jaarverslag 2005 - Zuyd
jaarverslag 2005 - Zuyd
jaarverslag 2005 - Zuyd
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
jrvrslg|05<br />
ZUYD<br />
HOGESCHOOL
JAARVERSLAG <strong>2005</strong><br />
HOGESCHOOL ZUYD
INHOUDSOPGAVE<br />
• Verslag van de Raad van Toezicht 4<br />
• Bericht van het College van Bestuur 6<br />
1. Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 8<br />
1.1 Profiel 8<br />
1.2 Instelling 10<br />
1.3 Governance 20<br />
1.4 Hogeschool <strong>Zuyd</strong> - toppers 23<br />
2. Kernactiviteiten 30<br />
2.1 onderwijs: going concern 30<br />
2.2 onderwijs: verbetering en 46<br />
vernieuwing<br />
2.3 onderzoek: going concern 54<br />
2.4 onderzoek: verbetering en 57<br />
vernieuwing<br />
3. Bedrijfsvoering 62<br />
3.1 Personeel 62<br />
3.2 ICT 66<br />
3.3 Huisvesting 72<br />
3.4 Financiën 73<br />
3.5 ARBO en milieu 76<br />
3.6 Mededeling bedrijfsvoering 80<br />
4. Financieel <strong>jaarverslag</strong> 82<br />
4.1 Algemene financiële beschouwing 82<br />
4.2 Exploitatierekening en balans 83<br />
4.3 Kasstroomoverzicht 85<br />
4.4 Overige relevante overzichten 85<br />
4.5 Accountantsverklaring 88<br />
5. Bijlagen 92<br />
1 Samenstelling Raad van Toezicht 92<br />
2 Samenstelling College van Bestuur 94<br />
3 Medezeggenschapsraad 95<br />
4 Gegevens inzake personeel 96<br />
5 Financiële kengetallen 102<br />
6 Huisvesting 104<br />
7 Jaarverslag Commissie Vertrouwenspersonen 106<br />
Ongewenste Omgangsvormen<br />
8 Jaarverslag College van Beroep Examens en 107<br />
College van Beroep Bijzonder Onderwijs<br />
9 Jaarverslag Ombudsman 108<br />
10 Lijst van afkortingen 108<br />
Colofon 110<br />
Interviews<br />
1. Onderzoek en samenwerking<br />
met universiteiten 21<br />
Paul Borm<br />
2. Euregionale cultuurverschillen 29<br />
Norbert Zimmermann<br />
3. Studeren in het buitenland 39<br />
Marissa Geurts van Kessel<br />
4. Ondernemerschap bij studenten 49<br />
Geert Hintzen en Stefan van Neer<br />
5. Onderwijsvernieuwing 61<br />
Wim Veen, Wim Goossens, Ellen<br />
Siebenlist, Geer Hoppenbrouwers<br />
6. Veranderende docentenrol 69<br />
Josine Marell<br />
7. Dienstverlening 77<br />
Roel van der Neut<br />
8. Ondersteuning vanuit<br />
expertisecentra 91<br />
Math Gulpers
4<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | verslag van de Raad van Toezicht<br />
Verslag van de Raad van Toezicht<br />
Naast het externe toezicht dat berust bij de minister van OCW kent de<br />
hogeschool ook een orgaan voor intern toezicht, namelijk de Raad van<br />
Toezicht. Deze raad heeft tot taak toezicht te houden op het beleid<br />
van het College van Bestuur en op de algemene gang van zaken in de<br />
hogeschool. De Raad van Toezicht bewaakt tevens de doelstelling en de<br />
grondslagen van de Stichting Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. Statutair is bepaald dat<br />
een aantal besluiten van het College van Bestuur ter goedkeuring moeten<br />
worden voorgelegd aan de Raad van Toezicht. Hiertoe behoren de goedkeuring<br />
van de begroting en van het <strong>jaarverslag</strong>, inclusief de jaarrekening.<br />
De Raad van Toezicht is gevormd op 1 januari 2001, de datum waarop de<br />
voormalige Hogeschool Limburg en de voormalige Hogeschool Maastricht<br />
zijn gefuseerd tot de Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. De zittingstermijn van de leden<br />
van de Raad van Toezicht bedraagt in principe vier jaren. Ieder lid is eenmaal<br />
herbenoembaar.<br />
Conform het rooster van aftreden waren de heren J. Fransen van de Putte<br />
en L. Zwiers op 1 januari <strong>2005</strong> aftredend. Beiden werden herbenoemd<br />
voor een periode van vier jaren. De raad kent sinds 1 januari <strong>2005</strong> twee<br />
vacatures. De samenstelling van de Raad van Toezicht alsmede de functies<br />
en nevenactiviteiten van de leden zijn weergegeven in bijlage 1 van<br />
dit <strong>jaarverslag</strong>.<br />
In het verslagjaar vergaderde de Raad van Toezicht op 24 mei, 14 juni, 25<br />
oktober en 13 december. Hieronder zijn de belangrijkste onderwerpen, die<br />
de Raad in <strong>2005</strong> behandelde, naar aandachtsgebied gerubriceerd:<br />
Omgeving<br />
• prestatieafspraken van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> met Ministerie OCW<br />
• lange termijn strategische positie Hogeschool <strong>Zuyd</strong> / Europees<br />
Ondernemerschap als ‘brand’ van de hogeschool (goedkeuring verleend)<br />
Onderwijs en onderzoek<br />
• uitkomsten accreditatie van opleidingen Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Financiële zaken<br />
• <strong>jaarverslag</strong> en jaarrekening 2004 (goedkeuring verleend)<br />
• aanbesteding externe accountant en contractering met Deloitte<br />
(getekend)<br />
• stand van zaken extern bekostigingsonderzoek<br />
• stand van zaken financiën<br />
Processen & middelen<br />
• nieuw rooster van aftreden voor de leden van de Raad van Toezicht<br />
vanaf <strong>2005</strong> (vastgesteld)<br />
• profiel Raad van Toezicht (herijkt)<br />
• toekomstige samenstelling Raad van Toezicht en wervingsprocedure<br />
nieuwe leden Raad van Toezicht i.v.m. twee vacatures<br />
• branchecode governance HBO (geratificeerd)<br />
• stuurgetallen Hogeschool <strong>Zuyd</strong> voor 2006 (vastgesteld)<br />
• stand van zaken ken- en stuurgetallen per faculteit<br />
• functioneren College van Bestuur
verslag van de Raad van Toezicht | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 5<br />
• uitwerking programma’s van het Innovatieplan Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
<strong>2005</strong> – 2008<br />
• stand van zaken nieuwbouw in Sittard<br />
Organisatieontwikkeling<br />
• stand van zaken nieuwe faculteit ICT<br />
Een van de moeilijkste beslissingen waarvoor de Raad van Toezicht zich<br />
in <strong>2005</strong> geplaatst zag, betrof de voorgenomen beëindiging van het<br />
dienstverband met de heer K. van Mierlo per 1 mei 2006. Betrokkene was<br />
op 1 januari <strong>2005</strong> aangetrokken als lid van het College van Bestuur. De<br />
Raad van Toezicht heeft geconstateerd dat de hogeschoolorganisatie niet<br />
de organisatie is, waar de heer Van Mierlo zijn kwaliteiten het beste tot<br />
uitdrukking kan laten komen. Op 1 november <strong>2005</strong> heeft de heer Van<br />
Mierlo zijn werkzaamheden de facto stopgezet.<br />
Naast zijn reguliere vergaderingen heeft de Raad van Toezicht op 14<br />
juni <strong>2005</strong> kennis gemaakt met de lectoren van de hogeschool en van<br />
gedachten gewisseld over het functioneren van de lectoraten / kenniskringen.<br />
Verder woonden de leden van de Raad van Toezicht verschillende<br />
hogeschoolevenementen bij, zoals de jaarlijkse manifestatie Kennis in<br />
Bedrijf op 24 november <strong>2005</strong>. De heer L. Zwiers, lid van de Raad van<br />
Toezicht, was op deze dag bovendien juryvoorzitter van de HS<strong>Zuyd</strong> Kennis<br />
in Bedrijf Prijs.<br />
De hogeschool sluit het verslagjaar af met een positief resultaat en<br />
beschikt over een goed onderbouwde financiële positie en dat stemt<br />
tot tevredenheid. Toch hecht de Raad van Toezicht eraan om zijn<br />
bezorgdheid uit te spreken over de effecten van de efficiency-korting<br />
door het ministerie van OCW op de rijksbijdrage per student. Hoewel<br />
de hogeschool erin slaagt om de effecten hiervan op de bedrijfsvoering<br />
grotendeels te compenseren door groei in de studentenaantallen, daalt<br />
noodzakelijkerwijs de beschikbare onderwijstijd per student en dat is een<br />
zorgelijke ontwikkeling.<br />
Tot slot wenst de Raad van Toezicht graag een bijzonder woord van dank<br />
te richten aan allen die een bijdrage hebben geleverd aan de behaalde<br />
resultaten in <strong>2005</strong> en met name in de richting van alle medewerkers.<br />
Raad van Toezicht,<br />
9 juni 2006<br />
drs. J.W.E. Neervens, voorzitter<br />
mr. S.W.M.J. Kuijer, vice-voorzitter<br />
drs. W.G.J.M. Blind RA, lid<br />
mr. J.J. Fransen van de Putte, lid<br />
drs. L. Zwiers, lid
6<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | bericht van het College van Bestuur<br />
Bericht van het College van Bestuur<br />
<strong>2005</strong> was voor Hogeschool <strong>Zuyd</strong> om<br />
twee redenen een markant jaar: in dat<br />
jaar startte zij met haar Innovatieplan<br />
<strong>2005</strong>-2008 en bovendien bestond de<br />
hogeschool eind <strong>2005</strong> vijf jaar.<br />
• Eerste jaar van het Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008<br />
In het verslagjaar ging Hogeschool <strong>Zuyd</strong> van start met een ambitieus en<br />
verstrekkend vernieuwingsprogramma, neergelegd in haar Innovatieplan<br />
<strong>2005</strong>-2008. Met dit plan wil Hogeschool <strong>Zuyd</strong> antwoord geven op de<br />
maatschappelijke ontwikkelingen en inspelen op de voornaamste nationale<br />
en internationale trends in het onderwijs. Op basis van het Innovatieplan<br />
<strong>2005</strong>-2008 heeft de hogeschool de zwaartepunten aangegeven<br />
voor haar innovatiebeleid gedurende de planperiode.<br />
In <strong>2005</strong> zijn de diverse programma’s van het Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008<br />
van start gegaan nadat in de 2e helft van 2004 reeds belangrijke randvoorwaarden<br />
zoals programmamanagement en programmafinanciering<br />
duidelijk waren geworden. In dit <strong>jaarverslag</strong> informeren wij de lezer nader<br />
over de opzet van de vernieuwingsprogramma’s, de gestelde doelen en de<br />
behaalde resultaten in het eerste jaar van het Innovatieplan: <strong>2005</strong>.<br />
Een van de kritieke succesfactoren bij de lancering van dergelijke brede<br />
vernieuwingsprogramma’s is de mate waarin zij erin slagen enthousiasme<br />
en betrokkenheid bij grote groepen van medewerkers teweeg te brengen.<br />
Immers vernieuwingen op het vlak van maatwerkonderwijs, internationalisering,<br />
relaties met het beroepenveld, HRM, ICT en transparantie vereisen<br />
een breed draagvlak in de organisatie. Gelet op de verschillen in aard en<br />
cultuur van de diverse organisatie-onderdelen zal hier de komende jaren<br />
nog de nodige aandacht naar uitgaan.
Bericht van het College van Bestuur | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 7<br />
• Hogeschool <strong>Zuyd</strong> vijf jaar jong<br />
Op de voorzijde van dit <strong>jaarverslag</strong> is de hand van een vijfjarig kind<br />
afgebeeld. De vijf gespreide vingers geven op symbolische wijze weer dat<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> op het eind van het verslagjaar vijf jaar jong was. Totstandgekomen<br />
op 1 januari 2001 vormde Hogeschool <strong>Zuyd</strong> het resultaat<br />
van een fusieproces dat leidde tot samenbrenging van vele opleidingen<br />
en faculteiten in de Limburgse steden Heerlen, Maastricht en Sittard.<br />
Inmiddels neemt Hogeschool <strong>Zuyd</strong> zowel landelijk als in de (Eu)regio een<br />
herkenbare en gewaardeerde plaats in. De hogeschool vierde haar eerste<br />
lustrum op feestelijke wijze op 15 mei 2006. Tijdens deze lustrumviering<br />
liet zij zien waar Hogeschool <strong>Zuyd</strong> voor staat in de volle breedte van de<br />
organisatie. Het thema van de lustrumviering was “Hoger onderwijs in<br />
Europa”.<br />
• College van Bestuur<br />
Voor het College van Bestuur zelf vormde <strong>2005</strong> een turbulent jaar. De<br />
Raad van Toezicht besloot in het najaar het dienstverband met Klaas van<br />
Mierlo, lid van het college vanaf 1 januari <strong>2005</strong>, te beëindigen. Aan het<br />
eind van het jaar nam John Bijsmans, die sinds de totstandkoming van<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> deel uitmaakte van het College van Bestuur, in verband<br />
met gebruikmaking van FPU, op feestelijke wijze afscheid van Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong>.<br />
• Functie <strong>jaarverslag</strong><br />
Met haar <strong>jaarverslag</strong> treedt de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> uitdrukkelijk naar buiten.<br />
Zij plaatst dit document in het kader van haar verantwoordelijkheid om<br />
openheid van zaken te bieden. Maar zij ziet haar <strong>jaarverslag</strong> ook als een<br />
uitnodiging aan haar omgeving tot dialoog. Dit <strong>jaarverslag</strong> doet mede<br />
daarom niet alleen verslag van wat er in <strong>2005</strong> bereikt is maar tevens van<br />
resultaten die in de komende periode verder verbeterd moeten worden.<br />
Behalve dat dit <strong>jaarverslag</strong> <strong>2005</strong> zoals gebruikelijk via Internet beschikbaar<br />
komt voor medewerkers en studenten verspreiden wij de gedrukte<br />
versie op ruime schaal onder de externe stakeholders: alumni, bedrijven<br />
en instellingen, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs,<br />
gemeenten, provincie en anderen.<br />
Met dit <strong>jaarverslag</strong> wordt tevens voldaan aan artikel V-1b van de CAO<br />
Hoger beroepsonderwijs <strong>2005</strong> inzake het sociaal <strong>jaarverslag</strong>.<br />
Tot slot willen wij als College van Bestuur iedereen dank betuigen die in<br />
<strong>2005</strong> heeft bijgedragen aan de inspanningen en resultaten van de Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong>.<br />
9 juni 2006<br />
drs. Marianne Dunnewijk<br />
Voorzitter College van Bestuur
8<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | profiel<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
Nadat bij de start van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> de faculteiten<br />
aanvankelijk in stand bleven zoals ze in de voormalige<br />
hogescholen bestonden, kwam er in 2002 een<br />
nieuwe indeling van 24 faculteiten. Al vrij snel daarna<br />
bleken verdergaande samenvoegingen van faculteiten<br />
gewenst, met name in de sociaal-agogische, de gezondheidszorg-,<br />
de management- en de ICT-opleidingen. Dit<br />
proces van herschikking zal per ultimo 2006 afgerond<br />
worden.<br />
Ook werd er niet lang na de start van de hogeschool<br />
een aantal lectoraten annex kenniskringen ingericht;<br />
uitbreiding hiervan vindt nog steeds plaats. Het ziet<br />
ernaar uit dat de lectoraten hun plaats binnen de hogeschool<br />
vinden en zullen bijdragen aan zowel verbetering<br />
van de onderwijskwaliteit als aan een krachtiger maatschappelijke<br />
oriëntatie van de hogeschool. De in <strong>2005</strong><br />
voorbereide expertisecentra vervullen daar eveneens<br />
een belangrijke rol in.<br />
1. Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
1.1 | Profiel<br />
De Hogeschool <strong>Zuyd</strong> heeft met de publicatie van haar Innovatieplan<br />
<strong>2005</strong>-2008 een nadere invulling gegeven aan haar missie om ‘Euregionale<br />
kennispoort’ te zijn. Deze missie luidt:<br />
“Hogeschool <strong>Zuyd</strong> is een kennisonderneming. Zij ontwerpt inspirerende,<br />
studentgerichte leeromgevingen voor initieel en post-initieel hoger beroepsonderwijs.<br />
De studiemogelijkheden die zij biedt zijn veelzijdig, qua inhoud<br />
en qua vorm. In haar nationaal en internationaal georiënteerde beroepsopleidingen<br />
legt de hogeschool de nadruk op kwaliteit en innovatie.<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> heeft een vitale functie voor de ontwikkeling van kennis,<br />
kunst en cultuur in haar omgeving - de Euregio. Zij verricht praktijkgericht<br />
onderzoek, ontwikkelt en verspreidt expertise. Zij functioneert binnen maatschappelijke<br />
netwerken en neemt deel aan cultuuruitingen voor diverse<br />
doelgroepen. De hogeschool is een flexibele organisatie, met aandacht<br />
voor mensen. Zij is inventief in het produceren van ideeën, effectief in het<br />
nastreven van toetsbare doelen”.
profiel | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 9<br />
Ten behoeve van de beheersing van aantal en complexiteit van plannen<br />
en voornemens in haar Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008 heeft de hogeschool<br />
besloten de realisatie met behulp van programmamanagement te laten<br />
verlopen. In het Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008 worden de volgende zes programma’s<br />
onderscheiden:<br />
• Euregionale kennispoort<br />
• Grensverleggend onderwijs<br />
• <strong>Zuyd</strong>gebieden<br />
• Corporate Governance<br />
• Medewerkers<br />
• ICT<br />
In het najaar van <strong>2005</strong> zijn de <strong>Zuyd</strong>gebieden van de Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
vastgesteld en daarmee was het doel van het programma <strong>Zuyd</strong>gebieden<br />
gerealiseerd. Dit programma is daarmee als afgerond beschouwd. De<br />
twee <strong>Zuyd</strong>gebieden betreffen Ondernemerschap en Internationalisering.<br />
Omdat deze onderwerpen deelprogramma’s vormden van het programma<br />
Euregionale Kennispoort en tevens twee programmalijnen in het programma<br />
Grensverleggend Onderwijs, is besloten het programma Euregionale<br />
Kennispoort te vervangen door drie nieuwe programma’s: Expertisecentra<br />
(voormalige programmalijn van Euregionale Kennispoort), Ondernemerschap<br />
en Internationalisering.<br />
De hogeschool heeft haar doelen van <strong>2005</strong> per programma geformuleerd.<br />
In hoofdstuk 1.4 wordt stilgestaan bij het programma Corporate<br />
Governance. De doelen en de realisatie van de programma’s Expertisecentra,<br />
Grensverleggend Onderwijs en Internationalisering worden besproken<br />
in hoofdstuk 2.2, het programma Medewerkers in hoofdstuk 3.1 en het<br />
programma ICT in hoofdstuk 3.2. Het programma Ondernemerschap staat<br />
nog in de startblokken.<br />
Een ander belangrijk beoogd resultaat binnen het programma Euregionale<br />
Kennispoort betrof de invoering van een systeem van professioneel<br />
relatiemanagement. Van 1 januari tot 1 september <strong>2005</strong> zou een nieuw<br />
relatiemanagementsysteem worden ingevoerd en uitgetest door 5 pilotgroepen<br />
binnen de hogeschool. Aan het einde van <strong>2005</strong> was een nulmeting<br />
ten aanzien van de klanttevredenheid voorzien.<br />
Over de realisatie hiervan kan worden vastgesteld dat de hogeschool het<br />
systeem Axapta heeft gekozen. Er bleek afstemming noodzakelijk met<br />
andere gebruikers zoals met betrekking tot projectmanagement, financieel<br />
en personeelsmanagement, waardoor de feitelijke aanschaf pas in<br />
<strong>2005</strong> werd gerealiseerd. Het project heeft aanzienlijke vertraging opgelopen<br />
waardoor het project naar verwachting eerst medio 2006 afgerond<br />
kan worden.
10<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | instelling<br />
1.2 | Instelling<br />
Organisatie Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
De Hogeschool <strong>Zuyd</strong> is gevestigd in de drie Limburgse steden Heerlen,<br />
Maastricht en Sittard. Zij telt bijna 13.500 studenten, in totaal bijna 1600<br />
medewerkers en verzorgt meer dan 50 opleidingen, verdeeld over de<br />
sectoren Economie, Gedrag & Maatschappij, Gezondheidszorg, Kunsten,<br />
Onderwijs en Techniek.<br />
De opleidingen van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> werden in <strong>2005</strong> verzorgd door 22<br />
faculteiten. In 2006 zullen er dit - als gevolg van herschikking - nog 19<br />
zijn. De leiding van een faculteit berust bij de faculteitsdirecteur. Deze is<br />
integraal verantwoordelijk voor de primaire processen en het strategisch<br />
beleid van de faculteit, alsmede voor de bedrijfsvoering. De directeur<br />
oefent zijn taken en bevoegdheden uit binnen de managementafspraken<br />
die zijn gemaakt met het College van Bestuur. Deze afspraken zijn o.a.<br />
gebaseerd op de kaders van het strategisch beleidsplan van de hogeschool<br />
en de jaarlijkse beleidsbrief van het college.<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> telt tien lectoraten en daarmee verbonden kenniskringen.<br />
Deze ressorteren rechtstreeks onder het College van Bestuur.<br />
De hogeschool kent bestuursdiensten en ondersteunende diensten. De<br />
bestuursdiensten omvatten het bestuurssecretariaat, de Beleidsadviesgroep<br />
en de Audit & Control Groep. De Beleidsadviesgroep ondersteunt<br />
het College van Bestuur bij de totstandkoming van beleid op vrijwel alle<br />
terreinen. De Audit & Control Groep ondersteunt college en management<br />
bij planning & control en kwaliteitszorg. De drie bestuursdiensten opereren<br />
als zelfsturende teams.<br />
Naast de bestuursdiensten opereren tevens ondersteunende diensten, ten<br />
behoeve van het goed functioneren van onderwijs, onderzoek en organisatie.<br />
De leiding van deze diensten berust bij de manager ondersteunende<br />
diensten die rechtstreeks verantwoording aflegt aan het College van<br />
Bestuur. De ondersteunende diensten zijn onderverdeeld in frontoffice- en<br />
backoffice diensten. Frontoffice diensten hebben taken die direct met de<br />
vrager (de klant) van een dienst te maken hebben. Backoffice diensten<br />
hebben taken in de sfeer van planning, beheer, onderhoud en ontwikkeling<br />
van systemen. De frontoffice diensten werken in teams en staan<br />
onder leiding van locatiemanagers.<br />
De backoffice diensten met een relatief grote omvang worden aangestuurd<br />
door een hoofd van dienst. De diensten met een kleine omvang<br />
- Kennismanagement, Studentenadministratie, Interne/externe communicatie,<br />
Bestuurlijk-juridische zaken en het Projectenbureau - werken met<br />
een teamcoördinator.<br />
Het College van Bestuur heeft besloten in 2006 een al eerder voorgenomen<br />
dienst Studentenzaken (frontoffice) in te richten. In het organogram hiernaast<br />
is de interne organisatie van de hogeschool globaal weergegeven.
Instelling | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 11<br />
Raad van Toezicht<br />
CAO-overleg<br />
Collge van Bestuur<br />
Centrale MedezeggenschapsRaad<br />
(CMR)<br />
Bestuur BV<br />
Contracting<br />
Secretaris CvB<br />
Bestuurssecretariaat<br />
Beleidsadviesgroep<br />
Audit & Control group<br />
Business Units<br />
Lectoren<br />
Faculteitsdirecties<br />
DeelMedezeggenschapsRaad<br />
(DMR)<br />
Management<br />
ondersteunende diensten<br />
Dienstenraad<br />
Expertisecentra
12<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | instelling<br />
Herschikking opleidingen over faculteiten<br />
Het bestuur en beheer van de hogeschool als geheel berusten bij het<br />
College van Bestuur. Op 1 januari <strong>2005</strong> trad de heer drs. N.H.J.E.C. van<br />
Mierlo toe tot het college.<br />
De portefeuilleverdeling tijdens de periode januari t/m oktober <strong>2005</strong> was<br />
als volgt:<br />
• mevrouw drs. M.H. Dunnewijk- Budé (voorzitter): coördinatie hogeschoolbeleid,<br />
HRM (inclusief management development), vastgoed en<br />
facilitaire zaken.<br />
• de heer ir. J.M.J. Bijsmans (lid): ICT en ondersteunende diensten<br />
• de heer drs. N.H.J.E.C. van Mierlo (lid): kwaliteitszorg, marketing en<br />
externe vertegenwoordiging, programmamanagement Euregionale<br />
Kennispoort en <strong>Zuyd</strong>gebieden<br />
• de heer dr. J.M.H.M. Willems (lid): onderwijs, onderzoek, financiële<br />
zaken, studentenzaken en studentenvoorzieningen.<br />
In periode november en december <strong>2005</strong> werden de portefeuilles van de<br />
heer van Mierlo behartigd door mw. Dunnewijk en de heer Willems.<br />
De Raad van Toezicht is belast met het toezicht op het beleid van het College<br />
van Bestuur en op de algemene gang van zaken in de hogeschool.<br />
In de loop van het verslagjaar hebben er herschikkingen van faculteiten<br />
of voorbereidingen daarop plaatsgevonden:<br />
• er zijn voorbereidingen getroffen voor samenvoeging van de faculteiten<br />
Verpleegkunde en Ergotherapie en toevoeging van de opleiding<br />
Logopedie aan de faculteit Gezondheid & Techniek. Er zijn geen consequenties<br />
voor de vestigingsplaats.<br />
• tevens is er het voornemen om per 1 september 2006 de opleiding<br />
Management in Zorg & Dienstverlening samen met de opleidingen<br />
Personeel & Arbeid en Management, Economie & Recht samen te<br />
voegen tot één faculteit Business Administration met een gelijknamige<br />
brede bachelor. Beoogde vestigingsplaats is Sittard.<br />
• de drie sociaal-agogische faculteiten SPH Sittard, SPH Maastricht<br />
en Sociaal Werk worden per 1 januari 2006 samengevoegd tot een<br />
nieuwe faculteit Sociale Studies. Het voornemen is om de faculteit in<br />
de vestigingsplaats Sittard te concentreren. De opleiding Creatieve<br />
Therapie is sinds 1 januari <strong>2005</strong> ondergebracht bij de faculteit Ergotherapie<br />
en zal in de loop van 2006 naar Heerlen verhuizen.<br />
Opleidingen en lectoraten van de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> in 2004<br />
Tabel CROHO-geregistreerde bachelor (Bc) en master (Ma) opleidingen<br />
Ë
instelling | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 13<br />
Faculteit<br />
Ergotherapie (Heerlen)<br />
Gezondheid & Techniek (Heerlen)<br />
Logopedie (Heerlen)<br />
Verpleegkunde (Heerlen)<br />
Bouw (Heerlen)<br />
Life Science (Heerlen)<br />
ICT (Sittard, Heerlen, Maastricht)<br />
Techniek (Heerlen)<br />
Facility Management (Heerlen)<br />
Opleiding (bc=bachelor; ma=master)<br />
Bc-Ergotherapie<br />
Bc-Creatieve Therapie<br />
Bc-Biometrie<br />
Bc-Fysiotherapie<br />
Bc-Logopedie<br />
Bc-Management in zorg en dienstverlening<br />
Bc-Verpleegkunde<br />
Bc-Maatschappelijke Gezondheidszorg<br />
Ma-Advanced Nursing Practice (ANP)<br />
Bc-Bouwkunde<br />
Bc-Bouwtechnische Bedrijfskunde<br />
Bc-Civiele Techniek<br />
Bc-Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek<br />
Bc-Chemie<br />
Bc-Chemische Technologie<br />
Bc-Bedrijfskundige Informatica (Sittard)<br />
Bc-Communication and Multimedia Design (Heerlen)<br />
Bc-Informatica (Heerlen)<br />
Bc-InformatieDienstverlening & -Management (Maastricht)<br />
Bc-Netwerk Infrastructuur Design (Heerlen)<br />
Bc-Technische Informatica (Sittard)<br />
Kort-HBO Informatica (Heerlen)<br />
Bc-Elektrotechniek<br />
Bc-Technische Bedrijfskunde<br />
Bc-Werktuigbouwkunde<br />
Bc-Facility Management<br />
Ontwikkelingen in <strong>2005</strong> en 2006<br />
In 2006 zal deze faculteit worden samengevoegd<br />
met faculteit Verpleegkunde<br />
In 2006 zal de opleiding Logopedie aan deze<br />
faculteit worden toegevoegd<br />
Zie Faculteit Gezondheid & Techniek.<br />
In 2006 zal de managementopleiding samen<br />
met de opleidingen Management Economie &<br />
Recht alsmede Personeel & Arbeid een nieuwe<br />
Faculteit Business Administration vormen<br />
Zie faculteit Ergotherapie<br />
Ó
14<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | instelling<br />
Onderwijs (Heerlen, Maastricht)<br />
Internationale Communicatie (Maastricht)<br />
SPH Maastricht<br />
SPH Sittard<br />
Sociaal Werk (Sittard)<br />
Hoge Hotelschool Maastricht<br />
Conservatorium Maastricht<br />
Academie voor Beeldende Kunsten Maastricht<br />
Toneelacademie Maastricht<br />
Academie van Bouwkunst Maastricht<br />
Arbeid & Recht (Sittard)<br />
HEAO Financieel Management (Sittard)<br />
HEAO Marketing Management (Sittard)<br />
Bc-Leraar Basisonderwijs (Heerlen)<br />
Bc-Leraar Basisonderwijs (Maastricht)<br />
Bc-Hogere Europese Beroepen Opleiding<br />
Bc-International Business and Languages<br />
Bc-Oriëntaalse Talen en Communicatie<br />
Bc-Vertaalacademie<br />
Bc-Sociaal Pedagogische Hulpverlening<br />
Bc-Sociaal Pedagogische Hulpverlening<br />
Bc-Culturele en Maatschappelijk Vorming<br />
Bc-Maatschappelijk Werk en Dienstverlening<br />
Bc-Hoge Hotelschool Maastricht<br />
Bc-Docent Muziek<br />
Bc-Muziek<br />
Voortgezette Opleiding Muziek<br />
Bc-Autonome Beeldende Kunst<br />
Bc-Vormgeving<br />
Bc-Docent Beeldende Kunst en Vormgeving<br />
Bc-Docent Drama<br />
Bc-Theater<br />
Ma-Architectuur<br />
Bc-Personeel & Arbeid<br />
Bc-Sociaal Juridische Dienstverlening<br />
Bc-Accountancy<br />
Bc-Bedrijfseconomie<br />
Bc-International Business and Management Studies<br />
Bc-Commerciële Economie<br />
Bc-Food and Business<br />
Bc-Management, Economie en Recht<br />
Bc-Small Business and Retail Management<br />
In 2006 zullen deze drie faculteiten worden<br />
samengevoegd tot één faculteit Sociale<br />
Studies<br />
In 2006 start de brede opleiding ‘Hogere<br />
Juridische Opleiding’, met als uitstroomprofiel<br />
Sociaal Juridische Dienstverlening
instelling | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 15<br />
Tabel: niet CROHO-geregistreerde bachelor (Bc) en masters (Ma) Opleidingen<br />
Faculteit<br />
Logopedie (Heerlen)<br />
Verpleegkunde (Heerlen)<br />
SPH-Maastricht<br />
Ergotherapie<br />
Hoge Hotelschool Maastricht<br />
Academie voor Beeldende Kunsten Maastricht<br />
Opleiding (bc=bachelor; ma=master)<br />
MBA-Personal Leadership in Innovation & Change<br />
Inservice-opleidingen met Bc-niveau:<br />
• Operatieassistent en Anesthesiemedewerker<br />
• Radiodiagnostisch Laborant<br />
Ma- Comparative European Social Studies<br />
Ma-Vaktherapiën<br />
Ma-Innovative Hospitality Management<br />
Ma-MBA Hotel and Tourism Management<br />
Ma-Postgraduate Course in Scientific Illustration<br />
(i.s.m. UM)<br />
Ontwikkelingen in <strong>2005</strong> en 2006<br />
Tabel: lectoraten en lectoren<br />
Lectoraat<br />
Lector<br />
Ontwikkelingen in <strong>2005</strong> en 2006<br />
Nieuwe Theatraliteit<br />
Kennisorganisaties en Kennismanagement<br />
Autonomie en Participatie<br />
Comparative European Research and Theory<br />
Kennisontwikkeling Vaktherapieën<br />
Toerisme en Cultuur<br />
Geïnspreerd Leren (i.s.m. Hogeschool Drenthe en Hogeschool Helicon)<br />
Infonomie en Nieuwe Media<br />
Life Scienes<br />
Duurzame Ontwikkeling (i.s.m. Universiteit Maastricht en Open Universiteit Nederland)<br />
Dr. M. Kattenbelt<br />
Drs. F. Lekanne Deprez<br />
Dr. L. de Witte<br />
Dr. N. Reverda<br />
Dr. H. Smeijsters<br />
Dr. W. Munsters<br />
Dr. M. Dolk<br />
Drs. H. Sangen<br />
Prof. Dr. P. Borm<br />
Prof. Dr. P. Martens<br />
Naam lectoraat vanaf 1-1-2006:<br />
Autonomie en Openbaarheid in de Kunsten<br />
Naam lectoraat vanaf 2006: Nieuwe Media<br />
In 2006 wordt mevrouw Dr. Geja Hageman<br />
benoemd tot (co-)lector
16<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | instelling<br />
Kerncijfers Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Aantal studenten Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 1<br />
Verdeling studenten Hogeschool <strong>Zuyd</strong> <strong>2005</strong> naar sector 2<br />
14.000<br />
13.500<br />
13.000<br />
12.500<br />
12.000<br />
11.500<br />
11.000<br />
2001 2002 2003 2004 <strong>2005</strong><br />
HEO<br />
HGZO<br />
HPO<br />
HSAO<br />
HTNO<br />
KUO<br />
Landelijk marktaandeel aantal studenten<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 3<br />
Student/personeelratio Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 4<br />
14<br />
3,85%<br />
13,5<br />
3,80%<br />
3,75%<br />
3,70%<br />
3,65%<br />
3,60%<br />
2001 2002 2003 2004 <strong>2005</strong><br />
13<br />
12,5<br />
12<br />
11,5<br />
11<br />
10,5<br />
2001 2002 2003 2004 <strong>2005</strong><br />
Hs<strong>Zuyd</strong><br />
HBO-landelijk<br />
1<br />
Bron: www.hbo-raad.nl<br />
3<br />
Bron: www.hbo-raad.nl<br />
2<br />
Bron: www.hbo-raad.nl<br />
4<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong> en www.hbo-raad.nl. Landelijke gegevens over <strong>2005</strong> thans nog niet bekend.
instelling | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 17<br />
1600<br />
1400<br />
1200<br />
1362<br />
Aantal medewerkers: docenten / ondersteunende medewerkers 5<br />
(excl. externe deskundigen en gedetacheerden)<br />
1418<br />
1505<br />
1512<br />
1000<br />
800<br />
876<br />
897<br />
944<br />
926<br />
600<br />
400<br />
200<br />
486<br />
521<br />
561<br />
586<br />
Doc.<br />
Onderst.<br />
Tot.<br />
0<br />
2002 2003 2004 <strong>2005</strong><br />
1600<br />
Aantal medewerkers Hogeschool <strong>Zuyd</strong>: m/v 6<br />
(excl. externe deskundigen en gedetacheerden)<br />
1400<br />
1200<br />
1362<br />
1409<br />
1505<br />
1512<br />
1000<br />
800<br />
600<br />
400<br />
200<br />
796<br />
566<br />
812<br />
597<br />
856<br />
649<br />
840<br />
672<br />
M<br />
V<br />
Tot.<br />
0<br />
2002 2003 2004 <strong>2005</strong><br />
5<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
6<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong>
NAAM:<br />
FUNCTIE:<br />
OVER:<br />
PAUL BORM<br />
LECTOR LIFE SCIENCES<br />
ONDERZOEK EN SAMENWERKING MET<br />
UNIVERSITEITEN<br />
ONDERZOEK OP HBO AGENDA<br />
Onderzoek moet op de hogeschoolagenda komen, zo wordt landelijk<br />
bepleit. De ambities op onderzoeksgebied wekken bij Nederlandse<br />
universiteiten echter nogal eens wrevel op, merkt lector<br />
Paul Borm. Op hoog niveau dan. “In de formele contacten, want<br />
onderzoekers werken samen voor de inhoud.”<br />
Als lector Life Sciences heeft Paul Borm het thema onderzoek<br />
binnen de faculteit inmiddels op de agenda gekregen. Nog niet<br />
zoals hij graag zou zien. Hij mist de eagerness bij docenten om<br />
met onderzoeksresultaten aan de slag te gaan. “Er wordt nog<br />
geen prioriteit aan gegeven.” Studenten zowel als docenten die<br />
meedoen in het Center of Excellence Life Sciences van Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> werken thans mee aan verschillende internationale<br />
studies naar fijnstof. Met universiteiten in Nederland, Zweden,<br />
België en Duitsland. Wat hem daarbij opvalt, is dat buitenlandse<br />
universiteiten gemakkelijker heen stappen over het feit dat het<br />
Center of Excellence deel uitmaakt van <strong>Zuyd</strong> University zoals de<br />
officiële benaming in buitenlandse contacten luidt. “In de relatie<br />
met buitenlandse partners, of met bedrijven, zijn de machts- en<br />
krachtsverschillen niet aanwezig. Daar is de samenwerking gebaseerd<br />
op inhoud. Die prevaleert.” En dat is in Nederland wel eens<br />
anders, constateert de lector. Hier spelen concurrentiegevoelens<br />
en machtsverhoudingen vaak een rol. Universiteiten zitten volgens<br />
hem in een spagaat: ze worden afgerekend op hun wetenschappelijke<br />
performance maar de maatschappij vraagt relevant<br />
maatschappelijk werk. “Die twee zijn niet altijd verenigbaar.”<br />
KEUZES MAKEN<br />
Borm vindt dat Hogeschool <strong>Zuyd</strong> haar plek in de onderzoekswereld<br />
moet claimen. En verdienen op basis van inhoud. Dat kan,<br />
gelooft hij. “Maar dan moet de hogeschool wel keuzes maken. Qua<br />
thema’s, want je kunt niet op alle terreinen onderzoek gaan doen.<br />
Dan val je uiteindelijk overal buiten de boot.” Paul Borm noemt<br />
thema’s als life sciences en nieuwe energie waar Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
voor zou kunnen kiezen. “Dat zijn actuele thema’s in de regio.”<br />
Help sectoren problemen te identificeren en pak die dan aan middels<br />
onderzoek.<br />
EFFECT OP ONDERWIJS<br />
Dat zo’n keuze uiteindelijk een positief effect heeft op het onderwijs,<br />
lijdt voor hem geen twijfel. Hij noemt het onderzoek naar fijnstof<br />
als voorbeeld. “Dankzij de Interreg gelden hebben we onderzoeksapparatuur<br />
kunnen kopen voor celkweek. Via het onderwijsbudget<br />
zou dat nooit gelukt zijn. Die hefboomconstructie moet het<br />
HBO nog veel meer benutten.” Enthousiasme over het fijnstofonderzoek<br />
en de investeringen in geavanceerde apparatuur, hebben<br />
voor momentum rond Life Sciences gezorgd. Paul Borm is ervan<br />
overtuigd dat dit de start van een nieuwe opleiding nanotechnologie<br />
(gepland voor 2006) vergemakkelijkt heeft. “Mensen zien<br />
kansen, zien de lijn naar de kenniskring en krijgen feedback uit hun<br />
omgeving, zowel in- als extern. Daardoor ontstaat er momentum<br />
en krijgt zo’n idee voor een nanotechnologie-opleiding kans.”<br />
19
20 Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | Governance<br />
1.3 | Governance<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
Governance in de betekenis van degelijk onderwijsbestuur<br />
kent twee voedingsbronnen. Enerzijds volgde op<br />
de richtlijnen voor beursgenoteerde ondernemingen<br />
in de USA (Sarbanes-Oxley act) de code Tabaksblat<br />
in Nederland in 2003. Daarnaast wierp de zogeheten<br />
HBO-fraude, ontstaan tussen 1995 en 2003 en door de<br />
commissie Schutte gedocumenteerd, de vraag op naar<br />
preventie. Hogeschool <strong>Zuyd</strong> wil van transparantie en<br />
integriteit speerpunten van haar beleid maken. Zij doet<br />
dit vanaf 2004 door middel van een hogeschoolbrede<br />
programmatische aanpak, die deel uitmaakt van haar<br />
Innovatieprogramma <strong>2005</strong>-2008.<br />
Als instelling voor hoger onderwijs dient de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> haar<br />
maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen. Om hieraan te kunnen<br />
voldoen is een stelsel van regels van goed bestuur noodzakelijk. Daarmee<br />
moet de hogeschool in staat zijn op transparante manier verantwoording<br />
af te leggen aan de Raad van Toezicht, aan het Ministerie van OCW en<br />
aan overige belanghebbenden. Dit stelsel dient tevens voldoende garanties<br />
te bieden voor resultaatgerichte besturing van de organisatie, voor<br />
efficiënte en effectieve bedrijfsvoering en voor beïnvloedingsmogelijkheden<br />
door belanghebbenden. Betrouwbaarheid en transparantie van de<br />
bedrijfsinformatie is in dit verband een noodzakelijke voorwaarde voor<br />
goede sturing en voor verantwoording over de resultaten, zoals onder<br />
andere gebeurt door middel van dit <strong>jaarverslag</strong>. De ontwikkelingen op het<br />
gebied van governance in het verslagjaar worden hierna nader toegelicht.<br />
Transparantie<br />
Het is de wens van de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> om haar bestuurlijk handelen zo<br />
transparant mogelijk te maken. Daartoe heeft zij eind 2004 het thema<br />
‘governance’ op haar agenda gezet. Eén van de strategische programma’s<br />
uit haar Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008 is geheel gewijd aan ‘corporate<br />
governance’. In de loop van <strong>2005</strong> is een uitwerking gemaakt van het<br />
centrale doel van dit programma. De ontwikkeling van instrumenten voor<br />
kwaliteitszorg en planning & control heeft een directe band met veel van<br />
de vernieuwingen die binnen het programma ‘corporate governance’ worden<br />
geïnitieerd. Er vindt een intensieve samenwerking plaats tussen het<br />
programma ‘corporate governance’ en de Audit & Control Groep.
Governance | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 21<br />
Programma corporate governance<br />
De concreet uitgewerkte plannen zijn gebundeld in een drietal programmalijnen:<br />
beheersing, sturing en verantwoording. Ten aanzien van het<br />
toezicht omarmt de Hogeschool de principes en best practices van de in<br />
<strong>2005</strong> tot stand gekomen Branchecode Governance van de HBO-Raad.<br />
De programmalijn ‘beheersing’ groepeert projecten op het gebied van verbetering<br />
van bedrijfsvoering (AO/IC), ontwikkeling van een systematiek<br />
van risicomanagement en kwaliteitsverhoging van de onderwijsondersteuning.<br />
De programmalijn ‘sturing’ richt zich op verdere doorontwikkeling<br />
van de bestaande besturingscyclus en de daarbij te hanteren prestatiemeting.<br />
De programmalijn ‘verantwoording’ ontwikkelt nieuwe - aanvullende<br />
- methoden om belanghebbenden van de hogeschool gericht te informeren<br />
en mogelijkheden te bieden om mee te denken over het onderwijs- en<br />
onderzoeksbeleid van de hogeschool en haar onderdelen. De gedefinieerde<br />
projecten zijn door de Raad van Toezicht geaccordeerd en conform<br />
de ontwikkelde planning in gang gezet.<br />
Interne kwaliteitszorg en planning & control<br />
Enkele kritieke succesfactoren en bijbehorende prestatie-indicatoren, ontwikkeld<br />
ten behoeve van eenduidige sturing en prestatiemeting, zijn in de<br />
loop van <strong>2005</strong> ingepast in de instrumenten van de jaarlijkse planning- &<br />
controlcyclus van de hogeschool.<br />
Daarnaast is uitvoerig van gedachten gewisseld over de verhouding tussen<br />
de doelen en de werklast van de verschillende stuurmechanismen op<br />
het gebied van kwaliteitszorg en planning & control. Als direct belanghebbenden<br />
zijn daarbij een aantal budgethouders, het College van Bestuur<br />
en de Audit & Control Groep betrokken. Centraal hierin staat het streven<br />
om de verschillende meetsystemen en indicatoren zoveel mogelijk in<br />
elkaars verlengde te leggen. Het in 2006 op te leveren resultaat hiervan<br />
moet onder meer inhouden: een betere balans tussen de instrumenten van<br />
planning & control enerzijds en het systeem van accreditatie van de NVAO<br />
anderzijds. De manier waarop het instrument interne audit daarbij wordt<br />
ingezet zal eveneens onderwerp van heroverweging zijn. Aldus probeert<br />
de hogeschool volgens de principes van een lerende organisatie werk te<br />
maken van de PDCA-verbetercyclus rond besturing van de organisatie.<br />
Managementinformatie<br />
Na afronding van een meerjarige projectperiode heeft de hogeschool aan<br />
het eind van het verslagjaar besloten verzameling en beheer van hoogwaardige<br />
managementinformatie onder te brengen in de reguliere organisatie<br />
van de hogeschool. Hiertoe heeft zij een productgroep managementinformatie<br />
in het leven geroepen. De managementinformatie bevat onder<br />
meer ken- en stuurgetallen die op afroep en als maatwerk beschikbaar zijn<br />
voor het College van Bestuur en de budgethouders, ter ondersteuning van<br />
hun verantwoordingsactiviteiten. De productgroep verricht haar werkzaamheden<br />
in samenwerking met informatieleverende diensten als Studentenadministratie,<br />
de facultaire Bureaus Onderwijs, de Dienst personeel &<br />
Organisatie en de Dienst Financieel Economische Zaken.<br />
Inhoudelijke bewaking en doorontwikkeling van de set van stuur- en kengetallen<br />
is de verantwoordelijkheid van het College van Bestuur, ondersteund<br />
door de Audit & Control Groep. Ter facilitering daarvan stemt het<br />
programma ICT de bijbehorende verschillende huidige en nieuw te ontwikkelen<br />
geautomatiseerde informatiesystemen op elkaar af.
22<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | Governance<br />
Tevredenheid van studenten en medewerkers<br />
Belangrijke instrumenten in het kader van kwaliteitsmeting en transparantie<br />
zijn de studentenmonitor en personeelsmonitor die Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> al sinds haar oprichting in 2001 jaarlijks organiseert.<br />
De studentenmonitor van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> vertoont een groeiend deelnamepercentage:<br />
44% tegenover 32% vorig jaar. In <strong>2005</strong> waren voor het<br />
eerst studenten van alle 22 faculteiten vertegenwoordigd. In hun rapportage<br />
over <strong>2005</strong> meldden 20 van de 22 faculteiten dat zij intern over de<br />
uitkomsten communiceren en maatregelen ter verbetering inrichten.<br />
De respons bij de personeelsmonitor kende in <strong>2005</strong> een dip: van 59% in<br />
2004 naar 42% in <strong>2005</strong>. Ook hier namen 20 van de 22 faculteiten zich<br />
voor met de doelgroep over de uitkomsten te communiceren en daaraan<br />
actie te verbinden. Zie ook hoofdstuk 2.1.4.<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
Als nu de balans wordt opgemaakt slaat die beslist<br />
positief door. Hogeschool <strong>Zuyd</strong> wil een kennispoort<br />
zijn. De eerste editie van “Kennis in Bedrijf” is wat dat<br />
betreft een hoogtepunt geweest. Daar is gebleken dat<br />
je kenniscirculatie voelbaar kunt maken. Een van de<br />
uitdagingen voor de komende tijd is die kennispoort<br />
verder uitbouwen en een ondernemende mentaliteit<br />
creëren. Andere hoogtepunten zijn de prijzen en prestaties<br />
van studenten en alumni. De afgelopen jaren<br />
werden steeds meer regionale maar vooral ook nationale<br />
en internationale prijzen van betekenis door studenten<br />
en alumni in de wacht gesleept.
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> - toppers | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 23<br />
1.4 | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> - toppers<br />
Van een hogeschool met meer dan 13.000 studenten en bijna 1600<br />
werknemers, verdeeld over een grote diversiteit van opleidingen, is het<br />
ondoenlijk een volledige lijst met hoogtepunten in het verslagjaar samen<br />
te stellen. In het onderstaande wordt dan ook volstaan met een beperkt<br />
overzicht van bijzondere gebeurtenissen die afgelopen jaar binnen en/of<br />
buiten de hogeschool nieuws vormden.<br />
Manifestaties<br />
In <strong>2005</strong> organiseerde Hogeschool <strong>Zuyd</strong> voor de vierde keer op rij de succesvolle<br />
manifestatie ‘Kennis in Bedrijf’. Ondanks iets minder externe<br />
bezoekers dan in 2004 bood dit evenement weer een prima mogelijkheid<br />
om externe relaties kennis te laten nemen van de vele onderzoeksactiviteiten<br />
die de hogeschool voor het MKB en voor maatschappelijke en<br />
culturele organisaties uitvoert.<br />
Met het initiatief Studium Generale Parkstad, dat in het najaar van 2004<br />
van start ging, brengt Hogeschool <strong>Zuyd</strong> samen met een aantal andere<br />
kennisinstituten uit de regio enkele lezingencycli per jaar. Een uitstekende<br />
mogelijkheid om het intellectuele klimaat in de regio te stimuleren maar<br />
ook om kennis te delen met belangstellenden uit de omgeving. Ook dit<br />
jaar werden de lezingen goed bezocht.<br />
Tijdens de 11e kunstmanifestatie ‘Coup Maastricht’ presenteerden de<br />
kunststudenten van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> zich weer aan een breed publiek.<br />
Deze keer werd de Maastrichtse wijk Tongerse Poort ingeschakeld bij de<br />
activiteiten. De vele voorstellingen, exposities en presentaties waren van<br />
goede kwaliteit en werden ook dit jaar weer druk bezocht.<br />
Symposia en lezingen<br />
Evenals in voorgaande jaren organiseerde Hogeschool <strong>Zuyd</strong> in <strong>2005</strong><br />
verschillende symposia en lezingen waaraan het MKB, bedrijven en instellingen,<br />
alumni en andere externe en interne belangstellenden actief<br />
deelnamen, zoals: een Euregionaal Symposium rond Ergotherapie over<br />
de ‘Zorg om Thuis’, ‘De zin en onzin van kunst- en cultuureducatie’, de<br />
gevolgen van de strenge fijnstofnorm voor de Limburgse economie, maatwerk-onderwijs<br />
in uitvoering, een vierdaags internationaal symposium<br />
over vertalen, een seminar over de toekomst van de maakindustrie, een<br />
symposium over sensorisch onderzoek en bijeenkomsten met als titel:<br />
Leiderschap: alles (z)onder controle? en Managing Chaos and Complexity,<br />
Essential for Management and Organization?<br />
Externe oriëntatie, innovatie en onderzoek<br />
Stage-opdrachten, onderzoek van kenniskringen en afstudeerprojecten<br />
voor bedrijven en instellingen zorgden verder voor een versteviging van de<br />
kennisrelatie met de omgeving. Enkele voorbeelden:<br />
• De Kenniskring Comparative European Social Research and Theory<br />
(CESRT) participeert van <strong>2005</strong> tot en met 2007 in een onderzoek<br />
naar armoede en sociale uitsluiting in de Euregio. Vijf praktijkinstellingen<br />
en vijf hogescholen c.q. universiteiten uit de respectieve deelgebieden<br />
van de Euregio werken hierin samen.
24<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> - toppers<br />
• Twee studenten Commerciële Economie, Carlo Schijnemaekers en<br />
Jesper van Thor, onderzochten hoe je jongeren pensioenbewust kunt<br />
maken. Zij stelden voor het ABP een plan op om jongeren te motiveren<br />
om over hun noodzakelijke oudedagsvoorziening na te denken.<br />
• Laurens Faessen, deeltijdstudent Bedrijfskundige Informatie, onderzocht<br />
voor zijn afstudeeropdracht in hoeverre ‘offshoring’ van IT-activiteiten<br />
een kans of bedreiging is voor de IT-industrie. Hij deed dit<br />
voor zijn werkgever Atos Origin.<br />
• Léon Spijkers van de opleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek<br />
deed mee aan onderzoek van Maastricht Radiation Oncology<br />
(MaastrRO) naar de mogelijkheid om tumoren te bestrijden met<br />
bacteriën. Hij heeft in het kader daarvan een methode ontwikkeld<br />
om bacteriën en hun werking zichtbaar te maken, zonder operatief<br />
ingrijpen.<br />
• De kenniskring Toerisme & Cultuur heeft voor de Limburgse fusiegemeenten<br />
Maasbracht, Thorn en Heel een gezamenlijke cultuurtoeristische<br />
visie ontwikkeld. Onderzocht werd hoe toerisme een drijfveer kan<br />
zijn voor de economische motor van een stad of gemeente.<br />
• Check5, een nog jong particulier instituut voor huiswerkbegeleiding,<br />
had te maken met een enorme groei in zeer korte tijd, waardoor het<br />
zich zorgen begon te maken over de handhaving van de kwaliteit van<br />
zijn dienstverlening. Willemien de Jong heeft, als studente van de<br />
opleiding Management Economie en Recht, voor het bedrijf een kwaliteitsmodel<br />
uitgewerkt en ingevoerd.<br />
• Technologie kan uitkomst bieden voor de zorgsector, maar zorginstellingen<br />
staan er nog huiverig tegenover. De faculteit ICT van Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> heeft daarom van ICT in de zorg een speerpunt gemaakt.<br />
De opleiding wil de zorgsector ondersteunen op het gebied van communicatie,<br />
veiligheid en alarmering. Zo hebben studenten voor<br />
Thuiszorg Midden-Limburg een pilot opgezet om te onderzoeken of<br />
wijkverpleegkundigen met een PDA foto’s kunnen maken van wonden<br />
die ze doorsturen naar de arts.<br />
• Een studentenprojectteam van de Hoge Hotelschool Maastricht<br />
ontwikkelde concepten en schreef een marketingplan voor een uniek<br />
woonzorgpark voor Nederlandse 55-plussers in Spanje.<br />
• Het Maaslandziekenhuis in Sittard-Geleen bouwt aan het ziekenhuis<br />
van de 21e eeuw. Hospitality en patiëntgecentreerde zorg staan<br />
naast digitalisering hoog op de agenda. Om dat alles te realiseren<br />
heeft het ziekenhuis toenadering gezocht tot Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> ondersteunt het ziekenhuis bij het vertalen van het concept<br />
naar realiteit. Er zijn gezamenlijke werkgroepen gevormd rond de<br />
thema’s hospitality en patiëntgecentreerde zorg, logistiek en ICT als<br />
kerncompetentie, zorgmarketing en leren en de lerende organisatie.<br />
• De Kenniskring Life Sciences van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> nam ook in <strong>2005</strong><br />
deel aan een groots opgezet Euregionaal project dat onderzoek doet<br />
naar de effecten van fijnstof en naar mogelijke oplossingen van fijnstofproblematiek<br />
(INTERREG III Project).
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> - toppers | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 25<br />
• Derdejaars studenten Textiel- en Modevormgeving van de Academie<br />
Beeldende Kunsten Maastricht, ontwierpen een gemeenschappelijke<br />
collectie weefsels, materiaalhanteringen en dessins. De studenten<br />
mochten deze collectie tonen tijdens de Première Vision in Parijs, de<br />
mondiale beurs voor stoffen en accessoires voor de mode-industrie<br />
(februari 2006). Voor deze beurs zorgden zij zelf voor de presentatie.<br />
Prijzen en prestaties van studenten en alumni<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> reikte prijzen uit aan de beste afstudeerders. Daarnaast<br />
ontvingen studenten en alumni ook extern prijzen, zoals:<br />
• Bieke Geenen, net afgestudeerd bij Creatieve Therapie, heeft op de<br />
manifestatie ‘Kennis in bedrijf’ de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Prijs gekregen. Ze<br />
ontving de prijs voor haar afstudeerproject met Filippijnse getraumatiseerde<br />
weeskinderen.<br />
• De tweede prijs die tijdens ‘Kennis in Bedrijf’ werd uitgereikt is de<br />
‘ABP-ICT Prijs <strong>2005</strong>’. Deze gaat naar een student in de informaticarichting<br />
die volgens de jury de beste afstudeerscriptie heeft geschreven.<br />
Dit keer heeft Rob Prickaerts de prijs gewonnen.<br />
• Voor het eerst is ook de Parkstad Limburg Cultuurprijs uitgereikt.<br />
Deze prijs gaat naar één of meerdere studenten die op een bijzondere<br />
manier een positieve bijdrage leveren aan de jongerencultuur in Parkstad<br />
Limburg. Deze prijs bedraagt € 7000. De jury beoordeelt de projecten<br />
op basis van innovatie, externe gerichtheid, originaliteit, niveau<br />
en realiseerbaarheid. De prijs is gewonnen door Fernand Smeets en<br />
Tom Walter. Beiden zijn afgestudeerd aan de opleiding Communication<br />
and Multimedia Design.<br />
• Een mini-onderneming van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> deed het bijzonder goed<br />
in <strong>2005</strong>. De studentcompany ‘Crew8’ van de Academie Beeldende<br />
Kunsten Maastricht heeft de landelijke wedstrijd en de Europese<br />
finale van de wedstrijd ‘jong ondernemen’ gewonnen. Deze laatste<br />
vond plaats in Boekarest (Roemenië), waar 20 Europese Student Companies<br />
met elkaar de strijd aangingen.<br />
• Kris Kuppen en Arlon Luijten van de Toneelacedemie Maastricht hebben<br />
de Henriëtte Hustinxprijs gewonnen. Deze prijs, groot € 5000,<br />
gaat jaarlijks naar een bijzonder getalenteerde student van een van<br />
de kunstvakopleidingen van Hogeschool <strong>Zuyd</strong>.
26<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | Hogeschool <strong>Zuyd</strong> - toppers<br />
• Altvioliste Dana Zemstov (12) heeft de Premio Assoluto gewonnen bij<br />
de Internationale wedstrijd Citta di Barletta. Ze was de enige van het<br />
grote aantal deelnemers (circa 200) uit 15 landen die de maximale<br />
100 punten behaalde. Dana studeert altviool in de voorbereidende<br />
klas bij de virtuoso Mikhail Kugel aan het Conservatorium Maastricht.<br />
Davide Montagne, ook een leerling van Mikhail Kugel aan het Conservatorium<br />
Maastricht, won de tweede prijs van deze wedstrijd.<br />
• Susann Neumann, Anja Glaeser en Susanne Heybach, drie Duitse<br />
studenten Ergotherapie, hebben in Duitsland een prijs gewonnen. De<br />
drie hebben aan Hogeschool <strong>Zuyd</strong> hun bacheloropleiding afgerond,<br />
aansluitend op hun Duitse ergotherapie-studie. Hiervoor hebben ze<br />
onderzoek gedaan onder getraumatiseerde vluchtelingen. Met dit<br />
onderzoek hebben ze een prijs van € 4000 gewonnen, uitgeloofd<br />
door de Duitse uitgever Borgman Verlag.<br />
• Rob Meijers won de Music Award Maastricht <strong>2005</strong>. Hij ontving een<br />
bedrag van € 4500 voor verdere studie en ontwikkeling van zijn<br />
stem.<br />
• Rick Lormans, Roel Kaldenhoven en Casper Rieter, drie studenten die<br />
afgelopen zomer afgestudeerd zijn in de richting Civiele Techniek, zijn<br />
de grote winnaars van de Afstudeerprijs voor het technische HBO.<br />
KIVI NIRIA reikte deze prijs uit. De drie mochten een bedrag van<br />
€ 2000 in ontvangst nemen. Ze hebben een innovatief concept ontwikkeld<br />
om complete woonwijken op het water te bouwen. Een idee<br />
dat heel wel technisch haalbaar is volgens de jury.<br />
• Henry Smeets van de opleiding Facility Management heeft dit jaar de<br />
FM-Scriptieprijs gewonnen. Hij heeft de prijs gekregen voor zijn onderzoek<br />
naar cliëntgerichte prestatie-indicatoren voor een facilitaire<br />
organisatie in de verpleging en verzorging.<br />
• Sophie van Winden, net afgestudeerd aan de Toneelacademie Maastricht,<br />
heeft het Gouden Kalf gewonnen. Ze heeft deze prestigieuze<br />
Nederlandse filmprijs gekregen voor de beste vrouwelijke bijrol. Sophie<br />
vervult de bijrol in de Nederlandse film Leef!<br />
• Inge Scholten heeft dit jaar de Faculteit Techniek Afstudeerprijs<br />
gewonnen. De studente Werktuigbouwkunde heeft de prijs ontvangen<br />
voor haar afstudeerwerk bij Dutch Space te Leiden, een bedrijf dat<br />
actief is in de ruimtevaartindustrie.<br />
Kroonjuwelen<br />
Onder de bovenbeschreven “Hogeschool <strong>Zuyd</strong>-toppers” bevinden zich drie<br />
onderwijs- en onderzoeksactiviteiten die in het landelijk HBO worden aangemerkt<br />
als zogenaamde kroonjuwelen:<br />
• het onderzoek naar de effecten van fijnstof op de gezondheid door de<br />
kenniskring Life Sciences;<br />
• de strategische en duurzame samenwerking tussen Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
en het Maaslandziekenhuis in Sittard-Geleen;<br />
• de presentatie van studenten van de Academie van Beeldende Kunsten<br />
Maastricht tijdens Première Vision in Parijs, de mondiale beurs<br />
voor stoffen en accessoires.
Innovatielijn<br />
Kennislijn<br />
Succeslijn<br />
Groeilijn<br />
Euregiolijn
NAAM:<br />
FUNCTIE:<br />
OVER:<br />
NORBERT ZIMMERMANN<br />
FUNCTIE: FACHDIENSTLEITER CARITAS<br />
BEHINDERTENWERK / STUDENT MBA<br />
EUREGIONALE CULTUURVERSCHILLEN<br />
SAMENWERKEN ROND DRIELANDENPUNT<br />
In een provincie als Limburg lijken er geen grenzen te bestaan.<br />
Onderweg passeer je er in een vloek en een zucht landsgrenzen<br />
met België en Duitsland. Toch bestaan er binnen de Euregio<br />
nog altijd verschillen. Culturele verschillen. En die kunnen groot<br />
zijn, hebben de deelnemers aan de MBA ‘Personal Leadership in<br />
Innovation and Change’ tijdens het blok Internationaal en Multicultureel<br />
Management ervaren.<br />
“Het was alsof ik een andere wereld binnen stapte”, herinnert<br />
Norbert Zimmermann zich, Fachdienstleiter bij Caritas Behindertenwerk<br />
in Alsdorf. Onderdeel van de MBA was een uitwisseling<br />
met de Duitse masteropleiding ‘Leitung und Management in<br />
multiprofessionellen Gesundheits- und Sozialdiensten’, georganiseerd<br />
door de Katholische Fachhochschule Nordrhein-Westfalen.<br />
Zimmermann en zijn mede-studenten bezochten Maasveld, een<br />
instelling voor mensen met een verstandelijke handicap. Daar<br />
heeft hij vooral naar de stijl van leidinggeven gekeken. “Managen<br />
betekent in Nederland vooral coachen. Medewerkers worden<br />
er vanuit HRM-perspectief als een waardevolle bron gezien. In<br />
Duitsland zijn we meer de top down mentaliteit gewend.”<br />
NIET VERWACHT<br />
Norbert Zimmermann had dergelijke grote verschillen niet<br />
verwacht. Vanuit zijn woonplaats rijdt hij in een half uur naar<br />
Maastricht, maar het verschil in cultuur is veel groter dan dat<br />
met München, een dagreis ver. “Verschillen zijn geen kwestie<br />
van afstand, maar van hoe je je werk inricht”, denkt hij. Daarnaast<br />
mag je de culturele erfenis van een volk niet uitvlakken.<br />
Die culturele erfenis stamt bij de oosterburen uit het Pruisische<br />
tijdperk, waar hiërarchie telde. “Wie hoger in de hiërarchie staat<br />
is beter, is meer waard. Dat denken wij nog steeds, hoewel ik veranderingen<br />
hierin merk.”<br />
LESSEN<br />
Norbert Zimmermann is door het uitwisselingsprogramma<br />
doordrongen van de noodzaak dat instellingen zo dichtbij elkaar<br />
meer moeten gaan samenwerken. Hij heeft er al een idee voor:<br />
een reisbureau voor mensen met een verstandelijke handicap.<br />
“Ik had al contact met een Belgische instelling. Nu heb ik ook<br />
contact met een Nederlandse. We moeten in het drielandenpunt<br />
toch concreet aan een project kunnen samenwerken.”<br />
29
30 Kernactiviteiten | onderwijs: going concern<br />
2. Kernactiviteiten<br />
Uitgangspunten voor beleid<br />
In haar Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008 werkt de hogeschool haar missie uit in<br />
zeven strategische uitgangspunten, waarvan vijf direct invloed hebben op<br />
onderwijs en onderzoek:<br />
1 oriëntatie op Europa en binding met de Euregio<br />
2 toename aantal afgestudeerden: via grotere, gevarieerde deelname en<br />
betere doorstroom naar meer uitstroom<br />
3 opleidingsaanbod Hogeschool <strong>Zuyd</strong>: hoogvlakte met toppen<br />
4 keuze voor zelfstandige positie en samenwerking<br />
5 onderzoek als kwaliteitsimpuls.<br />
Dit hoofdstuk beschrijft de twee kernactiviteiten van de hogeschool:<br />
onderwijs en onderzoek. Paragraaf 2.1 handelt over het operationele<br />
proces (‘going concern’) van onderwijs en paragraaf 2.2 over innovatie.<br />
Ook voor onderzoek is deze tweedeling in ‘going concern’ en verbetering/<br />
vernieuwing gebruikt. Bij alle onderdelen staat centraal of de realisatie in<br />
overeenstemming is met de gestelde doelen en wordt, waar nodig, vooruit<br />
gekeken naar 2006.<br />
2.1 | Onderwijs: going concern<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
In de afgelopen vijf jaren nam het aantal studenten<br />
toe van 12102 in 2001 tot 13428 in <strong>2005</strong>. Het aantal<br />
buitenlandse studenten groeide van 10% naar 14%.<br />
In de eerste jaren vernieuwde Hogeschool <strong>Zuyd</strong> haar<br />
aanbod met nieuwe opleidingen op nieuwe domeinen.<br />
Vanaf <strong>2005</strong> ontwikkelt de hogeschool brede bachelors<br />
met verschillende afstudeerprofielen. Binnen<br />
landelijke rankings bevindt Hogeschool <strong>Zuyd</strong> zich<br />
steeds in de topgroep van de grotere hogescholen.<br />
De aangevraagde accreditaties zijn alle behaald en<br />
meestal zeer overtuigend. De studierendementen na<br />
vijf jaar liggen twee tot vier procent boven het landelijk<br />
gemiddelde.
onderwijs: going concern | Kernactiviteiten 31<br />
Nieuwe Hogere Juridische Opleiding<br />
2.1.1 | Aanbod opleidingen<br />
Voorbereiding ‘brede bachelors’<br />
In <strong>2005</strong> is onderzoek gestart naar brede bacheloropleidingen en de<br />
accreditatie daarvan. Redenen daarvoor waren de ontwikkeling van het<br />
competentiegerichte onderwijs, het zoeken naar maatwerk binnen opleidingen<br />
(maiors en minors) en het streven naar efficiëntie. Het betreft de<br />
brede bachelors<br />
1. Social Work (vanuit de opleidingen SPH Maastricht, SPH Sittard, Culturele<br />
& Maatschappelijke Vorming en Maatschappelijk Werk & Dienstverlening)<br />
2. Information Management (vanuit de opleidingen Informatie Dienstverlening<br />
& Management en Bedrijfskundige Informatica)<br />
3. Gebouwde Omgeving (vanuit de opleidingen Bouwkunde, Civiele Techniek/Milieutechniek<br />
en Bouwtechnische Bedrijfskunde)<br />
4. Bachelor of Commerce (vanuit de opleidingen Food & Business, Commerciële<br />
Economie en Small Business & Retailmanagement)<br />
5. Bachelor of Business Administration (vanuit de opleidingen Management<br />
in Zorg & Dienstverlening, Management Economie & Recht en<br />
Personeel & Arbeid).<br />
De hogeschool heeft in <strong>2005</strong> bij de NVAO een zogenaamde Toets Nieuwe<br />
Opleiding aangevraagd voor haar bacheloropleiding ‘Hogere Juridische<br />
Opleiding’ (voltijds en deeltijds). Deze opleiding beoogt het gehele<br />
domein ‘Law’ te bestrijken. De huidige opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening<br />
(SJD) wordt omgebouwd tot een van de afstudeerprofielen.<br />
Begin 2006 heeft de NVAO positief op deze aanvraag gereageerd. Indien<br />
ook de doelmatigheidstoets van het Ministerie van OCW positief uitvalt<br />
zal deze opleiding per 1 september 2006 van start gaan.<br />
Masteropleidingen<br />
Tot dusverre studeren slechts 189 studenten van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> (1,5%<br />
van haar totaal aantal ingeschreven studenten) aan een bekostigde en<br />
geaccrediteerde masteropleiding (Master Advanced Nursing Practice en<br />
Master Architectuur) of aan de Voortgezette Opleiding Muziek. Naast de<br />
genoemde opleidingen biedt de hogeschool tevens zes niet bekostigde<br />
opleidingen op masterniveau aan. Twee daarvan verlenen aan de studenten<br />
een masterdiploma dat erkend wordt door een buitenlandse universiteit.<br />
Vier daarvan zijn daarentegen niet geaccrediteerd. In totaal tellen<br />
deze zes opleidingen bijna 100 studenten.
32<br />
Kernactiviteiten | onderwijs: going concern<br />
In de loop van <strong>2005</strong> heeft het College van Bestuur nader beleid voor<br />
masteropleidingen vastgesteld. Van belang is dat elke student van de<br />
hogeschool die dat wil of kan een masteropleiding moet kunnen volgen.<br />
Daartoe moet elke bacheloropleiding tenminste één formele overeenkomst<br />
sluiten met een interne of externe HBO- of WO- masteropleiding.<br />
In <strong>2005</strong> beschikken nog slechts vier opleidingen over een dergelijke<br />
overeenkomst. Daarnaast zal de hogeschool in de nabije toekomst alleen<br />
masteropleidingen aanbieden die geaccrediteerd zijn door de NVAO, een<br />
gerenommeerde buitenlandse accreditatieorganisatie of een erkende buitenlandse<br />
universiteit. Niet geaccrediteerde opleidingen op post-graduate<br />
niveau zullen voortaan ‘post-graduate course’ worden genoemd.<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> registreert (nog) niet hoeveel studenten na het afronden<br />
van de bacheloropleiding aan een masteropleiding beginnen. Uit haar<br />
onderzoek onder alumni in <strong>2005</strong> bleek dat 37% van haar afgestudeerden<br />
een vervolgstudie heeft gedaan. 14% is een HBO-master of een WO-studie<br />
(bachelor of master) gaan volgen.<br />
2.1.2 | Instroommanagement: resultaten van het doelgroepenbeleid<br />
Instroom<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> streeft naar een grotere en meer gevarieerde deelname<br />
van studenten. Haar verwachting in 2008 14.000 studenten te tellen lijkt<br />
uit te komen: het aantal ingeschreven studenten groeide tussen 2001 en<br />
<strong>2005</strong> van 12.102 tot 13.428. Het marktaandeel van de hogeschool in het<br />
totaal aantal in het landelijk HBO ingeschreven studenten (streefwaarde<br />
3,8) schommelt al enige jaren tussen 3,73% en 3,8% en was in het<br />
verslagjaar 3,73 (zie hfdst.1.2). De lichte daling houdt verband met een<br />
daling in de instroom met 4,4%. De instroom in het landelijk HBO is licht<br />
gestegen, het marktaandeel van de Hogeschool is gedaald tot 3,5.<br />
tabel: instroom Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
% deeltijd opleidingen<br />
% duale opleidingen<br />
% voltijd opleidingen<br />
totaal aantal instromers<br />
marktaandeel Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Bron: www.hbo-raad.nl<br />
Bovenstaande tabel laat tevens zien dat de instroom in het deeltijd- en<br />
het duale onderwijs in de hogeschool daalt.<br />
Buitenlandse studenten<br />
2001<br />
10,3%<br />
3,9%<br />
85,8%<br />
3517<br />
3,4%<br />
2002<br />
11,4%<br />
3,8%<br />
84,9%<br />
3733<br />
3,7%<br />
2003<br />
8,4%<br />
2,8%<br />
88,8%<br />
3865<br />
3,6%<br />
2004<br />
7,0%<br />
2,8%<br />
90,1%<br />
4079<br />
3,7%<br />
<strong>2005</strong><br />
5,6%<br />
2,1%<br />
92,2%<br />
3901<br />
3,5%<br />
Het aandeel buitenlandse studenten aan Hogeschool <strong>Zuyd</strong> vertoont de<br />
laatste vijf jaren een overtuigende groei. Dit is in overeenstemming met<br />
het beleid van de hogeschool: zij hanteert als streefwaarde 15%.<br />
tabel: aandeel buitenlandse studenten in totaal aantal studenten Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
2001<br />
10,0%<br />
2002<br />
12,0%<br />
2003<br />
12,8%<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
2004<br />
13,1%<br />
<strong>2005</strong><br />
13,9%
onderwijs: going concern | Kernactiviteiten 33<br />
De meeste buitenlandse studenten zijn te vinden in de kunstfaculteiten,<br />
in de gezondheidszorgfaculteiten, de Hoge Hotelschool en de Engelstalige<br />
opleiding International Business and Management Studies. Gezien de<br />
perifere ligging van de regio Zuid-Limburg in ons land biedt internationale<br />
instroom voor Hogeschool <strong>Zuyd</strong> een goede mogelijkheid om grenzen<br />
te verleggen.<br />
Geslacht, leeftijd en werkervaring<br />
Evenals in 2004 bestond de studentenpopulatie in <strong>2005</strong> voor 53% uit<br />
vrouwen en voor 47% uit mannen. De verdeling van mannen en vrouwen<br />
over de faculteiten bleef traditioneel: weinig mannen aan de PABO, de<br />
meeste sociale faculteiten en de faculteit Internationale Communicatie.<br />
Weinig vrouwen in de faculteiten Techniek, Chemie, Bouw, Informatica en<br />
in de economische faculteiten.<br />
De gemiddelde leeftijd van 1e jaarsstudenten is 20,3 jaar en van 2e<br />
jaarsstudenten 21,5 jaar. Slechts 10% van de 1e jaars en 13% van de<br />
2e jaars is 24 jaar of ouder. Wat dit betreft lijkt de beoogde variatie in<br />
de deelname aan het Hoger Onderwijs nog niet te worden bereikt. Toch<br />
heeft 20% van de studenten voorafgaande aan de studie een baan<br />
gehad, vakantiewerk en bijbaantjes niet meegerekend. De hogeschool zal<br />
de trend in deze gegevens blijven volgen.<br />
HAVO-, VWO- en MBO-instroom<br />
De instroom vanuit het HAVO, VWO en MBO blijft stabiel. De ontwikkeling<br />
van de instroom uit het MBO vertoont over de faculteiten heen een<br />
gedifferentieerd beeld.<br />
vooropleiding<br />
onbekend<br />
HAVO<br />
VWO<br />
MBO<br />
HBO en WO<br />
overig<br />
eindtotaal<br />
Bron: www.hbo-raad.nl<br />
2003<br />
10<br />
39<br />
14<br />
21<br />
5<br />
11<br />
100<br />
2004<br />
9<br />
38<br />
12<br />
22<br />
7<br />
11<br />
99<br />
<strong>2005</strong><br />
10<br />
40<br />
13<br />
22<br />
4<br />
11<br />
100<br />
Boven zagen wij dat de instroom in deeltijd opleidingen de laatste jaren<br />
aanzienlijk daalde. Dit geldt met name voor de instroom van studenten<br />
met een MBO- en HAVO-vooropleiding. Het aantal MBO’ers nam af van<br />
gemiddeld 40% van de instroom voor 2001 t/m 2003 tot 34% in 2004<br />
en 33% in <strong>2005</strong>. Het aantal Havisten daalde van 17% van de instroom<br />
in 2001 tot 12% in <strong>2005</strong>.<br />
Het studiesucces van Havisten is kleiner dan dat van VWO’ers en<br />
MBO’ers. Zie ook hoofdstuk 2.1.3.<br />
Samenwerking met ROC’s en VO<br />
De samenwerking met ROC’s in de regio is in <strong>2005</strong> uitgebreid, met het<br />
oog op inhoudelijke afstemming en doorlopende studieloopbaanbegeleiding.<br />
In verband met de afschaffing van de verwantschapsregeling MBO-<br />
HBO en de overgang naar competentiegericht onderwijs in het MBO per
34 Kernactiviteiten | onderwijs: going concern<br />
2007/8 is er meer ruimte gekomen voor aansluiting op basis van competenties.<br />
Dit heeft geleid tot een nieuwe impuls voor sectoraal werkoverleg<br />
met de drie ROC’s (Gilde Opleidingen, Arcus College en Leeuwenborgh<br />
Opleidingen).<br />
De samenwerking leverde de beoogde resultaten op:<br />
• facilitering doorstroom van MBO-administratie naar HBO-Bedrijfseconomie<br />
• samenwerking van faculteit Verpleegkunde met Sevagram Zorgcentra<br />
en Arcus College in een Zorg Innovatie Centrum<br />
• doorlopende leerwegen MBO-HBO in de sociale sector<br />
• samenwerkingsprojecten van studenten en docenten van de faculteiten<br />
Bouw en Life Sciences met Arcus College en Leeuwenborgh Opleidingen.<br />
Ook de samenwerking van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> met het VO groeit. Deelname<br />
aan het landelijke project HAVO Competent (HACO) leidde tot een competentieprofiel<br />
voor de overgang van HAVO naar HBO (publicatie voorzien<br />
in maart 2006) op basis waarvan Hogeschool <strong>Zuyd</strong> met regionale<br />
VO-scholen de discussie over aansluiting kan voortzetten.<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong>-docenten uit de sector Techniek waren betrokken bij<br />
het project Begeleiding Profielwerkstukken in de tweede fase van het VO<br />
(9 deelnemende VO-scholen). De kunstfaculteiten hebben een alliantie<br />
gesloten met zes ‘cultuurprofielscholen’ in het VO. Doel hiervan is de<br />
samenwerking tussen kunstvakdocenten te bevorderen en leerlingen die<br />
geïnteresseerd en getalenteerd zijn op het gebied van de kunst te stimuleren<br />
tot doorstroom naar het kunstvakonderwijs. Binnen het netwerk van<br />
de kunstfaculteiten is het project ‘Stedelijke identiteit versus het geheugen<br />
van de stad’ in voorbereiding: start september 2006. Doel hiervan is<br />
te komen tot een verdieping van CKV-activiteiten.<br />
Aansluitingsonderzoek<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> is in <strong>2005</strong> gestart met een groot regionaal aansluitingsonderzoek,<br />
waaraan alle ROC’s en vrijwel alle VO-scholen deelnemen.<br />
Leerlingen in de laatste jaren van het MBO en het VO en HBO-studenten<br />
in de propedeuse wordt gevraagd naar hun mening over doorstuderen<br />
in het HBO. De respons was bij de 1e jaarsstudenten HBO 26% (837<br />
studenten) en bij de 2e jaars 17% (546 studenten). De helft van deze studenten<br />
vindt dat de manier van leren tijdens de vooropleiding niet past<br />
bij de huidige opleiding. De studenten besteden meer tijd aan zelfstudie<br />
en minder aan hoor- en werkcolleges (klassikaal onderwijs) dan bij de<br />
vooropleiding. Daarnaast blijkt dat studenten uit het MBO meer dan studenten<br />
uit het VO vinden dat de communicatieve vaardigheden in de vooropleiding<br />
nuttig waren en dat hun vooropleiding goed aansluit wat betreft<br />
het evalueren van de eigen rol en de rol van medestudenten in het groepsproces,<br />
van de producten van medestudenten en van het eigen leerproces.<br />
Studenten uit het VO vinden de aansluiting beter wat betreft zelfstandig<br />
werken, schriftelijke vaardigheden, informatievaardigheden, hoeveelheid<br />
leerstof en aansluiting van de vakken, vooral de exacte vakken.<br />
Toelating en selectie<br />
De hogeschool past bij twee opleidingen een instellingsfixus toe. Bij<br />
de opleiding Fysiotherapie bedraagt de fixus voor de instroom 80. De<br />
instroom is 76. Selectie vindt hier plaats met behulp van assessment. Bij de<br />
opleiding Communication and Multimedia Design (CMD) is de fixus 84 en<br />
de instroom in de propedeuse 79. Deze instroom komt tot stand na gewogen<br />
loting (centraal in Groningen). Enkele opleidingen voeren aanvullend<br />
onderzoek uit om geschikte kandidaten voor de instroom te selecteren.
onderwijs: going concern | Kernactiviteiten 35<br />
tabel: instroom bij opleidingen met een aanvullend geschiktheidonderzoek<br />
Opleidingen<br />
Opleidingen Academie voor Beeldende Kunsten<br />
Opleidingen Conservatorium<br />
Opleidingen Toneelacademie<br />
Hoge Hotelschool<br />
Logopedie<br />
Bron: www.hbo-raad.nl<br />
Allochtone studenten<br />
Instroom <strong>2005</strong><br />
244<br />
152<br />
46<br />
317<br />
95<br />
Sinds een aantal jaren bevordert de hogeschool de in- en doorstroom van<br />
allochtone studenten (MIDAS-project). Er is een taaltraining Nederlands<br />
(schrijven/spreken) opgezet en uitgevoerd, gericht op allochtone HBO-studenten.<br />
Hieraan hebben ± 40 studenten deelgenomen, die allen een of<br />
meer taalniveaus zijn gestegen. Deze taaltraining zal ook in de komende<br />
jaren als standaardvoorziening aan studenten worden aangeboden.<br />
Studenten van de hogeschool hebben ongeveer 20 MBO4-deelnemers uit<br />
de sectoren Dienstverlening en Welzijn, Techniek en Zorg begeleid opdat<br />
zij zich beter kunnen oriënteren op een HBO-studie. Een groot deel van<br />
deze studenten heeft daadwerkelijk voor een vervolgstudie aan de Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> gekozen.<br />
Er is een buddy-systeem opgestart in de propedeuse van de sectoren<br />
Sociaal Werk en Techniek, waarbij een 20-tal studenten zijn begeleid door<br />
ouderejaarsstudenten met als doel de (sociale) integratie te bevorderen.<br />
In 2006 zal de hogeschool bezien in welke mate zij deze vorm van begeleiding<br />
kan uitbreiden.<br />
De hogeschool registreert allochtone studenten op vrijwillige basis, primair<br />
ten behoeve van begeleiding. Zij hanteert geen doelstellingen inzake<br />
het aantal allochtone studenten. Wel stelt zij zich ten doel dat allochtone<br />
studenten zo weinig mogelijk extra studiebelemmeringen ondervinden<br />
en dat hun opleidingsrendement vergelijkbaar is met dat van autochtone<br />
studenten.<br />
Studenten met functiebeperkingen<br />
In 2004 heeft de hogeschool de ‘Routeplanner’ ontwikkeld, een digitale<br />
informatiebron op Infonet (intranet van Hogeschool <strong>Zuyd</strong>) en op de website<br />
van de hogeschool. Studenten en docenten vinden er informatie over<br />
studiebelemmeringen als gevolg van functiebeperkingen.<br />
Routeplanner is het resultaat van een project dat met ‘Impuls-gelden’<br />
van het Ministerie van OCW is gefinancierd. De hogeschool heeft het<br />
project uitgevoerd binnen haar Kenniskring ‘Autonomie en Participatie’, in<br />
samenwerking met het iRv Kenniscentrum voor Revalidatie & Handicap.<br />
De hogeschool registreert niet of studenten te maken hebben met een<br />
functiebeperking. Zij biedt informatie en voorzieningen aan. Het initiatief<br />
ligt vervolgens grotendeels bij de student die daar behoefte aan heeft.
36<br />
Kernactiviteiten | onderwijs: going concern<br />
2.1.3 | Bereikte onderwijsresultaten: in cijfers<br />
Geslaagden, studiestakers en bindend afwijzend advies<br />
In <strong>2005</strong> steeg het aantal afgestudeerden licht. Het aantal studiestakers<br />
nam met 4% toe ten opzichte van 2004. In verhouding tot het totaal<br />
aantal instromers in het voorafgaande jaar bleef het aantal studiestakers<br />
echter constant. Het aantal verstrekte bindend afwijzende studieadviezen<br />
steeg tot 15% bij voltijdse opleidingen. Bij deeltijdse en duale opleidingen<br />
bleef dit percentage met 7% stabiel.<br />
tabel: aantal geslaagden, aantal studiestakers en percentage negatief bindend studieadvies<br />
vertrokken met diploma<br />
vertrokken zonder diploma<br />
% studiestakers van instroom in<br />
voorafgaand jaar<br />
% negatief bindend studieadvies<br />
(voltijdse studenten)<br />
2002<br />
2340<br />
1494<br />
37,5%<br />
15%<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
2003<br />
2352<br />
1409<br />
31,6%<br />
11%<br />
2004<br />
2526<br />
1393<br />
33,4%<br />
14%<br />
<strong>2005</strong><br />
2539<br />
1458<br />
33,2%<br />
15%<br />
Ook in het verslagjaar varieerde het aantal bindend afwijzende adviezen<br />
sterk: van 0% (b.v. bij de Academie voor Beeldende Kunsten en de<br />
opleiding Biometrie) tot 43% (bij de Vertaalacademie). T.b.v. eenheid van<br />
beleid heeft de hogeschool per 1 september <strong>2005</strong> een algemene regeling<br />
inzake het studieadvies ingevoerd; in 2006 zal zij de wijze van uitvoering<br />
daarvan onderzoeken.<br />
Doorstroom en opleidingsrendement<br />
Over het algemeen zijn de opleidingen van de hogeschool efficiënt. Bij 47<br />
van de 51 voltijdse opleidingen is de gemiddelde inschrijvingsduur van<br />
afgestudeerden lager dan 4,5 jaar. Slechts bij zes voltijdse opleidingen is<br />
de gemiddelde inschrijvingsduur van studiestakers hoger dan 1,35 jaar.<br />
De hogeschool beschouwt studierendement als een belangrijke succesfactor,<br />
al heeft zij nog geen precies streefcijfer bepaald. Haar algemene<br />
studierendement na 5 jaar is vrij fors gedaald van 55,5 voor cohort 1997<br />
naar 52,3 voor cohort 2000. Echter, doordat het landelijk studierendement<br />
voor die cohorten daalde van 51,3 naar 48,3 blijft de hogeschoolscore<br />
4% gunstiger dan de landelijke. Uit onderstaande tabel blijkt dat<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> in al haar sectoren een gunstiger score realiseert, met<br />
uitzondering van de sector techniek.
onderwijs: going concern | Kernactiviteiten 37<br />
tabel: studierendement na 5 jaar<br />
1997 1998 1999 2000<br />
HEO<br />
HGZO<br />
HPO<br />
HSAO<br />
HTNO<br />
KUO<br />
totaal<br />
Hs<strong>Zuyd</strong><br />
53,3%<br />
65,6%<br />
63,6%<br />
56,6%<br />
52,1%<br />
51,4%<br />
55,5%<br />
HBO-landelijk<br />
44,1%<br />
63,1%<br />
55,3%<br />
53,4%<br />
52,9%<br />
46,8%<br />
51,3%<br />
Hs<strong>Zuyd</strong><br />
50,1%<br />
66,4%<br />
65,8%<br />
54,7%<br />
53,7%<br />
47,0%<br />
54,2%<br />
HBO-landelijk<br />
45,2%<br />
62,9%<br />
58,4%<br />
54,1%<br />
51,1%<br />
47,3%<br />
51,5%<br />
Hs<strong>Zuyd</strong><br />
49,3%<br />
74,3%<br />
60,1%<br />
53,9%<br />
48,6%<br />
55,1%<br />
54,1%<br />
HBO-landelijk<br />
41,6%<br />
63,4%<br />
56,6%<br />
51,8%<br />
51,1%<br />
50,6%<br />
50,0%<br />
Hs<strong>Zuyd</strong><br />
48,5%<br />
65,9%<br />
58,7%<br />
55,8%<br />
42,6%<br />
57,4%<br />
52,3%<br />
HBO-landelijk<br />
39,8%<br />
61,5%<br />
54,6%<br />
50,7%<br />
48,3%<br />
50,7%<br />
48,3%<br />
Bron: www.hbo-raad.nl<br />
Doorstroom en rendement naar vooropleiding<br />
Het studiesucces van Havisten is kleiner dan dat van VWO’ers en MBO’ers. Havisten zijn ondervertegenwoordigd in de groep afgestudeerden. VWO’ers<br />
behoren minder vaak en MBO’ers juist vaker tot de uitvallers.<br />
tabel: propedeuserendementen <strong>2005</strong> naar vooropleiding (in %)<br />
HAVO<br />
VWO<br />
MBO<br />
propedeuserendement na 1 jaar (cohort 2003)<br />
37%<br />
55%<br />
43%<br />
propedeuserendement na twee jaar (cohort 2004)<br />
56%<br />
70%<br />
62%<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong>
NAAM:<br />
FUNCTIE:<br />
OVER:<br />
MARISSA GEURTS VAN KESSEL<br />
AFGESTUDEERD PERSONEEL & ARBEID<br />
STUDEREN IN HET BUITENLAND<br />
INVESTEREN IN JEZELF<br />
Alsmaar meer studenten vinden de weg naar het buitenland. Het<br />
merendeel voor een stage of afstudeeropdracht, een enkeling<br />
voor een vervolgstudie. Marissa Geurts van Kessel, afgestudeerd<br />
Personeel en Arbeid, heeft dat laatste gedaan. Dankzij een VSBbeurs<br />
heeft ze een jaar kunnen studeren aan de Europese Hogeschool<br />
(EHSAL) in Brussel.<br />
“Zo’n jaartje buitenland doe je vooral voor jezelf. Voor je eigen<br />
ontwikkeling”, zegt Marissa Geurts van Kessel. Het positieve<br />
effect op je persoonlijke ontwikkeling, dat beschouwt zij als<br />
de grootste winst van zo’n jaartje buitenland. Je verlegt daardoor<br />
grenzen, leert gemakkelijker met verschillende culturen<br />
omgaan, leer snel nieuwe contacten te leggen en ontdekt nieuwe<br />
dingen. “Tijdens mijn studie in Sittard heb ik nooit geweten dat je<br />
naast je studie zoveel andere dingen kunt doen als je je tijd goed<br />
gebruikt.” Een grotere zelfstandigheid, een ruimere blik op de<br />
wereld, een breed internationaal netwerk, dat is de meerwaarde<br />
die de studie in Brussel Marissa heeft opgeleverd, naast de<br />
inhoudelijke kennis die ze heeft opgedaan.<br />
NIET ALLEEN OP JE CV<br />
Je zou misschien denken dat je dit vooral doet omdat het goed<br />
op je CV staat, zo’n jaartje buitenland. Marissa Geurts van Kessel<br />
vindt dat het om méér gaat. Enkele maanden nadat ze terug<br />
kwam uit Brussel, heeft ze werk gevonden als adviseur bij een<br />
advies- en interimbureau op het gebied van personeel en organisatie.<br />
Tijdens het solliciteren heeft ze gemerkt dat zo’n buitenlandse<br />
ervaring veel betekent voor werkgevers. “Je hebt een<br />
streepje voor.” Nu, in haar werk, plukt ze er ook nog dagelijks de<br />
vruchten van. “Ik heb in Brussel veel levenservaring opgedaan.<br />
Geleerd op mensen en instanties af te stappen. Nu moet ik dat<br />
ook doen. Op mijn werk kom ik met organisaties in contact met<br />
mensen op hoog niveau. Daar ben ik nu niet meer bang voor, ik<br />
heb in Brussel mijn grenzen verlegd. Dankzij dat jaar in Brussel<br />
ben ik gegroeid.”<br />
BEDRIJFSLEVEN<br />
Zo’n buitenlandse studie is een goede investering in jezelf, vindt<br />
de oud-studente. Dat zouden meer studenten moeten doen. Dat<br />
promoten is nog een braakliggend terrein voor de hogeschool.<br />
Net zoals het talenonderwijs. Daar wordt in haar ogen te weinig<br />
aandacht aan besteed. Terwijl talen er echt toe doen als je het<br />
bedrijfsleven in wilt.<br />
39
40<br />
Kernactiviteiten | onderwijs: going concern<br />
tabel: Havisten, VWO’ers en MBO’ers als % van de uitstroom <strong>2005</strong><br />
HAVO<br />
VWO<br />
MBO<br />
Overig<br />
Niet bekend<br />
Totaal<br />
Totaal aantal ingeschreven studenten<br />
42,8%<br />
15,0%<br />
18,7%<br />
21,6%<br />
1,9%<br />
100,1%<br />
Uitstroom met diploma<br />
37,7%<br />
16,7%<br />
18,3%<br />
27,3%<br />
0,0%<br />
100,1%<br />
Uitstroom zonder diploma<br />
42,5%<br />
8,1%<br />
21,4%<br />
26,9%<br />
1,2%<br />
100,0%<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Arbeidsmarktsucces<br />
In <strong>2005</strong> heeft Flycatcher Internet Research in opdracht van Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> een onderzoek verricht onder afgestudeerden van de hogeschool<br />
die zich geregistreerd hebben op haar alumni-website. 662 afgestudeerden<br />
hebben de enquête ingevuld. Ruim de helft van de afgestudeerden<br />
vindt direct een baan die aan de wensen en de ambities voldoet. Bijna<br />
iedereen heeft betaald werk gevonden. Een op de twintig afgestudeerden<br />
doet er anderhalf jaar of langer over om een baan te vinden die aansluit<br />
op wat men wil. Opvallende conclusies zijn verder dat twee derde<br />
van hen een vaste baan heeft. 60% werkt in Limburg, de rest daarbuiten.<br />
Hun gemiddelde werkweek bedraagt 35 uur en daarvoor krijgen zij<br />
gemiddeld € 2506 bruto per maand uitbetaald. Slechts 27 van de 662<br />
respondenten (4%) zijn werkloos.<br />
Financiële ondersteuning studenten<br />
In <strong>2005</strong> deden 38 studenten een beroep op de regeling financiële ondersteuning<br />
(evenveel als in 2004). Er waren 24 toezeggingen en twee<br />
afwijzingen. Twaalf aanvragen zijn aangehouden. De uitbetaalde ondersteuning<br />
bedroeg € 58.070 tegenover € 48.617 in 2004.
onderwijs: going concern | Kernactiviteiten 41<br />
studenten<br />
personeel<br />
2.1.4 | Bereikte onderwijsresultaten: kwaliteit van onderwijs<br />
en maatwerk<br />
Studentenmonitor en personeelsmonitor<br />
In april <strong>2005</strong> heeft de hogeschool weer haar jaarlijkse studentenmonitor<br />
afgenomen. 5759 studenten (44% van alle studenten) gaven gemiddeld<br />
een rapportcijfer van 6,67 voor de totale kwaliteit van hun opleiding, iets<br />
lager dan de 6,73 in 2004. De hoogste faculteitsscore was 8,00 (Toneelacademie)<br />
en de laagste score was 6,08. Het meest tevreden blijken<br />
studenten over het niveau van het onderwijs, het stimulerende karakter<br />
ervan, de studeerbaarheid en de docenten. Het minst tevreden zijn zij over<br />
de vraag of er iets met de evaluaties wordt gedaan, over de interne organisatie<br />
van de opleiding en over de tentamens. Ook ‘onderwijs op maat’<br />
scoort vrij laag.<br />
Aan de personeelsmonitor <strong>2005</strong> namen 500 medewerkers deel: 42% van<br />
het personeelsbestand (in 2004: 59%). Het oordeel van het personeel<br />
over de totale kwaliteit van hun opleiding was gelijk aan vorig jaar: een<br />
gemiddeld rapportcijfer van 7. De uitkomsten van zowel de studentenmonitor<br />
als de personeelsmonitor zijn te zien in onderstaande grafiek.<br />
Grafiek: totaal oordeel personeel en studenten per faculteit<br />
Total<br />
Academie van Bouwkunst<br />
Toneelacademie<br />
ABK<br />
Conservatorium<br />
Sociaal Werk<br />
SPH Sittard<br />
SPH Maastricht<br />
SPH<br />
Arbeid en Recht<br />
HEAO Mark. Man.<br />
HEAO Fin. Man.<br />
Int. Communicatie<br />
Hoge Hotelschool<br />
Facility Management<br />
ICT<br />
Techniek<br />
Life Sciences<br />
Bouw<br />
Onderwijs<br />
Verpleegkunde<br />
Logopedie<br />
Gezondheid en Techniek<br />
Ergotherapie<br />
5,00 5,50 6,00 6,50 7,00 7,50 8,00 8,50 9,00<br />
Bron: Bureau Onderzoeksverwerking van de Audit & Control<br />
Groep Hogeschool <strong>Zuyd</strong>
42 Kernactiviteiten | onderwijs: going concern<br />
Uit de <strong>jaarverslag</strong>en van de faculteiten blijkt dat uitkomsten van deze<br />
beide interne monitoren bij alle faculteiten leiden tot communicatie met<br />
studenten en medewerkers hierover en bij 18 van de 20 faculteiten tot<br />
verbetermaatregelen.<br />
Keuzegids Hoger Onderwijs<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> scoorde ook in <strong>2005</strong> gemiddeld goed in de landelijke<br />
Keuzegids Hoger Onderwijs. Haar verschillende vestigingen behaalden de<br />
12e (Sittard), 15e (Heerlen) en 24e (Maastricht) plaats op een lijst van 51<br />
hogescholen. Negen (clusters) van opleidingen van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> zijn<br />
volgens het studentenoordeel de beste van het land. Dit zijn de opleidingen<br />
International Business and Languages / Hoger Europese Beroepen<br />
Opleiding (totaalpunt 7,04); Sociaal Pedagogische Hulpverlening Maastricht<br />
(7,29), Cultureel Maatschappelijke Vorming (6,98); Sociaal Juridische<br />
Dienstverlening (6,98); Fysiotherapie (7,29); Ergotherapie (7,06);<br />
Chemie en Chemische Technologie (7,09); Bouwkunde (6,86) en Theater<br />
en Docent Drama (7,71). Daarnaast staat één studie op een tweede plek:<br />
Creatieve Therapie (6,97).<br />
De opleiding Chemische Technologie heeft de Runner-up Cup ontvangen<br />
bij de officiële viering van 10 jaar Keuzegids Hoger Onderwijs: de opleiding<br />
is erin geslaagd vanuit een positie als hekkensluiter in 1995 door te<br />
groeien naar een koppositie thans. In de nieuwe Keuzegids <strong>2005</strong> wordt<br />
deze opleiding door de studenten als beste van het land genoemd.<br />
Elsevier<br />
Ook het weekblad Elsevier heeft het hoger onderwijs in Nederland weer<br />
langs de meetlat gelegd. Uit de jaarlijkse enquête onder 14.000 studenten<br />
en 2.000 docenten en professoren komt Hogeschool <strong>Zuyd</strong> op een vijfde<br />
plaats van hogescholen die volgens de studenten over de hele breedte<br />
het beste scoren. Ze moet daarbij slechts Avans Hogeschool uit Den<br />
Bosch en vier kleine hogescholen vóór laten gaan. De opleidingen Ergotherapie<br />
en Fysiotherapie van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> eindigen in dit onderzoek<br />
op de eerste plaats. Dit betekent dat deze opleidingen zowel in het Elsevier<br />
onderzoek als in de Keuzegids als de beste worden genoemd. Andere<br />
opleidingen die gunstig scoren zijn SPH (tweede van 18 opleidingen);<br />
Logopedie (vierde van 7), International Business and Languages (vierde<br />
van 12), Small Business & Retail Management (vierde van 11). Een minder<br />
gunstige score behaalden de Pabo (20e plaats van 31 opleidingen) en<br />
Facility Management (8e plaats van 9 opleidingen in het land).<br />
2.1.5. | Visitaties ‘oude stijl’ en bestuurlijke maatregelen<br />
In <strong>2005</strong> liepen nog enkele trajecten ‘visitatie oude stijl’, d.w.z. bestuurlijke<br />
reacties en bestuurlijke maatregelen voortvloeiend uit visitatierapporten<br />
die vóór of in 2004 zijn verschenen.
onderwijs: going concern | Kernactiviteiten 43<br />
Academie voor Beeldende Kunsten<br />
De Academie voor Beeldende Kunsten Maastricht informeerde de NVAO<br />
eind 2004 over de stand van zaken binnen haar opleidingen, sinds de verschijning<br />
van het kritische visitatierapport in 2002. In april <strong>2005</strong> achtte<br />
de NVAO de genomen maatregelen bestuurlijk adequaat en verklaarde zij<br />
de ‘evaluatie bestuurlijke hantering’ daarmee als afgerond. Toch wees de<br />
NVAO de hogeschool erop dat zij in de komende jaren bijzondere aandacht<br />
moet besteden aan de verdere explicitering van de onderwijsinhouden<br />
en koppeling daarvan aan de eindtermen, aan de feitelijke studielast,<br />
de toetssystemen, de registratie van primaire rendementsgegevens, het<br />
betrekken van de rendementsgegevens bij selectie en verwijzing, personeelsbeleid<br />
en professionalisering en tenslotte aan interne kwaliteitszorg.<br />
Al met al een forse taakstelling die de academie vóór de volgende accreditatie<br />
(uiterlijk december 2008) zal moeten afronden.<br />
Accountancy<br />
In 2002 verscheen eveneens een kritisch visitatierapport over de opleiding<br />
Accountancy. O.a. vanwege de ontwikkelingen inzake de problematiek<br />
van het ‘dubbel’ toezichtregime (door NVAO én landelijke examenbureaus<br />
AA en RA) achtte de NVAO het in 2004 en <strong>2005</strong> niet meer zinvol<br />
per afzonderlijke hogeschool de aard en mate van verbeteringen op te<br />
vragen. Zij verzocht alle betrokken hogescholen voor 15 februari 2006<br />
een stand-van-zaken notitie te schrijven op basis van de verbeterpunten<br />
die door de visitatiecommissie werden voorgesteld. Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
heeft in de tussentijd gewerkt aan de maatregelen uit haar bestuurlijke<br />
reactie (2003): het ombouwen van de opleiding tot een volledig competentiegerichte<br />
opleiding op basis van het beroepsprofiel ‘de Bachelor<br />
Accountancy’ (1999), de herijking van het Thematisch Studentgericht<br />
Onderwijs en van het toetsbeleid, de versterking van het HRM-beleid met<br />
bijzondere aandacht voor de werkbeleving van docenten en de verdere<br />
uitbouw van de kwaliteitszorg.<br />
International Business and Languages, Vertaalacademie en<br />
Oriëntaalse Talen en Communicatie<br />
In 2004 zijn de visitatierapporten van drie van de vier opleidingen van<br />
de faculteit Internationale Communicatie verschenen. Op verzoek van de<br />
NVAO zal de hogeschool vóór november 2006 stand-van-zaken notities<br />
schrijven. Zij schenkt daarbij vooral aandacht aan substantiële punten van<br />
verbetering. Bij de opleiding International Business and Languages zijn<br />
dat instroom en aansluiting, studievoortgang, wetenschappelijke oriëntatie<br />
en personeelsbeleid. Bij de opleiding Vertaalacademie zijn dat buitenschools<br />
curriculum, bewaking kwalificaties, stagebegeleiding, kwalitatieve<br />
resultaten, personeelsbeleid en interne kwaliteitszorg. De meeste punten<br />
van verbetering moeten worden aangebracht bij de opleiding Oriëntaalse<br />
Talen en Communicatie: binnenschools curriculum, buitenschools curriculum,<br />
samenhang in curriculum, gerealiseerde kwalificaties, HBO-niveau,<br />
stagebegeleiding, kwalitatieve resultaten, personeelsbeleid en interne<br />
kwaliteitszorg.
44<br />
Kernactiviteiten | onderwijs: going concern<br />
2.1.6 | Accreditaties<br />
Accreditaties <strong>2005</strong><br />
In <strong>2005</strong> heeft Hogeschool <strong>Zuyd</strong> voor 12 bacheloropleidingen de gevraagde<br />
accreditatie bij de NVAO aangevraagd en verkregen. Het betreft de<br />
opleidingen Informatica, Informatiedienstverlening en -Management,<br />
Bedrijfskundige Informatica, Facility Management, Chemie, Chemische<br />
Technologie, Biologie en Medisch Laboratorium Onderwijs, Bouwkunde,<br />
Civiele Techniek, SPH-Sittard, SPH-Maastricht en Personeel & Arbeid. De<br />
NVAO oordeelde op alle zes criteria positief: doelstellingen, programma,<br />
medewerkers, voorzieningen, kwaliteitszorg en resultaten. Deze zes criteria<br />
omvatten in totaal 21 facetten. Het best scoort de opleiding SPH-Maastricht<br />
(op de 21 facetten scoort zij een keer excellent en 18 keer goed).<br />
Het positieve oordeel over de opleiding Personeel & Arbeid kwam pas tot<br />
stand nadat een NVAO-verificatiecommissie nader onderzoek had gedaan<br />
naar vier specifieke facetten en constateerde dat deze in de periode na de<br />
visitatie in voldoende mate waren verbeterd.<br />
Visitaties ter voorbereiding op accreditatie in 2006<br />
Vijf opleidingen zijn in <strong>2005</strong> gevisiteerd door een panel van NQA (de visiterende<br />
en beoordelende instelling): Food & Business, Hoge Hotelschool<br />
Maastricht, Fysiotherapie, Ergotherapie en Werktuigbouwkunde. Op grond<br />
van de beoordeling door NQA (geen enkel facet onvoldoende) verwacht<br />
de hogeschool dat de NVAO al deze opleidingen zal accrediteren.<br />
Met name de opleiding Fysiotherapie scoorde zeer hoog: twee facetten<br />
excellent en 19 facetten goed. De kans is groot dat de NVAO bij deze<br />
opleiding ‘zelfstandigheid en zelfsturing’ en ‘wetenschappelijke oriëntatie’<br />
als bijzondere kwaliteitskenmerken zal aanmerken.<br />
tabel: gemiddelde beoordeling (in %) van de 21 facetten bij visitatie en accreditatie<br />
accreditatie <strong>2005</strong>:<br />
12 opleidingen<br />
voorlopig oordeel<br />
visitaties <strong>2005</strong>:<br />
5 opleidingen<br />
onvoldoende<br />
3,5%<br />
0%<br />
Bron: Audit & Control Groep Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
voldoende<br />
53,2%<br />
29,5%<br />
goed<br />
42,8%<br />
68,5%<br />
Zelfevaluaties ter voorbereiding op accreditatie in<br />
2007 en 2008<br />
excellent<br />
0,3%<br />
1,9%<br />
In <strong>2005</strong> zijn vier opleidingen gestart met een zelfevaluatie ter voorbereiding<br />
op de accreditatie in 2007: Communication and Multimedia Design,<br />
HBO-Verpleegkunde, International Business and Management Studies en<br />
de brede bacheloropleiding Sociale Studies. De laatstgenoemde opleiding<br />
omvat de huidige studies Culturele & Maatschappelijke Vorming (CMV),
onderwijs: going concern | Kernactiviteiten 45<br />
Maatschappelijk Werk & Dienstverlening (MWD) en Sociaal Pedagogische<br />
Hulpverlening (SPH, in <strong>2005</strong> geaccrediteerd). Ook de Voortgezette Opleiding<br />
Muziek startte met een zelfevaluatie ter voorbereiding van een accreditatieaanvraag<br />
ten behoeve van de master Opleiding in 2008.<br />
De BV Contracting als totaal heeft een heel lichte winst gemaakt, de<br />
meeste onderdelen bevinden zich rond het break-even punt.<br />
tabel: resultaat na belasting BV Contracting<br />
2.1.7 | BV Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Contracting<br />
Bereikte resultaten<br />
jaar<br />
2003<br />
2004<br />
<strong>2005</strong><br />
resultaat na belasting van BV Contracting<br />
€ 212.578,- positief<br />
€ 85.859,- negatief<br />
€ 35.586,- positief<br />
De markt van contractactiviteiten kenmerkte zich in <strong>2005</strong> door een<br />
geringe opleidingsvraag. Deze situatie duurt al enige jaren voort en<br />
houdt verband met de economische recessie. De vraag van het bedrijfsleven<br />
naar ondersteuning van innovatie vertoont een lichte groei. Dit<br />
komt mede door de toegenomen contacten van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> met<br />
de markt en de focus op adviesopdrachten met inzet van studenten en<br />
medewerkers. De realisatie van de BV Contracting viel iets lager uit dan<br />
de prognose en de begroting. De productiewaarde (ex- en intern gegenereerde<br />
omzet, inclusief de omzet van reeds eerder lopende projecten)<br />
ontwikkelde zich als volgt:<br />
tabel: inkomsten contracting<br />
jaar<br />
2003<br />
2004<br />
<strong>2005</strong><br />
productiewaarde van de business units<br />
€ 3.330.449,-<br />
€ 2.290.103,-<br />
€ 2.355.080,-<br />
Bron: Dienst Financieel Economische Zaken Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
De orderportefeuille is bij het afsluiten van het verslagjaar relatief klein<br />
van omvang, is minder dan aan het begin van het jaar en heeft duidelijk<br />
aandacht en aanvulling nodig.<br />
De focus op het vermarkten van het “traditionele” contractonderwijs door<br />
middel van ‘hard sales’ maakt gaandeweg plaats voor de nieuwe strategie.<br />
Veel aandacht is uitgegaan naar het opzetten van ‘expertisecentra’<br />
met de bijbehorende interne structuur. Daarnaast werd de oriëntatie<br />
verlegd naar het aangaan van structurele relaties met het werkveld en het<br />
verwerven van adviesopdrachten. Deze verandering zal op termijn (na de<br />
investeringsperiode) tot de gewenste sterkere vervlechting van het onderwijs<br />
met de praktijk en een hogere kwaliteit van onderwijs moeten leiden.<br />
Zie voor meer informatie over de expertisecentra hoofdstuk 2.2.2<br />
Bron: Dienst Financieel Economische Zaken Hogeschool <strong>Zuyd</strong>
46 Kernactiviteiten | onderwijs: verbetering en vernieuwing<br />
2.2 | Onderwijs: verbetering en vernieuwing<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
In haar vijfjarig bestaan heeft Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
hard gewerkt aan de vernieuwing van het onderwijs<br />
onder de naam Vraaggestuurd Competentiegericht<br />
Maatwerkonderwijs. De leervraag van de student<br />
staat centraal. Het onderwijs is gericht op beroepscompetenties<br />
en krijgt vorm in maatwerk. Er is veel<br />
aandacht voor instroommanagement, studieloopbaanbegeleiding<br />
en een flexibel en transparant aanbod van<br />
onderwijsprogramma’s. Een belangrijk element van<br />
flexibiliteit en maatwerk is de externe gerichtheid.<br />
Beroepscompetenties zijn samen met het beroepenveld<br />
vastgesteld en het werkplekleren neemt een<br />
steeds belangrijker plaats in.<br />
In haar Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008 beschrijft Hogeschool <strong>Zuyd</strong> haar<br />
beleidsvoornemens op het gebied van onderwijs, met name in de programma’s<br />
‘Grensverleggend Onderwijs’ en ‘Euregionale Kennispoort’. Het<br />
laatste programma was zeer breed van opzet en is in de tweede helft van<br />
<strong>2005</strong> omgezet in drie afzonderlijke programma’s: Internationalisering,<br />
Expertisecentra en Ondernemerschap. De voortgang van de programma’s<br />
Grensverleggend Onderwijs en Internationalisering wordt in deze<br />
paragraaf besproken. Het programma Expertisecentra kwam in hoofdstuk<br />
2.2 al aan de orde en het programma Ondernemerschap staat nog<br />
in de startblokken.<br />
In zijn beleidskaders <strong>2005</strong> concretiseerde het College van Bestuur het<br />
innovatiebeleid.<br />
2.2.1 | Programma Grensverleggend Onderwijs<br />
In september <strong>2005</strong> is de doelstelling van het oorspronkelijke programma<br />
Maatwerk (het realiseren van vraaggestuurd, competentiegericht maatwerk<br />
in 2008) uitgebreid met doelstellingen t.a.v. internationalisering,<br />
ondernemerschap en praktijkgericht onderzoek. Deze uitbreiding van<br />
de doelstellingen wordt weergegeven in de nieuwe naam van het programma:<br />
‘Grensverleggend Onderwijs’. De thema’s waarop in de eerste<br />
helft van <strong>2005</strong> de focus lag zijn vertaald naar programmalijnen, zodat<br />
continuïteit in het proces van onderwijsinnovatie gewaarborgd bleef.<br />
Deze programmalijnen zijn: Vraagsturing en studieloopbaanbegeleiding,<br />
Competentiegericht leren en leerbedrijven, Proeve van bekwaamheid en<br />
toetsen, Integraal Vraaggestuurd Competentiegericht Maatwerkonderwijs<br />
en Organisatie van maatwerkonderwijs.
onderwijs: verbetering en vernieuwing | Kernactiviteiten 47<br />
In het kader van het nieuwe programma Grensverleggend Onderwijs zijn<br />
daaraan toegevoegd: Ondernemendheid en Ondernemerschap, Internationalisering<br />
en Praktijkonderzoeker. Activiteiten binnen deze drie programmalijnen<br />
staan vooral na <strong>2005</strong> gepland.<br />
Studieloopbaanbegeleiding<br />
Het beleid inzake studieloopbaanbegeleiding is hogeschoolbreed vastgesteld.<br />
Een team van het programma Maatwerk heeft samen met de<br />
opleidingen gewerkt aan de implementatie van studieloopbaanbegeleiding<br />
binnen het curriculum en aan de daarbij aansluitende coaching van<br />
en door docenten. Door middel van scholing van 87 medewerkers op het<br />
gebied van training, studieloopbaanbegeleiding en het instrument portfolio<br />
werd een start gemaakt met de formatie van een lerend netwerk op<br />
het gebied van coachvaardigheden. De medewerkers waren afkomstig uit<br />
allerlei faculteiten dwars door de organisatie heen.<br />
Competentieleren<br />
In het onderwijsconcept ‘vraaggestuurd, competentiegericht maatwerkonderwijs’<br />
vervult de docent naast de rol als vakdeskundige onder andere<br />
ook rollen op het gebied van coaching en onderwijsontwikkeling. 59<br />
docenten van de faculteiten Logopedie, Life Sciences en HEAO Financieel<br />
Management werden geschoold in het ontwikkelen en aanbieden van<br />
authentieke leertaken, competentieleren, onderwijskunde en toetsing. Het<br />
scholingsaanbod 2006 is uitgebreid en neergelegd in een brochure.<br />
Werkplekleren<br />
Door middel van het netwerk Praktijkweb heeft de hogeschool aandacht<br />
gevraagd voor praktijkleren. Er is een monitor ontwikkeld en getest om<br />
het praktijkleren van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> in beeld te brengen. In juni is<br />
een intern symposium georganiseerd over beoordeling door de praktijkbegeleider.<br />
Er vonden bijeenkomsten plaats met expertisemanagers en<br />
praktijkcoördinatoren om activiteiten af te stemmen, o.a. over de samenwerking<br />
met leerbedrijven. 16 van de 20 faculteiten hebben in reactie op<br />
de beleidskaders <strong>2005</strong> van het College van Bestuur structurele afspraken<br />
over praktijkleren gemaakt met bedrijven, instellingen of organisaties.<br />
Toetsen geschikt voor ‘Vraaggestuurd, Competentiegericht<br />
Maatwerkonderwijs’<br />
Op het gebied van toetsing nemen 39 leden van examencommissies van<br />
vele opleidingen deel aan een lerend netwerk in de hogeschool. Met een<br />
cursus Praktijkweb, beoordelen door de praktijk (33 deelnemers uit de<br />
hele hogeschool), een bijscholing op het gebied van toetsing (60 deelnemers<br />
uit drie faculteiten) en facultaire consultatie zijn faculteiten ondersteund<br />
bij het ontwikkelen van hun toetsbeleid. 13 van de 20 faculteiten<br />
hebben conform de beleidskaders <strong>2005</strong> toetsbeleid ontwikkeld dat past<br />
bij maatwerkonderwijs (assessment). Ook bij de overige faculteiten is dit<br />
beleid in ontwikkeling. Over dit onderwerp mocht Hogeschool <strong>Zuyd</strong> tijdens<br />
het Nationaal Onderwijscongres Toetsen een workshop verzorgen.
NAAM:<br />
FUNCTIE:<br />
OVER:<br />
GEERT HINTZEN EN STEFAN VAN NEER<br />
EIGENAREN GENIO AUTOMOTIVE / AFGESTUDEERD<br />
STUDENTEN COMMERCIËLE ELEKTROTECHNIEK<br />
ONDERNEMERSCHAP BIJ STUDENTEN<br />
ONDERNEMERSCHAP<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> stimuleert ondernemerschap. Niet voor niets<br />
staat in haar Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008 de term ondernemende<br />
hogeschool. Ondernemend ook door studenten de kans te bieden<br />
tijdens hun afstuderen hun eigen bedrijf te starten. Zoals Genio<br />
Automotive, opgericht door Geert Hintzen en Stefan van Neer,<br />
afgestudeerd in de richting Commerciële Elektrotechniek.<br />
Het tunen van Franse auto’s is het gat in de markt dat ze ontdekt<br />
denken te hebben. Geert: “In Frankrijk zitten enkele fabrikanten<br />
van kwalitatief hoogwaardige onderdelen om je Franse auto mee<br />
aan te kleden. In Nederland is er slechts weinig materiaal verkrijgbaar.<br />
Een van de Franse bedrijven bleek toevallig op zoek te zijn<br />
naar een importeur voor Nederland.” Met hun importeurschap<br />
van P&A Tuning richten ze zich vooral op de business to business<br />
markt. Via hun webshop bedienen ze de consumentenmarkt. Kwaliteit<br />
is een voorwaarde om een product in het assortiment op te<br />
nemen. Klantgerichtheid is een tweede pijler onder het bedrijf.<br />
HBO-NIVEAU<br />
Stefan en Geert zijn nu ruim anderhalf jaar bezig met Genio Automotive.<br />
De eerste tien maanden zijn ze vooral met hun businessplan<br />
bezig geweest en het leggen van contacten met leveranciers<br />
en zakelijke afnemers. De laatste maanden, sinds ze afgestudeerd<br />
zijn, is het menens. “En het HBO-denkniveau dat je tijdens de studie<br />
verwerft, blijkt nu goed van pas te komen. Daardoor overzie je<br />
veel sneller het totale plaatje: wat gaat goed, wat moet anders?”<br />
De verwachtingen die ze in het businessplan hebben aangegeven,<br />
komen tot nog toe dan ook redelijk goed uit. Ze liggen met hun<br />
plan op schema. Stilaan durven ze dan ook al verder in de toekomst<br />
te kijken. “Een importeurschap voor de Benelux zou goed<br />
zijn. En we willen eigen producten gaan maken voor met name<br />
de Engelse markt. Want daar besteden de mensen veel meer geld<br />
aan het tunen van hun auto. En op een eigen product kun je een<br />
hogere marge halen.” Voorlopig runnen ze hun bedrijf vanuit het<br />
Business centrum <strong>Zuyd</strong>, pal tegenover de hogeschool. Dat levert<br />
niet alleen een in de opstartfase welkome kostenbesparing op,<br />
maar ook de nabijheid van een netwerk aan ondersteuning vanuit<br />
de hogeschool.<br />
49
50 Kernactiviteiten | onderwijs: verbetering en vernieuwing<br />
Ontwikkelen naar integraliteit<br />
In <strong>2005</strong> hanteerde de hogeschool de integrale aanpak van ‘vraaggestuurd,<br />
competentiegericht maatwerkonderwijs’ als voorwaarde voor<br />
subsidieverstrekking aan de faculteiten vanuit het programma Grensverleggend<br />
Onderwijs. Integrale aanpak betekent dat het onderwijs wordt<br />
afgestemd op de vragen en belangen van studenten, docenten, werkgevers<br />
en bestuurders en dat experts/onderzoekers invloed hebben op de<br />
programma’s. Een substantieel deel van de faculteiten voldeed aan deze<br />
voorwaarde.<br />
Instrumentatie van ‘vraaggestuurd, competentiegericht<br />
maatwerkonderwijs’<br />
Ook de organisatorisch-logistieke kant vergt aandacht, immers vraagsturing<br />
impliceert dat studenten kunnen deelnemen aan programma-onderdelen<br />
van andere faculteiten. Er is veel aandacht uitgegaan naar hulpmiddelen<br />
als een standaard Onderwijs- en Examenregeling en het nieuwe<br />
studentvolgsysteem Osiris. Dit systeem maakt het mogelijk individuele<br />
leerwegen te registreren en te volgen. Verdere uitbouw van dit systeem<br />
naar competentieleren blijft cruciaal. Omdat Osiris ook de mogelijkheden<br />
aan maatwerkroutes inzichtelijk dient te maken is de cursus- en curriculumdatabase<br />
‘<strong>Zuyd</strong>catalogus’ er als module aan toegevoegd.<br />
E-learning in relatie tot de didactiek van ‘vraaggestuurd, competentiegericht<br />
maatwerkonderwijs’ wordt bevorderd in de context van het consortium<br />
E-Merge (zie ook hfdst. 3.2). Voorbereidingen zijn in volle gang, maar<br />
de feitelijke start is voorzien in 2006.<br />
Organisatie van ‘vraaggestuurd, competentiegericht maatwerkonderwijs’:<br />
maiors en minors<br />
Over de ontwikkeling van brede bachelors en het maior-minorsysteem<br />
is beleid overeengekomen met de faculteitsdirecteuren. Vooral minors<br />
bieden opleidingen extra kansen te differentiëren en meer keuzes aan te<br />
bieden uit het totale programma-aanbod in de hogeschool. De faculteiten<br />
hebben echter over het algemeen nog geen maiors en minors opgenomen<br />
in hun opleidingsregeling <strong>2005</strong>-2006 (een onderdeel van de beleidskaders<br />
<strong>2005</strong> van het College van Bestuur).<br />
Associate Degrees<br />
Associate Degree-programma’s bieden een andere vorm van differentiatie<br />
in het onderwijsaanbod. Associate degrees zijn korte studies op HBOniveau<br />
met een eigen civiel effect. Zij vormen een deel van bachelor-opleidingen.<br />
De hogeschool heeft 6 aanvragen voor Assocate Degree-opleidingen<br />
ingediend bij de NVAO. Deze zijn echter afgewezen of niet ontvankelijk<br />
verklaard. Niettemin gaat de hogeschool verder met de ontwikkeling<br />
van Associate Degrees, vooral omdat zij hiermee haar onderwijsaanbod<br />
kan diversifiëren en nieuwe doelgroepen kan aanspreken.<br />
Externe profilering van het programma<br />
In <strong>2005</strong> heeft professor Joseph Kessels onderzoek verricht naar gerealiseerde<br />
vormen van maatwerkonderwijs binnen Hogeschool <strong>Zuyd</strong>: ‘Parelvissen<br />
in de <strong>Zuyd</strong>zee’. Het onderzoek bevestigde de realiseerbaarheid van<br />
‘vraaggestuurd, competentiegericht maatwerkonderwijs’ in al zijn afzonderlijke<br />
facetten. Hierbij werd de totaalaanpak en de voorziene samenwer-
onderwijs: verbetering en vernieuwing | Kernactiviteiten 51<br />
king tussen student, werkveld en docent als cruciaal erkend.<br />
Tijdens het Nationaal Onderwijscongres verzorgde Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
samen met professor Kessels een presentatie en een eendaagse workshop<br />
over het ontwerpen en implementeren van maatwerkonderwijs.<br />
2.2.2 | Programma Expertisecentra<br />
Expertisecentra vormen samenwerkingsverbanden van faculteiten, lectoraten/kenniskringen<br />
en contractactiviteiten. Zij dragen er zorg voor dat<br />
de bij de hogeschool aanwezige kennis toegankelijk wordt voor de externe<br />
omgeving en tevens dat kennis uit deze omgeving als input voor innovatie<br />
binnen de hogeschool wordt gehaald. Hiermee bouwt de hogeschool de<br />
al eerder opgedane ervaring met haar Expertisecentrum ICT verder uit. Zij<br />
heeft hieraan de organisatorische consequentie verbonden dat de verantwoordelijkheid<br />
voor contractactiviteiten en onderzoek bij de faculteitsdirecties<br />
en de lectoren zal komen te liggen.<br />
Voor het jaar <strong>2005</strong> gold als beoogd resultaat dat het College van Bestuur<br />
tenminste 5 tot 7 nieuwe expertisecentra zou vaststellen, inclusief functies,<br />
kaders en randvoorwaarden, en zou starten met de implementatie<br />
hiervan. Tevens moest in <strong>2005</strong> duidelijk worden welke lectoraten/kenniskringen,<br />
faculteiten en business units contractactiviteiten bij deze expertisecentra<br />
betrokken zijn. Daarnaast werd voor <strong>2005</strong> als streven geformuleerd<br />
dat 70% van de faculteiten en lectoraten/kenniskringen met elkaar<br />
en met de business units contractactiviteiten samenwerkt in bestaande<br />
expertisecentra of hiertoe structurele initiatieven heeft genomen.<br />
Met betrekking tot de realisatie kan het volgende worden geconstateerd.<br />
In februari <strong>2005</strong> is gestart met de voorbereiding van de inrichting van<br />
een zestal aangewezen expertisecentra, te weten ‘Ondernemen’, ‘ICT’,<br />
‘Creative City’, ‘Technology & Design’, ‘Quality of Life’ en ‘Gebouwde<br />
Omgeving’. De expertisecentra nemen verschillende posities in binnen<br />
hun samenwerkingsverband. Het expertisecentrum ICT werkt specifiek<br />
samen met één faculteit en beschikt al over een aantal operationele<br />
leer-/werkbedrijven. Een ander expertisecentrum, Quality of Life, is een<br />
samenwerkingsverband van meer dan 12 partners waaronder vijf lectoraten.<br />
De overige expertisecentra opereren tussen deze twee uitersten.<br />
Afstemming binnen expertisecentra waaraan veel organisatieonderdelen<br />
van de hogeschool deelnemen vergt meer inspanning en verloopt trager<br />
dan gehoopt. Deze complexiteit kan echter noodzakelijk zijn wanneer<br />
ook de dienstverlening van de maatschappelijke instellingen complex en<br />
ketengeoriënteerd is (b.v. gezondheidszorg/welzijn en Quality of Life). De<br />
managers van de expertisecentra werken samen met de faculteitsdirecties<br />
aan een proces van cultuurverandering gericht op kanteling van de<br />
organisatie naar de samenleving en op versterking van ondernemerschap.<br />
Niet bij elk expertisecentrum zijn al bestaande contractactiviteiten opgenomen.<br />
De financiële kaders van de expertisecentra zijn in <strong>2005</strong>, zij het met enige<br />
vertraging, uitgewerkt. De centra hebben een aantal gemeenschappelijke<br />
methodieken en werkwijzen ontwikkeld. Zo heeft voor elk centrum een<br />
marktverkenning plaatsgevonden door middel van onder meer ronde<br />
tafelgesprekken met experts en sleutelfiguren uit de betreffende domeinen.<br />
Ook is er in- en extern gecommuniceerd over de doelstellingen en de<br />
positionering van de centra.<br />
Daarmee heeft de hogeschool de doelen voor <strong>2005</strong> behaald. De ervaringen<br />
maken ook duidelijk dat er nog een hele weg te gaan is eer de<br />
expertisecentra breed geaccepteerd zullen zijn in de maatschappelijke<br />
omgeving en binnen de hogeschoolorganisatie.
52<br />
Kernactiviteiten | onderwijs: verbetering en vernieuwing<br />
2.2.3 | Programma Internationalisering<br />
Internationale positionering<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> denkt de uitdagingen waar zij in de nabije toekomst<br />
voor staat beter te kunnen oppakken als zij samenwerkt met andere<br />
instellingen in internationaal verband. Zo heeft het College van Bestuur<br />
in 2004 samenwerking georganiseerd met twee strategische partners,<br />
te weten de Fachochschule Köln (D) en de Katholieke Industriële Hogeschool<br />
Limburg (KIHL) in Hasselt (B). Voor <strong>2005</strong> werden twee voornemens<br />
geformuleerd (in het Jaarplan Hogeschool <strong>Zuyd</strong> <strong>2005</strong>):<br />
• Het eerste voornemen betreft het maken van afspraken met de<br />
strategische partners. In verband met de toenemende verzelfstandiging<br />
van het Duitse hoger onderwijs kreeg het partnerschap met de<br />
Fachhochschule Köln in <strong>2005</strong> vooral gestalte in verder overleg over<br />
ondersteunende diensten en organisatievorm. Hoewel er inhoudelijk<br />
al veel samenwerking met de KIHL plaatsvond, werden de strategische<br />
afspraken pas in het voorjaar van 2006 in een samenwerkingsovereenkomst<br />
vastgelegd.<br />
• 70% van de faculteiten zou beleid ontwikkelen inzake gewenste<br />
internationale positionering. In feite hebben 11 van de 20 faculteiten<br />
een dergelijk beleid geheel of deels ontwikkeld.<br />
Internationale uitwisselingsprogramma’s<br />
Daarnaast heeft de hogeschool zich ten doel gesteld de kwaliteit en de<br />
kwantiteit van deelname aan Europese uitwisselingsprogramma’s te verhogen.<br />
Er is geen sprake van verhoging van de kwaliteit van deelname:<br />
deelname aan Intensieve Programma’s (IP) en aan programma’s Curriculum<br />
Development (CD). Wel is de kwantitatieve deelname van de Europese<br />
uitwisselingsprogramma’s Erasmus en Leonardo toegenomen,<br />
vooral dankzij het uitstekend verloop van het stageprogramma Leonardo<br />
da Vinci. De deelname van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> aan Erasmus is aanzienlijk<br />
groter dan de gemiddelde deelname van andere instellingen voor hoger<br />
onderwijs. Fluctuaties zijn echter niet ondenkbaar. Er is geen gebruik<br />
gemaakt van het uitwisselingsprogramma Tempus, hoewel de hogeschool<br />
hieraan bekendheid heeft gegeven. De hogeschool zal vanaf 2006 via de<br />
<strong>jaarverslag</strong>en van de faculteiten tevens het aantal inkomende studenten<br />
per uitwisselingsprogramma gaan registreren.
onderwijs: verbetering en vernieuwing | Kernactiviteiten 53<br />
Uitgaande mobiliteit Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
120<br />
100<br />
80<br />
60<br />
40<br />
20<br />
0<br />
2002 2003 2004 <strong>2005</strong><br />
start jaar<br />
Bron: Bureau Internationalisering Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Erasmus<br />
Leonardo<br />
Programma Internationalisering<br />
Het internationaliseringsbeleid van de hogeschool is sterk in ontwikkeling.<br />
Eind <strong>2005</strong> is de programmalijn internationalisering binnen de hogeschool<br />
dan ook opgewaardeerd tot een zelfstandig programma. In december is<br />
een eerste voorstel tot het opzetten van een samenhangende reeks projecten<br />
ingediend.<br />
Internationale website<br />
Internationale erkenning van studiepunten van andere<br />
instellingen<br />
Alle opleidingen werken met het European Credits Transfer System (ECTS).<br />
Dit is van belang voor internationale uitwisseling. Zowel studenten van<br />
de hogeschool als buitenlandse studenten sluiten daartoe een Learning<br />
Agreement (Erasmus). Het Bureau Internationalisering van Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> treedt hierin ondersteunend op.<br />
In het voorjaar van <strong>2005</strong> is een eerste versie van de internationale website<br />
geactiveerd. Deze is bedoeld voor buitenlandse studenten aan de hogeschool,<br />
voor internationale partners en voor uitwisselingsstudenten en<br />
-docenten. De website maakt gebruik van de architectuur van de website<br />
van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> maar moet voor veel faculteiten en voorzieningen<br />
nog worden ingevuld met Engelstalige ‘content’.
54 Kernactiviteiten | onderzoek: going concern<br />
2.3.1 | Lectoraten en kenniskringen<br />
2.3 | Onderzoek: going concern<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
De start van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> was tevens de start van<br />
een systematische aanpak van onderzoeksactiviteiten.<br />
De hogeschool kent momenteel tien lectoraten.<br />
Daarnaast zullen er drie in 2006 worden gestart en<br />
zijn er twee in voorbereiding. De lectoraten en hun<br />
kenniskringen leveren een effectieve bijdrage aan het<br />
curriculum van bachelor- en masteropleidingen en aan<br />
professionalisering van de medewerkers. Zij onderhouden<br />
structurele contacten met (internationale)<br />
instellingen voor onderzoek en kennisontwikkeling<br />
en zij dragen zorg voor kennisuitwisseling met het<br />
bedrijfsleven.<br />
De hogeschool beschouwt onderzoek als haar tweede kernactiviteit. Hierbij<br />
is een belangrijke rol weggelegd voor lectoraten die de kennisinnovatie<br />
in het HBO moeten vergroten: ontwikkeling, overdracht en circulatie van<br />
kennis. Zij verrichten maatschappelijk relevant toegepast onderzoek en<br />
adviseren bedrijven en instellingen. Met lectoraten wil de hogeschool<br />
beter aansluiten op ontwikkelingen in het beroepenveld, bijvoorbeeld<br />
door aan te haken op speerpunten van regionale overheden of landelijke<br />
ontwikkelingen.<br />
Lectoraten staan onder leiding van een lector, een hooggekwalificeerde<br />
deskundige met ruime ervaring in onderwijs en onderzoek in een bepaald<br />
vakgebied. Rondom de lector wordt een kenniskring gevormd, bestaande<br />
uit een aantal docenten. In <strong>2005</strong> telde Hogeschool <strong>Zuyd</strong> tien lectoraten.<br />
65 docenten zijn lid van een kenniskring. Vier lectoraten betrekken externen<br />
intensief bij het werk van de kenniskring: Nieuwe Theatraliteit, Autonomie<br />
en Participatie, Infonomie & Nieuwe Media en Toerisme & Cultuur.<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> participeert tevens aan het lectoraat ‘Geïnspireerd<br />
Leren’. Dit <strong>jaarverslag</strong> besteedt hier echter geen aandacht aan omdat<br />
Hogeschool Drenthe penvoerder terzake is.<br />
Inauguratie lector Comparative European Social research<br />
and Theory<br />
Op 17 juni <strong>2005</strong> hield dr. Nol Reverda zijn inaugurale rede als lector voor<br />
de kenniskring Comparative European Social Research and Theory (CES-<br />
RT): ‘Social Work Research in a comparative and European context’.
onderzoek: going concern | Kernactiviteiten 55<br />
In deze rede hield hij onder andere een pleidooi voor praktijkgerichtheid<br />
van het onderzoek en voor het actief hierbij betrekken van doelgroepen,<br />
zodat de onderzoeksresultaten de sociale praktijk beïnvloeden en niet in<br />
de la verdwijnen.<br />
2.3.2 | Resultaten <strong>2005</strong><br />
Bijdragen aan curricula<br />
De lectoraten leverden belangrijke bijdragen aan de curricula van de<br />
opleidingen. De lectoraten Duurzame Ontwikkeling, Infonomie & Nieuwe<br />
Media en Kennisorganisaties & Kennismanagement ontwikkelden generieke<br />
onderwijsmodules die in verschillende faculteiten kunnen worden<br />
ingezet. Vaak ontwikkelden de lectoraten specifieke modules voor<br />
bepaalde opleidingen: CESRT voor de opleiding Ma-cess, Automie & Participatie<br />
voor de gezondheidszorgfaculteiten (bachelor en master), Ken-<br />
Vak voor de opleiding vaktherapieën (masterniveau). Het lectoraat Life<br />
Sciences ontwikkelde zelfs een complete ‘opleiding’ Nanotechnologie die<br />
als afstudeervariant zal worden aangeboden aan studenten van de faculteit<br />
Life Sciences. De lectoraten Autonomie & Participatie en KenVak<br />
boden daarnaast verschillende cursussen onderzoeksmethodologie aan,<br />
zowel voor beginners als voor gevorderden. Tenslotte boden de meeste<br />
lectoraten de studenten de mogelijkheid deel te nemen aan onderzoek<br />
en zorgden zij voor begeleiding daarbij.<br />
Bijdragen aan professionalisering<br />
Alle lectoraten leverden een bijdrage aan de professionalisering van de<br />
leden van de kenniskring en de meeste ook aan die van andere docenten<br />
in faculteiten. De lectoraten Toersime & Cultuur, CESRT en KenVak<br />
deden dit via seminars of studiedagen. Het lectoraat Life Sciences koppelde<br />
de scholing van docenten aan de ontwikkeling van het curriculum<br />
Nanotechnologie. Binnen het lectoraat Nieuwe Theatraliteit gingen<br />
onderzoek van theatrale uitingsvormen, ontwikkeling van curriculumonderdelen<br />
en professionalisering van personeel hand in hand met<br />
experimentele onderwijsprojecten. In de traditie van de Toneelacademie<br />
werden daar veel externe theatermakers en performers bij betrokken.<br />
Externe wetenschappelijke contacten<br />
Alle lectoraten onderhielden intensieve contacten met andere kennisinstellingen,<br />
de meeste in Nederland; CESRT, KenVak en Life Sciences ook<br />
in het buitenland. Vier andere lectoraten deden dit eveneens, maar in<br />
mindere mate.
56<br />
Kernactiviteiten | onderzoek: going concern<br />
Externe opdrachten<br />
De meeste opdrachten (in totaal bijna 90) komen uit het binnenland,<br />
vooral uit de regio. De verdeling tussen betaalde en onbetaalde opdrachten<br />
is fifty-fifty. Toerisme & Cultuur heeft in vergelijking met de andere<br />
lectoraten zeer veel opdrachten (22). Deze zijn nagenoeg alle betaald<br />
maar vrij klein van omvang. Dit lectoraat beschikt over een uitgebreid<br />
regionaal netwerk.<br />
tabel: baten en lasten van de 9 lectoraten van Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Totale kosten<br />
Baten totaal<br />
Subsidie SKO<br />
Bijdragen externe partijen<br />
Eigen middelen Hogeschool<br />
2004<br />
€ 1.404.000<br />
€ 1.387.000<br />
Bron: Dienst Financieel Economische Zaken Hogeschool <strong>Zuyd</strong>.<br />
Publicaties, presentaties en promoties<br />
<strong>2005</strong><br />
€ 1.966.144<br />
€ 1.966.144<br />
€ 1.507.605<br />
€ 232.448<br />
€ 226.091<br />
De lectoraten en kenniskringen publiceerden vele onderzoeksrapporten<br />
in het kader van projecten, 67 artikelen en drie boeken. Bij de meeste<br />
kenniskringen ligt, in overeenstemming met de beoogde praktijkgerichtheid,<br />
de nadruk op onderzoeksrapporten. Het lectoraat Life Sciences<br />
maakt een duidelijk onderscheid tussen gewone en peer-reviewed<br />
publicaties en verantwoordt daarmee op een transparante manier de<br />
geleverde kwaliteit. De professionalisering binnen de lectoraten blijkt<br />
succesvol: bij zes lectoraten is niet alleen de lector maar ook een groot<br />
aantal leden van de kenniskring verantwoordelijk voor de publicaties. Er<br />
zijn vier kenniskringen waar lector en leden vele externe presentaties verzorgen.<br />
Binnen de kenniskringen werken vijf docenten van de hogeschool<br />
aan een promotieonderzoek. Vier leden van kenniskringen bevinden zich<br />
in een voorbereidend stadium daarvan.<br />
Externe evaluatie<br />
In mei <strong>2005</strong> publiceerde de landelijke Stichting Kennisontwikkeling<br />
(SKO) het rapport ‘Succesfactoren voor Lectoraten’ van de commissie<br />
Karssen, naar aanleiding van evaluatieonderzoek bij 30 lectoraten die<br />
ten tijde van het onderzoek twee jaar functioneerden. Daaronder waren<br />
drie lectoraten van Hogeschool <strong>Zuyd</strong>: Autonomie & Participatie, Kennisorganisaties<br />
& Kennismanagement en Comparative European Social<br />
Research and Theory. De conclusie was dat het over het algemeen de<br />
goede kant op gaat: meer acceptatie van onderzoek binnen hogescholen,<br />
lectoraten ontplooien steeds meer activiteiten op alle relevante terreinen:<br />
onderzoek, curriculumontwikkeling, professionalisering en kenniscirculatie.<br />
Bovendien maken lectoraten steeds meer integraal deel uit van<br />
beleid en dienstverlening in hogescholen. Toch zijn er ook zorgpunten:<br />
afstemming tussen lectoraten en faculteiten wat betreft de roosters en<br />
de inzet van de medewerkers laat te wensen over, onderzoek staat nog in<br />
de kinderschoenen, relaties met kennisinstellingen, bedrijven en organisaties<br />
zijn weinig structureel en, tenslotte, inkomsten uit contractactiviteiten<br />
en toegepast onderzoek zijn veel lager dan voorzien. Deels gelden<br />
deze bevindingen ook voor de lectoraten van Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. Mede
onderzoek: verbetering en vernieuwing | Kernactiviteiten 57<br />
op grond van deze bevindingen zullen de lectoraten CESRT en Kennisorganisaties<br />
& Kennismanagement in 2006 een externe adviesraad in het<br />
leven roepen. Autonomie & Participatie zal in 2006 een evaluatie van<br />
het lectoraat uitvoeren door middel van gesprekken met sleutelpartijen<br />
uit de omgeving. Kennisorganisaties & Kennismanagement zal bovendien<br />
extra energie steken in het verhogen van inkomsten uit de markt.<br />
2.4 | Onderzoek: verbetering en vernieuwing<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
De aanwijzing van onderzoek als een van de twee<br />
kernactiviteiten is een essentieel onderdeel van de<br />
innovatie van Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. Daardoor sluit de<br />
kennisontwikkeling in Hogeschool <strong>Zuyd</strong> steeds meer<br />
aan bij maatschappelijke speerpuntontwikkelingen.<br />
Een recente ontwikkeling is dat de aanvraag van nieuwe<br />
lectoraten plaats vindt na consultatie van sleutelfiguren<br />
in de regio. In <strong>2005</strong> werkten alle faculteiten van<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> aan de totstandkoming van eigen<br />
onderzoeksbeleid.<br />
Met behulp van zijn beleidskaders <strong>2005</strong> droeg het College van Bestuur<br />
zorg voor de afstemming van de jaarplannen van de lectoraten op het<br />
Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008. Daarnaast heeft het college specifieke onderzoeksbeleidskaders<br />
vastgesteld en besloten het aantal lectoraten uit te<br />
breiden.<br />
Beleidskaders <strong>2005</strong> en realisatie<br />
De beleidskaders <strong>2005</strong> voor lectoraten hadden betrekking op samenwerking<br />
met de omgeving en faculteiten in expertisecentra, op het<br />
stimuleren van grensverleggend onderwijs, waar mogelijk in relatie met<br />
leerbedrijven, en op planmatige deskundigheidsbevordering binnen de<br />
kenniskring. Bij enkele lectoraten bleek de samenwerking nog niet via<br />
expertisecentra te verlopen. Echter alle lectoraten onderhielden planmatige<br />
contacten met faculteiten en met de relevante omgeving. Zij<br />
boden bachelor- of mastermodules aan bij tenminste twee opleidingen.<br />
Tenminste vijf lectoraten ondersteunden faculteiten in het leggen van<br />
contacten met leerbedrijven. Alle lectoraten maakten vorderingen in de<br />
ontwikkeling van hun onderzoeksprogramma en zes lectoraten waren<br />
nauw betrokken bij de ontwikkeling van het onderzoeksbeleid van de<br />
faculteiten. Deskundigheidsbevordering voor de kenniskring en voor de<br />
individuele kenniskringleden verliep bij alle lectoraten systematisch.<br />
Ook samenwerking met buitenlandse instellingen voor kennisontwikkeling<br />
en onderzoek en met buitenlandse bedrijven dient volgens het<br />
beleidskader planmatig te verlopen. Geen enkel lectoraat heeft er echter<br />
voor gekozen de gewenste relaties en de planmatige ontwikkeling daarvan<br />
in een document te beschrijven.
NAAM:<br />
FUNCTIE:<br />
OVER:<br />
WIM VEEN, WIM GOOSSENS, ELLEN SIEBENLIST,<br />
GEER HOPPENBROUWERS<br />
HOOGLERAAR EN DOCENTEN<br />
ONDERWIJSVERNIEUWING<br />
ZAPPEN OF OUDERWETS LEREN<br />
De zappende student; maatwerk onderwijs; competentieleren. De<br />
nieuwe begrippen in het onderwijs lijken zich sneller te ontwikkelen<br />
dan de onderwijsvormen zelf. Voor de Delftse hoogleraar Wim<br />
Veen gaat het vooral om de inhoud. De homo zappiens, zoals hij<br />
de huidige generatie jongeren bestempelt, kun je niet meer boeien<br />
met een uit de 19e eeuw stammend onderwijsconcept.<br />
De huidige e-generatie gaat gemakkelijk met verbrokkelde informatie<br />
om. Ze is multitasking. Chatten, telefoneren en muziek luisteren<br />
gaat tegelijkertijd. Lezen is verworden tot scannen. En tot<br />
slot gebruikt de e-generatie niet-lineaire methoden om kennis te<br />
verwerven. In gewoon Nederlands: ze pakt niet de handleiding om<br />
iets op te zoeken, maar gaat e-mailen, chatten of op internetfora<br />
zoeken. Het denken over leren is echter nog steeds gekoppeld aan<br />
disciplines, inhoud en curricula. Docenten onderwijzen zekerheden,<br />
rijtjes, regels, wetten. “Met name in het voortgezet onderwijs<br />
is het leren vooral gebaseerd op het uit je hoofd leren en het<br />
inslijten van stramienen en heuristieken (methoden om een probleem<br />
op te lossen, red.). Je kunt echter ook gebruik maken van<br />
onbewuste kennis. Dit proces heeft een sterk associatief karakter<br />
en leidt tot creatieve ideeën en nieuwe kennis. Computerspelletjes<br />
spreken dat deel van de kennis veel meer aan,” zegt Wim Veen.<br />
COMBINATIE<br />
Docenten van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> zien wel iets in Veens’ ideeën.<br />
Maar er zijn grenzen. Wim Goossens, docent Maatschappelijk werk<br />
en Dienstverlening in Sittard, vindt het de plicht van docenten om<br />
jongeren wegwijs te maken in digitale leerwegen. “Didactisch werk<br />
vereist dat je weet hoe je doelgroep informatie tot zich neemt.<br />
Daarbij moeten we ze vooral leren filteren, omdat ze anders risico<br />
lopen te verdwalen.” Ook Ellen Siebenlist, docente Pedagogiek<br />
en Onderwijskunde in Maastricht, waarschuwt voor overload.<br />
“Een deel van mijn studenten is wel toe aan een nieuwe manier<br />
van leren. Veel meer eigen verantwoording en gebruik maken van<br />
e-informatiebronnen. Voorwaarde is dan wel dat de ‘opleider’ de<br />
leerling leert kritisch te kijken naar datgene dat hij krijgt voorgeschoteld.”<br />
Geer Hoppenbrouwers, docent ICT-toepassingen en<br />
Wiskunde in Maastricht, vindt de karakterisering van de huidige<br />
student door Veen subliem en herkenbaar. “Maar ik vraag me af of<br />
we onze leermethoden hier volledig op moeten afstemmen. Volgens<br />
mij moet de student heel wat in huis hebben om na zijn studie<br />
aan de slag te kunnen. Dat zal voor een deel op ‘ouderwetse<br />
en gedisciplineerde wijze’ moeten worden aangeleerd. Een goede<br />
combinatie, daar moeten we dus naar toe.”<br />
59
60 Kernactiviteiten | onderzoek: verbetering en vernieuwing<br />
Onderzoeksbeleid<br />
Het College van Bestuur heeft in <strong>2005</strong> specifieke beleidskaders vastgesteld<br />
voor het geleidelijk verder ontwikkelen van onderzoek. Deze zijn<br />
gebaseerd op de missie en de beleidsuitgangspunten van het ‘Innovatieplan<br />
<strong>2005</strong>-2008’. Dit betekent dat het onderzoeksbeleid gericht is op de<br />
praktijkbehoefte van de omgeving. Daarnaast is het gericht op de leervragen<br />
van studenten en medewerkers. Het onderzoeksbeleid besteedt<br />
niet alleen aandacht aan het onderwijs maar ook aan HRM, financiën,<br />
voorzieningen en kwaliteitszorg.<br />
Van de faculteiten werd in <strong>2005</strong> verwacht dat zij, samen met de lectoren,<br />
een eerste onderzoeksbeleidsplan zouden ontwikkelen. 15 van de 20<br />
faculteiten gaven daar gehoor aan. Daarnaast maakte Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
een begin met promovendibeleid. De hogeschool ambieert dat een groeiend<br />
deel van haar docenten en lectoren gepromoveerd zal zijn: in 2008<br />
vijf tot zeven procent, in 2010 zeven tot acht procent, in 2012 negen tot<br />
elf procent en in 2014 11 tot 14 procent.<br />
Nieuwe lectoraten<br />
Lectoraten dienen nauw aan te sluiten bij de behoeften van de<br />
(Eu)regionale omgeving en alle faculteiten moeten kunnen profiteren<br />
van de kennisontwikkeling binnen tenminste één lectoraat. In mei<br />
<strong>2005</strong> heeft het College van Bestuur twee bijeenkomsten belegd met 20<br />
gezaghebbende vertegenwoordigers van het regionale werkveld. Mede<br />
op basis van de prioriteiten die in deze bijeenkomsten werden aangegeven<br />
heeft het college zich voorgenomen nieuwe lectoraten in te stellen.<br />
Hiermee krijgen ook de technische en de HEAO-faculteiten toegang tot<br />
kennisontwikkeling binnen een lectoraat:<br />
2006: Technologie in de Zorg<br />
2006: Innoverend Ondernemen & Risicomanagement<br />
2006: Nieuwe Energie<br />
2007: Gebouwde Omgeving & Regionale Ontwikkeling<br />
2007: Internationale Communicatie en Business<br />
In 2006 zal de hogeschool onder andere aandacht besteden aan het<br />
opnemen van onderzoek in de curricula van de opleidingen, aan de<br />
onderzoekscompetenties in de kenniskringen en bij docenten, aan subsidiemogelijkheden<br />
via instellingen als NWO, KNAW, EU en WHO en aan<br />
(de)centrale voorzieningen voor onderzoek. Het bestaande systeem van<br />
kwaliteitszorg zal, waar nodig, worden uitgebreid met peerevaluations,<br />
klantevaluaties en evaluaties door medewerkers.
62 Bedrijfsvoering | personeel<br />
3. Bedrijfsvoering<br />
3.1 | Personeel<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
In de loop van haar vijfjarig bestaan heeft Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> enkele saillante ontwikkelingen op HRM-gebied<br />
doorgemaakt: het aantal medewerkers groeide van<br />
ruim 1300 naar bijna 1600, functioneringsgesprekken<br />
maakten plaats voor competentiegerichte jaargesprekken,<br />
loopbaanadvisering, ARBO-zorg en werkplekadvisering<br />
werden als voorziening verankerd, er<br />
kwam een jaarlijkse personeelsmonitor om de tevredenheid<br />
van de medewerkers te meten, een traject<br />
van management development voor high potentials<br />
ging van start, en een nieuwe functie-ordening kwam<br />
tot stand.<br />
3.1.1 | Beleidsdoelen<br />
Op grond van haar onderwijsvisie ziet de hogeschool graag dat docenten<br />
verschillende rollen vervullen: aanbieder van vakkennis, ontwerper van<br />
studietaken en leeractiviteiten, begeleider van leerprocessen, beoordelaar<br />
van vakkennis en competenties, accountmanager van opleidingspakketten,<br />
onderzoeker respectievelijk begeleider van onderzoek en<br />
gesprekspartner van practici en toepassers. Kortom: ambassadeur van de<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. In het verlengde hiervan vindt de hogeschool dat ook<br />
medewerkers van ondersteunende diensten ondernemend moeten zijn en<br />
op een klantgerichte houding beoordeeld moeten worden.<br />
Om vaart te zetten achter deze gewenste ontwikkeling heeft Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> in haar Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008 (gepubliceerd in december 2004)<br />
een omvangrijk en meerjarig Programma Medewerkers gelanceerd. Dit<br />
heeft als belangrijkste doel dat personeelsleden werken aan de realisatie<br />
van zes centrale competenties: resultaatgerichtheid, klantgerichtheid,<br />
gerichtheid op samenwerking, omgevingsbewustzijn, materiedeskundigheid<br />
en veranderingsgezindheid. In een persoonlijk ontwikkelingsplan<br />
maken medewerkers zichtbaar hoe zij hieraan werken.<br />
Het Programma Medewerkers valt uiteen in zes programmalijnen. Hieronder<br />
wordt daar nader op ingegaan.
personeel | Bedrijfsvoering 63<br />
3.1.2 | Beoogde resultaten <strong>2005</strong> en de realisatie ervan<br />
Voor elk van de zes programmalijnen zijn beoogde resultaten voor het jaar<br />
<strong>2005</strong> benoemd.<br />
Hieronder volgt een overzicht daarvan en wordt de realisatie beschreven.<br />
• programmalijn 1: personeelsplanning<br />
Beoogd: minstens 70% van alle decentrale organisatie-eenheden<br />
(faculteiten en ondersteunende diensten) zal aan het eind van <strong>2005</strong><br />
beschikken over een personeelsplan dat inzicht verschaft in de<br />
kwantitatieve en kwalitatieve behoeften aan personeel in de periode<br />
<strong>2005</strong> - 2008.<br />
Realisatie: dit resultaat is slechts gedeeltelijk behaald, namelijk door<br />
9 van de 23 organisatie-eenheden ofwel 39%. Het opstellen van<br />
een dergelijk plan blijkt geen sinecure. Inmiddels zijn er aanvullende<br />
afspraken gemaakt om in de eerste helft van 2006 een 100%-score<br />
te realiseren.<br />
• programmalijn 2: competentiemanagement<br />
Beoogd: in <strong>2005</strong> zullen zowel voor het docerend als het ondersteunend<br />
personeel ‘competentiewoordenboeken’ gereed komen, die<br />
gebruikt worden in competentiegerichte jaargesprekken.<br />
Realisatie: deze competentiewoordenboeken alsmede een gespreksformulier<br />
zijn gereed gekomen in het verslagjaar. Alle organisatieonderdelen<br />
van de hogeschool worden geacht per 1 januari 2006<br />
deze instrumenten te hanteren.<br />
• programmalijn 3: coördinatie deskundigheidsbevordering<br />
Beoogd: in <strong>2005</strong> zal de hogeschool een intern loket inrichten om<br />
interne processen van vraag en aanbod van deskundigheidsbevordering<br />
zichtbaar te maken en af te stemmen.<br />
Realisatie: dit resultaat is behaald door onderbrenging van de<br />
loketfunctie bij <strong>Zuyd</strong>kompas, het interne loonbaancentrum van de<br />
hogeschool. Kernwoorden hier zijn vraagsturing en competentiegerichtheid.<br />
De hogeschool verwacht dat de zes programma’s van<br />
haar Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008 alsook de personeelsplannen van de<br />
diverse organisatie-onderdelen tal van aanwijzingen zullen opleveren<br />
voor trajecten op het gebied van deskundigheidsbevordering.<br />
• programmalijn 4: Arbo/welzijn<br />
Beoogd: vanaf <strong>2005</strong> zal de hogeschool in relatie tot de externe<br />
Arbo-dienst een grotere eigen verantwoordelijkheid op zich nemen<br />
met betrekking tot arbo-zorg. Risico-inventarisaties zullen door de<br />
hogeschool zelf verricht worden en de rol van de hogeschool bij verzuimpreventie<br />
en -begeleiding zal toenemen.<br />
Realisatie: dit resultaat is in zoverre behaald dat de hogeschool een<br />
nieuwe Arbo-dienstverlener voor de periode vanaf 1 januari 2006<br />
heeft gecontracteerd: Human Capital Care. Tevens verwacht de<br />
hogeschool door afsluiting van een werkgeversverzekering bij Zilveren<br />
Kruis Achmea de kosten voor arbeidsgerelateerde zorg binnen de<br />
perken te houden.<br />
• programmalijn 5: professionalisering Dienst P&O<br />
Beoogd: in <strong>2005</strong> zal begonnen worden met een belangrijke accentverschuiving<br />
in de taakstelling van de dienst: van beheersing naar<br />
advisering.<br />
Realisatie: de dienst heeft in het verslagjaar teams van personeelsadviseurs<br />
opgericht, waarin steeds twee adviseurs over een bepaald<br />
onderwerp samenwerken en expertise opbouwen. Omdat echter het<br />
beoogde resultaat niet nader geoperationaliseerd is kan niet duidelijk<br />
worden vastgesteld of en in hoeverre dit is gerealiseerd. In 2006<br />
zal hieraan verder gewerkt worden.
64 Bedrijfsvoering | personeel<br />
• programmalijn 6: arbeidsvoorwaarden<br />
Beoogd: in <strong>2005</strong> zal de voorbereiding ter hand worden genomen van<br />
de invoering van de levensloopregeling, de versobering van de FPU,<br />
de invoering van het eigenrisicodragerschap WIA/WGA, de afronding<br />
van de functie-ordening alsmede de invoering van een beooordelingssysteem.<br />
Realisatie: de invoering van de levensloopregeling kan pas in 2006<br />
gerealiseerd worden na bekendmaking van collectieve afspraken<br />
terzake door de HBO-Raad. De versobering van de FPU is gerelateerd<br />
aan de invoering van de levensloopregeling en medewerkers zijn<br />
hierover <strong>2005</strong> geïnformeerd. Tot invoering van het eigenrisicodragerschap<br />
WIA/WGA kan eerst per 1 januari 2007 worden overgegaan<br />
wegens de betreffende wetgeving; de voorbereidingen hiervan worden<br />
in 2006 verder uitgevoerd. De functie-ordening is per 21 december<br />
<strong>2005</strong> afgerond. De invoering van het beoordelingsysteem zal in<br />
2006 plaatsvinden, nadat in het verslagjaar overleg hierover met de<br />
medezeggenschapsraad en de CAO-partners heeft plaatsgevonden.<br />
3.1.3 | Overige ontwikkelingen<br />
Management development<br />
In het traject management development voor potentials zijn de deelnemers<br />
aan deze driejarige opleidingsroute in <strong>2005</strong> de 2e fase ingegaan.<br />
Deze fase is vooral gericht op verwerving van deskundigheid in bedrijfsmatig<br />
werken. Zij bestaat uit een theoretisch gedeelte en een praktijkdeel<br />
op een werkervaringsplek in de hogeschool. Inmiddels zijn er evaluaties<br />
gehouden die hebben geleid tot programmatische verbetervoornemens.<br />
Belangrijke conclusie was dat er in het traject meer maatwerk gewenst is.<br />
Daarnaast kent de hogeschool een traject management development voor<br />
directeuren. Dit traject bevat drie maal per jaar een management development-dag,<br />
intervisiegroepen en individuele coaching.<br />
Tevredenheid medewerkers<br />
De jaarlijkse personeelsmonitor is ook in <strong>2005</strong> afgenomen. De uitkomsten<br />
per organisatie-onderdeel zijn beschikbaar gesteld aan de betreffende<br />
managers. Van hen wordt verwacht dat zij deze bespreken met<br />
hun medewerkers, waar nodig verbetervoornemens formuleren en deze<br />
opnemen in hun jaarplan 2006.<br />
Gezien over de gehele hogeschool blijkt de tevredenheid van faculteitsmedewerkers<br />
in <strong>2005</strong> enigszins te zijn teruggelopen ten opzichte van<br />
vorig jaar, met name over de facultaire organisatie, het management en<br />
de kwaliteitszorg. De tevredenheid van medewerkers van centrale ondersteunende<br />
diensten ging vooruit t.o.v. het jaar 2004, vooral wat betreft<br />
het management en de materiële randvoorwaarden.<br />
Bij nadere analyse werd als voornaamste oorzaak van de teruggelopende<br />
respons en waardering de invoering van de nieuwe functie-ordening eind<br />
2004 aangemerkt. Deze operatie heeft veel commotie in de organisatie<br />
teweeggebracht (zie verderop in dit hoofdstuk).
personeel | Bedrijfsvoering 65<br />
Verzuim<br />
Het verzuim onder medewerkers in <strong>2005</strong> bedroeg gemiddeld 4,86 %.<br />
tabel: verzuim medewerkers, uitgesplitst naar docenten/ondersteunende medewerkers en<br />
naar m/v<br />
verzuim %<br />
mannen<br />
vrouwen<br />
totaal<br />
docenten<br />
4,90<br />
5,40<br />
5,06<br />
ondersteunende medewerkers<br />
4,37<br />
4,86<br />
4,59<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
totaal<br />
4,70<br />
5,13<br />
4,86<br />
Het gemiddelde verzuimpercentage van de laatste vijf jaren was variërend.<br />
tabel: verzuim Hogeschool <strong>Zuyd</strong>, vergeleken met verzuim HBO-landelijk<br />
jaar<br />
verzuim % Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
verzuim % HBO landelijk<br />
2001<br />
6,54<br />
2002<br />
3,41<br />
3,6<br />
2003<br />
4,84<br />
4,9<br />
2004<br />
4,71<br />
4,7<br />
<strong>2005</strong><br />
4,86<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong> en Arboservicepunt HOO.<br />
Landelijke cijfers vóór 2002 zijn niet vergelijkbaar vanwege definitieverschillen. Landelijk<br />
cijfer <strong>2005</strong> nog niet bekend.<br />
Vanaf 1 januari <strong>2005</strong> beschikken de managers over verzuimgegevens die<br />
kunnen worden gehanteerd als managementinformatie (met het oog op<br />
sturing, met behulp van landelijke referenties). Tot de gegevens behoren<br />
statistische verzuimoverzichten waaronder verzuimfrequentie, verzuimduur,<br />
verzuimpercentage, 12-maands voortschrijdende gemiddelden en<br />
trends.<br />
De Dienst P&O is in najaar <strong>2005</strong> overgegaan tot harmonisatie van verzuimbegeleiding<br />
in de hogeschool, met name wat betreft het overleg<br />
tussen manager, bedrijfsarts en Dienst P&O. Dit mede met het oog op de<br />
gewijzigde inrichting van arbo-zorg vanaf 2006 waarin meer nadruk zal<br />
liggen op preventie.<br />
functie-ordening<br />
Reeds in 2004 heeft de hogeschool alle voorkomende functies opnieuw<br />
beschreven, geordend in functiegroepen en toegewezen. Gelet op de commotie<br />
die deze operatie teweeg bracht - aan het eind van 2004 waren er<br />
249 bezwaarschriften ingediend - heeft de hogeschool in <strong>2005</strong> aan de<br />
bezwaren veel aandacht en zorg besteed. De (interne) bezwarencommissie<br />
heeft de procedures nog voor de zomer van <strong>2005</strong> afgehandeld.<br />
loopbaancentrum<br />
De hogeschool kent een loopbaancentrum dat medewerkers adviseert<br />
over hun carrière-ontwikkeling en begeleiding biedt aan nieuwe<br />
medewerkers. Tevens verzorgt het centrum, tegen vergoeding door de<br />
vragende faculteit of ondersteunende dienst, psychologisch onderzoek,<br />
competentie-onderzoek en -training en coaching. Na de vernieuwing van<br />
dit loopbaancentrum onder de naam <strong>Zuyd</strong>kompas in 2004 heeft de
66<br />
Bedrijfsvoering | personeel<br />
hogeschool hier in <strong>2005</strong> tevens de coördinatie van deskundigheidsbevordering<br />
belegd.<br />
Het aantal aanvragen van individuele medewerkers bij <strong>Zuyd</strong>kompas ontwikkelde<br />
zich de laatste jaren als volgt:<br />
tabel: aantal aanvragen bij intern loopbaancentrum<br />
jaar<br />
aantal aanvragen<br />
2001<br />
32<br />
Bron: Bureau <strong>Zuyd</strong>kompas Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
2002<br />
35<br />
2003<br />
47<br />
2004<br />
61<br />
klachtencommissie ongewenste omgangsvormen<br />
<strong>2005</strong><br />
65<br />
Uit onderzoek blijkt dat ongewenste omgangsvormen overal voorkomen,<br />
in grote en kleine ondernemingen, bij overheid, bedrijfsleven en ook op<br />
scholen. Iedereen kan slachtoffer worden: studenten, personeelsleden,<br />
mannen of vrouwen. Ongewenste omgangsvormen kunnen betrekking<br />
hebben op opmerkingen, aanrakingen, “grappen” en soms ook agressie,<br />
geweld, aanranding of verkrachting. Het betreft altijd gedrag dat één<br />
van de partijen als ongewenst ervaart.<br />
Als een student of personeelslid in Hogeschool <strong>Zuyd</strong> in aanraking is<br />
gekomen met een ongewenste omgangsvorm kan deze zich wenden tot<br />
een van de vertrouwenspersonen van de hogeschool of tot de klachtencommissie.<br />
De commissie staat onder voorzitterschap van een externe,<br />
onafhankelijke jurist.<br />
In het verslagjaar is er slechts één klachtmelding binnengekomen bij de<br />
commissie. Zie ook bijlage 6 inzake vertrouwenspersonen ongewenste<br />
omgangsvormen.<br />
3.2 | ICT<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
Het realiseren van hogeschooldoelstellingen op vrijwel<br />
alle terreinen is in toenemende mate afhankelijk<br />
van een goede ICT-ondersteuning. Met de electronische<br />
leeromgeving Blackboard, het studievolgsysteem<br />
Osiris en de ICT- infrastructuur heeft de hogeschool<br />
een belangrijke stap gezet op weg naar flexibiliteit en<br />
maatwerk in haar onderwijs. In de afgelopen jaren is<br />
een managementinformatiesysteem ontwikkeld. Het<br />
‘werken onder architectuur’ en de aanpassing van de<br />
ICT-organisatie moeten ervoor zorgen dat ondanks de<br />
toenemende complexiteit de samenhang in de informatievoorziening<br />
tot stand komt en bewaard blijft.
ICT | Bedrijfsvoering 67<br />
Beleidsdoelen<br />
Informatie- en communicatietechnologie (ICT) is een kritieke succesfactor<br />
voor de innovatie van het onderwijs en de organisatie daarvan. Niet<br />
alleen de aanbieding van inhoudelijk cursusmateriaal maar ook de leeromgeving<br />
en de ondersteuning daarvan kunnen door ICT sterk verbeterd<br />
worden. Zo maakt ICT individuele leerroutes inzichtelijk door digitale<br />
portfolio’s. Hierin wordt onder andere vastgelegd welke competenties<br />
de student nastreeft en eventueel heeft verwezenlijkt. Daarnaast maken<br />
elektronische leeromgevingen (ELO’s), de combinatie van “face-to-face”<br />
leren en leren op afstand mogelijk. ICT is tevens van groot belang voor<br />
de verbetering van andere bedrijfsprocessen, zoals relatiebeheer, managementinformatiesystemen<br />
en kennismanagement.<br />
Het eerste meerjarenplan van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> (Koers <strong>Zuyd</strong>, 2001-<strong>2005</strong>)<br />
sprak hoge verwachtingen uit ten aanzien van ICT-ondersteuning bij het<br />
verbeteren van onderwijs en leerproces, besturingsprocessen en ondersteunende<br />
processen.<br />
In haar tweede meerjarenplan (Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008) en in het bijzonder<br />
in het Programma ICT, sluit de hogeschool daarop aan door een<br />
deel van deze verwachtingen in concrete programmalijnen om te zetten.<br />
De hogeschool hecht groot belang aan een goede leeromgeving. Hier<br />
vindt de complexe interactie plaats tussen studenten onderling en tussen<br />
studenten en medewerkers. De hogeschool wil deze interactie door technologie<br />
voeden en versterken en richt haar investeringen terzake sterk op<br />
de kwaliteitsbeleving van de student. Daarbij streeft zij naar een zekere<br />
toekomstbestendigheid: de investeringen dienen anticipatie op toekomstige<br />
onderwijsontwikkelingen mogelijk te maken. Zo dient een studentvolgsysteem<br />
de administratie van de individuele leerweg mogelijk te maken.<br />
Belangrijke ICT-toepassingen zijn groupware en informatiesystemen, maar<br />
ook de ontsluiting van de thuiswerkplek. Hogeschool <strong>Zuyd</strong> kiest dus voor<br />
een leeromgeving waarin ICT een essentiële rol vervult. Dit betekent dat<br />
de ICT-faciliteiten zeer betrouwbaar moeten zijn.<br />
Beoogde resultaten <strong>2005</strong> en de realisatie daarvan<br />
Voor <strong>2005</strong> zijn enkele concrete beoogde resultaten geformuleerd, afgeleid<br />
van het Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008. Ze zijn uitgewerkt in een projectenportfolio<br />
van ruim 40 projecten, verdeeld over 7 programmalijnen. Hiervan<br />
zijn 22 projecten in <strong>2005</strong> gestart.<br />
Het gaat om de volgende speerpunten:<br />
• doorstart van het project electronische leeromgeving (ELO) gericht op<br />
de stimulering van het gebruik van ELO in het onderwijs waardoor de<br />
flexibiliteit (tijd- en plaatsonafhankelijkheid) toeneemt<br />
• vervanging van de bestaande studievolgsystemen door Osiris teneinde<br />
maatwerkonderwijs te ondersteunen<br />
• afronding van het pilot-onderzoek naar de toepasbaarheid van Live<br />
Link als documentbeheerssysteem, ter ondersteuning van centrale<br />
bestuursprocessen.<br />
• mogelijke implementatie van Axapta als ERP-tool voor de hogeschool,<br />
met name voor financiën, HRM, projectmanagement en CRM.<br />
• verdere professionalisering van de ICT-beheersorganisatie<br />
• implementatie van Virtual Clearinghouse (Studielink)<br />
• standaardisering van de ICT-infrastructuur<br />
• deelname aan het consortium E-merge dat tot doel heeft het voorbereiden<br />
en realiseren van ICT- gerelateerde onderwijsinnovaties. Door<br />
samenwerking wordt kwaliteitsverbetering bereikt en wordt financieel<br />
draagvlak gecreëerd om deze innovaties mogelijk te maken.
NAAM:<br />
FUNCTIE:<br />
OVER:<br />
JOSINE MARELL<br />
DOCENTE IDM EN LID KENNISKRING INFONOMIE EN<br />
NIEUWE MEDIA<br />
VERANDERENDE DOCENTENROL<br />
UITDAGINGEN BUITEN HET KLASLOKAAL<br />
Josine Marell houdt van afwisseling in haar werk. “Elke vijf tot<br />
zeven jaar ben ik aan een nieuwe uitdaging toe.” Als werk routine<br />
wordt, is dat voor haar een signaal naar iets nieuws om te zien.<br />
De huidige ontwikkelingen in het HBO bieden ook de docent meer<br />
kansen buiten het klaslokaal.<br />
“Eigenlijk heb ik altijd voor andere activiteiten naast het docentschap<br />
gekozen,” vertelt Josine Marell. Daarbij heeft ze altijd<br />
geprobeerd externe partijen in het onderwijs te halen. “Het<br />
competentiegericht onderwijs versterkt dat.” Sinds de docente<br />
betrokken is bij onderzoeksprojecten van de kenniskring Infonomie<br />
en Nieuwe Media wordt ze steeds meer extern gericht. Door<br />
extern met projecten bezig te zijn, ontstaat er meer diepgang.<br />
Studenten die bij dit soort projecten betrokken worden, leren er<br />
effectief veel, is haar ervaring.<br />
BALANS BEWAKEN<br />
Maar de medaille heeft ook een keerzijde. Het is niet altijd even<br />
gemakkelijk de balans te bewaken tussen onderwijs- en projecttaken.<br />
Josine Marell heeft daarbij nog het geluk dat ze in het thematisch<br />
onderwijs sommige perioden vrijgeroosterd is. “De projecten<br />
kosten echter veel tijd omdat je de kwaliteit wilt bewaken. De<br />
begeleiding is intensief. Je moet oppassen dat je door je enthousiasme<br />
niet teveel vrije tijd in zo’n project steekt.” Haar lesrooster<br />
is wisselend. Tussen de onderwijsactiviteiten door plande ze<br />
haar projectwerk. “Maar als je veel externe contacten hebt, moet<br />
je goed oppassen dat het primair proces niet naar de achtergrond<br />
verdwijnt. Soms heb je ook nog een les voor te bereiden. Dan moet<br />
je jezelf beschermen.”<br />
COMBINATIE NODIG<br />
Sinds kort plant Josine Marell bewust twee dagen in de week voor<br />
de kenniskring. Dan is ze fysiek aanwezig in het Technohouse<br />
waar de kenniskring zetelt. Weg van het onderwijs in Maastricht.<br />
Die scheiding vindt ze prettig. “Blijf ik in Maastricht, dan blijven<br />
studenten me aanspreken. Ze kunnen niet zien dat ik die dag een<br />
andere pet op heb, een andere rol vervul.” Een jaartje geen onderwijs<br />
en alleen projecten doen, dat lijkt haar geen onaantrekkelijk<br />
idee. Maar uiteindelijk zul je toch onderwijs en onderzoek<br />
moeten combineren om kennis van buiten terug te sluizen naar<br />
het onderwijs.<br />
MULTIDISCIPLINAIR<br />
Josine Marell coördineert thans projecten op het gebied van ICT<br />
in de zorg. Daardoor heeft ze veel contacten met andere faculteiten,<br />
zoals de technische en verpleegkunde. Dat multidisciplinaire<br />
karakter vindt ze een pluspunt. “Je leert doordat mensen vanuit<br />
verschillende invalshoeken naar zaken kijken. Ook als docent kun<br />
je multidisciplinair werken. Daar steek je veel van op. Er gebeurt<br />
buiten je opleiding veel goeds wat je vaak helemaal niet weet.”<br />
69
70<br />
Bedrijfsvoering | ICT<br />
Bij onderstaande beschrijving van de realisatie van ICT-doelstellingen<br />
worden de programmalijnen van het programma ICT gevolgd.<br />
Architectuur<br />
In <strong>2005</strong> zijn geen concrete projecten gepland rond de architectuur van<br />
de informatievoorziening; deze zullen volgen in 2006. De vóór <strong>2005</strong><br />
al vastgestelde architectuurprincipes, vastgelegd in een Informatieplan<br />
(december 2004), spelen op de achtergrond echter wel een rol in diverse<br />
andere projecten en vormen in die zin een belangrijk uitgangspunt in de<br />
gehele projectenportfolio.<br />
Onderwijs en ICT<br />
Rond elektronische leeromgeving, e-portfolio en cursus/curriculum-database<br />
zijn belangrijke keuzes gemaakt. Met name door de uitbreiding van<br />
Blackboard met contentmanagement-functionaliteit en portfoliomogelijkheden<br />
is een krachtige leeromgeving gecreëerd.<br />
De deelname van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> aan het consortium E-merge heeft in<br />
<strong>2005</strong> geresulteerd in een goede kennisuitwisseling. Voor de hogeschool<br />
was de vergelijkende studie Livelink vs Blackboard van belang.<br />
Inzake het toetsservicesysteem, dat feitelijk eerst voor 2006 was gepland,<br />
zijn ook al stappen gezet in de vorm van de tool QMP, die tevens in de<br />
hogeschool als enquêtemiddel wordt ingezet.<br />
Hoewel de projecten op zich als succesvol zijn te beschouwen zijn de doelen<br />
van onderwijs en ICT hiermee nog niet daadwerkelijk bereikt. Er zijn<br />
systemen geselecteerd en geïmplemementeerd, maar deze worden nog<br />
niet overal in de hogeschool gebruikt. Hiertoe zal verdere ondersteuning<br />
en invoering in de hogeschool nodig zijn, hetgeen deels wordt vormgegeven<br />
in productgroepen, deels in projecten in andere programma’s.<br />
Communicatie en ICT<br />
Binnen deze lijn is de portal van de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> tot stand gekomen,<br />
een webapplicatie die gepersonaliseerd kan worden door de gebruiker<br />
en die toegang geeft tot diverse achterliggende informatiesystemen. Een<br />
andere succesvolle innovatie is het creëren van sms-diensten voor toetsresultaten<br />
en roosterwijzigingen.<br />
Bedrijfsvoering en ICT<br />
• De vervanging van de bestaande studievolgsystemen door Osiris.<br />
Een belangrijk project in <strong>2005</strong> was Osiris. Het systeem is geïmplementeerd<br />
en het beschikken over een modern standaard Student<br />
Informatie Systeem is op zich al winst. De meningen over het project<br />
zijn nog divers. Het pakket, en met name de wijze waarop het wordt<br />
ingezet, geeft aanleiding tot andere manieren van werken en dat leidt<br />
(nog) niet overal binnen de organisatie tot positieve beeldvorming.<br />
• Studielink (oude naam: virtual clearing house)<br />
Het project Studielink - een landelijk project dat inschrijving van<br />
studenten in het HBO beoogt te verbeteren - is ingezet maar heeft<br />
vertraging opgelopen bij de aansluiting op de IB-Groep. De projectresultaten<br />
zullen in 2006/2007 gestalte krijgen.
ICT | Bedrijfsvoering<br />
71<br />
• Managementinformatie<br />
Het project Management Informatie Systeem heeft diverse resultaten<br />
opgeleverd die ons toegang geven tot informatie die voordien niet<br />
of met moeite boven tafel te krijgen was. Het project is inmiddels<br />
afgesloten en de werkzaamheden zijn ondergebracht in de reguliere<br />
organisatie, namelijk bij de opgerichte productgroep ‘Managementinformatie’.<br />
• De mogelijke implementatie van Axapta als ERP-tool<br />
In <strong>2005</strong> zijn diverse (deel)projecten gestart rond het ERP-pakket<br />
Axapta: het gaat daarbij om modules voor CRM, HRM, Financiën<br />
en Projectadministratie. In feite staat het pakket zelf in deze fase<br />
niet centraal. Eerst moet duidelijk worden hoe processen binnen de<br />
hogeschool zich voltrekken en welke gegevens er zullen worden bijgehouden.<br />
Dit blijkt een moeizame stap te zijn en zal in 2006 nog veel<br />
aandacht vergen.<br />
• toepasbaarheid van Live Link<br />
Tijdens een pilotonderzoek bij de bestuursdiensten bleek onvoldoende<br />
draagvlak voor het werken met Live Link. In 2006 wordt besloten<br />
welk systeem ingezet kan worden ter ondersteuning van centrale<br />
bestuursprocessen.<br />
ICT en infrastructuur.<br />
Betrouwbare ICT-faciliteiten vormen een belangrijke ambitie in het Innovatieplan<br />
<strong>2005</strong>-2008. Er kan gesteld worden dat in deze programmalijn<br />
de fusie van de hogeschool op gebied van infrastructuur wordt doorgevoerd:<br />
een randvoorwaarde voor vrijwel alle andere ICT-projecten.<br />
Er is in <strong>2005</strong> goed nagedacht over het ontwerp van deze infrastructuur en<br />
vervolgens zijn activiteiten in gang gezet. Deze draaien met name om de<br />
invoering van één netwerkoperating systeem (Windows2003) op een centraal<br />
serverpark en de aanleg van het glasvezelnetwerk Isidoor. Dit glasvezelnetwerk<br />
heeft vertraging ondervonden, echter zonder dat dit majeure<br />
gevolgen voor het infrastructuurproject als geheel heeft gehad.<br />
Ondanks de nodige problemen die zich hebben voorgedaan en die zich bij<br />
de verwezenlijking in 2006 nog ongetwijfeld zullen voordoen, is de richting<br />
waarin een en ander zich ontwikkelt positief te noemen.<br />
In <strong>2005</strong> is de hogeschool tevens tot geïntegreerde print- en kopieerfaciliteiten<br />
gekomen. Hoewel er op de betreffende werkzaamheden als project<br />
het nodige viel aan te merken is er tevredenheid over de voorzieningen<br />
die thans bereikt zijn.<br />
ICT en dienstverlening<br />
• Verdere professionalisering van de ICT beheersorganisatie: met de<br />
herinrichting van de dienst ICTOS heeft de hogeschool een stap gezet<br />
naar een meer gestroomlijnde dienstverlening op ICT-gebied. De<br />
geformuleerde voornemens zullen nog goeddeels in praktijk moeten<br />
worden gebracht.<br />
• Regiegroep ICT: deze regiegroep is de opvolger van de vroegere Stuurgroep<br />
Integrale InformatieVoorziening, met als taken onder meer het<br />
bewaken van de voortgang van lopende projecten, het bewaken van<br />
de samenhang en architectuur, de planning en toewijzing van middelen.<br />
Hierdoor kan een zo goed mogelijke afstemming van ICT- middelen<br />
op de behoeften van de organisatie gerealiseerd worden.
72<br />
Bedrijfsvoering | huisvesting<br />
3.3 | Huisvesting<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat 5 jaar:<br />
Sinds haar totstandkoming beschikt Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
over in totaal negen onderwijsgebouwen, in Heerlen,<br />
Maastricht en Sittard. In de afgelopen jaren is gewerkt<br />
aan de ontwikkeling van een strategisch huisvestingsplan.<br />
Er zijn diverse gebouwen gerenoveerd. Op het<br />
vlak van de verbetering van de bedrijfsvoering is in de<br />
afgelopen periode veel tot stand gekomen. Zo zijn er<br />
modellen ontwikkeld voor de doorbelasting aan faculteiten<br />
van huisvestingskosten, schoonmaakonderhoud,<br />
catering, repro en lange termijn-planning van<br />
groot onderhoud.<br />
In 2004 heeft het College van Bestuur zijn goedkeuring gegeven aan het<br />
strategisch huisvestingsplan van de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 2004, genaamd<br />
“Koers huisvesting”. De investeringskosten zijn geraamd op € 48 miljoen.<br />
Er is een aantal scenario’s ontwikkeld voor de huisvesting op de korte<br />
en middellange termijn, waarbij vraag en aanbod van de huisvesting op<br />
elkaar zijn afgestemd. De uitwerking van deze scenario’s is ter hand genomen<br />
en zal in 2006 haar afronding krijgen.<br />
Het meest ingrijpende scenario betreft de herhuisvesting van de sectoren<br />
HEO en HSAO in Sittard. In <strong>2005</strong> zijn voorstellen geformuleerd voor<br />
huisvesting in het centrum van Sittard, aan het terrein ‘Dobbelsteen’. De<br />
besluitvorming zal in het voorjaar van 2006 plaatsvinden.<br />
De verbouwing van de hoeve “Overste Doevenrade” in Heerlen is in <strong>2005</strong><br />
gestart en zal voorjaar 2006 zijn afgerond. Andere uitvoeringsprojecten<br />
op basis van het strategisch huisvestingsplan zijn in voorbereiding.<br />
Het verkrijgen van gebruiksvergunningen ‘brandveilig gebruik’ voor de<br />
hogeschoollocaties in Sittard en Maastricht blijkt uitermate moeilijk en<br />
tijdrovend. Dat ligt o.a. aan de complexe eisen die op basis van de uiteenlopende<br />
wet- en regelgeving gesteld worden: naast de Arbo-wetgeving<br />
zijn tevens het Bouwbesluit, regelgeving vanwege Monumentenzorg en<br />
bijbehorende gemeentelijke regelgeving van toepassing. Het College van<br />
Bestuur van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> is bezorgd over de extreem strenge brandveiligheidseisen<br />
en daaruit voortvloeiende hoge investeringskosten i.v.m.<br />
haar bestaande locaties in Sittard en Maastricht. Een andere oorzaak van<br />
de vertraging in dit proces is gelegen in de verschillen van inzicht tussen<br />
hogeschool en beide gemeenten over de technische oplossingen om<br />
brandveiligheid te waarborgen.
financiën | Bedrijfsvoering 73<br />
3.4.1 | Inkomstenbronnen als financieel kader<br />
De hogeschool heeft haar onderhoudsplanning inzake de verschillende<br />
locaties verder geprofessionaliseerd en een verdere stap gezet op het<br />
gebied van maincontracting voor installaties en beveiliging.<br />
Bijlage 5 van dit <strong>jaarverslag</strong> biedt een totaaloverzicht van de in het verslagjaar<br />
in gebruik zijnde gebouwen van de Hogeschool <strong>Zuyd</strong>.<br />
3.4 | Financiën<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat vijf jaar:<br />
Vanaf het begin heeft Hogeschool <strong>Zuyd</strong> een proces<br />
ingezet om de financiële autonomie van haar organisatieonderdelen<br />
te versterken en de toename van projectmatig<br />
werken te bevorderen. De hogeschool heeft<br />
aan deze verandering vorm gegeven door de ontwikkeling<br />
van bijpassende interne budgettering en rapportagesystematiek.<br />
Voor de nabije toekomst komt<br />
het erop aan deze systematiek ook operationeel te<br />
maken. In <strong>2005</strong> is hiertoe het project Administratieve<br />
Organisatie en Interne Controle (AO/IC) gestart.<br />
Rijksbijdrage<br />
De rijksbijdrage per student is gedaald door uiteenlopende overheidsmaatregelen.<br />
Voor de normatieve rijksbijdrage was deze daling 2%. Daarnaast<br />
was er een inhouding (sanctie) van 1% op de rijksbijdrage i.v.m. de<br />
conclusies van de Commissie Rekenschap. Tegenover deze daling van 3%<br />
staat de groei van het aantal bekostigde hogeschoolstudenten met 5%,<br />
zodat de normatieve rijksbijdrage per saldo 2% is gestegen.<br />
Voor de rijksbijdrage huisvesting bedroeg de daling 7% tegenover de<br />
groei van het aantal bekostigde hogeschoolstudenten met 5%. Per saldo<br />
dus een daling van 2%.<br />
Inkomsten uit contractactiviteiten<br />
In <strong>2005</strong> is beleid ontwikkeld voor de positionering van de contractactiviteiten<br />
van Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. Kern van dit beleid is het onderbrengen van<br />
contractactiviteiten van de BV Contracting bij de faculteiten. Faculteiten<br />
nemen vanaf het begrotingsjaar 2006 de begroting van de contractactiviteiten<br />
op in hun begroting.<br />
3.4.2 | Financiële sturing<br />
De financiële sturing van de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> vindt plaats op solvabiliteit,<br />
liquiditeit en exploitatieresultaat.<br />
Solvabiliteit is een belangrijke graadmeter voor continuïteit. Op basis<br />
van een in 2004 uitgevoerde analyse heeft de hogeschool streefwaarden
74<br />
Bedrijfsvoering | financiën<br />
vastgesteld voor de absolute en relatieve omvang (solvabiliteit) van haar<br />
eigen vermogen. Deze streefwaarden zijn leidend voor de financiële sturing<br />
op lange termijn. De ondergrens van het eigen vermogen is<br />
K€ 30.000, die van de solvabiliteit 25%. De streefwaarden zijn respectievelijk<br />
K€ 45.000 en 33%. Het eigen vermogen van de Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> op 31 december <strong>2005</strong> bedroeg K€ 44.000, met een solvabiliteit<br />
van 33%.<br />
Liquiditeit is de graadmeter voor het op tijd kunnen voldoen aan betalingsverplichtingen.<br />
Als norm voor de liquiditeitsfactor hanteert de hogeschool<br />
dat deze zich beweegt tussen 80% en 120%. Eind <strong>2005</strong> lag ze<br />
op 99%. Sinds 2003 is de liquiditeit afgenomen van 112% naar 99%.<br />
Het exploitatieresultaat van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> komt steeds meer onder<br />
druk te staan. In <strong>2005</strong> sloten 16 (begroot slechts 12) van de 22 faculteiten<br />
en de ondersteunende diensten af met een negatief exploitatieresultaat.<br />
Het gecumuleerde negatieve resultaat van de organisatie-onderdelen<br />
werd gecompenseerd doordat op centraal niveau een reserve werd<br />
gecreëerd ten behoeve van een hogeschoolreserve die als weerstandsvermogen<br />
moet gaan fungeren.<br />
3.4.3 | Investeringsbeleid<br />
In het financieel beleid van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> is vastgelegd dat het<br />
exploitatiebudget voor huisvesting gemaximeerd wordt op 15% van<br />
de rijksbijdragen en collegegelden. Als afgeleide hiervan is het investeringsbudget<br />
voor huisvesting bepaald op K€ 53.000. Dit bedrag is in<br />
een latere fase naar aanleiding van korting op de rijksbijdragen teruggebracht<br />
tot K€ 48.000. De investering in <strong>2005</strong> bedroeg K€ 660. In het<br />
in 2004 opgestelde strategisch huisvestingsplan zijn de huisvestingsprojecten<br />
voor komende jaren vastgelegd.<br />
In 2006 zal het strategisch huisvestingsplan worden aangepast aan<br />
recente ontwikkelingen en inzichten. Belangrijkste onderdeel daarvan is<br />
de voorgenomen nieuwbouw in Sittard. Zodra er meer helderheid bestaat<br />
over deze nieuwbouw zal de realisatie verder worden onderzocht. Naast<br />
traditionele realisatievarianten zal de hogeschool daarbij ook kijken naar<br />
publiek-private samenwerkingsmogelijkheden.<br />
3.4.4 | Financiële instrumenten<br />
Planning- & controlcyclus<br />
De ontworpen plannings- en begrotingscyclus 2006 - 2009 voorziet<br />
in koppeling van de jaarlijkse begroting aan het jaarplan van de hogeschool.<br />
Hiermee wordt beoogd het realiteitsgehalte van de begroting<br />
verder te vergroten. De financiële kwartaalrapportages zijn in <strong>2005</strong><br />
opnieuw ingericht. Kern hiervan is de rapportage van de organisatieonderdelen<br />
aan het College van Bestuur over de budgetrealisatie, inclusief<br />
de levering van een onderbouwde eindejaarsprognose (forecasting).<br />
In hun <strong>jaarverslag</strong> tenslotte rapporteren de organisatie-onderdelen over<br />
hun financiële resultaten aan het College van Bestuur.<br />
Methoden en technieken<br />
Er zijn tijdens het verslagjaar vier hoofdprocessen aangewezen welke<br />
vanaf 2006 de indelingsgrondslag zullen vormen voor jaarplannen en<br />
begrotingen: onderwijs & onderzoek, innovatie, contractactiviteiten en<br />
overhead. Oogmerk hiervan is de verbetering van het financieel inzicht
financiën | Bedrijfsvoering 75<br />
(en de vraag te beantwoorden: waar gaat het geld naar toe?).<br />
Vanaf <strong>2005</strong> hebben de organisatie-onderdelen meer eigen financiele<br />
verantwoordelijkheid gekregen voor hun ruimtegebruik. Enerzijds<br />
beschikken zij over een genormeerd huisvestingsbudget, anderzijds vindt<br />
er doorbelasting plaats van hun feitelijk ruimtegebruik.<br />
Tevens is in <strong>2005</strong> is gestart met de ontwikkeling van een uniform<br />
systeem voor het volgen en bewaken van de ontwikkelingen in de personeelsformatie.<br />
Hiermee kunnen de organisatie-onderdelen beter personeelsmanagement<br />
voeren.<br />
In het verslagjaar is een eind 2004 gestart BTW-onderzoek door de<br />
belastingdienst afgerond. Onderwerp van onderzoek was voornamelijk<br />
BTW-heffing op externe detacheringen van medewerkers. Naar<br />
aanleiding van een oorspronkelijke claim van K€ 800 heeft de fiscus<br />
uiteindelijk een naheffingsaanslag op basis van schikking opgelegd van<br />
€ 350.000. In haar jaarrekening 2004 had de hogeschool hiervoor een<br />
voorziening getroffen van K€ 400.<br />
Eind <strong>2005</strong> zijn belastingdienst en bedrijfsvereniging een onderzoek<br />
gestart naar de toepasselijkheid van loonbelasting en sociale premies<br />
voor gastdocenten en onkostenvergoedingen. Het onderzoek zal in 2006<br />
worden afgesloten. Op basis van voorlopige inschatting heeft de hogeschool<br />
in de jaarrekening <strong>2005</strong> een bedrag van K€ 450 voorzien ter dekking<br />
van een te verwachten naheffingsaanslag.<br />
In het kader van de treasuryfunctie is gewerkt aan het instellen van een<br />
treasurycommissie met statuut, het aanbesteden van het huisbankierschap<br />
en het voorbereiden van het met rente-instrumenten afdekken van<br />
de renterisico’s op de leningen onroerend goed.<br />
De marktwaarde van de beleggingsportefeuille bedroeg aan het eind<br />
van het verslagjaar K€ 5.613. De verkrijgingsprijs ligt op K€ 5.482.<br />
Het bedrag aan leningen onroerend goed bedroeg einde verslagjaar K€<br />
39.880.<br />
3.4.5 | Financiële risico’s<br />
De terugvorderingen rijksbijdrage van K€ 180 en K€ 520 hebben de<br />
hogeschool gebracht tot het nemen van preventieve maatregelen. Deze<br />
maatregelen heeft zij vastgelegd in een Actieplan Rekenschap en desgevraagd<br />
toegezonden aan het Ministerie van OCW.<br />
3.4.6 | Financieel toezicht<br />
De Raad van Toezicht agendeerde in <strong>2005</strong> de volgende financiële documenten<br />
en keurde ze zo nodig goed:<br />
• jaarrekening Hogeschool <strong>Zuyd</strong> 2004<br />
• jaarrekening BV Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Contracting 2004<br />
• jaarrekening BV Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Detacheringen 2004<br />
• rapportage t/m 3 e kwartaal <strong>2005</strong><br />
• raming jaarresultaat <strong>2005</strong> Hogeschool <strong>Zuyd</strong> d.d. 3 november <strong>2005</strong>.<br />
In het voorjaar <strong>2005</strong> vond er een aanbesteding plaats met betrekking<br />
tot de externe accountancy. Hiervoor nodigde de hogeschool de vier<br />
grote kantoren in Nederland uit. Op basis van vooraf opgestelde selectiecriteria<br />
en oriëntaties van de selectiecommissie besloot de Raad van<br />
Toezicht de relatie met Deloitte voort te zetten.
76<br />
Bedrijfsvoering | arbo en milieu<br />
Arbo<br />
3.5 | Arbo en milieu<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat 5 jaar:<br />
In de afgelopen vijf jaar is veel energie gaan zitten<br />
in de harmonisatie van arbo- en milieubeleid voor<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. Over de volle breedte van de organisatie<br />
hebben risico-inventarisaties en -evaluaties<br />
plaatsgevonden. Bij het oplossen van arbo-knelpunten<br />
is gestreefd naar een preventieve en integrale aanpak.<br />
Een stimulerend voorbeeld is de RSI- preventie en<br />
daarop afgestemde werkplekinrichting. In 2004 heeft<br />
de hogeschool het lectoraat Duurzame Ontwikkeling<br />
ingericht. Hiermee draagt Hogeschool <strong>Zuyd</strong> duurzaamheid<br />
uit via onderwijs, onderzoek en voorlichting.<br />
In <strong>2005</strong> is intensief nagedacht over de wijze waarop de totale arbo-zorg<br />
van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> in de nabije toekomst ingericht moet worden. Basis<br />
voor de gedachtevorming waren de modellen die ontwikkeld zijn door het<br />
Arboservicepunt Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek (HOO)<br />
en bureau Falke & Verbaan. Hierin wordt het beleid gericht op primaire<br />
en secundaire preventie met behulp van eigen expertise. Herinrichting<br />
van de arbo-zorg is noodzakelijk i.v.m. de wijziging van de Arbo-wet <strong>2005</strong><br />
naar aanleiding van uitspraken van het Europees Hof en de in 2006 voorziene<br />
evaluatie en wijziging van de Arbo-wet 1998. Met het oog hierop<br />
heeft de hogeschool besloten per 1 januari 2006 contracten af te sluiten<br />
met nieuwe externe arbo-dienstverleners. Daarin zal de hogeschool een<br />
grotere eigen verantwoordelijkheid op zich nemen met betrekking tot<br />
arbo-zorg. Risico-inventarisaties zullen door de hogeschool zelf verricht<br />
worden en de rol van de hogeschool bij verzuimpreventie en -begeleiding<br />
zal toenemen.<br />
Het in 2000 gestarte proces van risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)<br />
is in <strong>2005</strong> afgerond, in samenwerking met de Arbodienst ArboNed. Het<br />
laatste rapport RI&E is aangeboden aan de directeuren van de locatie<br />
Brusselseweg in Maastricht. Bovendien heeft ArboNed de resterende plannen<br />
van aanpak RI&E goedgekeurd. Diverse bouwgerelateerde arbo-knelpunten<br />
in Maastrichtse hogeschoollocaties (luchtventilatie, vluchtwegen<br />
e.d.) wachten nog op een oplossing. Deze is afhankelijk van definitieve<br />
besluitvorming over verhuis- en verbouwactiviteiten. Het College van<br />
Bestuur acht het wenselijk dat faculteiten en ondersteunende diensten in<br />
de toekomst meer tijd investeren in arbo-preventiewerk. Daarbij zullen zij<br />
voor planvorming en uitvoering gaan werken met jaarlijkse verbetercycli.
arbo en milieu | Bedrijfsvoering 77<br />
In het verslagjaar zijn diverse werkruimten in hogeschoolgebouwen heringericht,<br />
in verband met de huidige ergonomische eisen en arbo-voorschriften.<br />
De totale investeringen voor deze herinrichting bedroegen ruim<br />
€ 600.000.<br />
Werkplekonderzoek door de preventiemedewerker heeft inmiddels een<br />
vaste plaats in de hogeschoolorganisatie. Ook in <strong>2005</strong> is deze medewerker<br />
nauw betrokken geweest bij diverse (kleine) verbouwactiviteiten en<br />
heeft hij individuele (RSI-) klachten van medewerkers afgehandeld.<br />
De calamiteitenplannen binnen de hogeschool zijn onder één noemer<br />
gebracht. Tevens zijn de BHV-hulpmiddelen geüniformeerd en op peil<br />
gebracht.<br />
Milieu<br />
Met de bekrachtiging van de Arbo- en Milieubeleidsverklaring heeft het<br />
bestuur in 2004 tevens de basis gelegd voor verdere uitbouw van milieuzorg<br />
in Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. Milieuzorg maakt als zorgsysteem inmiddels<br />
onderdeel uit van de planning- en controlcyclus in de hogeschool.<br />
De afspraken over energiebesparing in een convenant met het Ministerie<br />
van Economische Zaken (sinds 1996) hebben ook in <strong>2005</strong> hun invulling<br />
gekregen. Zo heeft het bestuur het Energiebesparingsplan 2004-2008<br />
goedgekeurd. Dit plan is gebaseerd op MJA-2, het convenant tussen<br />
bedrijven, instellingen, branche-organisaties en overheid over energie-efficiency<br />
om doelstellingen van het (inter)nationaal klimaatbeleid (Kyoto) te<br />
realiseren.<br />
In <strong>2005</strong> is het milieuzorgsysteem voor de locatie Heerlen operationeel<br />
geworden. Krachtens de milieuvergunning heeft de hogeschool terzake<br />
een verantwoordings<strong>jaarverslag</strong> opgesteld dat medio <strong>2005</strong> door de<br />
gemeente Heerlen is goedgekeurd.<br />
Tot nu toe was milieuzorg in Hogeschool <strong>Zuyd</strong> vooral een thema voor de<br />
ondersteunende diensten en enkele technische faculteiten, met name van<br />
de locatie Heerlen. Echter ook in het onderwijs neemt nu de aandacht<br />
voor milieuzorg duidelijk toe. De in 2004 benoemde lector professor dr.<br />
P. Martens heeft binnen de kenniskring Duurzame Ontwikkeling een start<br />
gemaakt met het ontwerpen en uitzetten van studiemateriaal over milieuzorg<br />
voor de diverse studierichtingen van de hogeschool.<br />
Vanaf januari 2006 zal de hogeschool deelnemen in het wereldwijd netwerk<br />
van regionale expertisecentra op het gebied van duurzame ontwikkeling.<br />
De coördinatie van dit netwerk ligt bij het hoofdkantoor van de<br />
United Nations University in Tokyo. Daartoe heeft de hogeschool samen<br />
met de Open Universiteit Nederland het Regional Centre of Expertise<br />
(RCE) Rhine-Meuse opgericht.<br />
Er zijn in het verslagjaar initiatieven genomen tot een onderzoek naar<br />
duurzame catering. In 2006 zal een pilot van start gaan samen met<br />
Hogeschool Leiden en de Haagse Hogeschool.<br />
De parkeerdruk rondom de locatie Nieuw Eijkholt te Heerlen, en daarmee<br />
tevens in de woonwijk Welten, is in <strong>2005</strong> verder toegenomen. De hogeschool<br />
is in overleg met de Gemeente Heerlen over deelname in de aanleg<br />
van een parkeergarage naast het hogeschoolgebouw. Bovendien heeft<br />
de hogeschool een contract met de firma Baggen afgesloten voor de huur<br />
van parkeerplaatsen. In het voorjaar van 2006 hoopt de hogeschool voorstellen<br />
gereed te hebben voor harmonisering van haar vervoerbeleid voor<br />
alle medewerkers.
NAAM:<br />
FUNCTIE:<br />
OVER:<br />
ROEL VAN DER NEUT<br />
RECEPTIONIST/TELEFONIST<br />
LOCATIE NIEUW EYCKHOLT<br />
DIENSTVERLENING<br />
DE SCHOOL OP EEN SERVEERBLAD<br />
“Waarmee kan ik u helpen? Dat klinkt toch iets gemoedelijker dan<br />
waarmee kan ik u van dienst zijn. Niet soms?” Roel van der Neut<br />
is één van de drie medewerkers op de locatie Nieuw Eyckholt die<br />
de telefooncentrale bemannen. Afwisselend met de receptie in de<br />
grote entreehal. Anderhalf uur receptiewerk, anderhalf uur aan de<br />
telefoon. “Afwisseling is leuker. Maar het heeft ook te maken met<br />
regeltjes rond beeldschermwerk”, legt Roel uit. “En tegenwoordig<br />
is telefoneren beeldschermwerk.”<br />
Vriendelijkheid is voor hem een vereiste als je dit werk goed wilt<br />
doen. “Wij zijn het visitekaartje van de school, zowel voor mensen<br />
van extern als intern. Vriendelijk zijn en tegelijkertijd effectief in<br />
het verwijzen naar de juiste persoon.” Zowel van buiten de hogeschool<br />
als intern klopt menigeen hier het eerst aan. Middelbare<br />
scholieren, studenten, de medewerkers, bezoekers. En steeds<br />
vaker mensen uit het bedrijfsleven, merkt Roel. “Die melden zich<br />
alsmaar vaker, zeker sinds de expertisecentra zich nadrukkelijker<br />
naar buiten profileren.” Als telefonist/receptionist heb je dan een<br />
wegwijsfunctie, vindt hij. Ook als iemand eigenlijk ergens anders<br />
moet zijn, vindt Roel dat je de mensen zoveel mogelijk moet proberen<br />
te helpen. “Als iemand zich meldt met een vraag die eigenlijk<br />
voor het Bewonersservicepunt bedoeld is, verwijzen we door.<br />
Kijk, ook voor de mensen hier is het elkaar even uithelpen net<br />
genoeg om het geheel zo soepel mogelijk te laten verlopen.<br />
Ze weten dat ze bij deze balie terecht kunnen. Dus als je het antwoord<br />
weet, geef je dat. Anders verwijs je door. Ik vind dat je in<br />
dit werk goed gemutst moet zijn. Dat mis ik wel eens bij andere<br />
bedrijven. Verpak de boodschap op een leuke manier, dan is het ijs<br />
gebroken. Kijk, als ze zich melden voor het parkeerterrein en dat<br />
zit vol, dan reik ik ze direct een alternatief aan waar ze wel kunnen<br />
parkeren. Daarmee neem je niet weg dat het vervelend voor de<br />
mensen is dat ze niet hier kunnen parkeren, maar je helpt ze wel<br />
verder.”<br />
BEREIKBAARHEID<br />
Zeker in een onderwijsorganisatie wil bereikbaarheid nogal eens<br />
een probleem zijn. Dankzij de moderne communicatiemiddelen<br />
verbetert de bereikbaarheid echter constant. E-mail, mobiele<br />
telefoons, het maakt steeds minder uit waar iemand zich bevindt.<br />
“Soms zitten medewerkers in het buitenland en kom je daar pas<br />
achter als je ze aan de mobiele telefoon hebt. Daarom bellen we<br />
ze altijd eerst zelf om te vragen of het uitkomt. Dan pas verbinden<br />
we door.” Een enkele keer verzucht aan de andere kant van de lijn<br />
de student dat SMS-en en e-mailen niet helpt. “Dan zeg ik altijd:<br />
gebruik eens een grote gekleurde letter in je mail. Dat helpt misschien.<br />
Zo probeer ik wat optimisme terug te brengen. Dat is ook<br />
de bedoeling van een visitekaartje: je legt de school op een serveerblad<br />
en reikt dat aan.”<br />
79
80 Bedrijfsvoering | mededeling bedrijfsvoering<br />
3.6 | Mededeling bedrijfsvoering<br />
De mededeling bedrijfsvoering is een verklaring van het College van<br />
Bestuur inzake de interne beheersing van de bedrijfsprocessen van de<br />
hogeschool. De mededeling bedrijfsvoering is min of meer vergelijkbaar<br />
met het ‘in control statement’ in particuliere ondernemingen zoals aanbevolen<br />
in de ‘code Tabaksblat’.<br />
De mededeling bedrijfsvoering betreft alle bedrijfsprocessen van de<br />
hogeschool. Dus niet alleen de faciliterende processen zoals beschreven<br />
in de vijf voorgaande paragrafen van dit hoofdstuk maar ook de primaire<br />
processen van onderwijs en onderzoek.<br />
Onderzoek naar de kwaliteit en het ‘in control’ zijn van de bedrijfsvoering<br />
vindt in de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> al enkele jaren met een bepaalde frequentie<br />
plaats. Dat gebeurt vanuit verschillende invalshoeken: de externe<br />
accountant controleert jaarlijks bepaalde aspecten van de bedrijfsvoering,<br />
de Audit & Control Groep voert regelmatig audits uit bij organisatie-onderdelen<br />
en toetst de jaarplannen en <strong>jaarverslag</strong>en van faculteiten<br />
en diensten.<br />
De accountant legt zijn bevindingen, conclusies en adviezen vast in een<br />
managementletter, de Audit & Control Groep verricht audits en stelt<br />
kwaliteitsrapportages op. Er is in het verslagjaar een begin gemaakt met<br />
samenwerking tussen ‘internal audit’ en ‘external audit’, met name op<br />
het vlak van <strong>jaarverslag</strong>legging en risicomanagement.<br />
In het verslagjaar heeft de hogeschool op verschillende onderdelen van<br />
interne beheersing verbeteracties verricht of in gang gezet:<br />
• inbedding van risicomanagement in de lijn als onderdeel van de<br />
planning- en controlcyclus<br />
• versterking en aanscherping van het begrotingsproces<br />
• gebruikmaking van ken- en stuurgetallen zowel op het vlak van de<br />
(maatschappelijke) opbrengsten als van de bedrijfseconomische<br />
resultaten<br />
• inrichting van een productgroep managementinformatie<br />
• de start van een vierjarig veelomvattend programma ‘corporate<br />
governance’. Hiervan maakt een project AO/IC deel uit, met als doel<br />
de verbetering en uniformering van de processen van administratie<br />
en informatieverzorging.<br />
Niet gerealiseerd is de invoering van interne EDP-auditing.<br />
Op basis van de tot nu toe opgedane ervaringen en inzichten stelt het<br />
college van bestuur vast dat de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> in <strong>2005</strong> vooruitgang<br />
heeft geboekt op het gebied van doelmatigheid. Zij beheerst de interne<br />
bedrijfsprocessen in toenemende mate.
82<br />
Financieel <strong>jaarverslag</strong> | algemene financiële beschouwing<br />
4. Financieel <strong>jaarverslag</strong><br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> bestaat 5 jaar:<br />
De financiële situatie van de hogeschool is in de vijf jaar van haar<br />
bestaan relatief stabiel gebleken. De financiële resultaten waren<br />
over alle jaren positief. Wel is er een duidelijk neerwaartse trend in<br />
de resultaten. Was in 2001 het resultaat nog € 2,5 miljoen positief,<br />
in <strong>2005</strong> was dit € 382 duizend positief. Het eigen vermogen van de<br />
hogeschool heeft zich ontwikkeld van € 41 miljoen eind 2001 tot €<br />
44 miljoen eind <strong>2005</strong>. De hogeschool voldeed over alle jaren ruimschoots<br />
aan de landelijk vastgestelde solvabiliteitsnorm. De liquiditeit<br />
ontwikkelt zich negatief. Bedroeg deze eind 2001 nog 106%,<br />
eind <strong>2005</strong> is ze gedaald naar 98% en blijft hiermee binnen de door<br />
de hogeschool gestelde bandbreedte van 80% - 120%.<br />
4.1 | Algemene financiële beschouwing n.a.v. het<br />
resultaat <strong>2005</strong><br />
De Hogeschool <strong>Zuyd</strong> behaalde in <strong>2005</strong> een positief resultaat van K€<br />
382 tegenover een begroot negatief resultaat van K€ 264. Het resultaat<br />
is samengesteld uit het resultaat van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> (K€ 347 positief)<br />
en dat van de BV Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Contracting (K€ 35 positief).<br />
Het resultaat van de hogeschool, inclusief de BV Contracting, ligt K€<br />
646 hoger dan begroot. Dit is vooral toe te schrijven aan de hogere<br />
baten (K€ 3.448) en een hoger positief resultaat op de renterekening<br />
(K€ 261) tegenover hogere lasten uit de operationele bedrijfsvoering<br />
(K€ 3.063).<br />
Belangrijkste component van de hogere baten zijn de hogere rijksbijdragen<br />
(K€ 2.707). Dit bedrag bestaat voor K€ 1.200 uit een eenmalige<br />
vergoeding i.v.m. afschaffing van de ZKOO (wijziging zorgstelsel) en<br />
voor het overige uit prijscompensatie. De rijksbijdrage is aan de andere<br />
kant gekort met een bedrag van K€ 530 i.v.m. de claim in het kader van<br />
het Onderzoek Rekenschap. Bij de baten is er een opvallende terugloop<br />
van de extern verworven contractopbrengsten ten opzichte van het jaar<br />
2004 met K€ 310.<br />
De hogere lasten bestaan goeddeels (K€ 2.783) uit hogere personeelslasten<br />
i.v.m. prijsaanpassing en een substantiële dotatie aan de personeelsvoorziening.<br />
Daarnaast is in <strong>2005</strong> een bedrag van K€ 450 gereserveerd ter dekking<br />
van een mogelijke claim van de Belastingdienst/UWV naar aanleiding<br />
van een lopend onderzoek in de loonheffingensfeer.<br />
De korting van de rijksbijdrage in verband met het Onderzoek Rekenschap<br />
en de reservering voor de mogelijke claim van de Belastingdienst/<br />
UWV (totaal K€ 980) worden ruimschoots gecompenseerd door de eenmalige<br />
vergoeding in verband met de afschaffing van de ZKOO.<br />
Met de nodige inspanningen is de hogeschool erin geslaagd haar financiële<br />
situatie op peil te houden. Echter de al jaren voortdurende overheidsbezuinigingen<br />
op het hoger onderwijs - in de vorm van stelselmatig<br />
dalende rijksbijdragen per student - kunnen op den duur niet zonder<br />
gevolgen blijven voor de onderwijskwaliteit en het studierendement aan<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong>.
alans en exploitatierekening | Financieel <strong>jaarverslag</strong> 83<br />
4.2 | Balans en exploitatierekening<br />
Hieronder volgt een weergave van de financiële positie en het financieel<br />
resultaat van Hogeschool <strong>Zuyd</strong>.<br />
Geconsolideerde balans per 31 december <strong>2005</strong> (bedragen x € 1.000)<br />
In het financieel beleid van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> is een ondergrens van<br />
25% gesteld. De conclusie is dat de solvabiliteit op een ruim voldoende<br />
niveau ligt.<br />
Activa<br />
Vaste activa<br />
Vlottende activa<br />
Totaal activa<br />
<strong>2005</strong><br />
103.166<br />
30.120<br />
133.286<br />
2004<br />
105.631<br />
27.647<br />
133.278<br />
jaar<br />
2004<br />
<strong>2005</strong><br />
solvabiliteit<br />
33 %<br />
33 %<br />
jaar<br />
2004<br />
<strong>2005</strong><br />
liquiditeit<br />
101<br />
98<br />
Passiva<br />
Eigen vermogen: reserves<br />
Eigen vermogen: egalisatierekening inv.<br />
subsidies<br />
Vreemd vermogen<br />
Totaal passiva<br />
30.723<br />
13.202<br />
89.361<br />
133.286<br />
30.341<br />
13.863<br />
89.074<br />
133.278<br />
Solvabiliteit<br />
De solvabiliteit wordt weergegeven als de verhouding tussen het eigen<br />
vermogen en het totale vermogen 1 . Hierbij wordt het eigen vermogen<br />
gezien als het totaal van de reserves en de egalisatierekening investeringssubsidies.<br />
Liquiditeit<br />
De liquiditeit wordt bepaald door de verhouding tussen de vlottende activa,<br />
inclusief de financiële vaste activa, en de verplichtingen op korte termijn.<br />
In haar financieel beleid heeft de hogeschool voor liquiditeit een norm<br />
gesteld tussen 80 en 120%. De liquide middelen zijn in <strong>2005</strong> gedaald<br />
met € 1.444.000. Het kasstroomoverzicht in par. 4.3. geeft een specificatie<br />
van de “oorzaken” van de daling. Duidelijk is dat de positieve kasstromen<br />
uit operationele resultaten (waaronder het exploitatieresultaat)<br />
de negatieve kasstroom uit investerings- en financieringsactiviteiten niet<br />
compenseren.<br />
1<br />
Conform de voorschriften van het Financieel Vangnet Wachtgelden HBO, waaraan alle hogescholen<br />
deelnemen. Dit vangnet is in 1999 opgericht met als doel toe te zien op de financiële<br />
gezondheid van de hogescholen in ons land.
84<br />
Financieel <strong>jaarverslag</strong> | balans en exploitatierekening<br />
Resultaat <strong>2005</strong><br />
Het (geconsolideerde) resultaat <strong>2005</strong> uit de gewone bedrijfsvoering is<br />
vastgesteld op € 382.000 en is daarmee € 646.000 positiever dan<br />
begroot. De geconsolideerde exploitatierekening <strong>2005</strong> ziet er als volgt uit:<br />
bedragen x € 1.000<br />
Baten:<br />
Rijksbijdragen OCW<br />
Vrijval egalisatie investeringssubsidie<br />
Collegegelden<br />
Baten werk i.o.v. derden<br />
Overige baten<br />
Totaal baten<br />
Lasten:<br />
Personele lasten<br />
Afschrijvingen<br />
Overige instellingslasten<br />
Totaal lasten<br />
Saldo baten en lasten<br />
Financiële baten en lasten:<br />
Rentebaten<br />
Rentelasten<br />
Saldo financiële baten en lasten<br />
Exploitatieresultaat<br />
realisatie<br />
<strong>2005</strong><br />
72.164<br />
661<br />
18.412<br />
3.506<br />
10.499<br />
105.242<br />
75.085<br />
6.857<br />
21.356<br />
103.298<br />
1.944<br />
621<br />
2.183<br />
-1.562<br />
382<br />
begroting<br />
<strong>2005</strong><br />
69.457<br />
661<br />
18.212<br />
2.767<br />
10.698<br />
101.795<br />
72.302<br />
7.373<br />
20.558<br />
100.233<br />
1.562<br />
715<br />
2.541<br />
-1.826<br />
-264<br />
realisatie<br />
2004<br />
71.370<br />
675<br />
17.313<br />
2.050<br />
11.009<br />
102.417<br />
71.375<br />
6.501<br />
21.805<br />
99.681<br />
2.736<br />
815<br />
2.282<br />
-1.467<br />
1.269<br />
Niet uit de balans blijkende verplichtingen<br />
• Het aandeel van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> in het Financieel Vangnet Wachtgelden<br />
HBO bedraagt M€ 0,4.<br />
• Ten gunste van Technohouse Heerlen BV is een bankgarantie afgegeven<br />
van K€ 76.<br />
• Ten gunste van het Waarborgfonds HBO zijn voor een totaalbedrag<br />
van K€ 498 bankgaranties afgegeven.<br />
• Er is een borgstelling voor de Stichting Waarborgfonds HBO. Ingevolge<br />
de gesloten standaardovereenkomst van borgtocht artikel 7 heeft<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> zich verbonden niet zonder voorafgaande schriftelijke<br />
toestemming van de Stichting Waarborgfonds HBO aan de hogeschool<br />
toebehorende registergoederen te vervreemden of met enig<br />
recht te bezwaren. Voorts dient de hogeschool, indien zij haar verplichtingen<br />
uit de geborgde overeenkomsten niet kan nakomen, een recht<br />
van hypotheek aan de Stichting Waarborgfonds HBO te verstrekken tot<br />
zekerheid van het regresrecht van de Stichting Waarborgfonds HBO.<br />
• Voor onderhoud en dienstverlening zijn contracten met een middellange<br />
looptijd afgesloten.<br />
• Hogeschool <strong>Zuyd</strong> vormt samen met de BV Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Contracting<br />
en BV Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Detacheringen een fiscale eenheid voor<br />
de omzetbelasting en is hierdoor aansprakelijk voor de belastingschulden<br />
van de fiscale eenheid.<br />
• In het kader van het Onderzoek Rekenschap van het Ministerie van<br />
OCW is een voorziening opgenomen van K€ 530 betreffende de verslagjaren<br />
2000 t/m 2003.<br />
Het in de jaarrekening 2004 opgenomen bedrag van K€ 188 betreffende<br />
het verslagjaar 1999 is door OCW verrekend.<br />
• Vooruitlopend op de afloop van een boekenonderzoek door de Belastingdienst<br />
en bedrijfsvereniging is een voorziening opgenomen van<br />
K€ 450.
kasstroomoverzicht | Financieel <strong>jaarverslag</strong> 85<br />
4.3 | Kasstroomoverzicht<br />
Onderstaand kasstroomoverzicht geeft inzicht in de ontwikkeling van de<br />
liquide middelen.<br />
bedragen x € 1.000<br />
4.4 | Overige relevante overzichten<br />
Eigen vermogen en resultaatbestemming<br />
Het eigen vermogen en de resultaatbestemming kunnen als volgt worden<br />
gespecificeerd<br />
Kasstroom uit:<br />
- operationele activiteiten<br />
- uit investeringsactiviteiten<br />
- uit financieringsactiviteiten<br />
Mutatie liquide middelen<br />
Beginstand liquide middelen<br />
Eindstand liquide middelen<br />
<strong>2005</strong><br />
4.764<br />
-4.392<br />
-1.816<br />
-1.444<br />
16.495<br />
15.051<br />
2004<br />
7.460<br />
-9.292<br />
-1.795<br />
-3.627<br />
20.122<br />
16.495<br />
bedragen x € 1.000.000<br />
eigen vermogen<br />
faculteitsreserves<br />
centrale reserve<br />
BV Contracting<br />
egalisatierekening<br />
investeringssubsidies<br />
saldo<br />
31-12-2004<br />
5.1<br />
24.8<br />
0,5<br />
13.9<br />
44,3<br />
bestemming<br />
resultaat<br />
-1,5<br />
1,8<br />
0,1<br />
0,4<br />
overige<br />
mutaties<br />
-0,7<br />
-0,7<br />
saldo<br />
31-12-<strong>2005</strong><br />
3,6<br />
26,6<br />
0,6<br />
13.2<br />
44,0<br />
De in 2003 ingezette trend van afname van de liquide middelen heeft<br />
zich in 2004 en <strong>2005</strong> voortgezet.<br />
Een nadere toelichting op de oorzaken is gegeven onder het kopje ‘liquiditeit’<br />
in dit hoofdstuk.
86<br />
Financieel <strong>jaarverslag</strong> | overige relevante overzichten<br />
Voorzieningen<br />
Het overzicht voorzieningen geeft inzicht in de toekomstige verplichtingen.<br />
Evenals in 2004 zijn de onttrekkingen in <strong>2005</strong> significant hoger dan<br />
de dotaties. Met name geldt dit voor de personeelsvoorziening.<br />
bedragen x € 1.000<br />
Voorziening<br />
onderhoud gebouwen<br />
personeel<br />
waarborgfonds<br />
afstudeerfonds<br />
t o t a a l<br />
saldo 31-12-2004<br />
1.648<br />
9.626<br />
498<br />
589<br />
12.361<br />
dotaties <strong>2005</strong><br />
1.336<br />
2.568<br />
3.904<br />
onttrekkingen <strong>2005</strong><br />
1.724<br />
3.090<br />
58<br />
4.872<br />
vrijval <strong>2005</strong><br />
346<br />
346<br />
saldo 31-12-<strong>2005</strong><br />
1.260<br />
8.758<br />
498<br />
531<br />
11.047<br />
Overzicht in verband met helderheid in bekostiging<br />
In het kader van de regelgeving Helderheid Bekostiging hebben de faculteiten<br />
in hun <strong>jaarverslag</strong> aan het College van Bestuur melding gemaakt<br />
van activiteiten en gebeurtenissen die in verband daarmee relevant zijn.<br />
De meldingen zijn gerubriceerd naar vier van toepassing zijnde thema’s,<br />
nl. uitbesteding van onderwijsprogramma’s, aanwending van rijksbijdragegelden<br />
voor private activiteiten, bekostiging buitenlandse studenten<br />
en bekostiging van maatwerktrajecten. Intern zijn deze inventarisaties<br />
beoordeeld door de Audit & Control Groep en de Commissie Helderheid<br />
Bekostiging. De voorliggende vraag daarbij was in hoeverre deze al dan<br />
niet strijdig zijn met de genoemde regelgeving. De conclusie van deze<br />
beoordeling is dat genoemde activiteiten en gebeurtenissen niet strijdig<br />
zijn met de van toepassing zijnde regelgeving. De verantwoordingsinformatie<br />
terzake is t.b.v. controledoeleinden opgenomen in de bijlagen bij<br />
de jaarrekening <strong>2005</strong>, bestemd voor het agentschap CFI van het Ministerie<br />
van OCW.
overige relevante overzichten |Financieel <strong>jaarverslag</strong> 87<br />
Beloning bestuurders<br />
Naam<br />
drs. M.H. Dunnewijk-Budé<br />
ir. J. M.J. Bijsmans<br />
drs. N.H.J.E.van Mierlo<br />
dr. J.M.H.M. Willems<br />
t o t a a l<br />
Functie<br />
voorz. college van bestuur<br />
lid college van bestuur<br />
lid college van bestuur<br />
lid college van bestuur<br />
Totaal vast inkomen<br />
€ 132.398<br />
€ 125.001<br />
€ 111.733<br />
€ 116.601<br />
Variabel inkomen<br />
€ 8.000<br />
€ 5.000<br />
€ 7.000<br />
Vergoedingen en<br />
werkgeverslasten<br />
€ 35.686<br />
€ 28.136<br />
€ 30.779<br />
€ 30.112<br />
overig<br />
€ 57.719<br />
Totaal<br />
€ 176.086<br />
€ 158.137<br />
€ 142.513<br />
€ 153.714<br />
€ 630.450<br />
belastbaar<br />
loon<br />
€ 121.719<br />
€ 123.365<br />
€ 102.506<br />
€ 112.834<br />
Totaal vast inkomen: Het totaal vast inkomen is het totale gegarandeerde jaarinkomen en kan, naast de maand- of periodesalarissen, uit elementen<br />
zoals vakantietoeslag, dertiende maand en vaste gratificatie bestaan.<br />
Variabel inkomen: Het variabele inkomen is het niet-gegarandeerde inkomen dat op enigerlei wijze afhankelijk is van prestaties.<br />
Vergoedingen en werkgeverslasten: Hierbij gaat het om vergoeding ziektekostenverzekering, werkgeversbijdrage sociale lasten, vaste onkostenvergoeding,<br />
verhuiskostenvergoeding e.d.<br />
Overig: Betreft de kosten van de afkoopregeling m.b.t. de heer van Mierlo.<br />
Honorering toezichthouders<br />
Naam<br />
drs. J. W.E. Neervens<br />
mr. S. W.M.J. Kuijer<br />
drs. L. Zwiers<br />
drs. W.G.J.M. Blind RA<br />
mr. J.J. Fransen van de Putte<br />
t o t a a l<br />
Functie<br />
voorzitter raad van toezicht<br />
lid raad van toezicht<br />
lid raad van toezicht<br />
lid raad van toezicht<br />
lid raad van toezicht<br />
Totaal<br />
€ 6.150<br />
€ 5.125<br />
€ 5.125<br />
€ 5.125<br />
€ 5.125<br />
€ 26.650
88<br />
Financieel <strong>jaarverslag</strong> | acountantsverklaring<br />
Deloitte Accounttants B.V.<br />
Kantoren Parkweg<br />
Parkweg 22<br />
6212 XN Maastricht<br />
Postbus 1864<br />
6201 BW Maastricht<br />
Tel: (043) 3513513<br />
Fax: (043) 3513500<br />
ww.deloitte.nl<br />
Datum Behandeld door Kenmerk<br />
16 mei 2006 L.M.M.H. Banser RA RC ACC-JLB-789740-2152<br />
4.6 | Accountantsverklaring<br />
Wij hebben de in hoofdstuk 4 van het <strong>jaarverslag</strong> <strong>2005</strong> opgenomen financiële gegevens over <strong>2005</strong> van Stichting Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> te Heerlen gecontroleerd. Deze financiële gegevens zijn ontleend aan de door ons gecontroleerde jaarrekening <strong>2005</strong> van<br />
Stichting Hogeschool <strong>Zuyd</strong>. Bij de jaarrekening <strong>2005</strong> van Stichting Hogeschool <strong>Zuyd</strong> hebben wij op 16 mei 2006 een goedkeurende<br />
accountantsverklaring verstrekt.<br />
De in hoofdstuk 4 van het <strong>jaarverslag</strong> <strong>2005</strong> opgenomen financiële gegevens over <strong>2005</strong> zijn opgesteld onder verantwoordelijkheid<br />
van het College van Bestuur van de instelling. Het is onze verantwoordelijkheid een accountantsverklaring inzake deze financiële<br />
gegevens over <strong>2005</strong> te verstrekken.
acountantsverklaring | Financieel <strong>jaarverslag</strong> 89<br />
Wij zijn van oordeel dat de in hoofdstuk 4 van het <strong>jaarverslag</strong> <strong>2005</strong> opgenomen financiële gegevens over <strong>2005</strong> van Stichting<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong> op alle van materieel belang zijnde aspecten in overeeenstemming zijn met de jaarrekening waaraan deze zijn<br />
ontleend. Voor het inzicht dat vereist is voor een verantwoorde oordeelsvorming omtrent de financiële positie en de resultaten van<br />
de instelling en voor een toereikend inzicht in de reikwijdte van onze controle dienen de financiële gegevens over <strong>2005</strong> te worden<br />
gelezen in samenhang met de volledige jaarrekening waaraan deze zijn ontleend, alsmede met de door ons op 16 mei 2006 vertrekte<br />
goedkeurende accountantsverklaring.<br />
Maastricht, 16 mei 2006<br />
Deloitte Accountants B.V.<br />
L.M.M.H. Banser RA RC<br />
J.L.C. Bours RA<br />
Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te<br />
Rotterdam onder nummer 24362853<br />
Member of<br />
Deloitte Touche Tohmatsu
NAAM:<br />
FUNCTIE:<br />
OVER:<br />
MATH GULPERS<br />
DIRECTEUR VERPLEEGHUIS LÜCKERHEIDE<br />
OMDERSTEUNING VANUIT EXPERTISECENTRA<br />
SCHERP BLIJVEN<br />
Informatie- en Communicatie Technologie (ICT) kan veel meer<br />
betekenen in de zorg dan nu het geval is. Het Kerkraadse verpleeghuis<br />
Lückerheide is een van de voorlopers op dit vlak. Op<br />
allerlei manieren probeert men er door doelgericht ICT-toepassingen<br />
in te zetten, de zorg te verbeteren en efficiënter te<br />
maken. Het Expertisecentrum ICT toetste verleden jaar het ICTbeleid<br />
van het verpleeghuis.<br />
Studenten van Hogeschool <strong>Zuyd</strong> hebben samen met docenten<br />
binnen het E-ICT het ICT-beleid van Lückerheide van alle kanten<br />
bekeken. Wordt state-of-the art technologie gebruikt? Worden<br />
de mogelijkheden voldoende benut? Hoe zit het met juridische<br />
aspecten van cliënten? “We wilden onszelf testen of we op de<br />
goede weg zijn. Tegelijkertijd kwam er het aanbod vanuit de<br />
hogeschool. Beide vielen goed samen. Het is heel aardig als je<br />
ziet hoe de studenten zich hierin vastbijten en ons kritisch bevragen.<br />
Dat houdt je scherp”, zegt Math Gulpers, directeur.<br />
BETERE ZORG<br />
Het verpleeghuis Lückerheide investeert veel in technologie en<br />
ICT. Directeur Math Gulpers denkt dat dit enerzijds het antwoord<br />
kan zijn op de groeiende zorgvraag door de vergrijzing. Anderzijds<br />
denkt hij daarmee de kwaliteit van zorg op een hoger peil<br />
te brengen. Neem het aspect bewegingsvrijheid: hekken zijn een<br />
oplossing om te voorkomen dat patiënten weg lopen. Maar met<br />
camera’s en akoestische bewakingssystemen, misschien in de<br />
toekomst zelfs een GPS-systeem, krijgen patiënten veel meer<br />
bewegingsvrijheid terwijl ze toch voortdurend op de bescherming<br />
kunnen rekenen die ze nodig hebben.<br />
Math Gulpers denkt dat technologie en ICT in de zorg meerdere<br />
doelen kunnen dienen. Aan de ene kant is er het probleem van de<br />
ontgroening, er zijn straks minder mensen beschikbaar die hulp<br />
en zorg kunnen bieden en de andere kant is de vergrijzing waar<br />
iedereen het over heeft. Daarnaast zal de vraag naar zorg zo sterk<br />
gaan groeien, dat lang niet al die mensen in verpleeghuizen opgenomen<br />
kunnen worden. En dat hoeft ook niet, denkt hij. Dankzij<br />
bewakingssystemen op afstand kunnen mensen veel langer in<br />
hun eigen, vertrouwde omgeving blijven. Een derde doel dat hij<br />
nastreeft, is de kwaliteit van leven van zijn cliënten te verbeteren.<br />
“Als we de ouderenzorg kunnen verbeteren met ICT, moeten we<br />
dat eveneens doen. Dat zijn we verplicht.”<br />
91
92<br />
Bijlage 1 | samenstelling Raad van Toezicht<br />
5. Bijlage 1 | Samenstelling van de Raad van Toezicht in <strong>2005</strong><br />
Naam<br />
Drs. J.W.E. Neervens<br />
(voorzitter)<br />
Mr. S.W.M.J. Kuijer<br />
(vice-voorzitter)<br />
Functie<br />
voorzitter directieraad<br />
Stichting Pensioenfonds ABP<br />
lid Raad van Bestuur<br />
Academisch Ziekenhuis Maastricht<br />
Nevenfuncties<br />
- Voorzitter Raad van Toezicht Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
- President Commissaris DELA<br />
- Lid Raad van Toezicht Universiteit Maastricht<br />
- Lid Raad van Commissarissen N.V. Nederlandse Spoorwegen<br />
- Lid Raad van Commissarissen Loyalis NV<br />
- Lid Bestuur Orlando-Festival<br />
- Lid Bestuur Stichting Instituut GAK<br />
- Voorzitter Raad van Advies Pensioen Bestuur & Management<br />
- lid Raad van Toezicht Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
- voorzitter Raad van Commissarissen Roda JC BV<br />
- diverse adviesfuncties
samenstelling Raad van Toezicht | Bijlage 1 93<br />
Drs. W.G.J.M. Blind RA<br />
Mr. J.J. Fransen van<br />
de Putte<br />
Drs. L. Zwiers<br />
- oud-voorzitter Kamer van Koophandel Zuid-Limburg<br />
- oud-voorzitter Raad van Bestuur SNS Bank Nederland<br />
directeur DSM<br />
Limburg<br />
algemeen secretaris Limburgse Werkgeversvereniging<br />
- lid Raad van Toezicht Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
- lid Raad van Toezicht Open Universiteit Nederland<br />
- vice-voorzitter Raad van Commissarissen Stienstra Holding NV<br />
- lid Raad van Commissarissen JansenHahnraths Group<br />
- vice-voorzitter Bestuur Stichting Bijzondere Woon- en leefomgeving Limburg<br />
- lid Bestuur Stichting Jumping Indoor Maastricht<br />
- lid Bestuur Stichting Jahnsen Hahnraths Foundation<br />
- voorzitter Bestuur Stichting Starterscoördinatie Maastricht<br />
- penningmeester Bestuur Stichting Universiteitsfonds Maastricht<br />
- lid Raad van Toezicht Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
- vice-voorzitter Limburgse Werkgevers Vereniging<br />
- lid Raad van Commissarissen FAVINI BV<br />
- lid Raad van Toezicht Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
- lid Raad van Toezicht Rabobank Roermond<br />
- lid Raad van Toezicht Pepijn & Pauluskliniek Sittard<br />
- lid Dagelijks Bestuur Sociale Werkvoorziening Westrom Roermond<br />
- lid Raad van Toezicht ROC Arcus Heerlen<br />
- lid Raad van Toezicht Stichting Onderwijs Midden-Limburg<br />
- secretaris Limburgs Centrum voor Personeel & Organisatie (PCL)
94 Bijlage 2 | Samenstelling College van Bestuur<br />
Bijlage 2 | Samenstelling College van Bestuur<br />
Naam<br />
mw. drs. Marianne Dunnewijk-Budé,<br />
voorzitter College van Bestuur<br />
ir. John Bijsmans,<br />
lid College van Bestuur<br />
drs. Klaas van Mierlo,<br />
lid College van Bestuur<br />
dr. Jos Willems,<br />
lid College van Bestuur<br />
Nevenfuncties<br />
- lid Bestuur HBO-raad, portefeuilles gezondheidszorg en ICT<br />
- lid AB en DB Stichting SURF<br />
- lid Bestuur Vereniging Ontwikkelingsmaatschappij Parkstad Limburg<br />
- voorzitter Stichting Hora Est<br />
- lid bestuur Infonomics<br />
- lid bestuur Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Contracting BV<br />
- lid bestuur Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Detacheringen BV<br />
- voorzitter bestuur Stichting Hogeschool voor de Kunsten van Fontys en <strong>Zuyd</strong><br />
- voorzitter bestuur Hoger onderwijs voor Volwassenen Limburg (HOVO )<br />
- vice-voorzitter AB en DB van Technocentrum Zuid-Limburg<br />
- voorzitter bestuur Stichting IHOL<br />
- lid bestuur Dubo-centrum<br />
- lid/vereffenaar Stichting EICT<br />
- penningmeester bestuur Infonomics<br />
- lid bestuur Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Contracting BV<br />
- lid bestuur Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Detacheringen BV<br />
- lid stuurgroep Wellness gemeente Heerlen<br />
- lid stuurgroep Derde Leeftijd Parkstad Limburg<br />
- lid bestuur VOR divisie Hoger Onderwijs (Vereniging voor Onderwijs Research<br />
- lid bestuur VUBM (Vereniging voor Bestuur en Management in het Hoger Onderwijs)<br />
- lid bestuur Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Contracting BV<br />
- lid bestuur Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Detacheringen BV<br />
- lid bestuur Stichting Studentenhuisvesting Maastricht<br />
- lid bestuur Stichting Hogeschool voor de Kunsten van Fontys en <strong>Zuyd</strong>
medezeggenschapsraad | Bijlage 3 95<br />
Bijlage 3 | Medezeggenschapsraad<br />
De Hogeschool <strong>Zuyd</strong> kent een centrale medezeggenschapsraad alsmede<br />
deelraden voor de afzonderlijke organisatie-onderdelen.<br />
De centrale medezeggenschapsraad was in het verslagjaar als volgt<br />
samengesteld:<br />
• voor de geleding personeel: de heer Nico Foppen (voorzitter),<br />
de heer Jan Bertholet | de heer Ulrich Welter | de heer Han van de<br />
Staay | de heer Pierre Wielders | de heer Jack Claessen |<br />
mevrouw Marie-José van den Beuken | de heer Jo Nüsser en mevrouw<br />
Riet Voorbraak.<br />
• voor de geleding studenten: de heer Joost van Willigenburg.<br />
Toegetreden in <strong>2005</strong>: de heer Rob Senden | mevrouw Petra Beckers,<br />
mevrouw Sima Seyed Zadeh | de heer Bart Willems | de heer Paul<br />
Sukel | de heer Tuur Thijssens en de heer Hiske Stalpers.<br />
Afgetreden in <strong>2005</strong>: mevrouw Winnie-Nanda van Dijk | de heer Dirk-<br />
Jan van Helmond | de heer Jos Pletzers | de heer Ralf Gijsbers | de<br />
heer René de Wit | de heer Peter van Helmond en mevrouw Anita<br />
Dirkx.<br />
De voornaamste onderwerpen die de centrale medezeggenschapsraad in<br />
<strong>2005</strong> behandelde waren:<br />
op het terrein van onderwijs & onderzoek<br />
• accreditaties<br />
• expertisecentra<br />
• verbreding bacheloropleidingen en invoering maior-/minorstelsel<br />
• Standaard Onderwijs en Examen Reglement<br />
• diverse samenwerkingsverbanden<br />
• programma’s Innovatieplan <strong>2005</strong>-2008 Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
op het terrein van studenten<br />
• studentenmonitor <strong>2005</strong><br />
• communicatie met studenten<br />
• studentenrelatiebeheersysteem Osiris<br />
• studentenstatuut en bijbehorende regelingen<br />
op het terrein van personeel & organisatie<br />
• functiehuis<br />
• sollicitatieprocedure managers<br />
• totstandkoming faculteit Sociale Studies<br />
• overgang opleiding Creatieve Therapie naar Faculteit Ergotherapie<br />
• personeelsmonitor <strong>2005</strong><br />
• verhuisbewegingen<br />
• Arbo-documenten<br />
op het terrein van materiële aangelegenheden<br />
• begroting <strong>2005</strong> en meerjarenbegroting<br />
• treasury statuut<br />
• omgang met beleidsreserves en exploitatieresultaten<br />
• budgetbewakingssysteem<br />
• doorbelasting huisvestingskosten<br />
• basispakketten ondersteunende diensten
96 Bijlage 4 | gegevens inzake personeel<br />
Bijlage 4: Gegevens inzake personeel<br />
In onderstaande vier tabellen zijn de personeelsleden onderscheiden op basis van drie categorieën arbeidsovereenkomsten:<br />
• conform art. D-2 van de CAO: voor onbepaalde tijd (art. D-2)<br />
• conform art. D-3 van de CAO: voor bepaalde tijd met uitzicht op onbepaalde tijd (art. D-3)<br />
• conform art. D-4 / D-5 / D-6 van de CAO: voor bepaalde tijd / voortgezette dienstbetrekking / uitbreiding betrekking (art. D-4 t/m D-6)<br />
Personeelsleden bij werkgever Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Personeelsleden<br />
Verdeling onderwijsgevend<br />
/ onderwijsondersteunend personeel<br />
onderwijsgevend personeel<br />
onderwijsondersteunend personeel<br />
Verdeling mannen en vrouwen<br />
mannen onderwijsgevend personeel<br />
mannen onderwijsondersteunend personeel<br />
vrouwen onderwijsgevend personeel<br />
vrouwen onderwijsondersteunend personeel<br />
art. D-2 in fte’s<br />
980,9<br />
581,1<br />
399,8<br />
395,8<br />
213,4<br />
185,3<br />
186,4<br />
art. D-3 in fte’s<br />
1,0<br />
1,0<br />
0,0<br />
1,0<br />
art. D-4 t/m D-6 in fte’s<br />
54,7<br />
35,1<br />
19,6<br />
16,0<br />
11,1<br />
19,2<br />
8,5<br />
totaal in fte’s<br />
1036,6<br />
617,2<br />
419,4<br />
412,7<br />
224,5<br />
204,5<br />
194,9<br />
totaal in personen<br />
1302<br />
803<br />
499<br />
512<br />
236<br />
291<br />
263<br />
Personeelsleden bij werkgever BV Hogeschool <strong>Zuyd</strong> Contracting (gedetacheerd)<br />
Personeelsleden<br />
Verdeling onderwijsgevend<br />
/ onderwijsondersteunend personeel<br />
onderwijsgevend personeel<br />
onderwijsondersteunend personeel<br />
Verdeling mannen en vrouwen<br />
mannen onderwijsgevend personeel<br />
mannen onderwijsondersteunend personeel<br />
vrouwen onderwijsgevend personeel<br />
vrouwen onderwijsondersteunend personeel<br />
art. D-2 in fte’s<br />
19<br />
2,8<br />
16,0<br />
5,5<br />
2,8<br />
10,5<br />
art. D-3 in fte’s<br />
13,8<br />
4,4<br />
9,4<br />
0,9<br />
5,0<br />
3,5<br />
4,4<br />
art. D-4 t/m D-6 in fte’s<br />
80,5<br />
46,2<br />
34,3<br />
23,6<br />
17,3<br />
22,5<br />
17,0<br />
totaal in fte’s<br />
113,1<br />
53,3<br />
59,8<br />
24,5<br />
27,8<br />
28,8<br />
31,9<br />
totaal in personen<br />
210<br />
123<br />
87<br />
58<br />
34<br />
65<br />
53
gegevens inzake personeel | Bijlage 4 97<br />
Externe deskundigen en gedetacheerden<br />
Personeelsleden<br />
Verdeling onderwijsgevend /<br />
onderwijsondersteunend personeel<br />
onderwijsgevend personeel<br />
onderwijsondersteunend personeel<br />
art. D-2 in fte’s<br />
0,0<br />
art. D-3 in fte’s<br />
0,0<br />
art. D-4 t/m D-6 in fte’s<br />
11,7<br />
9,9<br />
1,9<br />
totaal in fte’s<br />
11,7<br />
9,9<br />
1,9<br />
totaal in personen<br />
66<br />
62<br />
4<br />
Totaal aantal personeelsleden Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Personeelsleden<br />
Verdeling onderwijsgevend /<br />
onderwijsondersteunend personeel<br />
onderwijsgevend personeel<br />
onderwijsondersteunend personeel<br />
art. D-2 in fte’s<br />
999,7<br />
583,8<br />
415,8<br />
art. D-3 in fte’s<br />
14,8<br />
5,4<br />
9,4<br />
art. D-4 t/m D-6 in fte’s<br />
146,9<br />
91,2<br />
55,7<br />
totaal in fte’s<br />
1161,4<br />
680,4<br />
481,0<br />
totaal in personen<br />
1578<br />
988<br />
590<br />
Mobiliteit Hogeschool <strong>Zuyd</strong> inclusief BV Contracting (gedetacheerden)<br />
Interne doorstroming<br />
Vertrokken personeelsleden in <strong>2005</strong><br />
onderwijsgevend personeel<br />
ondersteunend personeel<br />
Nieuwe personeelsleden in <strong>2005</strong><br />
onderwijsgevend personeel<br />
ondersteunend personeel<br />
in fte’s<br />
58,3<br />
34,5<br />
in fte’s<br />
43,9<br />
35,0<br />
in personen<br />
124<br />
45<br />
in personen<br />
101<br />
54<br />
onderwijsgevend personeel<br />
ondersteunend personeel<br />
in fte’s<br />
15,3<br />
25,7<br />
in personen<br />
21<br />
27
98<br />
Bijlage 4 | gegevens inzake personeel<br />
Ratio medewerkers in vaste / tijdelijke dienst<br />
Verdeling docenten en overig<br />
onderwijsgevend personeel<br />
ondersteunend personeel<br />
In fte’s vast<br />
1014,5<br />
589,2<br />
425,3<br />
In fte’s totaal<br />
1149,7<br />
670,5<br />
479,2<br />
Ratio<br />
88,2%<br />
87,9%<br />
88,8%<br />
Leeftijd personeelsleden<br />
Ziekteverzuim naar leeftijdscategorie<br />
Leeftijdsopbouw<br />
Gemiddelde leeftijd<br />
mannen<br />
gegevens inzake personeel | Bijlage 4 99<br />
Personeelslasten<br />
mannen 01 - 04<br />
05 - 08<br />
09 - 10<br />
11<br />
12<br />
13<br />
14 - 15<br />
16 - 18<br />
vrouwen 01 - 04<br />
05 - 08<br />
09 - 10<br />
11<br />
12<br />
13<br />
14 - 15<br />
16 - 18<br />
T o t a a l<br />
Bezold.schaal<br />
onderwijsgevend<br />
personeel<br />
23<br />
38<br />
121<br />
364<br />
23<br />
4<br />
6<br />
78<br />
117<br />
150<br />
3<br />
927<br />
Functieschaal<br />
onderwijsgevend<br />
personeel<br />
25<br />
40<br />
317<br />
178<br />
12<br />
2<br />
7<br />
78<br />
213<br />
53<br />
3<br />
928<br />
Bezold.schaal<br />
ondersteunend<br />
personeel<br />
39<br />
118<br />
30<br />
7<br />
22<br />
24<br />
25<br />
6<br />
58<br />
206<br />
20<br />
5<br />
11<br />
9<br />
5<br />
1<br />
586<br />
Functieschaal<br />
ondersteunend<br />
personeel<br />
42<br />
116<br />
32<br />
13<br />
15<br />
25<br />
22<br />
6<br />
59<br />
206<br />
22<br />
6<br />
8<br />
8<br />
5<br />
1<br />
586<br />
Bezoldigingsschaal<br />
totaal<br />
39<br />
141<br />
68<br />
128<br />
386<br />
47<br />
29<br />
6<br />
58<br />
212<br />
98<br />
122<br />
161<br />
12<br />
5<br />
1<br />
1513<br />
Functieschaal<br />
totaal<br />
42<br />
141<br />
72<br />
330<br />
193<br />
37<br />
24<br />
6<br />
59<br />
213<br />
100<br />
219<br />
61<br />
11<br />
5<br />
1<br />
1514<br />
Gemiddelde personeelslast per fte<br />
onderwijsgevend personeel<br />
€ 67.633<br />
ondersteunend personeel<br />
€ 50.161<br />
totaal personeel<br />
€ 60.315
100 Bijlage 4 | gegevens inzake personeel<br />
Enkele trends naar aanleiding van de gegevens inzake personeel:<br />
• het aantal personeelsleden (excl. externe deskundigen en externe gedetacheerden) is de<br />
laatste 4 jaren toegenomen:<br />
jaar 2002<br />
1362<br />
jaar 2003<br />
1409<br />
jaar 2004<br />
1505<br />
jaar <strong>2005</strong><br />
1512<br />
• de ratio aantal docenten / totaal aantal personeelsleden (jn FTE) schommelt de laatste 4<br />
jaren rond 60:<br />
jaar 2002<br />
60,0<br />
jaar 2003<br />
60,3<br />
jaar 2004<br />
59,6<br />
jaar <strong>2005</strong><br />
58,6<br />
• de ratio aantal studenten / aantal docenten in FTE is de laatste 4 jaren licht gestegen:<br />
• het % vrouwen in de hogere functies is de laatste drie jaren niet gestegen:<br />
categorie<br />
onderwijsgevend personeel in functieschalen 05 t/m 13<br />
onderwijsgevend personeel in functieschalen 14 en 15<br />
ondersteunend personeel in functieschalen 01 t/m 10<br />
ondersteunend personeel in functieschalen 11 t/m 13<br />
ondersteunend personeel in functieschalen 14 en 15<br />
bestuur<br />
raad van toezicht<br />
2003<br />
37%<br />
0%<br />
58%<br />
36%<br />
15%<br />
33%<br />
20%<br />
2004<br />
38%<br />
0%<br />
58%<br />
34%<br />
14%<br />
33%<br />
20%<br />
<strong>2005</strong><br />
38%<br />
0%<br />
60%<br />
29%<br />
19%<br />
25%<br />
0%<br />
jaar 2002<br />
18,6<br />
jaar 2003<br />
18,8<br />
jaar 2004<br />
19,1<br />
jaar <strong>2005</strong><br />
19,3<br />
• het totaal % fte vrouwen in functies vanaf schaal 13 en hoger verdient in vergelijking<br />
met het landelijk beeld nog een inhaalslag:<br />
• de gemiddelde leeftijd van personeelsleden is de laatste drie jaren ongewijzigd gebleven:<br />
jaar 2002<br />
46,9<br />
jaar 2003<br />
46,2<br />
jaar 2004<br />
46,2<br />
jaar <strong>2005</strong><br />
46,2<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
HBO landelijk<br />
2002<br />
14,1%<br />
18,1%<br />
2003<br />
16,5%<br />
19,4%<br />
2004<br />
17,1%<br />
21,3%<br />
Bron: Management Informatie Systeem Hogeschool <strong>Zuyd</strong> en www.hbo-raad.nl<br />
<strong>2005</strong><br />
15,0%<br />
nog niet bekend
gegevens inzake personeel | Bijlage 4 101<br />
CAO-overleg<br />
Van werknemerszijde werd er in <strong>2005</strong> aan het CAO-overleg van Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> deelgenomen door de Algemene Onderwijsbond (AOb), de<br />
Onderwijsbond CNV, de Centrale voor Middelbare en Hogere Functionarissen/<br />
Nederlandse Federatie Tertiair Onderwijs (CMHF/NFTO) en de<br />
ABVAKABO FNV.<br />
In het verslagjaar vond dit overleg vijf maal plaats. Er werd overeenstemming<br />
bereikt over de volgende aangelegenheden:<br />
• splitsing van het overleg over de expertisecentra: reorganisatie<br />
bespreken met de medezeggenschapsraad en personele gevolgen<br />
bespreken met de CAO-partners<br />
• de te hanteren procedure inzake de bezwarencommissie<br />
• financiering van kinderopvang voor 1/6 gedeelte. Alleen financiering<br />
van ouderschapsverlof indien geen gebruik wordt gemaakt van<br />
kinderopvang.<br />
• continuering beleid 2004 inzake decentrale arbeidsvoorwaardenmiddelen:<br />
financiering van fiscale ruimte van reiskosten en toekenning<br />
van deze kostenbijdrage aan medewerkers.<br />
• personeelsplannen van organisatie-onderdelen (inclusief formatieplannen)<br />
voorleggen aan de deelraden.<br />
• over de functies, vastgesteld in het kader van het functiewaarderingssysteem<br />
(FUWASYS) niet opnieuw overleggen met de medezeggenschapsraad<br />
of met CAO-partijen. Wel zal de hogeschool de CAOpartijen<br />
informeren over het onderhoud van het nieuwe functiehuis.<br />
In het CAO-overleg werd tevens van gedachten gewisseld over de volgende<br />
onderwerpen:<br />
• functieordening en behandeling van bezwaren terzake<br />
• besteding van decentrale arbeidsvoorwaardenmiddelen<br />
• kinderopvang<br />
• invoering van beoordelingssysteem<br />
• expertisecentra<br />
• samenbrenging opleidingen SPH in Sittard
102 Bijlage 5 | financiele kerngetallen<br />
Besteding decentrale arbeidsvoorwaardenmiddelen <strong>2005</strong><br />
Ouderenbeleid<br />
loopbaancentrum <strong>Zuyd</strong>kompas<br />
ouderenbeleid lange termijn<br />
Jongerenbeleid<br />
kinderopvang<br />
belastingvermindering<br />
Raming<br />
275.000<br />
275.000<br />
200.000<br />
70.000<br />
130.000<br />
Realisatie<br />
62.501<br />
62.501<br />
94.606<br />
niet meer<br />
sinds <strong>2005</strong><br />
94.606<br />
Bijlage 5: Financiele kerngetallen<br />
bedragen x € 1.000<br />
solvabiliteit:<br />
eigen vermogen in % vreemd vermogen<br />
eigen vermogen in % balanstotaal<br />
eigen vermogen in % totale lasten<br />
<strong>2005</strong><br />
49%<br />
33%<br />
42%<br />
2004<br />
49%<br />
33%<br />
43%<br />
bezoldigd ouderschapsverlof<br />
Alle leeftijden<br />
Arbo-preventie<br />
reiskosten woon werkverkeer<br />
Budgetten<br />
Beginbalans<br />
dotatie<br />
totaal mutaties<br />
saldo voorziening<br />
120.000<br />
250.000<br />
65.000<br />
165.000<br />
230.000<br />
755.000<br />
-572.991<br />
-349.960<br />
-922.951<br />
337.675<br />
-585.277<br />
24.772<br />
119.379<br />
155.796<br />
155.796<br />
337.675<br />
eigen vermogen per student<br />
liquiditeit:<br />
vlottende activa in % vlottende passiva<br />
exploitatie:<br />
baten per student:<br />
lasten per student:<br />
marge per student:<br />
marge per fte:<br />
materiele lasten per student:<br />
personele lasten per student:<br />
omzet uit contractactiviteiten<br />
ontwikkeling derde geldstroom in %<br />
3.271<br />
98<br />
7.884<br />
7.856<br />
28<br />
332<br />
2.101<br />
5.592<br />
3.506<br />
4<br />
3.324<br />
101<br />
7.762<br />
7.666<br />
95<br />
1.105<br />
2.128<br />
5.367<br />
3.372<br />
-8<br />
Bron: Dienst Financieel Economische Zaken Hogeschool <strong>Zuyd</strong>
104 Bijlage6 | huisvesting<br />
Bijlage 6: Huisvesting<br />
Overzicht m 2 vloeroppervlakte <strong>2005</strong><br />
locatie<br />
status<br />
gebouw<br />
bruto m 2<br />
nuttig m 2<br />
bruto/nuttig<br />
HEERLEN<br />
Nieuw Eyckholt 300<br />
6419 DJ<br />
SITTARD<br />
Havikstraat 5<br />
Sportcentrumlaan 35<br />
MAASTRICHT<br />
Academie van Bouwkunst<br />
Academie voor Beeldende Kunsten<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
huur<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
huur<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
Gebouwdeel A<br />
Gebouwdeel B<br />
Gebouwdeel C<br />
Gebouwdeel D<br />
Gebouwdeel E<br />
Gebouwdeel O<br />
Totaal Nieuw Eyckholt<br />
Hoeve<br />
Technohouse<br />
Totaal onderwijsruimte<br />
Hoofdgebouw<br />
G-Gebouw<br />
Totaal onderwijsruimte<br />
Hoofdgebouw<br />
Sporthal<br />
Totaal onderwijsruimte<br />
Tongersestraat 49a<br />
Herdenkingsplein<br />
Aretzvleugel<br />
Stuersgebouw<br />
Totaal onderwijsruimte<br />
Dienstwoning<br />
Totaal locatie<br />
7.724<br />
9.772<br />
8.093<br />
9.788<br />
2.527<br />
137<br />
38.041<br />
778<br />
1.356<br />
40.176<br />
7.998<br />
718<br />
8.716<br />
9.362<br />
1.358<br />
10.720<br />
445<br />
6.860<br />
3.394<br />
1.892<br />
12.146<br />
12.146<br />
6.575<br />
6.213<br />
4.333<br />
6.749<br />
1.520<br />
102<br />
25.492<br />
562<br />
1.139<br />
27.193<br />
5.336<br />
510<br />
5.846<br />
5.534<br />
1.195<br />
6.729<br />
298<br />
4.404<br />
2.673<br />
1.330<br />
8.406<br />
8.406<br />
1,17<br />
1,57<br />
1,87<br />
1,45<br />
1,66<br />
1,35<br />
1,49<br />
1,48<br />
1,19<br />
1,48<br />
1,50<br />
1,41<br />
1,49<br />
1,69<br />
1,14<br />
1,59<br />
1,49<br />
1,56<br />
1,27<br />
1,42<br />
1,44<br />
1,44<br />
CMD 2e fase<br />
huur<br />
Brusselsestraat 89<br />
700<br />
425<br />
1,65
huisvesting | Bijlage 6 105<br />
locatie<br />
status<br />
gebouw<br />
bruto m 2<br />
nuttig m 2<br />
bruto/nuttig<br />
Conservatorium<br />
Toneelacademie<br />
Brusselseweg<br />
Lambertuslaan 19<br />
Hoge Hotelschool Maastricht<br />
Campus<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
huur<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
eigendom<br />
Bonnefantenstraat<br />
Fr. Romanusweg<br />
Heksenstraat<br />
Totaal onderwijsruimte<br />
Lenculenstraat 31- 33<br />
Hoofdgebouw<br />
Noviciaat<br />
Tuinhuis<br />
Totaal onderwijsruimte<br />
Dienstwoning<br />
Totaal locatie<br />
Guesthouse<br />
Kasteel<br />
Onderwijsgebouw<br />
Campusgebouw<br />
Technische Dienst<br />
Studentensociëteit<br />
Totaal onderwijsruimte<br />
Geulflat<br />
Jekerflat<br />
Kanjelflat<br />
Maasflat<br />
Totaal Stud.huisvesting<br />
Dienstwoning<br />
Guesthouse<br />
Totaal locatie<br />
4.234<br />
1.963<br />
200<br />
6.396<br />
4.872<br />
14.175<br />
938<br />
340<br />
15.453<br />
242<br />
15.695<br />
592<br />
3.353<br />
7.674<br />
553<br />
140<br />
383<br />
12.103<br />
2.607<br />
1.017<br />
812<br />
812<br />
5.249<br />
252<br />
94<br />
17.698<br />
2.470<br />
1.242<br />
170<br />
3.882<br />
3.006<br />
8.790<br />
524<br />
226<br />
9.540<br />
9.540<br />
281<br />
1.916<br />
4.852<br />
362<br />
128<br />
303<br />
7.562<br />
1.300<br />
516<br />
438<br />
438<br />
2.693<br />
66<br />
10.320<br />
1,71<br />
1,58<br />
1,18<br />
1,65<br />
1,62<br />
1,61<br />
1,79<br />
1,50<br />
1,62<br />
1,65<br />
2,11<br />
1,75<br />
1,58<br />
1,53<br />
1,09<br />
1,26<br />
1,60<br />
2,01<br />
1,97<br />
1,85<br />
1,85<br />
1,95<br />
1,43<br />
1,71<br />
Totaal vloeroppervlak Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Totaal nuttige vloeroppervlak onderwijsruimte<br />
118.157<br />
111.727<br />
75.927<br />
72.887<br />
Bron: Dienst Vastgoedbeheer & Facilitaire Zaken Hogeschool <strong>Zuyd</strong>
106 Bijlage 7 | <strong>jaarverslag</strong> vertrouwenspersonen ongewenste omgangsvormen<br />
Bijlage 7: Jaarverslag Vertrouwenspersonen<br />
Ongewenste Omgangsvormen<br />
Bij de totstandkoming van de Hogeschool <strong>Zuyd</strong> is een Commissie van<br />
Vertrouwenspersonen opgericht. Deze heeft tot doel het omgaan met<br />
en het voorkomen van ongewenste omgangsvormen in de hogeschool<br />
verder te professionaliseren.<br />
In <strong>2005</strong> waren 12 vertrouwenspersonen actief aan de Hogeschool <strong>Zuyd</strong>.<br />
Het streven is dat elke lokatie over minstens één vertrouwenspersoon<br />
beschikt. In de laatste vacature, aan de Academie Beeldende Kunsten/<br />
Toneelacademie, zal per 1 januari 2006 worden voorzien.<br />
De commissie heeft haar berichtgeving aan alle studenten en medewerkers<br />
over het werk van de vertrouwenspersonen in <strong>2005</strong> herhaald. Tevens<br />
heeft zij op de diverse lokaties affiches opgehangen.<br />
Voor studenten en medewerkers van de hogeschool is meer informatie<br />
over de vertrouwenspersonen te vinden op het intranet van de hogeschool<br />
via http://gedrag.hszuyd.nl<br />
Tot slot volgt hieronder het jaarlijkse overzicht van behandelde casus.<br />
In het kader van voorlichting en preventie wordt jaarlijks voor alle eerstejaarsstudenten<br />
door de Stichting Educatief Theater een toneelstuk<br />
opgevoerd waarin de problematiek rond ongewenste omgangsvormen<br />
voor het voetlicht wordt gebracht.<br />
In <strong>2005</strong> is deze voorstelling door een vernieuwde organisatie met een<br />
geheel nieuwe inhoud en nieuwe acteurs opgevoerd. De reacties waren<br />
zeer positief.<br />
casus in <strong>2005</strong><br />
student<br />
medewerker<br />
totaal<br />
man<br />
vrouw<br />
man<br />
vrouw<br />
klacht<br />
1<br />
1<br />
melding<br />
13<br />
12<br />
4<br />
5<br />
34<br />
consult<br />
4<br />
2<br />
3<br />
9<br />
ondersteuning<br />
3<br />
7<br />
10<br />
verwijzing<br />
2<br />
4<br />
6
<strong>jaarverslag</strong> college van beroep voor de examens en voor bijzonder onderwijs | Bijlage 8 107<br />
Bijlage 8: Jaarverslag Colleges van beroep voor de<br />
examens en voor bijzonder onderwijs<br />
Voor de rechtsbescherming van studenten en extraneï heeft het College<br />
van Bestuur op grond van de WHW (art. 7.60 en 7.68) een College van<br />
beroep examens en een College van beroep bijzonder onderwijs in het<br />
leven geroepen.<br />
Het College van beroep examens biedt rechtsbescherming tegen beslissingen<br />
over een beoordeling van het kennen en kunnen van een student die<br />
een examen of toets heeft afgelegd.<br />
Het College van beroep bijzonder onderwijs neemt kennis van alle beslissingen<br />
van het bestuur over inschrijving van (aanstaande) studenten en<br />
extraneï, alsmede over financiële ondersteuning van studenten.<br />
Beide colleges bestaan uit twee kamers met elk drie leden. Om een minimale<br />
juridische deskundigheid te waarborgen is bepaald dat de voorzitters<br />
moeten voldoen aan de eisen voor benoembaarheid tot rechter van<br />
een arrondissementsrechtbank. Om te verzekeren dat er in het college<br />
voldoende ervaring is met examineren is voorgeschreven dat het college<br />
(buiten de voorzitter) voor tenminste de helft bestaat uit docenten.<br />
Uitspraken van de colleges van beroep voor de examens en bijzonder<br />
onderwijs zijn voor partijen bindend.<br />
Hieronder een overzicht van het aantal bij de colleges aangemelde zaken<br />
in de afgelopen jaren.<br />
2002<br />
25<br />
2003<br />
41<br />
De afhandeling van de aangemelde zaken in <strong>2005</strong> was als volgt:<br />
gegrond verklaard: 3<br />
ongegrond verklaard: 5<br />
vooraf een schikking getroffen: 4<br />
zaak ingetrokken: 6<br />
verwezen naar een andere instantie: 2<br />
2004<br />
22<br />
<strong>2005</strong><br />
20
108 Bijlage 9 | <strong>jaarverslag</strong> ombudsman<br />
Bijlage 9: Jaarverslag Ombudsman<br />
De ombudsman is een onafhankelijk en onpartijdig persoon in Hogeschool<br />
<strong>Zuyd</strong> op wie studenten een beroep kunnen doen wanneer zij een<br />
klacht hebben over de hogeschool, de faculteit, de opleiding of de medewerkers.<br />
In het jaar <strong>2005</strong> werd 28 keer een beroep gedaan op de ombudsman,<br />
iets meer dan vorig jaar (25). Dit varieerde van ernstige klachten over de<br />
onderwijskwaliteit - waar een uitgebreid onderzoek uikomst moest bieden<br />
- tot kleine vragen om informatie.<br />
Studenten benaderden de ombudsman voor uiteenlopende zaken. Veel<br />
van de onderwerpen lagen op het gebied van communicatie en bejegening<br />
waaronder te weinig aandacht voor functiebeperkingen van<br />
studenten. Verder werd er nog al eens geklaagd over de toepassing van<br />
examen- en tentamenregelingen. Een derde veel voorkomend onderwerp<br />
was de onderwijsorganisatie waarbij met name de organisatie rondom<br />
stages vaker genoemd werd.<br />
In vier van de gevallen stelde de ombudsman een onderzoek in. In zes<br />
gevallen werd bemiddeld, in de andere gevallen werden studenten geadviseerd<br />
of doorverwezen.<br />
Bij het behandelen van de zaken kwamen enkele verontrustende ontwikkelingen<br />
naar voren. Studenten blijken vaak bang te zijn voor negatieve<br />
gevolgen als uitkomt dat ze bij de ombudsman zijn geweest of gebruik<br />
hebben gemaakt van een andere klachtenregeling; het is gebleken dat<br />
die angst soms ook terecht was. Verder blijken (ernstige) klachten vaker<br />
voor te komen bij nieuw gestarte studierichtingen of differentiaties.<br />
De hogeschool heeft een inspanningsverplichting op zich genomen ten<br />
aanzien van studenten die de propedeuse hebben gehaald. Wanneer een<br />
student echter later in de opleiding alsnog onverhoopt tegenslag krijgt<br />
blijkt deze verplichting door opleidingen niet altijd serieus genomen te<br />
worden.<br />
Soms wordt de ombudsman ook ingeschakeld bij het omgaan met ‘lastige’<br />
studenten of hun ouders. Aandacht en een onafhankelijke opstelling<br />
blijken hierbij belangrijk te zijn.
lijst van afkortingen | Bijlage 10 109<br />
Bijlage 10: Lijst van afkortingen<br />
ABP Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds<br />
ARBO Arbeidsomstandigheden<br />
AO/IC Administratieve organisatie / internal control<br />
AOC Agrarisch opleidingencentrum<br />
ARBO Arbeidsomstandigheden<br />
CKV Culturele en kunstzinnige vorming<br />
CROHO Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs<br />
CRM Customer Relationship Management<br />
CWI Centrum voor Werk en Inkomen<br />
DUBO Duurzaam bouwen<br />
EDP Electronic Data Processing<br />
ERP Enterprise Resource Planning<br />
EU Europese Unie<br />
FTE Full Time Equivalent<br />
FUWASYS Functie Waarderings Systeem<br />
HBO Hoger beroepsonderwijs<br />
HEO Hoger Economisch Onderwijs<br />
HGZO Hoger Gezondheidszorgonderwijs<br />
HOVO Hoger Onderwijs voor Volwassenen<br />
HPO Hoger Pedagogisch Onderwijs<br />
HSAO Hoger Sociaal-Agogisch Onderwijs<br />
HTNO Hoger Technisch Onderwijs<br />
HRM Human Resources Management<br />
IB Groep Informatie Beheer Groep<br />
ICT Informatie- en communicatietechnologie<br />
INK Instituut voor Nederlandse Kwaliteit<br />
IHOL Infostructuur Hoger Onderwijs Limburg<br />
KNAW Koninklijke Academie van Wetenschappen<br />
KUO Kunstonderwijs<br />
MBO Middelbaar beroepsonderwijs<br />
MIS Management Informatie Systeem<br />
MKB Midden- en kleinbedrijf<br />
NQA Netherlands Quality Agency<br />
NVAO Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie<br />
NWO Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek<br />
OCW Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (Ministerie van)<br />
OUNL Open Universiteit Nederland<br />
PDCA Plan – Do – Check - Act<br />
P&C-cyclus Planning- en controlcyclus<br />
ROC Regionaal Opleidingencentrum<br />
SKO Stichting Kennisontwikkeling<br />
SOML Stichting Onderwijs Midden-Limburg<br />
SPH Sociaal-pedagogische hulpverlening<br />
UWV Uitvoeringsorganisatie voor reïntegratie en tijdelijk inkomen<br />
VBI Validerende en beoordelende instelling<br />
VO Voortgezet onderwijs<br />
VSNU Vereniging van Universiteiten<br />
WHO World Health Organization<br />
WHW Wet op het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek<br />
ZKOO Ziektekosten en inkomenstoeslag onderwijs- en onderzoekspersoneel
Redactie:<br />
Audit & Control Groep, Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Interviews:<br />
Franc Coenen Publiciteit, Stein<br />
Fotografie:<br />
Wim Smeets (interviews) | Dierk Hendriks<br />
Artworx:<br />
Stoere Binken Design, Maastricht<br />
Drukwerk:<br />
SchrijenLippertzHuntjens, Voerendaal / Stein<br />
HOGESCHOOL<br />
ZUYD<br />
Hogeschool <strong>Zuyd</strong><br />
Postbus 550<br />
6400 AN Heerlen<br />
www.hszuyd.nl
“HOGESCHOOL ZUYD is een kennisonderneming.<br />
Zij ontwerpt inspirerende, studentgerichte leeromgevingen<br />
voor initieel en post-initieel hoger beroepsonderwijs.<br />
De studiemogelijkheden die zij biedt zijn veelzijdig - qua<br />
inhoud en qua vorm. In haar nationaal en internationaal<br />
georiënteerde beroepsopleidingen legt de hogeschool de<br />
nadruk op kwaliteit en innovatie. Hogeschool <strong>Zuyd</strong> heeft<br />
een vitale functie voor de ontwikkeling van kennis, kunst<br />
en cultuur in haar omgeving - de Euregio. Zij verricht praktijkgericht<br />
onderzoek, ontwikkelt en verspreidt expertise.<br />
Zij functioneert binnen maatschappelijke netwerken en<br />
neemt deel aan cultuuruitingen voor diverse doelgroepen.<br />
De hogeschool is een flexibele organisatie, met aandacht<br />
voor mensen. Zij is inventief in het produceren van<br />
ideeën, effectief in het nastreven van toetsbare doelen”.
112 Hogeschool <strong>Zuyd</strong> | Profiel