsmarkt. Het ultieme doel is dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
niet langer financiële steun nodig hebb<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te. Belastingkrediet zal waarschijnlijk in <strong>de</strong><br />
kom<strong>en</strong><strong>de</strong> 15 jaar langzaam verdwijn<strong>en</strong>.<br />
• Vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong> stroom naar langetermijn<br />
uitkeringafhankelijkheid <strong>en</strong> aanmoediging tot<br />
uittred<strong>en</strong> uit uitkering<strong>en</strong>.<br />
• Verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> mogelijkhed<strong>en</strong> om werk <strong>en</strong><br />
zorgverantwoor<strong>de</strong>lijkhed<strong>en</strong> in ev<strong>en</strong>wicht te<br />
krijg<strong>en</strong>, <strong>en</strong>,<br />
• Vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> vroege p<strong>en</strong>sionering op <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt<br />
Het rationaliseer<strong>de</strong> <strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> die <strong>de</strong> uitkering<br />
uitbetaald<strong>en</strong> <strong>en</strong> steun leverd<strong>en</strong> aan werkeloze<br />
inwoners <strong>door</strong> <strong>de</strong> creatie <strong>van</strong> C<strong>en</strong>tra voor Werk<br />
<strong>en</strong> Inkom<strong>en</strong>, <strong>en</strong> <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> uitvoer<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
instelling<strong>en</strong> die verantwoor<strong>de</strong>lijk war<strong>en</strong> voor<br />
herintred<strong>en</strong><strong>de</strong> werkernemers op <strong>de</strong> arbeidsmarkt.<br />
Er werd<strong>en</strong> verbetering<strong>en</strong> gemaakt in <strong>de</strong> toegang<br />
tot, <strong>en</strong> <strong>de</strong> invoering <strong>van</strong> belastingvoor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
prikkels voor werkgevers om ou<strong>de</strong>re werknemers<br />
aan te houd<strong>en</strong>.<br />
43
Lidstat<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> optred<strong>en</strong> om economieën<br />
<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> aan te pass<strong>en</strong> als reactie<br />
op <strong>de</strong> economische crisis; <strong>en</strong> ze di<strong>en</strong><strong>en</strong> hun op<br />
k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> innovatie gebaseer<strong>de</strong> economieën te<br />
ontwikkel<strong>en</strong> <strong>door</strong> steun te gev<strong>en</strong> aan duurzame<br />
<strong>en</strong> inclusieve groei.<br />
In België<br />
Vanaf eind jar<strong>en</strong> 90 voer<strong>de</strong> <strong>de</strong> Belgische overheid<br />
e<strong>en</strong> serie aan veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>door</strong> dat meer nadruk<br />
leg<strong>de</strong> op <strong>de</strong> opleiding <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
uitkering om hun vaardigheidsniveau te verhog<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te steun<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> overgang naar<br />
werksector<strong>en</strong> met vaardigheidstekort<strong>en</strong>.<br />
Er was ook steun voor werkverschaffing binn<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> sociale sector<strong>en</strong>. Werkgevers werd<strong>en</strong> met<br />
belastingsvoor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> aangemoedigd om personeel<br />
aan te nem<strong>en</strong>.<br />
In <strong>de</strong> laatste ti<strong>en</strong> jaar heeft België vergelijkbare<br />
veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> toegepast in <strong>de</strong> arbeidsmarktsteun<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> uitkeringsysteem als an<strong>de</strong>re partnerland<strong>en</strong>,<br />
met str<strong>en</strong>gere eis<strong>en</strong> voor uitkeringsont<strong>van</strong>gers<br />
om werk te zoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> aanmoediging <strong>van</strong><br />
ou<strong>de</strong>r<strong>en</strong> om op <strong>de</strong> arbeidsmarkt te blijv<strong>en</strong>. Er is<br />
ook e<strong>en</strong> vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> beschikbaarheid <strong>van</strong><br />
sommige uitkering<strong>en</strong>, werkloosheidsuitkering<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> bijvoorbeeld pas word<strong>en</strong> aangevraagd<br />
na 39 wek<strong>en</strong>, <strong>en</strong> beperkte toegangsvoorwaard<strong>en</strong><br />
voor bepaal<strong>de</strong> sector<strong>en</strong> <strong>en</strong> beroepsgroep<strong>en</strong> zijn<br />
ingetrokk<strong>en</strong>.<br />
De overheid heeft ook werksubsidies ingevoerd om<br />
stages aan te moedig<strong>en</strong> voor werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
die hun opleiding hebb<strong>en</strong> voltooid <strong>en</strong> er zijn<br />
loontoeslag<strong>en</strong> voor ge<strong>de</strong>eltelijk afgekeur<strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
die gaan werk<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> baan aannem<strong>en</strong>.<br />
Wie zal <strong>de</strong> impact voel<strong>en</strong>?<br />
De veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> zijn vaak gericht op <strong>de</strong><br />
beroepsbevolking <strong>en</strong> dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> die <strong>het</strong> verst <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> arbeidsmarkt afstaan; <strong>en</strong> ook op initiatiev<strong>en</strong> die<br />
gericht zijn op <strong>de</strong> aanmoediging <strong>van</strong> werkgevers<br />
om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> aan te nem<strong>en</strong>. Tegelijkertijd prober<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> lidstat<strong>en</strong> e<strong>en</strong> steunsysteem te handhav<strong>en</strong> dat<br />
betaalbaar is voor <strong>de</strong> belastingbetaler.<br />
De verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> die word<strong>en</strong><br />
toegepast in elk <strong>van</strong> <strong>de</strong> partnersted<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> sterke band met <strong>de</strong> aannames in <strong>de</strong> Europa<br />
2020 strategie – dat Lidstat<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> optred<strong>en</strong><br />
om economieën <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> aan te<br />
pass<strong>en</strong> als reactie op <strong>de</strong> economische crisis; <strong>en</strong><br />
hun op k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> innovatie gericht gebaseer<strong>de</strong><br />
economieën ontwikkel<strong>en</strong> <strong>door</strong> steun te gev<strong>en</strong> aan<br />
duurzame <strong>en</strong> inclusieve groei.<br />
De resultat<strong>en</strong><br />
De resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> al <strong>de</strong>ze veran<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> zijn<br />
gaan<strong>de</strong>, terwijl hervormingsprogramma’s zich<br />
blijv<strong>en</strong> ontwikkel<strong>en</strong> <strong>en</strong> veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. De resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> oktober 2011 zijn nog niet bek<strong>en</strong>d, terwijl<br />
<strong>het</strong> economische klimaat beperkte werkgroei <strong>en</strong><br />
stijg<strong>en</strong><strong>de</strong> werkeloosheidsniveaus blijft verton<strong>en</strong>.<br />
Meer informatie over bijstandshervorming in <strong>de</strong> EU<br />
kan word<strong>en</strong> gevond<strong>en</strong> op <strong>de</strong> website <strong>van</strong> <strong>het</strong> EU<br />
Directoraat <strong>van</strong> Werkgeleg<strong>en</strong>heid <strong>en</strong> Sociale zak<strong>en</strong>:<br />
www.ec.europa.eu/social<br />
44
Case Study<br />
Inclusie als opdracht<br />
Het Supporting People- programma<br />
in Southampton<br />
Achtergrond<br />
In Southampton biedt <strong>het</strong> Support People<br />
programma huisvesting voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die kwetsbaar<br />
zijn of waar<strong>van</strong> vastgesteld is dat ze niet in staat<br />
zijn zelfstandig te lev<strong>en</strong> zon<strong>de</strong>r advies, hulp of<br />
opleiding in <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> vaardighed<strong>en</strong> of<br />
<strong>het</strong> voer<strong>en</strong> <strong>van</strong> hun eig<strong>en</strong> huishouding.<br />
Het Supporting People- programma begon<br />
in 2003 met <strong>het</strong> sam<strong>en</strong>br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>van</strong> zev<strong>en</strong><br />
huisvestinggerelateer<strong>de</strong> geldstrom<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
gehele c<strong>en</strong>trale overheid. Het is sindsdi<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
volkom<strong>en</strong> ge<strong>de</strong>c<strong>en</strong>traliseerd programma geword<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> wordt beheerd <strong>door</strong> 152 hoofdautoriteit<strong>en</strong><br />
die volledig naar eig<strong>en</strong> goeddunk<strong>en</strong> hun fonds<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> bested<strong>en</strong> om zo goed mogelijk te voldo<strong>en</strong><br />
aan lokale behoeft<strong>en</strong>.<br />
De vijfjar<strong>en</strong>- strategie <strong>van</strong> Supporting People in<br />
Southampton (2005-2010) werd ontwikkeld op<br />
<strong>het</strong> mom<strong>en</strong>t dat plaatselijke autoriteit<strong>en</strong> voor <strong>het</strong><br />
eerst beschikking kreg<strong>en</strong> over <strong>de</strong>ze budgett<strong>en</strong>.<br />
De strategie stel<strong>de</strong> vast wat <strong>de</strong> prioriteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> war<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoe <strong>de</strong>ze in Southampton<br />
zoud<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bereikt. Het stell<strong>en</strong> <strong>van</strong> prioriteit<strong>en</strong><br />
voor <strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> maakte <strong>de</strong> strategische doel<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> zowel <strong>het</strong> programma als <strong>de</strong> stad bereikbaar,<br />
terwijl <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> verstandig werd<strong>en</strong><br />
geïnvesteerd. Er werd ook gehoopt dat <strong>het</strong> bereik<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> beter r<strong>en</strong><strong>de</strong>m<strong>en</strong>t <strong>de</strong> mogelijkheid zou<br />
bied<strong>en</strong> om dui<strong>de</strong>lijk te mak<strong>en</strong> dat invester<strong>en</strong> in<br />
on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong><strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> op lange termijn zorgt<br />
voor besparing op organisatorische (plaatselijke<br />
autoriteit<strong>en</strong>, zorg, proeftijd, etc.) mid<strong>de</strong>l<strong>en</strong>.<br />
Herbeoor<strong>de</strong>ling <strong>van</strong><br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing aan dakloz<strong>en</strong><br />
In 2005 startte <strong>de</strong> vicepremier <strong>het</strong> ‘Value<br />
Improvem<strong>en</strong>t Pilot programme’ (waar<strong>de</strong>verbetering<br />
proefprogramma). Het programma vroeg <strong>de</strong><br />
autoriteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> Supporting People-financiering<br />
om offertes voor stelsels die efficiëntie zoud<strong>en</strong><br />
verzeker<strong>en</strong> <strong>door</strong> e<strong>en</strong> herbeoor<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> inkoop,<br />
aanbesteding <strong>en</strong> contractmanagem<strong>en</strong>t. Het<br />
stelsel richtte zich op <strong>de</strong> substantiële verbetering<br />
<strong>van</strong> resultat<strong>en</strong> voor di<strong>en</strong>stgebruikers. In<br />
Southampton richtte <strong>de</strong> proef zich op <strong>het</strong> behal<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> meerwaar<strong>de</strong> uit project<strong>en</strong> die dakloz<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
kwetsbare m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rsteund<strong>en</strong>, <strong>door</strong> <strong>de</strong><br />
ontwikkeling <strong>van</strong> e<strong>en</strong> inschatting <strong>van</strong> mogelijkhed<strong>en</strong><br />
om <strong>de</strong> beste di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> te bereik<strong>en</strong> die kunn<strong>en</strong><br />
voldo<strong>en</strong> aan aangetoon<strong>de</strong> behoeft<strong>en</strong>, teg<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
beste prijs voor <strong>de</strong> lokale overheid.<br />
Het programma in Southampton had twee<br />
hoofddoel<strong>en</strong>:<br />
• De inbedrijfstelling <strong>van</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, gebaseerd<br />
op bewez<strong>en</strong> huisvesting <strong>en</strong> gerelateer<strong>de</strong><br />
steunbehoeft<strong>en</strong><br />
• Optimalisering <strong>van</strong> <strong>de</strong> r<strong>en</strong>tabiliteit <strong>van</strong><br />
hulpdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> beheer <strong>van</strong> <strong>het</strong> Support<br />
People programma binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> budget<br />
45
Di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing voor dakloz<strong>en</strong> werd als doel <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
proef gekoz<strong>en</strong> om <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> red<strong>en</strong><strong>en</strong>:<br />
a) Moeilijkhed<strong>en</strong> in <strong>het</strong> managem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> dakloz<strong>en</strong>, waaron<strong>de</strong>r 30<br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> die geleverd word<strong>en</strong><br />
<strong>door</strong> 11 verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> organisaties, met weinig<br />
sam<strong>en</strong>werking tuss<strong>en</strong> naburige overhed<strong>en</strong>.<br />
Dit resulteer<strong>de</strong> in moeilijkhed<strong>en</strong> met <strong>de</strong><br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing aan dakloz<strong>en</strong> die <strong>van</strong> gebied<br />
naar gebied trekk<strong>en</strong>.<br />
Er war<strong>en</strong> hoge provisiekost<strong>en</strong><br />
(2 miljo<strong>en</strong> pond per jaar<br />
– 12.5% <strong>van</strong> <strong>het</strong> budget)<br />
met weinig investering in<br />
prev<strong>en</strong>tieve <strong>en</strong> herhuisvestingdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
b) Er war<strong>en</strong> hoge provisiekost<strong>en</strong> (2 miljo<strong>en</strong> pond<br />
per jaar – 12.5% <strong>van</strong> <strong>het</strong> budget) met weinig<br />
investering in prev<strong>en</strong>tieve <strong>en</strong> herhuisvestingdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>.<br />
Strategische <strong>en</strong> operationele problem<strong>en</strong> zijn on<strong>de</strong>r<br />
an<strong>de</strong>re:<br />
• 74% <strong>van</strong> <strong>de</strong> vertrekk<strong>en</strong> uit hostels war<strong>en</strong> niet<br />
gepland.<br />
• 59% herhaal<strong>de</strong> dakloosheid.<br />
• Er is ge<strong>en</strong> c<strong>en</strong>trale database over inwoners<br />
of hun hulpbehoeft<strong>en</strong> met verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>van</strong> toegangsbeheer tot hostels.<br />
• Het perc<strong>en</strong>tage inwoners dat <strong>door</strong>stroomt<br />
naar onafhankelijk gevestig<strong>de</strong> accommodaties<br />
was slechts 11%. Dit wijst er op dat er weinig<br />
aandacht was voor <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> langere<br />
termijn oplossing<strong>en</strong> voor dakloosheid.<br />
46
Prestaties word<strong>en</strong> bijgehoud<strong>en</strong><br />
ter bepaling <strong>van</strong> effectieve<br />
operationele praktijk<strong>en</strong> <strong>en</strong> ter<br />
indicatie <strong>van</strong> veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
behoeftepatron<strong>en</strong><br />
Het nieuwe mo<strong>de</strong>l<br />
DIENSTVERLENINGSMODEL VOOR DAKLOZEN<br />
Noodop<strong>van</strong>g<br />
(evaluatiec<strong>en</strong>trum)<br />
Toegang<br />
(SHPT)<br />
Gespecialiseer<strong>de</strong><br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />
(int<strong>en</strong>sief)<br />
Algem<strong>en</strong>e<br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />
(lev<strong>en</strong>svaardighed<strong>en</strong>)<br />
Bemid<strong>de</strong>ling,<br />
heraansluiting <strong>en</strong><br />
<strong>door</strong>verwijzing<br />
Tij<strong>de</strong>lijke<br />
on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />
Zelfstandig won<strong>en</strong><br />
Na e<strong>en</strong> consultatieperio<strong>de</strong>, waarbij huidige <strong>en</strong><br />
voormalige di<strong>en</strong>stgebruikers betrokk<strong>en</strong> war<strong>en</strong>,<br />
werd e<strong>en</strong> nieuw di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ingsmo<strong>de</strong>l ontworp<strong>en</strong><br />
dat e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele toegang bevatte met e<strong>en</strong> eerste<br />
beoor<strong>de</strong>ling, gevolgd <strong>door</strong> <strong>door</strong>verwijzing naar e<strong>en</strong><br />
reeks di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. Deze di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> zijn o.a.:<br />
• Prev<strong>en</strong>tieve di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> waaron<strong>de</strong>r<br />
huisvestingsadvies, hulp bij <strong>het</strong> hoofd<br />
bov<strong>en</strong> water houd<strong>en</strong>, heraansluiting <strong>en</strong><br />
bemid<strong>de</strong>lingsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
• Algem<strong>en</strong>e on<strong>de</strong>rsteun<strong>de</strong> huisvesting voor<br />
behoeft<strong>en</strong> <strong>van</strong> laag niveau, waaron<strong>de</strong>r<br />
ontwikkeling <strong>van</strong> leefvaardighed<strong>en</strong>.<br />
• Gespecialiseer<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rsteun<strong>de</strong> huisvesting<br />
voor <strong>het</strong> lever<strong>en</strong> <strong>van</strong> int<strong>en</strong>sievere hulp voor<br />
behoeft<strong>en</strong> die gerelateerd zijn aan leeftijd,<br />
geestelijke gezondheid, drugsmisbruik of<br />
fysieke handicap.<br />
• Noodop<strong>van</strong>g, indi<strong>en</strong> nodig op die specifieke<br />
dag.<br />
Toegang tot di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> wordt nu beheerd <strong>door</strong> <strong>het</strong><br />
Street Homeless Prev<strong>en</strong>tion Team SHPT, (Straat<br />
Dakloz<strong>en</strong> Prev<strong>en</strong>tieteam) met di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />
die wordt uitbesteed <strong>en</strong> gegund <strong>door</strong> e<strong>en</strong> 3-jarig<br />
contract.<br />
Met <strong>de</strong> invoering <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel aanspreekpunt, e<strong>en</strong><br />
eerste beoor<strong>de</strong>ling <strong>en</strong> effectieve cliëntgegev<strong>en</strong>s,<br />
kond<strong>en</strong> op maat gemaakte pad<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
aangelegd <strong>en</strong> <strong>door</strong> alle di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ers word<strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>rsteund. De verzameling <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s<br />
maakte verfijning mogelijk ter verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
efficiëntie <strong>en</strong> om veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> behoeftepatron<strong>en</strong> te<br />
id<strong>en</strong>tificer<strong>en</strong>. Prestaties word<strong>en</strong> bijgehoud<strong>en</strong> voor<br />
id<strong>en</strong>tificatie <strong>van</strong> effectieve operationele praktijk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ter indicatie <strong>van</strong> veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> behoeftepatron<strong>en</strong>.<br />
47
Door <strong>het</strong> herontwerp <strong>van</strong> <strong>de</strong> voorzi<strong>en</strong>ing<br />
werd<strong>en</strong>meer<strong>de</strong>re gescheid<strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>gebracht om sam<strong>en</strong> te werk<strong>en</strong>. Door <strong>de</strong>ze<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> te voeg<strong>en</strong> war<strong>en</strong> e<strong>en</strong> betere<br />
coördinatie <strong>en</strong> flexibeler gebruik <strong>van</strong> mid<strong>de</strong>l<strong>en</strong><br />
mogelijk, bijvoorbeeld e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele di<strong>en</strong>st die<br />
gebruik maakt <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele beoor<strong>de</strong>ling <strong>en</strong><br />
hulpplanningsysteem, zodat informatie met <strong>de</strong><br />
inwoner meereist. Daar<strong>door</strong> wordt e<strong>en</strong> effectieve <strong>en</strong><br />
positieve relatie met <strong>de</strong> persoon behoud<strong>en</strong>.<br />
De uitvoering <strong>door</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ers wordt<br />
gecontroleerd <strong>en</strong> ie<strong>de</strong>re prestatie on<strong>de</strong>r of bov<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> maat wordt bestu<strong>de</strong>erd om vast te stell<strong>en</strong> wat<br />
e<strong>en</strong> effectieve uitwerking heeft of wat <strong>de</strong> oorzak<strong>en</strong><br />
zijn voor gewijzig<strong>de</strong> vraagpatron<strong>en</strong>. Deze informatie<br />
wordt vervolg<strong>en</strong>s gebruikt als informatie voor<br />
toekomstige di<strong>en</strong>stopzet <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele beslissing<strong>en</strong><br />
om <strong>de</strong> mate <strong>van</strong> investering te vergrot<strong>en</strong> of<br />
vermin<strong>de</strong>r<strong>en</strong>.<br />
De Supporting People uitbestedingcyclus<br />
INKOOPSTRATEGIE<br />
STRATEGISCHE BEOORDELING<br />
/ ANALYSE<br />
- Start<br />
- Vereist<strong>en</strong>- analyse<br />
- On<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> verfijn<strong>en</strong><br />
- Opties<br />
- Nieuw di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ingsmo<strong>de</strong>l sc<strong>het</strong>s<strong>en</strong><br />
- Overleg<br />
- Markt- <strong>en</strong> uitgaveanalyse<br />
- Waar<strong>de</strong>bepaling <strong>en</strong> red<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> opties<br />
- Contractpakkett<strong>en</strong><br />
- Servicespecificatie ontwikkel<strong>en</strong><br />
- Overleg<br />
- Bouw<strong>en</strong> <strong>van</strong> capaciteit<br />
- Contractstrategie<br />
PROCES<br />
VAN AANBESTEDING<br />
- Evaluatie-eis<strong>en</strong> ontwikkel<strong>en</strong><br />
- Beoor<strong>de</strong>lings-/interviewpanel<br />
selecter<strong>en</strong><br />
- Oproep voor offertes<br />
- Offertes ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
beoor<strong>de</strong>l<strong>en</strong><br />
CONTRACTUITVOERING<br />
- Contractuitvoering<br />
- Verga<strong>de</strong>ring<strong>en</strong><br />
- Verga<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>van</strong> belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
- Toezicht overe<strong>en</strong>kom<strong>en</strong><br />
- Afsprak<strong>en</strong><br />
- Overdracht aan contractbeheer<br />
UITBESTEDINGSCYCLUS<br />
CONTRACTBEHEER<br />
- Service ontwikkel<strong>en</strong><br />
- Beheer <strong>van</strong> <strong>kwaliteit</strong> <strong>en</strong> levering<br />
- Aanbie<strong>de</strong>r <strong>van</strong> relatiebeheer<br />
TOEWIJZING<br />
VAN CONTRACT<br />
- Interviews<br />
- Contract toewijz<strong>en</strong><br />
- Communicatie & feedback<br />
Voor meer informatie over <strong>het</strong> Supporting People programma in Southampton, ga naar<br />
http://www.southampton.gov.uk/living/adult-are/Help_and_support_for_in<strong>de</strong>p<strong>en</strong>d<strong>en</strong>t_living/supportingpeople.aspx<br />
Of neem contact op met - marie.woodhouse@southampton.gov.uk<br />
48
Case Study<br />
Duurzaam aanbested<strong>en</strong><br />
Van verplichting tot toewijzing <strong>van</strong><br />
contract<strong>en</strong><br />
Geschied<strong>en</strong>is<br />
Sinds 1996 heeft Rotterdam <strong>de</strong> 5%-regeling<br />
toegepast. De regeling wordt toegepast om <strong>het</strong><br />
aantal werkeloz<strong>en</strong> te vermin<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. Het initiatief stelt<br />
dat elk bedrijf dat inschrijft op uitbeste<strong>de</strong> or<strong>de</strong>rs <strong>van</strong><br />
Rotterdam, voor elk bedrag groter dan<br />
€225.000, verplicht is om e<strong>en</strong> minimum <strong>van</strong> 5%<br />
<strong>van</strong> dat bedrag te bested<strong>en</strong> voor <strong>het</strong> aanbied<strong>en</strong> of<br />
schepp<strong>en</strong> <strong>van</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid voor:<br />
• M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die mom<strong>en</strong>teel in <strong>de</strong> bijstand zitt<strong>en</strong><br />
• Stagiaires of m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die stage lop<strong>en</strong><br />
• M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> Wet Sociale<br />
Werkgeleg<strong>en</strong>heid vall<strong>en</strong> (WSW)<br />
Voor investeringsproject<strong>en</strong> kan e<strong>en</strong> akkoord word<strong>en</strong><br />
bereikt over e<strong>en</strong> 7,5% over <strong>de</strong> lon<strong>en</strong> in plaats <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> 5% over <strong>het</strong> hele bedrag.<br />
In 2009 werd <strong>de</strong> 5%-regeling opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
duurzame inkoopbeleid <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te. Dit<br />
beleid is gericht op:<br />
• Integratie <strong>van</strong> duurzame oplossing<strong>en</strong><br />
in alle strategische <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
inkoopprocess<strong>en</strong><br />
• Het lever<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> substantiële bijdrage in <strong>het</strong><br />
behal<strong>en</strong> <strong>van</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heidsdoel<strong>en</strong><br />
• Integratie <strong>van</strong> omgeving <strong>en</strong> sociale aspect<strong>en</strong> in<br />
<strong>het</strong> inkoopproces.<br />
DAAD<br />
Voor <strong>de</strong> daadwerkelijke uitvoering <strong>van</strong> tak<strong>en</strong> die<br />
sam<strong>en</strong>gaan met <strong>de</strong> invoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> 5%-regeling,<br />
zoals <strong>het</strong> vind<strong>en</strong> <strong>van</strong> geschikte kandidat<strong>en</strong> of <strong>de</strong><br />
opleiding <strong>van</strong> kandidat<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> plaatselijke<br />
werkgevers zich voor hulp richt<strong>en</strong> tot DAAD.<br />
DAAD is <strong>het</strong> di<strong>en</strong>stc<strong>en</strong>trum voor werkgevers<br />
in Rotterdam <strong>en</strong> <strong>het</strong> is e<strong>en</strong> combinatie<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> private sector, geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> UWV<br />
(Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekering<strong>en</strong>).<br />
Omdat <strong>het</strong> werkaanbod vaak niet met <strong>de</strong> vraag<br />
overe<strong>en</strong>komt, spant DAAD zich specifiek in om<br />
dit gat op <strong>de</strong> regionale arbeidsmarkt te dicht<strong>en</strong>, in<br />
sam<strong>en</strong>werking met Rotterdamse bedrijv<strong>en</strong>. Als e<strong>en</strong><br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum voor werkgevers zet DAAD zich<br />
t<strong>en</strong> eerste in om h<strong>en</strong> te help<strong>en</strong> bij hun vraag naar<br />
personeel.<br />
Naast <strong>het</strong> bied<strong>en</strong> <strong>van</strong> steun, houdt DAAD toezicht<br />
op <strong>de</strong> correcte invoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> 5%-regeling. DAAD<br />
rapporteert hierover <strong>en</strong> geeft advies. De kandidat<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> minimum <strong>van</strong> 6 maand<strong>en</strong><br />
ingezet. Als e<strong>en</strong> di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>er niet voldoet aan <strong>de</strong><br />
overe<strong>en</strong>gekom<strong>en</strong> prestatie- indicator<strong>en</strong> wordt e<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> betaling ingehoud<strong>en</strong>.<br />
Als <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te haar di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> volledig of<br />
ge<strong>de</strong>eltelijk laat lever<strong>en</strong> <strong>door</strong> werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> in<br />
<strong>de</strong> sector<strong>en</strong> waarin zij opereert <strong>en</strong> haar di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
inkoopt, zull<strong>en</strong> niet alle<strong>en</strong> <strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
geleverd, maar zal er ook sprake zijn <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
vermin<strong>de</strong>ring in <strong>het</strong> aantal m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> dat aanspraak<br />
maakt op Uitkering<strong>en</strong>. Er zull<strong>en</strong> ook verhoog<strong>de</strong><br />
activeringsniveaus zijn <strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
werkge<strong>de</strong>elte <strong>van</strong> hun beroepsopleiding vervull<strong>en</strong>.<br />
Daarbij hebb<strong>en</strong> werkgevers toegang tot e<strong>en</strong> grotere<br />
groep pot<strong>en</strong>tiële nieuwe werknemers met e<strong>en</strong><br />
bre<strong>de</strong>r scala aan vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> ervaring.<br />
49
Het aantal posities dat <strong>door</strong><br />
<strong>de</strong> 5%-regeling gevuld<br />
wordt met voormalig<br />
uitkeringont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d<strong>en</strong> is<br />
gestaag gegroeid<br />
Begunstigd<strong>en</strong><br />
• M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die 6 maand<strong>en</strong> als werkzoek<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
geregistreerd staan<br />
• Stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die gerichte opleiding combiner<strong>en</strong><br />
met werk<br />
• Stagiaires/m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> Wet Sociale<br />
Werkvoorzi<strong>en</strong>ing (WSW) vall<strong>en</strong>. Deze wet is bedoeld<br />
om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te steun<strong>en</strong> die alle<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r<br />
aangepaste omstandighed<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> werk<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> als zodanig zijn aangewez<strong>en</strong>.<br />
Proces<br />
• De geme<strong>en</strong>te voert <strong>de</strong> 5%-regeling in <strong>en</strong> weegt<br />
<strong>de</strong> sociale aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> aanbestedingsproces<br />
• De di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ers integrer<strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> doelgroep in hun di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />
• DAAD selecteert, bemid<strong>de</strong>ld <strong>en</strong> traint kandidat<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> houdt toezicht, rapporteert <strong>en</strong> bestraft<br />
betrokk<strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong><br />
Resultat<strong>en</strong> in <strong>het</strong> kort<br />
TDe 5%-regeling heeft zich aanzi<strong>en</strong>lijk ontwikkeld<br />
<strong>door</strong> praktische overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> met<br />
di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ers. Het aantal posities dat <strong>door</strong> <strong>de</strong><br />
5%-regeling gevuld wordt met voormalig uitkering<br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><strong>de</strong> is gestaag gegroeid.<br />
• 1996 - 2002: 200 - 225 per jaar<br />
• 2003 - 2009: 400 - 450 per jaar<br />
Aantal gevul<strong>de</strong> plaats<strong>en</strong> in 2010: 522<br />
€571.000.000 is<strong>het</strong> totaalbedrag aan geme<strong>en</strong>teor<strong>de</strong>rs<br />
waarop <strong>de</strong> 5% toepasbaar was in 2010.<br />
Projectvoorbeeld<strong>en</strong>:<br />
• Woonwijk<strong>en</strong><br />
• R<strong>en</strong>ovatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> Erasmus MC<br />
• Schoonmak<strong>en</strong> <strong>van</strong> geme<strong>en</strong>telijke gebouw<strong>en</strong><br />
50
Ontwikkeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> spin-offs<br />
• Geprivatiseer<strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> die vroeger geleverd<br />
Werd<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>de</strong> lokale autoriteit<strong>en</strong>, zoals<br />
<strong>het</strong> plaatselijke op<strong>en</strong>baar vervoerbedrijf<br />
RET <strong>en</strong> Hav<strong>en</strong> HbR, hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong> 5% regeling<br />
aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> pass<strong>en</strong> <strong>het</strong> ook op hun<br />
inkoopproces toe<br />
• Als resultaat <strong>van</strong> <strong>de</strong> success<strong>en</strong> in Rotterdam<br />
hebb<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re sted<strong>en</strong> (Amsterdam, D<strong>en</strong><br />
Haag, Utrecht <strong>en</strong> Maastricht) beslot<strong>en</strong><br />
vergelijkbare praktijk<strong>en</strong> te integrer<strong>en</strong><br />
• Grote consortia (publiekprivate<br />
partnerschapp<strong>en</strong>) hebb<strong>en</strong> ingestemd om<br />
<strong>de</strong> 5%-regeling vrijwillig toe te pass<strong>en</strong>,<br />
bijvoorbeeld <strong>het</strong> consortium voor r<strong>en</strong>ovatie<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Erasmus MC, geleid <strong>door</strong> bouwbedrijf<br />
Ballast Nedam<br />
• Aannemers (zoals So<strong>de</strong>xo) hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
5%-regeling geadopteerd <strong>en</strong> ingevoerd<br />
in hun eig<strong>en</strong> inkoopbeleid <strong>en</strong>/of voor hun<br />
on<strong>de</strong>raannemers <strong>en</strong> leveranciers<br />
• In mei 2011 besloot <strong>de</strong> nationale overheid<br />
dit initiatief te volg<strong>en</strong>. Vanaf 1 juli 2011 zal <strong>de</strong><br />
overheid werk voor doelgroep<strong>en</strong> toevoeg<strong>en</strong><br />
aan aanbesteding <strong>van</strong> elk bedrag bov<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
€250.000. De nationale overheid <strong>en</strong> <strong>de</strong> VNG<br />
(Ver<strong>en</strong>iging <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>)<br />
besprek<strong>en</strong> nu hoe ze hierin kunn<strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong><br />
• In 2010 is e<strong>en</strong> proef gestart met <strong>het</strong><br />
bekijk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> randvoorwaard<strong>en</strong> voor <strong>de</strong><br />
weging <strong>van</strong> <strong>de</strong> inspanning in <strong>de</strong> creatie<br />
<strong>van</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid als criterium voor <strong>het</strong><br />
inkoopproces. De 5%-regeling blijft bestaan,<br />
maar inschrijv<strong>en</strong><strong>de</strong> bedrijv<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> extra<br />
punt<strong>en</strong> scor<strong>en</strong> <strong>door</strong> hun inspanning voor <strong>het</strong><br />
aanbied<strong>en</strong> <strong>en</strong> creër<strong>en</strong> <strong>van</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
voor <strong>de</strong> doelgroep<strong>en</strong>. De extra punt<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong><br />
hun kans<strong>en</strong> bevor<strong>de</strong>r<strong>en</strong> in <strong>het</strong> inkoopproces.<br />
Dit stimuleert innovatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> bedrijfssector<br />
in <strong>het</strong> opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> we<strong>de</strong>rzijds bevor<strong>de</strong>rlijke<br />
werkschema’s<br />
• Dit beleid wordt in 2011-2012 ingevoerd<br />
www.5proc<strong>en</strong>tregelingrotterdam.nl<br />
www.daadwerkt.nl<br />
51
Case Study<br />
Publiek private<br />
partnerschapp<strong>en</strong> overbrugg<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> kloof op <strong>de</strong> arbeidsmarkt<br />
Achtergrond<br />
Roteb is e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>telijke afvalverwerkings-,<br />
schoonmaak- <strong>en</strong> productiedi<strong>en</strong>st in <strong>en</strong> om<br />
Rotterdam. Het werd opgestart in 1876.<br />
Roteb bied inwoners <strong>van</strong> Rotterdam<br />
werkgeleg<strong>en</strong>heid in <strong>het</strong> behoud <strong>van</strong> e<strong>en</strong> schone<br />
stad <strong>en</strong> creëert op <strong>de</strong>ze wijze aantrekkelijke<br />
leefomstandighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> sociaal klimaat.<br />
Het aangebod<strong>en</strong> werk is geschikt voor <strong>de</strong><br />
geïd<strong>en</strong>tificeer<strong>de</strong> doelgroep<strong>en</strong> <strong>en</strong> komt tegemoet<br />
aan e<strong>en</strong> reële vraag <strong>van</strong> <strong>de</strong> arbeidsmarkt.<br />
De doelgroep is <strong>de</strong> inwoners die hulp<br />
zoek<strong>en</strong> op hun weg naar sociale onafhankelijkheid.<br />
Ze hebb<strong>en</strong> perman<strong>en</strong>te of tij<strong>de</strong>lijke steun nodig<br />
bij <strong>het</strong> betred<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> reguliere arbeidsmarkt,<br />
om daar te blijv<strong>en</strong> of bij tij<strong>de</strong>lijke opleiding/<br />
werkervaring. Mogelijk zijn ze niet in staat <strong>de</strong><br />
reguliere arbeidsmarkt te betred<strong>en</strong> <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
ze werkvoorzi<strong>en</strong>ing of e<strong>en</strong> veiligheidsnet nodig<br />
waar zij actief kunn<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong>, indi<strong>en</strong> nodig.<br />
Roteb heeft aangepaste werkplekk<strong>en</strong> die pass<strong>en</strong><br />
bij <strong>de</strong> vaardighed<strong>en</strong> <strong>van</strong> haar werknemers <strong>en</strong><br />
stagiaires, <strong>en</strong> <strong>het</strong> heeft <strong>de</strong> opleidingsprogramma’s<br />
aangepast om te voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> eis<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
werkgevers. Alle bedrijv<strong>en</strong> <strong>van</strong> Roteb (<strong>de</strong><br />
Robedrijv<strong>en</strong>) lever<strong>en</strong> op maat gemaakt werk<br />
voor hun werknemers. Zij bied<strong>en</strong> werk of<br />
werkgerelateer<strong>de</strong> opleidingsmogelijkhed<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> breed scala aan opties, bijvoorbeeld<br />
schoonmaakwerkzaamhed<strong>en</strong>; tuinbouwindustrie;<br />
metaalindustrie; callc<strong>en</strong>ter-werk <strong>en</strong> logistiek.<br />
Afhankelijk <strong>van</strong> <strong>de</strong> vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> capaciteit<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemer kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze mogelijkhed<strong>en</strong><br />
buit<strong>en</strong> <strong>het</strong> bedrijfsterrein word<strong>en</strong> aangebod<strong>en</strong> -<br />
op e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re locatie <strong>van</strong> e<strong>en</strong> werkgever, in e<strong>en</strong><br />
bescherm<strong>de</strong> omgeving of <strong>van</strong>uit huis.<br />
Pot<strong>en</strong>tiële kandidat<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> toegang tot <strong>het</strong><br />
Robedrijf via <strong>de</strong> werkplein<strong>en</strong> waar <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke<br />
af<strong>de</strong>ling voor sociale zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
sam<strong>en</strong>werkt met <strong>het</strong> UWV-werkbedrijf<br />
Van <strong>de</strong> 5100 werknemers die bij <strong>de</strong> Robrijv<strong>en</strong><br />
werk<strong>en</strong> is 37% ambt<strong>en</strong>aar, 43% zijn m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> handicap <strong>en</strong> 20% zijn m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> uit<br />
an<strong>de</strong>re doelgroep<strong>en</strong> (m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> uitkering,<br />
drugsmisbruik <strong>en</strong> ex-<strong>de</strong>linqu<strong>en</strong>t<strong>en</strong>).<br />
Robedrijf Baan <strong>en</strong> Markt<br />
Robedrijf Baan & Markt biedt geschoold<br />
personeel voor verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> sector<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt, <strong>door</strong> opleiding <strong>van</strong> werknemers<br />
in erk<strong>en</strong><strong>de</strong> sector<strong>en</strong> <strong>en</strong> beroep<strong>en</strong>. Robedrijf<br />
ontwikkelt zijn opleidingsprogramma’s (Jobtracks)<br />
in sam<strong>en</strong>werking met haar bedrijfspartners<br />
om ervoor te zorg<strong>en</strong> dat stagiaires <strong>en</strong><br />
opleidingsprogramma’s voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> eis<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> bedrijv<strong>en</strong>.<br />
Als person<strong>en</strong> hun opleidingsprogramma hebb<strong>en</strong><br />
<strong>door</strong>lop<strong>en</strong> <strong>en</strong> voldo<strong>en</strong><strong>de</strong> inzetbaar zijn, strom<strong>en</strong> ze<br />
<strong>door</strong> naar rechtstreekse werkgeleg<strong>en</strong>heid met <strong>de</strong><br />
bedrijfspartners. Waar nodig houdt e<strong>en</strong> werkcoach<br />
contact met <strong>de</strong> werknemers op hun nieuwe<br />
werkplek.<br />
52
Robedrijf ontwikkelt opleidingsprogramma’s<br />
(Jobtracks) in sam<strong>en</strong>werking met haar<br />
bedrijfspartners om ervoor te zorg<strong>en</strong> dat stagiaires <strong>en</strong><br />
pleidingsprogramma’s voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> eis<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
bedrijv<strong>en</strong>.<br />
Het Business Mo<strong>de</strong>l<br />
CONCEPT<br />
• E<strong>en</strong> Robedrijf is e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werkingsverband<br />
met on<strong>de</strong>rnemers, gebaseerd op <strong>de</strong> vraag<br />
zoals aangegev<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>de</strong> sector<strong>en</strong> zelf. Het<br />
doel is om tegemoet te kom<strong>en</strong> aan <strong>de</strong><br />
arbeidsbehoefte <strong>van</strong> Roteb, <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>rnemers.<br />
• De rol <strong>van</strong> Roteb:<br />
functiespecifieke training op <strong>het</strong> werk <strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />
werkomgeving; stages.<br />
• De rol <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rnemers:<br />
<strong>het</strong> bied<strong>en</strong> <strong>van</strong> k<strong>en</strong>nis (markt, beheer, ver<strong>de</strong>re<br />
training), vacatures aanbied<strong>en</strong> <strong>en</strong> vull<strong>en</strong>.<br />
PROCES<br />
Instroom-voorselectie basistraining<br />
training-op-<strong>het</strong>-werk bemid<strong>de</strong>ling uitstroom<br />
naar partner<br />
VITALE<br />
STERKTE-INDICATOREN<br />
• Bepaal<strong>de</strong> bedrijfstak / sectorspecifieke<br />
kwalificaties<br />
• Gericht op reële, berek<strong>en</strong><strong>de</strong> marktvraag<br />
• Meetbare or<strong>de</strong>rportefeuille voor Robedrijf<br />
(binn<strong>en</strong> Roteb/geme<strong>en</strong>te/markt)<br />
• Meetbare werkstroom, gebaseerd op<br />
langetermijn contract<strong>en</strong><br />
• Stimuler<strong>en</strong><strong>de</strong> werk- <strong>en</strong> leeromgeving (rijkaan<br />
inhoud)<br />
Geschied<strong>en</strong>is<br />
Robedrijf Baan & Markt begon in 2008 met <strong>de</strong><br />
twee pilots RoFood <strong>en</strong> RoClean. Na e<strong>en</strong> perio<strong>de</strong><br />
<strong>van</strong> experim<strong>en</strong>ter<strong>en</strong> werd e<strong>en</strong> businessmo<strong>de</strong>l<br />
ontworp<strong>en</strong> om <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> an<strong>de</strong>re<br />
opleidingsweg<strong>en</strong> te faciliter<strong>en</strong>. Het businessmo<strong>de</strong>l,<br />
zoals hieron<strong>de</strong>r getoond, heeft betrekking op <strong>het</strong><br />
concept, process<strong>en</strong>, vitale sterkte-indicator<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> kwantitatieve controlegegev<strong>en</strong>s (kost<strong>en</strong>bat<strong>en</strong>analyse)<br />
<strong>en</strong> functioneert als e<strong>en</strong> raamwerk<br />
voor toekomstige bedrijfsplann<strong>en</strong>.<br />
In 2011 war<strong>en</strong> <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> Jobtracks operationeel:<br />
- RoFood – sam<strong>en</strong>werking met cateringbedrijv<strong>en</strong><br />
- RoClean – sam<strong>en</strong>werking met<br />
schoonmaakbedrijv<strong>en</strong><br />
- RoLogistics – sam<strong>en</strong>werking met transport- <strong>en</strong><br />
logistiekbedrijv<strong>en</strong><br />
- RoBouw – sam<strong>en</strong>werking met bouw-, metaal-,<br />
hout -<strong>en</strong> elektronicabedrijv<strong>en</strong><br />
- RoSecurity – sam<strong>en</strong>werking met<br />
beveiligingsbedrijv<strong>en</strong><br />
- RoCare – sam<strong>en</strong>werking met zorgbedrijv<strong>en</strong><br />
- RoEntree – sam<strong>en</strong>werking met callc<strong>en</strong>ter<br />
bedrijv<strong>en</strong><br />
CONTROLEGEGEVENS<br />
• Calculatie basistraining + training op <strong>het</strong> werk<br />
• Calculatie bemid<strong>de</strong>ling<br />
• E<strong>en</strong> berek<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> <strong>de</strong> uitvalratio in ie<strong>de</strong>re fase<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> proces<br />
• Voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong>: gecalculeer<strong>de</strong> besparing<strong>en</strong> op<br />
sociale zekerheid + sociale winst<br />
53
Roteb: e<strong>en</strong> jaar in één oogopslag<br />
(voorbeeld<strong>en</strong>)<br />
Opbr<strong>en</strong>gst Schoon:<br />
-273.000 ton afval verzameld<br />
-223.000 ton niet recyclebaar afval<br />
-18.000 ton papier<br />
-7.000 ton glas<br />
-25.000 ton overmaats afval<br />
-267.000 bezoekers <strong>van</strong> recyclingstations<br />
-10.000 bezoekers Piekfjn (gerecycle<strong>de</strong><br />
goe<strong>de</strong>r<strong>en</strong>winkel)<br />
Opbr<strong>en</strong>gst Schoon<br />
- 80.000 fiets<strong>en</strong><br />
- 1.600.000 cara<strong>van</strong>raamop<strong>en</strong>ers<br />
- 1.900.000 He<strong>de</strong>ra (klimop)plant<strong>en</strong> gekweekt<br />
- 100.000 kerstpakkett<strong>en</strong><br />
- 10.000.000 kopieën voor <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te<br />
- Prototypes voor miniwindmol<strong>en</strong>s, LED –<br />
verlichting<br />
Opbr<strong>en</strong>gst werk:<br />
- Verhoging in geschoold pot<strong>en</strong>tieel werkaanbod<br />
- 500 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> (50%) (her)betred<strong>en</strong> regulier werk<br />
via Robedrijf<br />
- Besparing <strong>van</strong> op<strong>en</strong>bare uitgav<strong>en</strong>: €9m (500<br />
zon<strong>de</strong>r uitkering)<br />
- E<strong>en</strong> hefboomeffect:<br />
- Zorg, veiligheid, betrokk<strong>en</strong>heid, stabiliteit,<br />
ontwikkeling<br />
- Vermin<strong>de</strong>r<strong>de</strong> belastingdruk<br />
- Vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> an<strong>de</strong>re sociale <strong>en</strong><br />
zorguitgav<strong>en</strong><br />
- Meer koopkracht = meer uitgav<strong>en</strong> =<br />
groei<strong>en</strong><strong>de</strong> economie<br />
Robedrijf Baan & Markt: jobtracks<br />
(voorbeeld<strong>en</strong>)<br />
RoLogistics (3 – 6 maand<strong>en</strong>)<br />
RoLogistics richt zich op ban<strong>en</strong> in <strong>de</strong> logistiek:<br />
Magazijnme<strong>de</strong>werker, heftruckchauffeur,<br />
taxichauffeur, vrachtwag<strong>en</strong>chauffeur,<br />
vuilniswag<strong>en</strong>chauffeur. Kandidaat-taxichauffeurs<br />
bijvoorbeeld ler<strong>en</strong> op <strong>het</strong> werk bij Flex, e<strong>en</strong> bedrijf<br />
dat gebruik maakt <strong>van</strong> geëxploiteer<strong>de</strong> elektrische<br />
tuk-tuks. Roteb Opleidingsc<strong>en</strong>trum levert <strong>de</strong><br />
basisopleiding.<br />
Het Rotterdamse Taxi Bedrijf biedt 60 ban<strong>en</strong> aan<br />
succesvol opgelei<strong>de</strong> kandidat<strong>en</strong> per jaar. De<br />
transfer naar <strong>het</strong> interne opleidingsc<strong>en</strong>trum <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
Rotterdams Taxi Bedrijf is naadloos.<br />
RoFood (3 maand<strong>en</strong>)<br />
RoFood richt zich op ban<strong>en</strong> in <strong>de</strong> cateringindustrie.<br />
Kandidat<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> hun opleiding op <strong>het</strong> werk in<br />
één <strong>van</strong> <strong>de</strong> kantines <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te. Roteb<br />
Opleidingsc<strong>en</strong>trum levert <strong>de</strong> basisopleiding.<br />
Succesvol opgelei<strong>de</strong> kandidat<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> baan<br />
krijg<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> cateraar So<strong>de</strong>xo, of an<strong>de</strong>re<br />
cateringpartners. De transfer naar ver<strong>de</strong>re opleiding<br />
is naadloos.<br />
54
Case Study<br />
Van efficiënt naar<br />
effectief Human Being<br />
Managem<strong>en</strong>t<br />
Human Resources, ik vind<br />
<strong>het</strong> e<strong>en</strong> vreselijk woord. Het<br />
verwijst naar economische<br />
mid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> die word<strong>en</strong><br />
weggegooid na gebruik. E<strong>en</strong><br />
mid<strong>de</strong>l is e<strong>en</strong> ding. Ik b<strong>en</strong> ge<strong>en</strong><br />
ding maar e<strong>en</strong> ‘persoon’. Er ligt<br />
te veel nadruk op m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> als<br />
economische wez<strong>en</strong>s. We zijn<br />
veel meer dan dat?<br />
H<strong>en</strong>ry Minzberg, oktober 2010.<br />
De Rotterdamse RDM Campus <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
Arbeidsmarktmeester hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> cursus Human<br />
Being Managem<strong>en</strong>t ontwikkeld.<br />
Het doel <strong>van</strong> <strong>de</strong> opleiding is om k<strong>en</strong>nis, inzicht <strong>en</strong><br />
vaardighed<strong>en</strong> te lever<strong>en</strong> met <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong>:<br />
• E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r zicht op <strong>de</strong> vraag <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
arbeidsmarkt <strong>en</strong> bedrijfsprocess<strong>en</strong><br />
• Ont<strong>de</strong>kking <strong>van</strong> nieuwe manier<strong>en</strong> voor<br />
verbinding met <strong>de</strong> <strong>kwaliteit</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
beroepsbevolking<br />
• Bepaling <strong>van</strong> <strong>de</strong> bijdrage <strong>en</strong> toegevoeg<strong>de</strong><br />
waar<strong>de</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> duurzaam personeelsbeleid.<br />
• Goed werkgeversadvies<br />
E<strong>en</strong> spin-off is dat werkgevers contact<strong>en</strong> opdo<strong>en</strong><br />
met an<strong>de</strong>re professionele organisaties, ervaring<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> uitwissel<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke visie<br />
ontwikkel<strong>en</strong> <strong>en</strong> ler<strong>en</strong> om verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> doel<strong>en</strong> te<br />
combiner<strong>en</strong>.<br />
De opleiding is mom<strong>en</strong>teel gericht op<br />
accountmanagers, tuss<strong>en</strong>person<strong>en</strong>, adviseurs,<br />
stagebegelei<strong>de</strong>rs <strong>en</strong> an<strong>de</strong>r personeel dat in direct<br />
contact staat met bedrijv<strong>en</strong>/werkgevers. In e<strong>en</strong> later<br />
stadium zal <strong>de</strong> opleiding word<strong>en</strong> omgevormd <strong>en</strong><br />
aangepast voor personeelsmanagers.<br />
Werkgevers do<strong>en</strong> contact<strong>en</strong><br />
op met an<strong>de</strong>re professionele<br />
organisaties <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
ervaring<strong>en</strong> uitwissel<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> module <strong>van</strong> <strong>de</strong> Rotterdamse Universiteit loopt<br />
sam<strong>en</strong> met <strong>de</strong> opleiding. Vier<strong>de</strong>jaars stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
zull<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ge<strong>de</strong>tailleer<strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>ling mak<strong>en</strong><br />
met intakegesprekk<strong>en</strong>, procesverga<strong>de</strong>ring<strong>en</strong>,<br />
exitverga<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>en</strong> werkgeversgesprekk<strong>en</strong>.<br />
55
Het bureau Arbeidsmarktmeester<br />
Het bureau Arbeidsmarktmeester is e<strong>en</strong><br />
strategische sam<strong>en</strong>werking tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> stad<br />
Rotterdam <strong>en</strong> <strong>de</strong> Ver<strong>en</strong>iging <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse<br />
On<strong>de</strong>rnemers – Ne<strong>de</strong>rlands Collectief Werkgevers<br />
(VNO-NCW).<br />
Het bureau Arbeidsmarktmeester start <strong>en</strong><br />
coördineert project<strong>en</strong> <strong>en</strong> verga<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> om<br />
participatie op <strong>de</strong> arbeidmarkt in Rotterdam te<br />
vergrot<strong>en</strong>.<br />
Het bureau Arbeidsmarktmeester ontwikkelt nieuwe<br />
project<strong>en</strong>, stimuleert bedrijv<strong>en</strong> in aanpassing<br />
<strong>van</strong> hun bedrijfsprocess<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> betere<br />
afstemming <strong>van</strong> <strong>de</strong> arbeidsvraag <strong>en</strong> arbeidsaanbod<br />
(bijvoorbeeld m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> uitkering) <strong>en</strong><br />
stimuleert <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> opleidingsinstitut<strong>en</strong> in<br />
marktoriëntatie.<br />
RDM Campus<br />
RDM was oorspronkelijk e<strong>en</strong> scheepswerf bestaand<br />
uit industriële <strong>en</strong> dokgebouw<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
‘Rotterdamsche Droogdok Maatschappij’, maar nu<br />
staat <strong>de</strong> afkorting RDM voor: Research, Design &<br />
Manufacturing, e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werkingsverband tuss<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> Albeda College, <strong>de</strong> Rotterdamse universiteit <strong>en</strong><br />
Rotterdams Hav<strong>en</strong> Autoriteit. RDM is gevestigd in<br />
Heijplaat, dat c<strong>en</strong>traal geleg<strong>en</strong> is in <strong>het</strong> Rotterdams<br />
hav<strong>en</strong>gebied. Het gebied is gemakkelijk bereikbaar<br />
<strong>van</strong>af <strong>de</strong> stad <strong>door</strong> <strong>de</strong> snelle ferry ‘’Aqualiner’’.<br />
De RDM Campus omvat verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> faciliteit<strong>en</strong><br />
waaron<strong>de</strong>r;<br />
• Innovatie Dok – e<strong>en</strong> monum<strong>en</strong>tale industriële<br />
hal <strong>van</strong> 23.000m2<br />
• ‘Droogdok’ – <strong>het</strong> voormalige hoofdkantoor <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> RDM<br />
• ‘Dokhav<strong>en</strong>’, me<strong>de</strong>gefinancierd <strong>door</strong> <strong>het</strong><br />
Europese Regionale Ontwikkelingfonds<br />
De RDM Campus biedt;<br />
• E<strong>en</strong> plaats waar stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> omgeving <strong>en</strong> zich<br />
richt<strong>en</strong> op nieuwe economische activiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
duurzame <strong>en</strong> innovatieve oplossing<strong>en</strong> voor <strong>de</strong><br />
markt<strong>en</strong> Building, Moving & Powering<br />
• E<strong>en</strong> plaats voor mid<strong>de</strong>lbare <strong>en</strong> hogere<br />
beroepsopleiding<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r <strong>het</strong>zelf<strong>de</strong> dak,<br />
met g<strong>en</strong>oeg ruimte voor experim<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
praktijkon<strong>de</strong>rzoek<br />
• E<strong>en</strong> plaats voor bedrijv<strong>en</strong>, innovatieve <strong>en</strong><br />
creatieve productie-industrie<br />
• E<strong>en</strong> plaats voor ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, verga<strong>de</strong>ring<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> confer<strong>en</strong>ties<br />
Financiering<br />
Bei<strong>de</strong> partij<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> tijd gestok<strong>en</strong> in <strong>het</strong> opzett<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> opleiding. De gebruikskost<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
ge<strong>de</strong>kt <strong>door</strong> betaling <strong>van</strong> <strong>de</strong>elnemers.<br />
56
E<strong>en</strong> ou<strong>de</strong>r word<strong>en</strong><strong>de</strong> bevolking <strong>en</strong> e<strong>en</strong> groei<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
economie zull<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> tot personeelstekort<strong>en</strong><br />
op meer<strong>de</strong>re gebied<strong>en</strong>, terwijl Rotterdam nog<br />
steeds te mak<strong>en</strong> heeft met e<strong>en</strong> groot <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
beroepsbevolking dat niet werkt.<br />
Tijdlijn<br />
De tijdlijn <strong>van</strong> e<strong>en</strong> individuele cursus is 35 uur,<br />
waarbij 5 dag<strong>en</strong> met lezing<strong>en</strong> <strong>en</strong> thuisstudie is<br />
inbegrep<strong>en</strong>.<br />
Opleiding 1:<br />
5 dag<strong>en</strong> in <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> tuss<strong>en</strong> 23 september 2010<br />
<strong>en</strong> 27 januari 2011<br />
Opleiding 2:<br />
5 dag<strong>en</strong> in <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> tuss<strong>en</strong> 11 november 2010 <strong>en</strong><br />
24 februari 2011<br />
Opleiding 3:<br />
5 dag<strong>en</strong> in <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> tuss<strong>en</strong> 7 april 2011 <strong>en</strong><br />
16 juni 2011<br />
Opleiding 4 zal start<strong>en</strong> in <strong>de</strong> herfst <strong>van</strong> 2011.<br />
Het project wordt voortgezet zolang er g<strong>en</strong>oeg<br />
inschrijving<strong>en</strong> zijn.<br />
Achtergrond<br />
De arbeidsmarkt is grot<strong>en</strong><strong>de</strong>els zelfreguler<strong>en</strong>d,<br />
maar er zijn onvolkom<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> aan zowel <strong>de</strong> vraagals<br />
<strong>de</strong> aanbodzij<strong>de</strong>. Om <strong>de</strong>ze onvolkom<strong>en</strong>hed<strong>en</strong><br />
te marker<strong>en</strong> maakt <strong>de</strong> opleiding gebruik <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
concept <strong>van</strong> “Inclusieve Economie” of<br />
“Inclusieve Arbeidsmarkt”.<br />
E<strong>en</strong> integratiegerichte economie houdt<br />
rek<strong>en</strong>ing met <strong>de</strong> economische, sociale <strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>rwijsarbeidsopbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong>, <strong>en</strong> <strong>de</strong> kost<strong>en</strong> als<br />
gevolg <strong>van</strong> exclusie <strong>en</strong> niet-<strong>de</strong>elname in <strong>de</strong>ze drie<br />
gebied<strong>en</strong>.<br />
Vooral grote bedrijv<strong>en</strong> implem<strong>en</strong>ter<strong>en</strong> al Corporate<br />
Social Responsibility (CSR), 3P’s (People, Planet,<br />
Profit) <strong>en</strong> maatschappelijke betrokk<strong>en</strong>heid.<br />
Dit beleid komt voort uit i<strong>de</strong>alisme, maar heeft<br />
Er is e<strong>en</strong> to<strong>en</strong>em<strong>en</strong><strong>de</strong> interesse in <strong>het</strong> met<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> gevolg<strong>en</strong> (invloed in <strong>de</strong> maatschappij) in<br />
plaats <strong>van</strong> prestaties (resultat<strong>en</strong> t<strong>en</strong> opzichte <strong>van</strong><br />
bedrijfsdoelstelling<strong>en</strong>). Wat on<strong>de</strong>rontwikkeld blijft<br />
binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> concept <strong>van</strong> CSR is <strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>-factor;<br />
duurzaam managem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> <strong>het</strong> m<strong>en</strong>selijk kapitaal.<br />
E<strong>en</strong> ou<strong>de</strong>r word<strong>en</strong><strong>de</strong> bevolking <strong>en</strong> e<strong>en</strong> groei<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
economie zull<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> tot personeelstekort<strong>en</strong><br />
in meer<strong>de</strong>re gebied<strong>en</strong>, terwijl Rotterdam nog<br />
steeds te mak<strong>en</strong> heeft met e<strong>en</strong> groot <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
beroepsbevolking dat niet werkt. Veel bedrijv<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> organisaties ervar<strong>en</strong> e<strong>en</strong> stagnatie in <strong>de</strong><br />
<strong>door</strong>stroming <strong>van</strong> hun personeel. Werknemers<br />
werk<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> niveau on<strong>de</strong>r hun mogelijkhed<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> opleiding <strong>en</strong> zijn niet in staat hun tal<strong>en</strong>t<strong>en</strong> te<br />
ontwikkel<strong>en</strong>. Tegelijkertijd onthoud<strong>en</strong><br />
ze werkplaats<strong>en</strong> <strong>van</strong> dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> waar<strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
vaardighed<strong>en</strong> overe<strong>en</strong>kom<strong>en</strong> met <strong>de</strong> functie-eis<strong>en</strong>.<br />
Jonger<strong>en</strong> stopp<strong>en</strong> met hun opleiding <strong>door</strong> <strong>het</strong><br />
gebrek aan contextrijke leeromgeving<strong>en</strong>. We wet<strong>en</strong><br />
dat werk<strong>en</strong><strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zich aanzi<strong>en</strong>lijk gezon<strong>de</strong>r<br />
voel<strong>en</strong> dan werkloz<strong>en</strong>, <strong>en</strong> ze zijn min<strong>de</strong>r afhankelijk<br />
<strong>van</strong> gezondheidszorg.<br />
Het on<strong>de</strong>rligg<strong>en</strong><strong>de</strong> probleem is dat<br />
bedrijfsvoering zich focust op efficiëntie in<br />
plaats <strong>van</strong> effectiviteit. Bedrijv<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> meer<br />
<strong>van</strong> hun pot<strong>en</strong>tiële personeel b<strong>en</strong>utt<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>het</strong><br />
herformuler<strong>en</strong> <strong>van</strong> hun behoeft<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>het</strong><br />
aanpass<strong>en</strong> <strong>van</strong> hun bedrijfsprocess<strong>en</strong> <strong>en</strong> werving<br />
op basis <strong>van</strong> <strong>de</strong> vraag. Werk is e<strong>en</strong> toegevoeg<strong>de</strong><br />
waar<strong>de</strong> in <strong>het</strong> proces <strong>van</strong> <strong>het</strong> g<strong>en</strong>erer<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
business. Werk heeft echter meer functies <strong>en</strong><br />
werkgevers zijn meer dan productieve bronn<strong>en</strong>.<br />
M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zijn ook <strong>de</strong> dragers <strong>van</strong> e<strong>en</strong> bedrijfscultuur<br />
(wez<strong>en</strong>lijke motivatie) <strong>en</strong> ze bezitt<strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong>.<br />
Dit is sam<strong>en</strong> met <strong>de</strong> overgang naar stages<br />
ess<strong>en</strong>tieel voor <strong>de</strong> continuïteit <strong>van</strong> <strong>het</strong> bedrijf.<br />
57
Inhoud<br />
Tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> cursus ler<strong>en</strong> <strong>de</strong>elnemers hoe zij<br />
e<strong>en</strong> ‘bedrijfsfluisteraar’ word<strong>en</strong>; adviseurs die<br />
geschoold zijn in <strong>de</strong> overgang <strong>van</strong> human resource<br />
naar m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>managem<strong>en</strong>t.<br />
Dag 1: D<strong>en</strong>k nieuw<br />
• Introductie inclusieve economie<br />
• Tr<strong>en</strong>dwatcher<br />
• Vraag naar veran<strong>de</strong>ring<br />
• Meesterschap, vaardighed<strong>en</strong>, productiviteit<br />
Dag 2: Bedrijfs-DNA<br />
• Herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>van</strong> indicator<strong>en</strong> <strong>en</strong> artefact<strong>en</strong><br />
• Het lez<strong>en</strong> <strong>van</strong> bedrijfsvoering<br />
• Echtheid jaarrapport<br />
• Kans<strong>en</strong> <strong>en</strong> mogelijkhed<strong>en</strong><br />
• Lobby<br />
Dag 4: Implem<strong>en</strong>tatie<br />
• Analyse boek<strong>en</strong><br />
• Id<strong>en</strong>tificer<strong>en</strong> <strong>van</strong> toekomstige ban<strong>en</strong><br />
• Jobtracks, jobcarving <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
• Toegevoeg<strong>de</strong> waar<strong>de</strong><br />
• Werkplan<br />
Dag 5: Terugkoppeling<br />
• Praktische ervaring<strong>en</strong><br />
• Intervisie<br />
http://www.rdmcampus.nl/<strong>en</strong>glish#RDM<br />
http://www.rdmcampus.nl/ag<strong>en</strong>da/start-training-<br />
Human-being-managem<strong>en</strong>t<br />
Dag 3: De kunst <strong>van</strong> communicatie<br />
• Van dialoog naar creatie<br />
• Actieve inter-persoonlijke communicatie<br />
• Omgaan met teleurstelling<strong>en</strong><br />
• Overtuig<strong>en</strong> om op e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re manier te kijk<strong>en</strong><br />
• Stimuler<strong>en</strong> <strong>van</strong> ontwikkeling<br />
58
Case Study<br />
De werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
handicap in <strong>de</strong> stad G<strong>en</strong>t<br />
Gedrev<strong>en</strong> <strong>door</strong> <strong>de</strong> behoefte om di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
te verbeter<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
handicap heeft <strong>de</strong> stad G<strong>en</strong>t in België haar<br />
werkgeleg<strong>en</strong>heidsbeleid on<strong>de</strong>rzocht <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
aantal activiteit<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong>. In <strong>de</strong>ze case<br />
study zal <strong>het</strong> proces dat onze me<strong>de</strong>werkers<br />
hebb<strong>en</strong> <strong>door</strong>lop<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun voortgang tot nu<br />
toe word<strong>en</strong> uitgelegd.<br />
De Business Case<br />
De stad G<strong>en</strong>t in België heeft gewerkt aan <strong>het</strong><br />
verbeter<strong>en</strong> <strong>van</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> voor gehandicapte<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. Werkgeleg<strong>en</strong>heid voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
handicap, als e<strong>en</strong> fundam<strong>en</strong>tele factor in sociale<br />
exclusie, is e<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el hier<strong>van</strong>. De stad probeert<br />
e<strong>en</strong> voorbeeldfunctie te hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> heeft haar eig<strong>en</strong><br />
interne werkgeleg<strong>en</strong>heidbeleid on<strong>de</strong>rzocht, met<br />
als uitgangspunt e<strong>en</strong> personeelsbestand dat meer<br />
repres<strong>en</strong>tatief is voor <strong>de</strong> inwoners <strong>van</strong> <strong>de</strong> stad.<br />
De geme<strong>en</strong>te G<strong>en</strong>t heeft 4.973 werknemers in<br />
di<strong>en</strong>st (exclusief lerar<strong>en</strong>). Gebaseerd op <strong>het</strong><br />
principe <strong>van</strong> e<strong>en</strong> repres<strong>en</strong>tatief personeelsbestand<br />
(4,5% <strong>van</strong> <strong>de</strong> beroepsbevolking in Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> heeft<br />
e<strong>en</strong> handicap) zoud<strong>en</strong> er in e<strong>en</strong> i<strong>de</strong>ale situatie 200<br />
werknemers met e<strong>en</strong> handicap in di<strong>en</strong>st moet<strong>en</strong> zijn<br />
bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te G<strong>en</strong>t. In <strong>het</strong> begin <strong>van</strong> 2011 war<strong>en</strong><br />
er 59 werknemers als gehandicapt aangemerkt<br />
<strong>door</strong> <strong>het</strong> Vlaams Ag<strong>en</strong>tschap voor Person<strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> Handicap. Intern on<strong>de</strong>rzoek heeft aangetoond<br />
dat <strong>de</strong>ze werknemers voornamelijk werkzaam<br />
zijn in <strong>de</strong> lagere of uitvoer<strong>en</strong><strong>de</strong> werkniveaus, <strong>en</strong><br />
grot<strong>en</strong><strong>de</strong>els ou<strong>de</strong>r zijn dan 50 jaar.<br />
On<strong>de</strong>rzoek heeft ook aangetoond dat<br />
werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap niet <strong>de</strong> neiging<br />
hebb<strong>en</strong> om <strong>de</strong> lokale overheid als e<strong>en</strong> pot<strong>en</strong>tiële<br />
werkgever te zi<strong>en</strong>. Deze visie werd gezi<strong>en</strong> als<br />
zorgwekk<strong>en</strong>d, omdat <strong>de</strong> lokale overheid e<strong>en</strong><br />
voorbeeldrol moet aannem<strong>en</strong>, niet winstgedrev<strong>en</strong><br />
is, <strong>en</strong> groot g<strong>en</strong>oeg is om on<strong>de</strong>rsteuning te bied<strong>en</strong>.<br />
Aanpak<br />
Als startpunt heeft <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te G<strong>en</strong>t gekoz<strong>en</strong> voor<br />
e<strong>en</strong> doelstelling <strong>van</strong> 2% (<strong>het</strong> wettelijke verplichte<br />
minimum in België) werknemers met e<strong>en</strong> handicap<br />
– met als doel om dit aantal in <strong>de</strong> toekomst<br />
ev<strong>en</strong>tueel te verhog<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> organisatie,via<br />
lop<strong>en</strong><strong>de</strong> werkzaamhed<strong>en</strong> met belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong>.<br />
Werkgroep<br />
Om <strong>het</strong> proces te start<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
projectme<strong>de</strong>werkers e<strong>en</strong> werkgroep gevormd.<br />
De werkgroep had als doel <strong>het</strong> <strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> situatie <strong>en</strong> <strong>het</strong> informer<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergrot<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> bewustwording bij belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />
interne groep me<strong>de</strong>werkers met e<strong>en</strong> handicap<br />
binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> Fe<strong>de</strong>rale Overheidsdi<strong>en</strong>st Personeel<br />
<strong>en</strong> Organisatie heeft <strong>de</strong>ze taak op zich g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
De werkgroep was sam<strong>en</strong>gesteld uit werknemers<br />
<strong>van</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong>partem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, <strong>het</strong> Bureau<br />
<strong>van</strong> Schep<strong>en</strong><strong>en</strong>, individuele werknemers met e<strong>en</strong><br />
handicap <strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> vakbond<strong>en</strong>.<br />
De werkgroep kreeg dui<strong>de</strong>lijke doel<strong>en</strong> <strong>en</strong> opdracht<br />
voor <strong>het</strong> ontwikkel<strong>en</strong> <strong>van</strong> beleidvoorstell<strong>en</strong> voor<br />
verbetering.<br />
Het doel <strong>van</strong> <strong>het</strong> realiser<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> volledige toegankelijkheid<br />
werd gezi<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> wez<strong>en</strong>lijk<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> economische<br />
<strong>en</strong> sociale ontwikkeling voor<br />
ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong>.<br />
Gesprekk<strong>en</strong> met individuele di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> ook<br />
e<strong>en</strong> hoofdrol gehad in <strong>het</strong> proces. Deze omvatt<strong>en</strong>:<br />
carrière- <strong>en</strong> opleidingdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, werving <strong>en</strong> selectie,<br />
interne di<strong>en</strong>st voor prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op<br />
<strong>het</strong> werk, <strong>en</strong> <strong>de</strong> e<strong>en</strong>heid voor person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
handicap.<br />
59
De betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
waar<strong>de</strong>erd<strong>en</strong> <strong>het</strong> dat gesprekk<strong>en</strong><br />
mét h<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>, in<br />
plaats <strong>van</strong> óver h<strong>en</strong>.<br />
Acties<br />
De werkgroep heeft e<strong>en</strong> aantal aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> acties<br />
on<strong>de</strong>rnom<strong>en</strong> om on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> problem<strong>en</strong> te<br />
begrijp<strong>en</strong>:<br />
• E<strong>en</strong> vertrouwelijke <strong>en</strong>quête on<strong>de</strong>r me<strong>de</strong>werkers<br />
met e<strong>en</strong> handicap over hun ervaring<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
behoeft<strong>en</strong>. Dit on<strong>de</strong>rzoek gaf waar<strong>de</strong>volle<br />
informatie, tips <strong>en</strong> problem<strong>en</strong> die <strong>de</strong> groep<br />
motiveerd<strong>en</strong>. De betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
handicap waar<strong>de</strong>erd<strong>en</strong> <strong>het</strong> dat gesprekk<strong>en</strong> mét<br />
h<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>, in plaats <strong>van</strong> óver h<strong>en</strong>.<br />
• E<strong>en</strong> informatie- <strong>en</strong> introductiebije<strong>en</strong>komst<br />
tuss<strong>en</strong> rele<strong>van</strong>te tuss<strong>en</strong>person<strong>en</strong> gerelateerd<br />
aan <strong>het</strong> aanstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
handicap <strong>en</strong> stadsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. De bije<strong>en</strong>komst<br />
was e<strong>en</strong> positieve ervaring voor alle<br />
betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
• E<strong>en</strong> lunch voor geme<strong>en</strong>tepersoneel met<br />
individuele getuig<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> <strong>van</strong> me<strong>de</strong>werkers<br />
met e<strong>en</strong> handicap <strong>en</strong> achtergrondinformatie<br />
over on<strong>de</strong>rsteun<strong>en</strong><strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> collega’s.<br />
Deze sessie gaf bruikbare voorbeeld<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> realistische erk<strong>en</strong>ning voor <strong>de</strong> legitieme<br />
vrag<strong>en</strong>, zorg<strong>en</strong> <strong>en</strong> negatieve ervaring<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
• E<strong>en</strong> literaire beoor<strong>de</strong>ling <strong>en</strong> interviews<br />
met rele<strong>van</strong>te <strong>de</strong>r<strong>de</strong> partij<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
werkgeleg<strong>en</strong>heidsbeleid <strong>en</strong> re<strong>de</strong>lijke<br />
aanpassing<strong>en</strong> voor person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
handicap op <strong>de</strong> werkplek.<br />
• E<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzoek <strong>van</strong> grote schaal naar<br />
<strong>het</strong> aantal, <strong>de</strong> functie <strong>en</strong> <strong>het</strong> werkniveau<br />
<strong>van</strong> werknemers met e<strong>en</strong> handicap bij <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te. Opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
op<strong>en</strong> vraag: ”Heeft u vrag<strong>en</strong> of tips over gelijke<br />
kans<strong>en</strong>?”<br />
De geme<strong>en</strong>telijke <strong>en</strong>quête is verzond<strong>en</strong> naar 5.025<br />
werknemers met e<strong>en</strong> succesvolle respons <strong>van</strong> 62%.<br />
Hier<strong>van</strong> hebb<strong>en</strong> 168 person<strong>en</strong> aangegev<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
(beroeps-) handicap te hebb<strong>en</strong>, of in <strong>het</strong> bezit te<br />
zijn <strong>van</strong> e<strong>en</strong> diploma <strong>van</strong> <strong>het</strong> speciaal on<strong>de</strong>rwijs.<br />
168 me<strong>de</strong>werkers die voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> criteria is<br />
gelijk aan e<strong>en</strong> perc<strong>en</strong>tage <strong>van</strong> 3,34% (1,3% meer<br />
dan <strong>het</strong> wettelijke minimum <strong>van</strong> 2%)<br />
Over <strong>het</strong> algeme<strong>en</strong> was <strong>de</strong> reactie op <strong>de</strong> <strong>en</strong>quête<br />
positief, al was er <strong>en</strong>ige bezorgdheid over <strong>de</strong><br />
vertrouwelijkheid <strong>van</strong> <strong>de</strong> resultat<strong>en</strong>. De resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> vrag<strong>en</strong>lijst moet<strong>en</strong> nog ver<strong>de</strong>r word<strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>rzocht.<br />
Uitdaging<strong>en</strong><br />
De geme<strong>en</strong>te G<strong>en</strong>t is tot <strong>de</strong> conclusie gekom<strong>en</strong><br />
dat regelgeving zoals e<strong>en</strong> VN-conv<strong>en</strong>tie voor<br />
person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap, of doel<strong>en</strong> of quota’s<br />
voor lokale overhed<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> ethisch ka<strong>de</strong>r<br />
bied<strong>en</strong>, op zichzelf ge<strong>en</strong> garantie voor succes<br />
zijn. Ondanks dat projectme<strong>de</strong>werkers zag<strong>en</strong> dat<br />
werkgeleg<strong>en</strong>heid voor person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
<strong>door</strong> <strong>het</strong> Departem<strong>en</strong>t voor Personeelszak<strong>en</strong> als<br />
prioriteit werd gezi<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat goodwill aanwezig is<br />
bij alle di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> tafel <strong>van</strong> dit proces, eist <strong>de</strong><br />
werkdruk veelal zijn tol.<br />
• Projectme<strong>de</strong>werkers kreg<strong>en</strong> <strong>het</strong> gevoel dat<br />
ondanks goodwill, in <strong>het</strong> huidige klimaat<br />
<strong>van</strong> bezuiniging<strong>en</strong> <strong>en</strong> herstructurering,<br />
bedrijfslei<strong>de</strong>rs waarschijnlijk meer nadruk<br />
zull<strong>en</strong> legg<strong>en</strong> op ‘traditionele’ me<strong>de</strong>werkers<br />
(dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> die in staat zijn om direct terug te<br />
ker<strong>en</strong> naar <strong>de</strong> werkplaats <strong>en</strong> dieg<strong>en</strong><strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> bre<strong>de</strong> functionaliteit <strong>en</strong> flexibiliteit, <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
vermijd<strong>en</strong> <strong>van</strong> productiviteitsdaling)<br />
• De on<strong>de</strong>rsteuning <strong>van</strong> toekomstige <strong>en</strong> huidige<br />
collega’s kan getest word<strong>en</strong> om te kijk<strong>en</strong> waar<br />
comp<strong>en</strong>saties / aanpassing<strong>en</strong> noodzakelijk zijn<br />
voor e<strong>en</strong> collega met e<strong>en</strong> handicap, vooral als<br />
huidig personeel niet wordt ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>.<br />
• De economische verslechtering heeft gevolg<strong>en</strong><br />
voor nieuwe werknemers op wie <strong>het</strong> principe<br />
“last-in -first-out” <strong>van</strong> toepassing is<br />
60
Werk in uitvoering<br />
E<strong>en</strong> aantal beleidsvoorstell<strong>en</strong> zijn ontwikkeld <strong>en</strong> zijn<br />
in uitvoering:<br />
• Er is beslot<strong>en</strong> <strong>de</strong> selectieprocedure aan te<br />
pass<strong>en</strong>, waarbij <strong>de</strong> voorkeur wordt gegev<strong>en</strong><br />
aan m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap (<strong>het</strong> vull<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
sommige posities uitsluit<strong>en</strong>d <strong>door</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> handicap)<br />
• Meer aansprek<strong>en</strong><strong>de</strong> advert<strong>en</strong>ties voor<br />
vacatures die zich richt<strong>en</strong> op b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>el<strong>de</strong><br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>.<br />
• E<strong>en</strong> aanpassing <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke website<br />
<strong>door</strong> <strong>het</strong> toevoeg<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el<br />
betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> gelijke kans<strong>en</strong> <strong>en</strong> “ person<strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> handicap”<br />
• E<strong>en</strong> voorstel om alle aangevraag<strong>de</strong> “re<strong>de</strong>lijke<br />
aanpassing<strong>en</strong>” in e<strong>en</strong> selectiesituatie te<br />
besprek<strong>en</strong><br />
• E<strong>en</strong> voorstel <strong>en</strong> implem<strong>en</strong>tatieplan om<br />
vacatures te adverter<strong>en</strong><br />
• Betere distributie <strong>van</strong> vacature-informatie <strong>door</strong><br />
geschiktere kanal<strong>en</strong><br />
• Invoer<strong>en</strong> <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rsteuning voor werknemers<br />
met e<strong>en</strong> handicap <strong>door</strong> alle me<strong>de</strong>werkers aan<br />
te moedig<strong>en</strong> <strong>de</strong> Sociale Di<strong>en</strong>st te b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>r<strong>en</strong>,<br />
indi<strong>en</strong> zij als me<strong>de</strong>werker met e<strong>en</strong> handicap<br />
geregistreerd staan.<br />
• De beleidsvoorstell<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> nog officieel<br />
geaccepteerd <strong>en</strong> geïmplem<strong>en</strong>teerd word<strong>en</strong>.<br />
Zodra dit is gebeurd zal dit intern word<strong>en</strong><br />
gecommuniceerd.<br />
Overige ontwikkeling<strong>en</strong><br />
• Er lop<strong>en</strong> gesprekk<strong>en</strong> met <strong>de</strong> facilitaire<br />
di<strong>en</strong>st. E<strong>en</strong> positieve bijwerking hier<strong>van</strong> is <strong>de</strong><br />
bewustwording bij stadsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. Verwacht<br />
wordt dat dit in <strong>de</strong> toekomst zal leid<strong>en</strong> tot meer<br />
efficiëntie <strong>en</strong> e<strong>en</strong> betere sam<strong>en</strong>werking.<br />
• De <strong>en</strong>quête naar me<strong>de</strong>werkers met e<strong>en</strong><br />
handicap stelt ons voor <strong>de</strong> vraag of er<br />
e<strong>en</strong> perman<strong>en</strong>te focus moet kom<strong>en</strong> op<br />
me<strong>de</strong>werkers met e<strong>en</strong> handicap. Dit wordt nog<br />
in overweging g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
• De e<strong>en</strong>heid voor person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap<br />
heeft e<strong>en</strong> visie ontwikkeld met betrekking tot<br />
re<strong>de</strong>lijke aanpassing<strong>en</strong> <strong>en</strong> heeft e<strong>en</strong> collectie<br />
<strong>van</strong> goe<strong>de</strong> praktijk<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>gesteld.<br />
• Het gebruik <strong>van</strong> werkcoaching binn<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te wordt on<strong>de</strong>rzocht.<br />
E<strong>en</strong> aantal aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> voorstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
E<strong>en</strong>heid voor person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap zijn<br />
ontwikkeld (met betrekking tot <strong>de</strong> toegankelijkheid<br />
<strong>van</strong> interne communicatie <strong>en</strong> IT-applicaties,<br />
opleiding, <strong>het</strong> coach<strong>en</strong> <strong>van</strong> me<strong>de</strong>werkers <strong>en</strong><br />
managers). Deze voorstell<strong>en</strong> word<strong>en</strong> eind 2011<br />
ver<strong>de</strong>r besprok<strong>en</strong>.<br />
61
Case Study<br />
Inbedding <strong>van</strong><br />
Toegankelijkheid in <strong>de</strong><br />
stad G<strong>en</strong>t<br />
Achtergrond<br />
Er bestaat sinds 1975 e<strong>en</strong> fe<strong>de</strong>rale wet met betrekking<br />
tot toegankelijkheid. De meeste Vlaamse<br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> wet<strong>en</strong> echter niet <strong>van</strong> <strong>het</strong> bestaan <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong>ze wet, of ze han<strong>de</strong>l<strong>en</strong> er niet naar. Sindsdi<strong>en</strong> zijn<br />
e<strong>en</strong> aantal verbetering<strong>en</strong> gerealiseerd. In 2003 zijn<br />
wett<strong>en</strong> verbeterd met betrekking tot toegang tot <strong>het</strong><br />
werk <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> voor person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap.<br />
Dit heeft vervolg<strong>en</strong>s geleid tot e<strong>en</strong> besluit tot<br />
ev<strong>en</strong>redige arbeid. Sinds 2010 is <strong>de</strong> situatie ver<strong>de</strong>r<br />
verbeterd <strong>door</strong> regelgeving m.b.t. toegankelijkheid.<br />
Vanaf nu moet<strong>en</strong> bouwvergunning<strong>en</strong> getoetst<br />
word<strong>en</strong> op naleving <strong>door</strong> e<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>d adviesorgaan.<br />
Zoals ook bij sommige an<strong>de</strong>re Vlaamse sted<strong>en</strong><br />
heeft G<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> mid<strong>de</strong>leeuws c<strong>en</strong>trum met nauwe<br />
geplavei<strong>de</strong> strat<strong>en</strong> <strong>en</strong> historische gebouw<strong>en</strong>. Voor<br />
ou<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>en</strong> person<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> handicap kan dit<br />
leid<strong>en</strong> tot ontoegankelijke situaties <strong>en</strong> gebouw<strong>en</strong>.<br />
Als gevolg <strong>van</strong> e<strong>en</strong> gebrek aan formele toewijding<br />
(beleid) werd tot 2008 <strong>de</strong> toegankelijkheid <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
stad slechts verbeterd op e<strong>en</strong> ad-hoc basis.<br />
De aanpak <strong>van</strong> <strong>het</strong> inbedd<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
toegankelijkheid<br />
In <strong>de</strong> context <strong>van</strong> G<strong>en</strong>t werd <strong>het</strong> doel <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
realiser<strong>en</strong> <strong>van</strong> integrale toegankelijkheid gezi<strong>en</strong><br />
als e<strong>en</strong> wez<strong>en</strong>lijk on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> economische <strong>en</strong><br />
sociale ontwikkeling voor ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong>. Om dit doel<br />
te realiser<strong>en</strong> werd <strong>het</strong> dui<strong>de</strong>lijk dat ie<strong>de</strong>r beleid<br />
structureel ingevoerd moest word<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
organisatie. Dit heeft geleid tot <strong>het</strong> beleid ‘G<strong>en</strong>t<br />
toegankelijk voor ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong>: 40 acties voor e<strong>en</strong> beter<br />
toegankelijk G<strong>en</strong>t’.<br />
Om te beginn<strong>en</strong> met <strong>het</strong> proces, werd<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
begripp<strong>en</strong> toegankelijkheid <strong>en</strong> diversiteit b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>rd<br />
in e<strong>en</strong> bottom-up manier. In <strong>de</strong> meeste gevall<strong>en</strong><br />
was <strong>de</strong> reactie positief. Toch is toegankelijkheid<br />
over <strong>het</strong> algeme<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> prioriteit voor overige<br />
sector<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, indi<strong>en</strong> er sprake is <strong>van</strong><br />
conflicter<strong>en</strong><strong>de</strong> prioriteit<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re moeilijkheid<br />
is dat <strong>het</strong> beleid ge<strong>en</strong> formeel <strong>en</strong>gagem<strong>en</strong>t heeft<br />
<strong>van</strong> an<strong>de</strong>re organisaties in <strong>de</strong> stad.<br />
Het doel <strong>van</strong> <strong>het</strong> realiser<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> integrale toegankelijkheid<br />
werd gezi<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> wez<strong>en</strong>lijk<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> economische<br />
<strong>en</strong> sociale ontwikkeling voor<br />
ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong>.<br />
Projectme<strong>de</strong>werkers zijn erachter gekom<strong>en</strong> dat<br />
<strong>het</strong> introducer<strong>en</strong> <strong>van</strong> integrale toegankelijkheid<br />
als e<strong>en</strong> concept – <strong>het</strong> ontwerp<strong>en</strong> <strong>van</strong> gebouw<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> om alle barrières te eliminer<strong>en</strong> – voor<br />
<strong>de</strong> meeste m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> relatief nieuw is. In <strong>de</strong> meeste<br />
gevall<strong>en</strong> word<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> bepaal<strong>de</strong> groep<strong>en</strong><br />
person<strong>en</strong> of uitsluit<strong>en</strong>d fysieke toegang overwog<strong>en</strong>.<br />
An<strong>de</strong>re problem<strong>en</strong> die werd<strong>en</strong> aangetroff<strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> Belgische overheidsstructuur; bestuurslag<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> divisies tuss<strong>en</strong> domein<strong>en</strong> betek<strong>en</strong><strong>en</strong> dat<br />
transversaal werk e<strong>en</strong> ongebruikelijke praktijk is.<br />
62
Toegankelijkheids-ambt<strong>en</strong>aar<br />
Er is e<strong>en</strong> toegankelijkheidsambt<strong>en</strong>aar aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
om <strong>het</strong> werk <strong>van</strong> ‘G<strong>en</strong>t toegankelijk voor<br />
ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong>…’ te ontwikkel<strong>en</strong>.<br />
Dit werd gezi<strong>en</strong> als <strong>de</strong> meest geschikte manier<br />
om e<strong>en</strong> startpunt te creër<strong>en</strong> <strong>en</strong> te zorg<strong>en</strong> voor<br />
e<strong>en</strong> consist<strong>en</strong>te <strong>en</strong> ervar<strong>en</strong> b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring. Het<br />
<strong>de</strong>partem<strong>en</strong>t Bevolking <strong>en</strong> Welzijn was <strong>het</strong><br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d <strong>de</strong>partem<strong>en</strong>t voor <strong>de</strong> ambt<strong>en</strong>aar,<br />
hoewel b<strong>en</strong>adrukt werd dat <strong>de</strong> officier voor <strong>het</strong><br />
gehele stadsbestuur werkt. De aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
toegankelijkheidsambt<strong>en</strong>aar had e<strong>en</strong> achtergrond<br />
in architectuur met veel ervaring in <strong>de</strong> publieke<br />
sector. Het hoofddoel was <strong>het</strong> bied<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
technische on<strong>de</strong>rsteuning, sam<strong>en</strong> met <strong>de</strong><br />
consultants <strong>van</strong> <strong>de</strong> e<strong>en</strong>heid voor person<strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> handicap.<br />
Het startpunt voor <strong>het</strong> werk was “integrale<br />
toegankelijkheid <strong>en</strong> plann<strong>en</strong> voor ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong>” met als<br />
prioriteit <strong>het</strong> verbeter<strong>en</strong> <strong>van</strong> toegang tot publieke<br />
ruimtes. De toegankelijkheidsambt<strong>en</strong>aar ontving<br />
e<strong>en</strong> klein budget voor <strong>het</strong> scre<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> opleidingsactiviteit<strong>en</strong>. Lokale burgers werd<strong>en</strong><br />
uitg<strong>en</strong>odigd rapport<strong>en</strong> te lez<strong>en</strong> <strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> te<br />
stell<strong>en</strong> die <strong>de</strong> toegankelijkheidsambt<strong>en</strong>aar kon<br />
<strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong></strong>.<br />
2010. Dit had e<strong>en</strong> gunstige invloed op <strong>het</strong> werk,<br />
<strong>door</strong> bepaal<strong>de</strong> toegankelijkheidseis<strong>en</strong> in nieuwe<br />
<strong>en</strong> ger<strong>en</strong>oveer<strong>de</strong> gebouw<strong>en</strong>. Het bereik <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
regelgeving is echter verre <strong>van</strong> i<strong>de</strong>aal omdat<br />
elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zoals bewegwijzering <strong>en</strong> ontwerp<br />
slechts aanbeveling<strong>en</strong> zijn <strong>en</strong> niet kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
afgedwong<strong>en</strong>.<br />
De invloed tot dusver<br />
De activiteit<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> al e<strong>en</strong> aantal voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> tot<br />
gevolg gehad. Het aantal aanvrag<strong>en</strong> voor advies<br />
met betrekking tot <strong>de</strong> constructie <strong>en</strong> r<strong>en</strong>ovatie <strong>van</strong><br />
publieke gebouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> stadsvernieuwingproject<strong>en</strong><br />
is toeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> (108 in juni 2011). De<br />
bewustwording <strong>van</strong> dit initiatief <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re<br />
vergelijkbare initiatiev<strong>en</strong> in an<strong>de</strong>re sted<strong>en</strong> <strong>en</strong> land<strong>en</strong><br />
neemt toe.<br />
• E<strong>en</strong> ge<strong>de</strong>el<strong>de</strong> visie met an<strong>de</strong>re di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> is<br />
opgezet<br />
• Meer betrokk<strong>en</strong>heid bij aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
bouwproject<strong>en</strong> <strong>en</strong> toegankelijkheidseis<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> min<strong>de</strong>r vaak te laat overwog<strong>en</strong> bij <strong>de</strong><br />
ontwikkeling<br />
• Het publiek is goed op <strong>de</strong> hoogte <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
bestaan <strong>van</strong> <strong>de</strong> toegankelijkheidsofficier die<br />
steeds meer aanvrag<strong>en</strong> krijgt<br />
De regelgeving met betrekking tot<br />
stadstoegankelijkheid werd ingevoerd in maart<br />
63
Inbedd<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
toegankelijkheid in e<strong>en</strong><br />
organisatie kan e<strong>en</strong><br />
kostbaar proces zijn<br />
waarbij compromiss<strong>en</strong><br />
nodig zijn<br />
De toekomst<br />
Het is geblek<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> functie <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
toegankelijkheidsambt<strong>en</strong>aar bevor<strong>de</strong>rlijk is voor <strong>het</strong><br />
proces <strong>van</strong> <strong>het</strong> inbedd<strong>en</strong> <strong>van</strong> toegankelijkheid. Het<br />
kleine team opereert nu op volledig vermog<strong>en</strong>.<br />
Er zijn gebied<strong>en</strong> waar dit verbeterd kan word<strong>en</strong><br />
(<strong>het</strong> vrijmak<strong>en</strong> <strong>van</strong> tijd <strong>door</strong> <strong>het</strong> stroomlijn<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
ste<strong>de</strong>lijke ontwikkelingsprocess<strong>en</strong>), maar in e<strong>en</strong><br />
i<strong>de</strong>ale situatie kunn<strong>en</strong> minimaal twee fulltime<br />
me<strong>de</strong>werkers <strong>en</strong> <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rsteuning <strong>van</strong> e<strong>en</strong> bre<strong>de</strong>r<br />
team <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk verbred<strong>en</strong>. Er zijn<br />
nog meer di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> af<strong>de</strong>ling<strong>en</strong> die baat zoud<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> expertise <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rsteuning.<br />
Het werk <strong>van</strong> <strong>het</strong> team is net <strong>van</strong> start gegaan<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> inbedd<strong>en</strong> <strong>van</strong> toegankelijkheid in e<strong>en</strong><br />
organisatie kan e<strong>en</strong> kostbaar proces zijn, waarbij<br />
compromiss<strong>en</strong> nodig zijn. Hoewel veran<strong>de</strong>ring tijd<br />
kost, is <strong>het</strong> verbeter<strong>en</strong> <strong>van</strong> bewustwording <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
problem<strong>en</strong> met di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, overheidsfunctionariss<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> professionals (ing<strong>en</strong>ieurs, architect<strong>en</strong> etc.)<br />
e<strong>en</strong> belangrijke stap, waar<strong>van</strong> <strong>de</strong> vrucht<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
toekomst kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geoogst.<br />
64