deze presentatie - Peter Dedecker
deze presentatie - Peter Dedecker
deze presentatie - Peter Dedecker
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
De Oosterweel verbinding: het<br />
prototype van achterhaalde<br />
politieke beslissing<br />
Marc Goethals<br />
Cardioloog<br />
Cardiovasculair Centrum Aalst<br />
OLV Aalst
Transport<br />
Economen<br />
GEZONDHEIDS<br />
ECONOMEN<br />
Politieke Overheid<br />
(publieke opinie)<br />
Logistieke Sector<br />
ARTSEN<br />
ECONOMISCHE<br />
BATEN<br />
LOGISTIEKE<br />
INFRASTRUCTUUR<br />
ECOLOGISCHE +<br />
GEZONDHEIDSECONOMISCHE<br />
KOSTEN<br />
PREVENTIEVE<br />
GENEESKUNDE<br />
LEEFKWALITEIT
Oosterweel<br />
• Een oplossing voor de mobiliteits<br />
problemen van Antwerpen<br />
• Een oplossing voor de ontsluiting van de<br />
haven (Deurganckdok, Saefthingedok,…)<br />
• Een schakel in de logistieke obsessie van<br />
Vlaanderen<br />
• Een aanslag op het leefmilieu van de<br />
Antwerpenaar<br />
• Een bedreiging voor gans Vlaanderen
Logistiek<br />
• Vreet open ruimte (per<br />
werknemer 4x meer!)<br />
• Is extreem en ongecontroleerd<br />
vervuilend<br />
– Lawaaipollutie<br />
– Luchtpollutie<br />
• Creëert marginaal en<br />
ongezonde arbeid (vnl<br />
laaggeschoolde, nacht- en<br />
ploegen arbeid)<br />
• Verhoogt door overbelasting<br />
infrastructuur de bedrijfskosten<br />
van industriële productie<br />
• Vlaanderen heeft zeer weinig<br />
open ruimte!<br />
• De blootstelling van de<br />
bevolking is zeer intens:<br />
– Dichtst bevolkte regio van<br />
West Europa<br />
– Lintbebouwing/dicht wegennet<br />
• Laaggeschoolde arbeid in<br />
Vlaanderen is schaars<br />
• Laaggeschoolde arbeid is<br />
geen oplossing voor de lage<br />
werkzaamheidsgraad (50-65<br />
jaar)<br />
DUURZAME LOGISTIEK = CONTRADICTIO IN TERMINIS
LOGISTIEK<br />
AFSTAND TOT<br />
VERKEERSAS<br />
LAWAAIVERVUILING<br />
LUCHTVERVUILING
LAWAAI<br />
= hinderlijk geluid<br />
‘s Nachts: slaapverstoring<br />
Overdag: hinder (‘annoyance’)
SLAAPVERSTORING DOOR<br />
LAWAAI<br />
WHO LARES (2004)
HINDER (ANNOYANCE):<br />
WHO LARES, 2004
LAWAAI<br />
NACHT<br />
DAG<br />
<br />
SLAAP-<br />
VERSTORING<br />
HINDER of<br />
ANNOYANCE<br />
ZIEKTE<br />
DOOD
Waarom zijn wij zo kwetsbaar<br />
voor lawaai<br />
• Waarnemen van geluid vergt geen<br />
gerichte aandacht ( zien)<br />
• Het gehoor is ontworpen als een<br />
permanent functionerend ALARM<br />
SYSTEEM dat 24/24 uur actief is en in<br />
3 stappen werkt:<br />
1. Waarnemen van geluid (ook tijdens de slaap)<br />
is essentieel voor de overleving<br />
2. Analyse van het geluid<br />
3. Aangepaste reactie (bewust/AZS)<br />
Scheuch K et al. Reviews on Environmental Health 2003;18:185
Functies van de SLAAP<br />
• Slaap heeft een belangrijke herstelfunctie : er is een<br />
intense anabole activiteit in alle organen (oa GH piekt<br />
tijdens eerste helft van de nacht - SWS)<br />
• Bepaalde hersenfuncties (oa vorming en ordenen van<br />
het geheugen, plasticiteit van de hersenen) zijn<br />
exclusief voorbehouden aan de slaap!<br />
• Voor optimaal functioneren van ons afweersysteem is<br />
voldoende slaap onontbeerlijk (gevolg: vatbaarheid<br />
infectie/kanker)<br />
• Verstoring van de slaap is een zeer belangrijk effect<br />
van lawaai: slaapdeprivatie = dodelijk!<br />
• Chronisch slaaptekort = versneld verouderen
Lawaai zowel overdag als ‘s<br />
nachts is een ernstig probleem<br />
voor de (volks)gezondheid<br />
DE OBJECTIEVE<br />
GELUIDSBELASTING BLIJKT<br />
BELANGRIJKER DAN DE<br />
SUBJECTIEF ERVAREN HINDER
Net als met radioactieve<br />
straling of fijn stof…<br />
is het een illusie dat wie<br />
er doorheen slaapt of<br />
denkt er geen last van te<br />
hebben er niet ziek van<br />
wordt!
Nachtlawaai en Hypertensie<br />
SGS: Maschke et al, 2003
Nachtlawaai en Hypertensie: open raam<br />
SGS : Maschke et el, 2003
HYPERTENSION and TRAFFIC NOISE<br />
Women<br />
Men<br />
HYENA: Hypertension and Exposure to Noise Near Airports Environ Health Perspect 2008; 116:329
AMBP monitoring (HYENA)<br />
• If noise in preceding 15 min, BP<br />
significantly increased (diastolic BP + 6-7<br />
mm Hg)<br />
• No habituation<br />
• Threshold of 35 dBA Lamax<br />
• Therefore:<br />
– Sound insulation is ineffective<br />
– Frequency of events is most important factor<br />
Haralabidis et al EHJ 2008
Suppression of SWS and diabetes<br />
• SWS during NREM sleep is ‘restorative’<br />
• SWS may be related to glucose metabolism<br />
• SWS was selectively suppressed in young healthy people by<br />
acoustic stimuli without curtailing sleep duration or awakening the<br />
subject during 3 consecutive nights<br />
• Insulin sensitivity after IV glucose loading increased by 25% without<br />
compensatory increase in insulin secretion cfr weight gain of 8-13<br />
kilogram!<br />
• SWS is related to restoration of daytime glucose metabolism<br />
• Mechanism: sympathovagal balance<br />
• Supported by extensive epidemiological evidence linking poor sleep<br />
quality/short sleep duration to diabetes and insulin resistance
Tasali E et al 2008
Insulin sensitivity and amount of<br />
SWS<br />
Tasali et al 2008
Slaapduurverkorting/onderdrukken<br />
SWS/afname slaapefficientie<br />
Slaapduur verkorting<br />
Onderdrukken diepe slaap<br />
Afname slaapefficientie<br />
Insuline<br />
resistentie<br />
Hypertensie<br />
OSAS<br />
Viscerale<br />
obesitas<br />
Diabetes<br />
CV ziekte<br />
(Hartinfarct,<br />
CVA,..)<br />
Kanker
• Gebruik maken van gemeenschappelijke<br />
geluidsbelastingsindicatoren: Lden/Lnight<br />
• Strategische geluidsbelastingskaarten op<br />
30 juni 2007 voor<br />
– Agglomeraties > 250 000 inwoners<br />
– Wegen met > 6 miljoen voertuigen per jaar<br />
• Actieplannen voor beheersing van<br />
omgevingslawaai tegen 18 juli 2008
Afstand tot snelweg is cruciaal<br />
• < 100 m RR op cardiopulmonaire mortaliteit<br />
1.95 (Hoek et al. Lancet 2002)<br />
• Mortaliteit is evenredig met aantal voertuigen per<br />
24 h (Beelen et al. EHP2008)<br />
• Footprint op longontwikkeling reikt tot 1500 m<br />
langs beide zijden (Gauderman et al. 2007)<br />
• < 100 m snelweg RR op hoge calcium score<br />
(coronaire atheromatose) 1.67 (Hoffman et al.<br />
Circulation 2008)<br />
• Asthmatici in Oxfordstreet versus Hyde Park<br />
(McCreanor et al NEJM 2007)
Wetenschappelijke ‘prietpraat’
LUCHTVERVUILING<br />
• STIKSTOF OXYDE<br />
• ZWAVEL OXYDE<br />
• KOOLSTOF MONOXYDE<br />
• OZON<br />
• COMPLEXE KOOLWATERSTOFFEN<br />
(BENZEEN, etc)<br />
• Zwevend stof oa ‘FIJN STOF’
Loss in life expectancy<br />
attributable to anthropogenic<br />
PM2.5 [months]<br />
2000 2010 2020<br />
Loss in average statistical life expectancy<br />
due to identified anthropogenic PM2.5<br />
Average of calculations for 1997, 1999, 2000 & 2003 meteorologies
ZWEVEND STOF<br />
Natuurlijke bronnen<br />
Verbranding (diesel)
Myocardial Ischemia during 15-Minute Intervals of Exercise-Induced Stress and Exposure to<br />
Diesel Exhaust or Filtered Air in the 20 Subjects<br />
Mills N et al. N Engl J Med<br />
2007;357:1075-1082
Variation in TIME: Onset of MI and Hourly<br />
Concentrations of PM2.5<br />
Copyright ©2001 American Heart Association<br />
<strong>Peter</strong>s, A. et al. Circulation 2001;103:2810-2815
• Blootstellingsbereik: 3.4-28.3 µg/m³ PM2.5<br />
• Voor iedere 10 µg/m³ toename PM2.5:<br />
– Neemt risico op CV aandoening toe met 24% (HR<br />
1.24, CI 1.09-1.41<br />
– Neemt risico op overlijden aan een CV aandoening<br />
toe met 76% (HR 1.76,CI 1.25-2.42)<br />
– Neemt risico op CVA toe met 35% (HR 1.35, CI<br />
1.08-1.68)<br />
• Intra city variaties (locale contributie) zijn<br />
belangrijker dan inter city variaties (achtergrond)
Long term exposure to PM2.5 and risk<br />
Level of Exposure to Fine Particulate Matter and the Risk of Death from Cardiovascular Causes<br />
in Women<br />
of CV events in women (WHI)<br />
Miller K et al. N Engl J Med 2007;356:447-458<br />
Miller et al NEJM 2007 356 447
Risico’s van fijn stof pollutie<br />
• Toename van totale mortaliteit, mortaliteit tgv<br />
longziekten én hartziekten<br />
• Toename van hospitalisatie<br />
• Toename van risico op hartinfarct (piek 2h én 24<br />
h na blootstelling)<br />
– Vrijzetting inflammatoire substanties uit de long<br />
– Thrombogene effecten (plasminogeen activator)<br />
• Toename van kans op ontladen ICD (invloed op<br />
heart rate variability/OS tonus)
Enkele vaststellingen over ‘fijn stof’<br />
• PM10 is geen geschikte parameter voor luchtvervuiling<br />
door verkeer omdat:<br />
– PM10-2.5 (grove fractie) grotendeels van natuurlijke oorsprong<br />
is (WHO)<br />
– PM10-2.5 fractie niet correleert met CV morbiditeit/mortaliteit<br />
(WHI, 2007)<br />
• PM10 wordt dus uiteraard nauwelijks beinvloed door<br />
verkeer<br />
• PM10 wordt relatief intensief gemeten omdat er EU<br />
normen bestaan<br />
• In het kader van een MER (Oosterweel) wordt uitgegaan<br />
van interpolaties, vergelijkingen met andere meetpunten,<br />
bijna nooit van metingen ter plaatse
Enkele vaststellingen over ‘fijn<br />
stof’(2)<br />
• Voor PM10 is er een belangrijke<br />
grensoverschrijdende component<br />
• PM2.5 is vrijwel integraal het gevolg van<br />
menselijke activiteit (verbranding)<br />
• Voor de effecten van PM2.5 geldt dat de locale<br />
component (afstand tov de bron) belangrijker is<br />
dan de achtergrondvervuiling<br />
• De analyse van de samenstelling van PM2.5<br />
staat nog in de kinderschoenen
Enkele vaststellingen over ‘fijn<br />
stof’ (3)<br />
• PM2.5 wordt in Vlaanderen nauwelijks gemeten<br />
(6 meetpunten) omdat de EU richtlijn pas over 2<br />
jaar van kracht wordt<br />
• De nieuwe EU normen voor PM2.5 zijn een<br />
compromis dat tot stand is gekomen na<br />
langdurig lobby werk van de logistieke sector:<br />
tegen 2015 moet PM2.5 gehalte<br />
– In stedelijk gebied < 20 µg/m³<br />
– Op het grondgebied < 25 µg/m³<br />
• Veilige achtergrond niveau: 2 – 3 µg/m³ (WHO<br />
2005)
How far reaches air pollution of a high<br />
way<br />
Gaudermann et al The Lancet 2007; 369:571-577
Besluit<br />
• In Vlaanderen zijn geen betrouwbare<br />
meetgegevens voorhanden betreffende de<br />
bijdrage van het verkeer tot fijn stof<br />
vervuiling (PM2.5)<br />
• Oosterweel: ‘…tav de ontwerpdoelstelling<br />
voor PM2.5 is owv onvoldoende kennis<br />
over de achtergrondvervuiling geen<br />
evaluatie mogelijk..’ 1<br />
1: MER deelrapport lucht p 70
Besluit (2)<br />
• Vlaanderen is ook in overtreding met de<br />
EU richtlijn 2002/49 betreffende de<br />
beheersing van het omgevingslawaai<br />
• Dit betekent dat ook over de lawaaipollutie<br />
geen betrouwbare meetgegevens<br />
voorhanden zijn
Besluit (3)<br />
• Het ligt voor de hand dat de blootstelling van de<br />
bevolking aan lucht en lawaaipollutie tgv verkeer<br />
ENORM is:<br />
– Dichtst bevolkte regio van West Europa<br />
– Lint bebouwing en gebrek aan urbanisatie<br />
– CAFE: 13000 vroegtijdige overlijdens per jaar tgv<br />
PM2.5<br />
• De eerste prioriteit is het saneren van de huidige<br />
situatie: voor Antwerpen het overkoepelen van<br />
de volledige ring<br />
• Verdere uitbouw van bovengrondse logistieke<br />
infrastructuur is niet meer te verantwoorden
Besluit (4)<br />
• Enkel ondergrondse infrastructuur is nog<br />
mogelijk:<br />
– Minder beslag op open ruimte<br />
– Lawaaibeheersing<br />
– Beheersing van de luchtvervuiling: een<br />
technologische uitdaging
Community-Specific Proportion of 18-Year-Olds with a FEV1 below 80 Percent of the Predicted<br />
Value Plotted against the Average Levels of Pollutants from 1994 through 2000<br />
Percentage Adolescents with FEV1<br />
< 80% and various pollutants<br />
Gauderman W et al. N Engl J Med 2004;351:1057-1067<br />
OR for FEV1 < 80% = 4.9 in high PM2.5 environment
Mean Percent Changes in FEV1 and FVC during and after Exposure on Oxford Street and in Hyde<br />
Park<br />
Asthmatics walking in Hyde Park<br />
and in Oxford street…<br />
McCreanor J et al. N Engl J Med 2007;357:2348-2358<br />
McCreanor et al NEJM 2007357:2348-2358
Fijn Stof Vervuiling in België<br />
(PM2.5)<br />
• Belangrijkste bron: dieselroet tgv wegvervoer<br />
• 13 000 vroegtijdige doden/jaar (vgl verkeersdoden 2000/<br />
jaar)<br />
• Gemiddeld 36 maanden levensverkorting<br />
• Nabijheid van drukke verkeersas (snelwegen) is zeer<br />
belangrijk: sterftekans x 1.5, hart/longziekte als<br />
doodsoorzaak x 2!<br />
• Kans op infarct neemt toe met 75% per 10 microgram/m³<br />
PM2.5<br />
• Een snelweg veroorzaakt onherstelbare longschade bij<br />
kinderen over een strook van minstens 3 km!
Anthropogenic contribution to<br />
PM2.5<br />
2000 2010 2020<br />
Rural concentrations, annual mean [µg/m 3 ]<br />
from known anthropogenic sources excluding sec. org. aerosols<br />
Average of calculations for 1997, 1999, 2000 & 2003 meteorologies
Wat maakt Vlaanderen zo kwets<br />
baar voor PM2.5<br />
• Dichtst bevolkte regio van West Europa<br />
• Intens contact van bevolking met de<br />
vervuilende bron:<br />
– Lint bebouwing<br />
– Zeer dicht wegennet<br />
– File probleem<br />
– Toenemende druk naar 24 uren economie<br />
door verzadiging wegennet
The Meuse Valley Fog (1930)
Radioactiviteit in perifeer bloed na<br />
inhalatie van PM 0.1<br />
Nemmar et al. Circulation 2002 105 411
The<br />
Estimated<br />
Six<br />
Adjusted<br />
Cities<br />
Mortality-Rate<br />
Study:<br />
Ratios and<br />
Total<br />
Pollution<br />
Mortality<br />
Levels in the Six<br />
and<br />
Cities<br />
Annual Average of Air Pollution<br />
Dockery D et al. N Engl J Med 1993;329:1753-1759<br />
NEJM 1993 329 1753
Risk of CAC score > 75 percentile<br />
Hoffman et al. Circulation<br />
2007;116:489
Forearm Blood Flow 6 to 8 Hours after Exposures to Diesel Exhaust and Filtered Air<br />
Mills N et al. N Engl J Med 2007;357:1075-1082
Variation in Place: Living near a<br />
major road<br />
• Cardiopulmonary mortality is<br />
associated with living near a major<br />
road (RR 1.95 CI 1.09 – 3.53) within<br />
50 to 100 m<br />
• Cardiopulmonary mortality is less<br />
consistently associated with<br />
estimated ambient background<br />
pollution (RR 1.35 CI 0.9 – 2.12)<br />
The Lancet 2002; 360:1203-1209