30.08.07: pdf brochure 'Nationalisme en Turkse muziek' - Alert! - Xs4all
30.08.07: pdf brochure 'Nationalisme en Turkse muziek' - Alert! - Xs4all
30.08.07: pdf brochure 'Nationalisme en Turkse muziek' - Alert! - Xs4all
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
vakblad voor antifascist<strong>en</strong> sinds 1997, maart 2007, uitgave van AFA XXXX € 4,-<br />
NATIONALISME EN<br />
T U R K S E M U Z I E K
INHOUDSOPGAVE<br />
Voorwoord • Redactie <strong>Alert</strong>!<br />
'Kom bij ons, sluit je aan' • Ernst Haffmans<br />
Zing<strong>en</strong> <strong>en</strong> dans<strong>en</strong> voor het Osmaanse Rijk<br />
• John Postma<br />
'Het visitekaartje van Turkije Express'<br />
• Ernst Haffmans<br />
<strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische<br />
organisaties in Nederland<br />
3<br />
4<br />
22<br />
31<br />
36<br />
Publicaties over Grijze Wolv<strong>en</strong><br />
‘Antisemitisme <strong>en</strong> nationaal-socialisme in<br />
Turkije’, versch<strong>en</strong><strong>en</strong> in januari 2006, valt<br />
te bestell<strong>en</strong> door overmaking van 6,50<br />
euro (inclusief verz<strong>en</strong>dkost<strong>en</strong>) op giro<br />
6896749, <strong>Alert</strong>, Utrecht, o.v.v. antisemitisme.<br />
‘Pan-Turkisme in de polder’, versch<strong>en</strong><strong>en</strong> in<br />
februari 2005, valt te bestell<strong>en</strong> door overmaking<br />
van 6,50 euro (inclusief verz<strong>en</strong>dkost<strong>en</strong>)<br />
op giro 6896749, <strong>Alert</strong>, Utrecht,<br />
o.v.v. polder.<br />
Overzicht muzikant<strong>en</strong><br />
38<br />
Foto voorkant: Grijze Wolv<strong>en</strong>-troubadoer Ozan Nihat<br />
COLOFON<br />
Deze special van <strong>Alert</strong>! is e<strong>en</strong> uitgave van<br />
de Anti-Fascistische Actie Nederland <strong>en</strong> de<br />
Onderzoeksgroep Turks extreem-rechts<br />
<strong>Alert</strong>!<br />
Postbus 2884 • 3500 GW Utrecht • alertafa@xs4all.nl<br />
• www.alertafa.nl<br />
Postbus 2884 • 3500 GW Utrecht<br />
• onderzoeksgroep@xs4all.nl •<br />
www.alertafa.nl<br />
Redactie: Jero<strong>en</strong> Bosch, Ernst Haffmans <strong>en</strong> John<br />
Postma<br />
Lay-out: Mil<strong>en</strong>a Ergin<br />
Bestell<strong>en</strong>: maak € 4,- over op giro 6896749, t.n.v.<br />
<strong>Alert</strong>, Utrecht, o.v.v. muziek.<br />
‘Stop de Grijze Wolv<strong>en</strong>!, Turks extreemrechts’,<br />
versch<strong>en</strong><strong>en</strong> in 1997, valt te bestell<strong>en</strong><br />
door overmaking van 2,50 euro (inclusief<br />
verz<strong>en</strong>dkost<strong>en</strong>) op giro 6896749, <strong>Alert</strong>,<br />
Utrecht, o.v.v. extreem-rechts. Nog slechts<br />
<strong>en</strong>kele exemplar<strong>en</strong> voorradig.<br />
Stella Braam <strong>en</strong> Mehmet Ülger, ‘Grijze<br />
Wolv<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> zoektocht naar extreem-rechts’,<br />
Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 1997,<br />
eerste druk (nieuw). Te bestell<strong>en</strong> door<br />
overmaking van 5 euro (inclusief verz<strong>en</strong>dkost<strong>en</strong>)<br />
op giro 6896749, <strong>Alert</strong>, Utrecht,<br />
o.v.v. braam.<br />
‘Graue Wölfe, Islam und türkischer Staat,<br />
Hintergründe, Geldgeber und Ziele rechter<br />
und islamischer Grupp<strong>en</strong> unter Migrant<strong>en</strong><br />
und Migrantinn<strong>en</strong> in de BRD - Versuch einer<br />
Darstellung’, 27 pagina’s, GNN-Verlag,<br />
1994 (tweede hands). Te bestell<strong>en</strong> door<br />
overmaking van 2,50 euro (inclusief<br />
verz<strong>en</strong>dkost<strong>en</strong>) op giro 6896749, <strong>Alert</strong>,<br />
Utrecht, o.v.v. gnn.
V O O R W O O R D<br />
In deze <strong>brochure</strong> staat muziek als propaganda-instrum<strong>en</strong>t van de <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische<br />
Grijze Wolv<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal. Bij politiek-culturele bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> van Grijze Wolv<strong>en</strong> in Nederland spel<strong>en</strong><br />
optred<strong>en</strong>s van muzikant<strong>en</strong> namelijk e<strong>en</strong> belangrijke rol. Nederlandse betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> die bij dergelijke<br />
optred<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> rol spel<strong>en</strong> als bijvoorbeeld subsidiegever <strong>en</strong> zaalverhuurder, zijn doorgaans niet in staat<br />
om het politieke karakter van de concert<strong>en</strong> juist te beoordel<strong>en</strong>. Dit komt bov<strong>en</strong>al omdat bij deze<br />
politiek-culturele bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> volledig of overweg<strong>en</strong>d in de <strong>Turkse</strong> taal wordt gecommuniceerd.<br />
Nederlandse betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> zijn deze taal veelal niet machtig. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> ontbreekt het h<strong>en</strong> meestal<br />
aan afdo<strong>en</strong>de k<strong>en</strong>nis van de politieke geschied<strong>en</strong>is van Turkije, waardoor m<strong>en</strong> ook de in muziek<br />
gebruikte symboliek <strong>en</strong> thematiek moeilijk kan interpreter<strong>en</strong>.<br />
Kortom, de Nederlandstalige buit<strong>en</strong>wereld heeft e<strong>en</strong> zeer beperkt beeld van het politiek-culturele<br />
concertprogramma bij Grijze Wolv<strong>en</strong>-manifestaties. Deze nationalist<strong>en</strong> depolitiser<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
steevast hun bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>. Zodo<strong>en</strong>de mak<strong>en</strong> de manifestaties van de <strong>Turkse</strong> extreem-nationalist<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> onschuldige indruk, want het zou immers slechts gaan om ‘culturele’ ontmoeting<strong>en</strong>. Deze<br />
inschatting is echter onjuist, zoals we in deze <strong>brochure</strong> lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong>. Het gaat feitelijk om teg<strong>en</strong> integratie<br />
gerichte politieke manifestaties die niet thuis hor<strong>en</strong> in de Nederlandse sam<strong>en</strong>leving.<br />
In het eerste artikel van deze <strong>brochure</strong> ‘Muzikale oorlog bij de Grijze Wolv<strong>en</strong>’ wordt onder meer<br />
ingegaan op de visie van <strong>Turkse</strong> extreem-nationalist<strong>en</strong> op cultuur <strong>en</strong> wordt de thematiek van<br />
liedtekst<strong>en</strong> van diverse Grijze Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>. Deze liedtekst<strong>en</strong> k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> zich frequ<strong>en</strong>t<br />
door haat, racisme <strong>en</strong> het verheerlijk<strong>en</strong> van het Turk<strong>en</strong>dom. In het tweede artikel ‘Zing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
dans<strong>en</strong> voor het Osmaanse Rijk’ komt één specifieke vorm van <strong>Turkse</strong> muziek aan bod. Osmaanse<br />
militaire marsmuziek is immers zeer populair onder de Wolv<strong>en</strong>.<br />
In het derde artikel ‘Het visitekaartje van Turkije Express’ wordt besprok<strong>en</strong> hoe door de lokale ambt<strong>en</strong>arij<br />
<strong>en</strong> politiek gereageerd wordt op politiek-culturele manifestaties van de Grijze Wolv<strong>en</strong>. De<br />
diverse reacties blijk<strong>en</strong> doorgaans niet te getuig<strong>en</strong> van zeer veel daadkracht teg<strong>en</strong> het <strong>Turkse</strong> nationalisme.<br />
Dit blijkt onder andere uit de subsidies die verstrekt word<strong>en</strong> door geme<strong>en</strong>tes aan optred<strong>en</strong>s<br />
van <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische artiest<strong>en</strong>. Maar ook het klaarblijkelijk gemak, waarmee ‘witte’<br />
culturele instelling<strong>en</strong> wolv<strong>en</strong>-gezelschapp<strong>en</strong> uitnodig<strong>en</strong>, <strong>en</strong> de weigerachtigheid van de ambt<strong>en</strong>arij<br />
<strong>en</strong> de politiek om de confrontatie aan te gaan met het nationalisme in de <strong>Turkse</strong> geme<strong>en</strong>schap<br />
in Nederland wijz<strong>en</strong> in deze richting. Zoud<strong>en</strong> blanke racistische bands met overheidssubsidie op<br />
culturele festivals optred<strong>en</strong>, dan was de stilte vast niet zo oorverdov<strong>en</strong>d geweest. Nationalisme is in<br />
de <strong>Turkse</strong> geme<strong>en</strong>schap wijd verbreid. Daardoor is de stap naar het extreem-nationalisme onder<br />
invloed van de wolv<strong>en</strong>-muziek door <strong>Turkse</strong> jonger<strong>en</strong> snel gemaakt. Wij hop<strong>en</strong> met deze <strong>brochure</strong><br />
inzicht te bied<strong>en</strong> in deze materie <strong>en</strong> handvatt<strong>en</strong> aan te reik<strong>en</strong> voor activist<strong>en</strong>, overhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere<br />
betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> t<strong>en</strong>einde deze ontwikkeling van extreem-nationalistische mobilisering e<strong>en</strong> halt toe te<br />
roep<strong>en</strong>.<br />
De redactie<br />
3
'KOM BIJ ONS, SLUIT JE AAN'<br />
MUZIKALE OORLOG BIJ DE GRIJZE WOLVEN<br />
Bij politiek-culturele bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> van Grijze Wolv<strong>en</strong> in Nederland spel<strong>en</strong> optred<strong>en</strong>s van<br />
muzikant<strong>en</strong> e<strong>en</strong> belangrijke rol. De muziek di<strong>en</strong>t namelijk, zoals we in dit artikel zull<strong>en</strong><br />
aanton<strong>en</strong>, ter versterking van de Grijze Wolv<strong>en</strong>-beweging. Person<strong>en</strong> <strong>en</strong> instanties die het Turks<br />
niet machtig zijn, maar wel betrokk<strong>en</strong> zijn bij deze extreem-nationalistische bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>,<br />
kunn<strong>en</strong> de betek<strong>en</strong>is van de muziek moeilijk inschatt<strong>en</strong>. Zo word<strong>en</strong> lokale politici, goedwill<strong>en</strong>de<br />
burgervaders <strong>en</strong> pers door de organisator<strong>en</strong> nogal e<strong>en</strong>s om de tuin geleid. Vooral ook<br />
omdat organisator<strong>en</strong> over het algeme<strong>en</strong> b<strong>en</strong>adrukk<strong>en</strong> dat het zou gaan om cultuur <strong>en</strong> gezelligheid,<br />
niet om politiek. De Onderzoekgroep<br />
Turks extreem-rechts zal in dit artikel lat<strong>en</strong><br />
zi<strong>en</strong> dat de muziek in de <strong>Turkse</strong> extreemnationalistische<br />
beweging wel degelijk expliciete<br />
politieke standpunt<strong>en</strong> verkondigt. Ter<br />
illustratie word<strong>en</strong> fragm<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van liedtekst<strong>en</strong><br />
weergegev<strong>en</strong>.<br />
Aankondiging van het culturele programma<br />
tijd<strong>en</strong>s het tweede congres van de TFN op 23<br />
mei 1998. Daarop staat de afbeelding aan van<br />
de dan reeds gestorv<strong>en</strong> MHP-leider Türkes <strong>en</strong><br />
twee k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong>de slogans: ‘Mijn leider, we volg<strong>en</strong><br />
je pad’ <strong>en</strong> ‘Cultuur <strong>en</strong> Ideal<strong>en</strong>avond<strong>en</strong>’.<br />
Op 11 juni 2006 trad de Nederlands-<strong>Turkse</strong><br />
rapgroep Arka Sokak op bij het door de<br />
geme<strong>en</strong>te Utrecht gesubsidieerde cultureel<br />
festival ‘Turkije Express’. De Onderzoeksgroep<br />
Turks extreem-rechts vond Arka Sokak niet<br />
pass<strong>en</strong>d voor e<strong>en</strong> cultureel programma dat<br />
onder andere tot doel had de sociale integratie<br />
in de stad Utrecht te bevorder<strong>en</strong>. De<br />
tekst van de het lied ‘Turk<strong>en</strong>, Koerd<strong>en</strong>’ stelt<br />
namelijk op e<strong>en</strong> zeer agressieve <strong>en</strong> haatdrag<strong>en</strong>de<br />
wijze de Koerdische kwestie in Turkije<br />
c<strong>en</strong>traal. Arka Sokak rapt onder meer: “Weet<br />
je hoe het afloopt met e<strong>en</strong> uitzinnige hond,<br />
die word<strong>en</strong> e<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> gepakt <strong>en</strong> krijg<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> kogel door hun kop. Onze soldat<strong>en</strong> zull<strong>en</strong><br />
jullie toch wel uitroei<strong>en</strong>, het <strong>Turkse</strong> volk<br />
heeft e<strong>en</strong> bloedhekel aan jullie”. (1)<br />
Dat Arka Sokak dergelijk nationalistische<br />
4 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
muziek t<strong>en</strong> gehore br<strong>en</strong>gt, is niet bijzonder verrass<strong>en</strong>d daar zij zich beweegt in Turks<br />
extreem-nationalistische kring<strong>en</strong>. Zo trad de band bijvoorbeeld op 20 mei 2006 op tijd<strong>en</strong>s<br />
e<strong>en</strong> culturele bije<strong>en</strong>komst in Old<strong>en</strong>zaal. Deze bije<strong>en</strong>komst werd georganiseerd door twee<br />
ver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong> in Tw<strong>en</strong>te die tot het netwerk van <strong>Turkse</strong> Federatie Nederland (TFN) behor<strong>en</strong>.<br />
Ook TFN-voorzitter Güv<strong>en</strong> Isçi werd nadrukkelijk als gast aangekondigd. De TFN is de<br />
overkoepel<strong>en</strong>de mantelorganisatie van de Grijze Wolv<strong>en</strong> in Nederland. (2)<br />
Op haar brief aan de organisator van Turkije Express kreeg de Onderzoeksgroep e<strong>en</strong> reactie<br />
waaruit bleek dat de organisator niet zat te wacht<strong>en</strong> op tekst<strong>en</strong> als ‘Turk<strong>en</strong>, Koerd<strong>en</strong>’. Zij<br />
stelde bij monde van produc<strong>en</strong>t Aart van Bolhuis: “Wat betreft de tekst van het lied ‘Türk,<br />
Kürt’ lijkt het ons dat de strekking daarvan voor ons festival inderdaad niet pass<strong>en</strong>d is. (…)<br />
Wij hebb<strong>en</strong> de groep van onze zorg op de hoogte gesteld.” Zover de Onderzoeksgroep<br />
heeft kunn<strong>en</strong> nagaan is ‘Turk<strong>en</strong>, Koerd<strong>en</strong>’ tijd<strong>en</strong>s Turkije Express niet t<strong>en</strong> gehore bracht.<br />
De Onderzoeksgroep mocht ook k<strong>en</strong>nis nem<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> reactie van band-lid Erkan<br />
Coskunsu naar aanleiding van de brief aan de organisator. Deze brief was namelijk online<br />
gebracht op de website van de Onderzoeksgroep. (3) Coskunsu gaat in zijn reactie nauwelijks<br />
inhoudelijk in op de door de Onderzoeksgroep naar vor<strong>en</strong> gebrachte feit<strong>en</strong>. Over de<br />
al eerder g<strong>en</strong>oemde bije<strong>en</strong>komst in Old<strong>en</strong>zaal zegt Coskunsu: “Er was folklore dans, et<strong>en</strong>,<br />
drink<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> super gezellige TURKIJE festival wat niets met iets extreems heeft te mak<strong>en</strong>,<br />
want daar pas ik voor.” Deze passage is interessant omdat het de standaardreactie is van<br />
Turks extreem-rechts, wanneer kritiek wordt geuit op het nationalistische karakter van hun<br />
politiek-culturele bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />
CULTUUR-OORLOG<br />
Doorgaans ontk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> Grijze Wolv<strong>en</strong> het politieke karakter van hun bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>. Zij<br />
stell<strong>en</strong> vaak dat het <strong>en</strong>kel gaat om het belev<strong>en</strong> van cultuur <strong>en</strong> gezelligheid. Zo kond<strong>en</strong> we<br />
naar aanleiding van e<strong>en</strong> Grijze Wolv<strong>en</strong>-bije<strong>en</strong>komst in het Gelderse Oosterhout dit jaar<br />
bijvoorbeeld lez<strong>en</strong>: “Organisator Fikri Can ontk<strong>en</strong>t de aanwezigheid van Grijze Wolv<strong>en</strong><br />
op het feest. (…) We hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> binding met politiek. De muzikant<strong>en</strong> zijn hartstikke<br />
beroemd.” (4) De woordvoerder van de TFN bij het vierde congres van deze federatie vond:<br />
“We mak<strong>en</strong> er sam<strong>en</strong> e<strong>en</strong> leuke dag van met veel optred<strong>en</strong>s van artiest<strong>en</strong>. Het gaat om de<br />
gezelligheid” <strong>en</strong> “Erdan ontk<strong>en</strong>t t<strong>en</strong> stelligste dat zijn TFN e<strong>en</strong> extreem-rechtse beweging is.<br />
De bije<strong>en</strong>komst in D<strong>en</strong> Bosch was volg<strong>en</strong>s hem vooral e<strong>en</strong> culturele ontmoeting.” (5)<br />
Echter, cultuur <strong>en</strong> gezelligheid zijn bij Grijze Wolv<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> onschuldige aangeleg<strong>en</strong>heid.<br />
Cultuur wordt, net zozeer als de (politieke) toesprak<strong>en</strong> door TFN-leiders <strong>en</strong> kopstukk<strong>en</strong><br />
van de Partij van de Nationalistische Actie (MHP) bij bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>, ingezet om te werv<strong>en</strong><br />
voor de <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische beweging. Daarnaast wordt met het aanbied<strong>en</strong> van<br />
e<strong>en</strong> cultureel programma beoogd het publiek te bind<strong>en</strong> aan de <strong>Turkse</strong> cultuur. Beïnvloeding<br />
van de <strong>Turkse</strong> migrant<strong>en</strong> in Europa door ‘vreemde’ cultuur di<strong>en</strong>t namelijk teg<strong>en</strong> te word<strong>en</strong><br />
gegaan - de <strong>Turkse</strong> cultuur zou immers superieur zijn. De Grijze Wolv<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> hun cultuur<br />
daarom uiterst serieus, e<strong>en</strong> culturele uiting staat gelijk aan e<strong>en</strong> politiek statem<strong>en</strong>t. E<strong>en</strong><br />
passage uit het boek ‘Basisprincipes’ (Temel Görüsler) van de in 1997 overled<strong>en</strong> leider van<br />
5
de MHP, Alparslan Türkes, laat zi<strong>en</strong> waarom het de Wolv<strong>en</strong> ernst is: “Hed<strong>en</strong> t<strong>en</strong> dage woedt<br />
er over de gehele aardbol, tuss<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de naties, e<strong>en</strong> onuitgesprok<strong>en</strong> maar hevige<br />
strijd: e<strong>en</strong> oorlog tuss<strong>en</strong> cultur<strong>en</strong>. M<strong>en</strong> kan nog zoveel bolwerk<strong>en</strong> innem<strong>en</strong>, <strong>en</strong> e<strong>en</strong> leger<br />
slag na slag toebr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, zolang m<strong>en</strong> het hart <strong>en</strong> de geest van de natie niet verovert, is het<br />
land niet verlor<strong>en</strong>. Het is e<strong>en</strong> onweerlegbaar feit dat m<strong>en</strong> onderdeel is van de natie waartoe<br />
m<strong>en</strong> verkiest te behor<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong> culturele oorlog streeft elke natie ernaar de taal, de religie,<br />
de tradities <strong>en</strong> de nationale <strong>en</strong> geestelijke waard<strong>en</strong> van de andere naties te vernietig<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
deze te vervang<strong>en</strong> door haar eig<strong>en</strong> culturele waard<strong>en</strong>.” (6)<br />
Optred<strong>en</strong> van Ozan Arif in de Arnhemse Türkiyem-moskee<br />
op 19 maart 2005. De jonger<strong>en</strong> in de zaal begroett<strong>en</strong> Arif<br />
tijd<strong>en</strong>s het concert hartstochtelijk met de leus ‘Grijze Wolf Arif.’<br />
GENRES<br />
De optred<strong>en</strong>s van muzikant<strong>en</strong><br />
zijn e<strong>en</strong> belangrijk <strong>en</strong> onmisbaar<br />
onderdeel van het culturele programma<br />
bij bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> van<br />
Grijze Wolv<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> deel van<br />
dergelijke artiest<strong>en</strong> zijn muzikaal te<br />
plaats<strong>en</strong> in de zog<strong>en</strong>aamde troubadours-traditie<br />
(asik-traditie). Deze<br />
volkszangers war<strong>en</strong> oorspronkelijk<br />
bard<strong>en</strong> die rondtrokk<strong>en</strong> <strong>en</strong> volkslieder<strong>en</strong><br />
t<strong>en</strong> gehore bracht<strong>en</strong>. Zij<br />
begeleid<strong>en</strong> zichzelf op de baglama<br />
(e<strong>en</strong> bepaald type saz). De diverse<br />
saz-instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn e<strong>en</strong> soort<br />
zessnarige gitar<strong>en</strong>. Het bek<strong>en</strong>dste voorbeeld van e<strong>en</strong> extreem-nationalistische <strong>Turkse</strong> asik is<br />
de Grijze Wolv<strong>en</strong>-icoon Ozan Arif (Arif Sirin, zie het zwarte kader op pagina 19). Naast<br />
het asik-g<strong>en</strong>re zijn er ook extreem-nationalistische muzikant<strong>en</strong> die gebruikmak<strong>en</strong> van<br />
andere muziek-g<strong>en</strong>res. Het betreft hier met name het pop-g<strong>en</strong>re, andere volksmuziektyp<strong>en</strong><br />
(zoals Ozan Nihat dat bijvoorbeeld in praktijk br<strong>en</strong>gt) <strong>en</strong> marsmuziek. De meeste muzikant<strong>en</strong><br />
beperk<strong>en</strong> zich overig<strong>en</strong>s niet tot één g<strong>en</strong>re. Daarnaast zijn er vanaf de jar<strong>en</strong> neg<strong>en</strong>tig <strong>Turkse</strong><br />
(extreem-)nationalistische muzikant<strong>en</strong> in opkomst die gebruikmak<strong>en</strong> van het rap-g<strong>en</strong>re.<br />
Voorbeeld<strong>en</strong> van dergelijke rappers <strong>en</strong> rapgroep<strong>en</strong> zijn Sert Müslümanlar (‘Harde Moslims’),<br />
Mehmet Borukcu <strong>en</strong> Cartel (all<strong>en</strong> afkomstig uit Duitsland).<br />
T<strong>en</strong>slotte tred<strong>en</strong> bij politiek-culturele bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> van Grijze Wolv<strong>en</strong> in Nederland regelmatig<br />
mehter-orkest<strong>en</strong> op. Deze traditionele bands zijn afgeleid van militaire orkest<strong>en</strong> uit de<br />
Osmaanse tijd. Ze spel<strong>en</strong> marsmuziek <strong>en</strong> zijn zeer populair bij <strong>Turkse</strong> extreem-nationalist<strong>en</strong><br />
omdat ze “de dag<strong>en</strong> van <strong>Turkse</strong> macht <strong>en</strong> glorie tijd<strong>en</strong>s het Osmaanse Rijk in herinnering<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>”. (7) In dit artikel zal niet word<strong>en</strong> ingegaan op de mehter-muziek. (8)<br />
IK HUIL OM MIJN LEIDER<br />
Op diverse manier<strong>en</strong> drag<strong>en</strong> de muzikant<strong>en</strong> het gedachtegoed van de <strong>Turkse</strong> extreem-<br />
6 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
nationalist<strong>en</strong> uit. Ze br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s concert<strong>en</strong><br />
de Grijze Wolv<strong>en</strong>-groet <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
Grijze Wolv<strong>en</strong>-symbol<strong>en</strong> op hun kleding.<br />
Op hun cd’s <strong>en</strong> cassettebandjes treff<strong>en</strong> we<br />
tev<strong>en</strong>s Grijze Wolv<strong>en</strong>-symbol<strong>en</strong> <strong>en</strong> -slogans<br />
aan. Vaak wordt de <strong>Turkse</strong> vlag afgebeeld<br />
om loyaliteit aan de <strong>Turkse</strong> staat te betuig<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> mooi voorbeeld van zo’n product is de<br />
cassette ‘We moet<strong>en</strong> e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>heid zijn, Ik<br />
huil om mijn leider’ van de zanger Ozan<br />
Alparslan. Op de voorzijde van het hoesje<br />
van de cassette treff<strong>en</strong> we de <strong>Turkse</strong> vlag<br />
aan <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vlag met drie halve man<strong>en</strong>, e<strong>en</strong><br />
symbool van de Grijze Wolv<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
maakt de zanger op het hoesje het Grijze Wolv<strong>en</strong>-tek<strong>en</strong>. Voor de ‘analfabete’ muziekliefhebber<br />
lijkt er voor de zekerheid aan de achterkant van het hoesje nogmaals e<strong>en</strong> hand afgebeeld<br />
die het Grijze Wolv<strong>en</strong>-tek<strong>en</strong> maakt. E<strong>en</strong> vergissing mak<strong>en</strong> over de politieke gezindheid van<br />
deze zanger lijkt meer dan uitgeslot<strong>en</strong>.<br />
Op sommige geluidsdragers wordt het pan-Turkistische ideaal van Turan onder de aandacht<br />
gebracht. Turan verwijst naar “de ver<strong>en</strong>iging van alle volker<strong>en</strong> van <strong>Turkse</strong> afstamming die<br />
e<strong>en</strong> gebied bewon<strong>en</strong> dat zich uitstrekt van het oostelijke Middellandse Zeegebied tot aan<br />
Sinkiang in China <strong>en</strong> van de Wolga in Rusland<br />
tot in zuid-Anatolië”. (9) E<strong>en</strong> voorbeeld van e<strong>en</strong><br />
dergelijke product is de cassette ‘Heimwee naar<br />
Turan’ van Ozan Arif. Op deze cassette treff<strong>en</strong> we<br />
e<strong>en</strong> kaartje aan waarop Turkije, de voormalige <strong>Turkse</strong><br />
sovjet-republiek<strong>en</strong> <strong>en</strong> Arm<strong>en</strong>ië zijn uitgelicht. Ook<br />
in muziekclips drag<strong>en</strong> Grijze Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong><br />
hun extreem-rechtse gezindheid uit. In Nederland<br />
is de clip van het lied ‘Overmand door e<strong>en</strong> gloei<strong>en</strong>d<br />
verdriet‘ van Mustafa Yildizdogan niet onbek<strong>en</strong>d. In<br />
deze clip wordt voormalig MHP-leider Türkes herdacht<br />
door onder meer beeld<strong>en</strong> van di<strong>en</strong>s begraf<strong>en</strong>is<br />
te ton<strong>en</strong>. De lokale Amsterdamse tv-z<strong>en</strong>der <strong>Turkse</strong><br />
Omroep Stichting (TOS, e<strong>en</strong> TFN-organisatie)<br />
zond deze clip in 1997 uit. (10)<br />
Abdullah Sari tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst<br />
van de TFN in Huiz<strong>en</strong> op 23 maart<br />
1997.<br />
DUBBELE FUNCTIES<br />
Sommige zangers hebb<strong>en</strong> officiële functies binn<strong>en</strong><br />
de idealistische beweging. Zo zat Ozan Arif korte<br />
tijd in het <strong>Turkse</strong> parlem<strong>en</strong>t voor de MHP <strong>en</strong> het<br />
7
Amsterdamse TFN-kopstuk Abdullah Sari zit <strong>en</strong> zat bij tal van Grijze Wolv<strong>en</strong>-clubs in het<br />
bestuur. Het gezag van dergelijke person<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische<br />
beweging wordt door deze dubbelfuncties vergroot. Dit versterkt vanzelfsprek<strong>en</strong>d hun<br />
wervingskracht. Ozan Arif heeft overig<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> deel van zijn prestige moet<strong>en</strong> inlever<strong>en</strong>,<br />
omdat hij vanwege kritiek op het bestuur van de MHP op instructie van di<strong>en</strong>s huidige<br />
leider Devlet Bahçeli uit de partij werd gezet. Arif noemde de houding van de MHP tijd<strong>en</strong>s<br />
haar deelname aan de coalitieregering met de Partij van Democratisch Links (DSP) <strong>en</strong> de<br />
NEDERLAND<br />
De Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong> die in Nederland optred<strong>en</strong>, zijn voor het overgrote deel afkomstig<br />
uit Duitsland <strong>en</strong> Turkije. Er zijn maar weinig Nederlandse Grijze Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong><br />
van <strong>en</strong>ige standing. De bek<strong>en</strong>dste <strong>Turkse</strong> muzikant<strong>en</strong> afkomstig uit Nederland die<br />
(ook) verker<strong>en</strong> in het <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische milieu zijn de Roermondse Ozan<br />
(Dursun) Çelebi <strong>en</strong> de Tw<strong>en</strong>tse Ozan Ömer Kadan. De beroemdste Grijze Wolv<strong>en</strong>muzikant<strong>en</strong><br />
die in Nederland hebb<strong>en</strong> opgetred<strong>en</strong> zijn Ozan Arif <strong>en</strong> Mustafa Yildizdogan.<br />
Zij ded<strong>en</strong> dit beid<strong>en</strong> nog respectievelijk in 2005 <strong>en</strong> 2006. Opvall<strong>en</strong>d is dat de grootste<br />
concert<strong>en</strong> vooral in Rijswijk in het Partyc<strong>en</strong>trum Els<strong>en</strong>burg plaatsvind<strong>en</strong>. Regelmatig<br />
organiser<strong>en</strong> het Haagse Turks-Islamitische Culturele Stichting D<strong>en</strong> Haag (Turks: Türk<br />
Islam Kültür Vakfi) <strong>en</strong> andere TFN-organisaties uit Zuid-Holland daar grote politiek-culturele<br />
manifestaties. Op 12 maart 2006 trad<strong>en</strong> in Els<strong>en</strong>burg bijvoorbeeld Ahmet Safak <strong>en</strong><br />
Ahmet Yilmaz op. De Utrechtse TFN-voorzitter Güv<strong>en</strong> Isçi was daarbij van de partij.<br />
Ozan Ömer Kadan (links) <strong>en</strong> Ozan Çelebi tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> concert bij e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst<br />
van de TFN in Beverwijk op 28 maart 1998. Op die dag was ook<br />
Abdullah Sari van de partij. Het concert werd deels uitgezond<strong>en</strong> door de TOS.<br />
8 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
Moederland Partij (ANAP) e<strong>en</strong> “overgave”, omdat in zijn og<strong>en</strong> de MHP te veel compromiss<strong>en</strong><br />
aanging. (11) Arif stond in deze visie niet alle<strong>en</strong>.<br />
VIJANDIGHEID<br />
E<strong>en</strong> ander belangrijk, zo niet het belangrijkste, elem<strong>en</strong>t waarmee de muzikant<strong>en</strong> hun<br />
extreem-nationalistische gezindte manifester<strong>en</strong> zijn hun liedtekst<strong>en</strong>. In deze tekst<strong>en</strong> id<strong>en</strong>tificer<strong>en</strong><br />
zij zich met het gedachtegoed van de MHP <strong>en</strong> de idealistische beweging. E<strong>en</strong><br />
mooie sam<strong>en</strong>vatting van het <strong>Turkse</strong> nationalisme in de woord<strong>en</strong> van Türkes luidt: “De liefde<br />
voor de <strong>Turkse</strong> natie, <strong>en</strong> loyaliteit <strong>en</strong> di<strong>en</strong>stbaarheid aan de <strong>Turkse</strong> staat.” (12) De belangrijkste<br />
onderdel<strong>en</strong> van deze ideologie zijn Turks nationalisme/Turkisme, vreemdeling<strong>en</strong>haat,<br />
racisme, e<strong>en</strong> anti-democratische gezindheid <strong>en</strong> het strev<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> zeer machtige <strong>en</strong> sterk<br />
reguler<strong>en</strong>de staat. (13) Deze onderdel<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> frequ<strong>en</strong>t aan bod in de liedtekst<strong>en</strong> van de<br />
Grijze Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong>. Nationalisme komt in liedtekst<strong>en</strong> vaak aan de orde in relatie tot<br />
door Wolv<strong>en</strong> veronderstelde bedreiging<strong>en</strong> voor de e<strong>en</strong>heid van de <strong>Turkse</strong> staat. Je struikelt in<br />
de tekst<strong>en</strong> over vijand<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere boemann<strong>en</strong>. Zo behor<strong>en</strong> communist<strong>en</strong>, de Koerdische<br />
‘separatist<strong>en</strong>’ met als opperduivel PKK-leider Abdullah Öcalan, Arm<strong>en</strong>iërs, Russ<strong>en</strong>, Amerika,<br />
de EU <strong>en</strong> de Iraakse Koerd<strong>en</strong> tot de populairste. In e<strong>en</strong> flink aantal van de besprok<strong>en</strong> tekst<strong>en</strong><br />
kom<strong>en</strong> we deze vijand-beeld<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>. Verwacht van de Grijze Wolv<strong>en</strong> niet teveel zoetgevooisd<br />
gezong<strong>en</strong> liefdesliedjes, zij verker<strong>en</strong> geestelijk veeleer in oorlogssfer<strong>en</strong>.<br />
Daarnaast kom<strong>en</strong> in de tekst<strong>en</strong> uiteraard nog andere onderwerp<strong>en</strong> aan de orde die deel<br />
uitmak<strong>en</strong> van het gedachtegoed <strong>en</strong> de politieke cultuur van de MHP. E<strong>en</strong> populair thema<br />
is bijvoorbeeld de verering van Alparslan Türkes.<br />
LIEDTEKSTEN<br />
Hieronder word<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal fragm<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van liedtekst<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong> van aantal Wolv<strong>en</strong>muzikant<strong>en</strong>,<br />
die in de periode 1993-2006 minst<strong>en</strong>s e<strong>en</strong>maal in Nederland hebb<strong>en</strong> opgetred<strong>en</strong>.<br />
Uitzondering hierop is Nefret-Z; van wie onduidelijk is of hij in Nederland concert<strong>en</strong><br />
heeft gegev<strong>en</strong>. (14) De meeste tekst<strong>en</strong> zijn afkomstig van cassettes <strong>en</strong> cd’s. Van de<br />
meeste Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong> waarvan liedtekst<strong>en</strong> word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong> zijn de muziekdragers in<br />
Nederland te koop. Sommige van de besprok<strong>en</strong> tekst<strong>en</strong> zijn afkomstig van websites, waarop<br />
liedtekst<strong>en</strong> <strong>en</strong> gedicht<strong>en</strong> van de bewuste zangers staan.<br />
ETNISCHE EN RELIGIEUZE MINDERHEDEN<br />
Met de opkomst van de PKK <strong>en</strong> de Koerdische kwestie in de jar<strong>en</strong> tachtig kwam de strijd<br />
teg<strong>en</strong> deze organisatie in het handel<strong>en</strong> van de Grijze Wolv<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal te staan. Veel Grijze<br />
Wolv<strong>en</strong> nam<strong>en</strong> gewap<strong>en</strong>derhand deel aan het bestrijd<strong>en</strong> van de PKK. Na de verkiezingswinst<br />
van de MHP in 1999 verklaarde Devlet Bahçeli, de huidige leider van de MHP, dat<br />
Abdullah Öcalan zo snel mogelijk opgehang<strong>en</strong> moest word<strong>en</strong>, het Koerdische “separatisme<br />
moest word<strong>en</strong> uitgeroeid” <strong>en</strong> de PKK-leiding in Irak, Iran, Syrië <strong>en</strong> Griek<strong>en</strong>land geëlimineerd<br />
di<strong>en</strong>de te word<strong>en</strong>. Tot grote droef<strong>en</strong>is <strong>en</strong> woede van de Grijze Wolv<strong>en</strong> bleef Öcalan<br />
in lev<strong>en</strong> door de afschaffing van de doodstraf in Turkije.<br />
9
In de tweede helft van de<br />
jar<strong>en</strong> neg<strong>en</strong>tig kon de <strong>Turkse</strong><br />
staat niet langer volhoud<strong>en</strong><br />
dat Koerd<strong>en</strong> eig<strong>en</strong>lijk ‘Berg-<br />
Turk<strong>en</strong>’ war<strong>en</strong>. De Grijze<br />
Wolv<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> daardoor<br />
ook erk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> dat er zoiets als<br />
Koerd<strong>en</strong>, Laz<strong>en</strong> <strong>en</strong> Tsjerkess<strong>en</strong><br />
bestond<strong>en</strong>. Vanaf 1999 word<strong>en</strong><br />
de nam<strong>en</strong> van minderhed<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>oemd in tekst<strong>en</strong> van de<br />
Grijze Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong>.<br />
Maar ook deze minderhed<strong>en</strong><br />
blijk<strong>en</strong> in de liedtekst<strong>en</strong><br />
als puntje bij paaltje komt<br />
‘gewoon’ Turk<strong>en</strong> te zijn.<br />
In de liedtekst ‘Team Speciale<br />
Operatie’ van Ozan Nihat wordt gesprok<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> zekere Sahin. Daarmee wordt zeer<br />
waarschijnlijk Ibrahim Sahin bedoeld. Sahin was verwikkeld in de Susurluk-affaire in 1996<br />
<strong>en</strong> was plaatsvervang<strong>en</strong>d chef van de afdeling voor speciale operaties verbond<strong>en</strong> aan het<br />
hoogste politiedepartem<strong>en</strong>t van Turkije. (15) Kortom, Sahin was e<strong>en</strong> van de hoogste chefs<br />
van de contra-guerilla. (16) De para-militaire contraguerilla werd met name ingezet bij de<br />
bestrijding van Koerdische nationalistische groepering<strong>en</strong> (onder andere de PKK) <strong>en</strong> Turks<br />
links. E<strong>en</strong> deel van de teams Speciale Operaties, met name de zog<strong>en</strong>aamde A-teams, was<br />
afgelad<strong>en</strong> met Grijze Wolv<strong>en</strong>.<br />
Team Speciale Operaties<br />
Eerbetoon aan de overled<strong>en</strong> MHP-leider Türkes op e<strong>en</strong> cassette<br />
van Ozan Nihat. Di<strong>en</strong>s sterfdag ontbreekt overe<strong>en</strong>komstig de<br />
werkelijkheid op de grafste<strong>en</strong>. Volg<strong>en</strong>s de Grijze Wolv<strong>en</strong> is Türkes<br />
blijkbaar onsterfelijk.<br />
Voor het eeuwige voortbestaan van de <strong>Turkse</strong> id<strong>en</strong>titeit,<br />
voor de rust, de vrede van de natie,<br />
voor de ondeelbare e<strong>en</strong>heid van het vaderland,<br />
levert ze strijd, het team Speciale Operaties.<br />
Met aan het hoofd de parel van het vaderland, Sahin,<br />
de kwelling van roedels jakhalz<strong>en</strong>, Sahin,<br />
de voorman van de heldhaftige Grijze Wolv<strong>en</strong>, Sahin,<br />
verovert ze de hart<strong>en</strong>, het team Speciale Operaties.<br />
Ozan Nihat vindt: de parasiet<strong>en</strong>,<br />
de luiz<strong>en</strong> die het bloed uit de natie zuig<strong>en</strong>,<br />
de hoer<strong>en</strong>hond<strong>en</strong> die de naam PKK drag<strong>en</strong>,<br />
10 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
die gaan eraan, dat doet het team Speciale Operaties.<br />
Tekst: Ozan Nihat, 4 januari 1998. Oorspronkelijke titel: Özel harekat.<br />
Vertaling uit het Turks van het tweede, achtste <strong>en</strong> neg<strong>en</strong>de (= laatste) couplet.<br />
Het lied ‘Hiervoor zal om verantwoording word<strong>en</strong> gevraagd’ over Abdullah Öcalan valt<br />
mom<strong>en</strong>teel te download<strong>en</strong> van de website van de Unie van <strong>Turkse</strong> Culturele Ver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong><br />
in Europa (ATB). Het mp3-bestand is bereikbaar via e<strong>en</strong> plaatje waarop e<strong>en</strong> gemaskerde <strong>en</strong><br />
militair uitzi<strong>en</strong>de persoon Öcalan met e<strong>en</strong> mes heeft onthoofd. Wat het “verantwoording”<br />
aflegg<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s de ATB voor consequ<strong>en</strong>ties zou moet<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>, mag daarmee duidelijk<br />
zijn. De ATB is e<strong>en</strong> organisatie die gelieerd is aan de Grote E<strong>en</strong>heids Partij (BBP) uit Turkije.<br />
De extreem-nationalistische BBP is e<strong>en</strong> afsplitsing van de MHP. T<strong>en</strong>slotte: Apo = Abdullah<br />
Öcalan.<br />
Hiervoor zal om verantwoording word<strong>en</strong> gevraagd<br />
!!!wild<strong>en</strong> jullie soms het vaderland, man!!!<br />
!!!wild<strong>en</strong> jullie soms het vaderland, man, van de baby in zijn wieg!!!<br />
hiervoor zal die hond van e<strong>en</strong> Apo om verantwoording word<strong>en</strong> gevraagd<br />
Tekst: Asik Sefai, 1999. Oorspronkelijke titel: Bu hesap sorulacak. Vertaling uit<br />
het Turks van het twaalfde couplet.<br />
In de liedtekst ‘Wit of zwart’ van Ozan Arif wordt verwez<strong>en</strong> naar Antalya. In deze kuststad<br />
op<strong>en</strong>de minister-presid<strong>en</strong>t Erdogan eind 2004 e<strong>en</strong> religieus complex. Het bestaat uit e<strong>en</strong><br />
moskee, e<strong>en</strong> kerk <strong>en</strong> e<strong>en</strong> synagoge. Het complex kwam mede tot stand door politieke druk<br />
van Nederland. Nederland kon die druk uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong>, omdat zij in de tweede helft van 2004<br />
het voorzitterschap van de EU bezat. In die periode werd over de toetreding van Turkije<br />
gestemd. Religieuze vrijheid is overduidelijk teg<strong>en</strong> het zere be<strong>en</strong> van Ozan Arif. Met ‘u’<br />
wordt in de tekst overig<strong>en</strong>s minister-presid<strong>en</strong>t Erdogan bedoeld. ‘Wit’ in de tekst verwijst<br />
naar de Gerechtigheids- <strong>en</strong> Ontwikkelingspartij (Adalet ve Kalkinma Parti, AKP) van<br />
Erdogan. Ak betek<strong>en</strong>t namelijk wit in het Turks.<br />
Wit of zwart<br />
U koos e<strong>en</strong> ‘priester’ <strong>en</strong> e<strong>en</strong> ‘rabbi’ aan uw zijde,<br />
de ‘imam’ stond al paraat, u werd hun leider,<br />
in Antalya op<strong>en</strong>de u e<strong>en</strong> tuin der religies,<br />
u vertelde verhaaltjes over verandering, over wit,<br />
wat zwart is, hebt u deze natie mooi voor wit verkocht.<br />
11
En de roz<strong>en</strong> in de tuin schot<strong>en</strong> op <strong>en</strong> geur<strong>en</strong>!<br />
De missionariss<strong>en</strong> reiz<strong>en</strong> stad <strong>en</strong> land af, lijkt het wel,<br />
dankzij jou leest de hele familie nu de bijbel,<br />
u vertelde verhaaltjes over verandering, over wit,<br />
wat zwart is, hebt u deze natie mooi voor wit verkocht.<br />
Talabani, Barzani, we gaan eraan kapot,<br />
in Ankara krijg<strong>en</strong> die flikkers e<strong>en</strong> vorstelijk onthaal,<br />
Wat is er aan de hand De ernst van de staat wordt e<strong>en</strong> farce!<br />
U vertelde verhaaltjes over verandering, over wit,<br />
wat zwart is, hebt u deze natie mooi voor wit verkocht.<br />
Tekst: Ozan Arif, 6 maart 2005. Oorspronkelijke titel: Ak mi Kara mi<br />
Vertaling uit het Turks van het 26ste, 27ste <strong>en</strong> 29ste couplet.<br />
Nefret-Z poseert op het binn<strong>en</strong>werk van zijn cd<br />
'Hardcore Moslem'.<br />
In de tekst ‘Grijze Wolv<strong>en</strong>’ van rapper<br />
Nefret-Z (alias Zafer) wordt opgeroep<strong>en</strong> om<br />
zich aan te sluit<strong>en</strong> bij de Grijze Wolv<strong>en</strong>beweging.<br />
Het lied staat overig<strong>en</strong>s tev<strong>en</strong>s<br />
op e<strong>en</strong> cd van de Duits-<strong>Turkse</strong> islamitischnationalistische<br />
rap-band Sert Müslümanlar<br />
(‘Harde Moslims’). (17) Op diverse cassettes/<br />
cd’s van deze band staan bandled<strong>en</strong> afgebeeld<br />
die het Grijze Wolv<strong>en</strong>-tek<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>. Ook<br />
e<strong>en</strong> ander lied van Sert Müslümanlar ‘Dit<br />
land is van ons’ mag niet onvermeld blijv<strong>en</strong>.<br />
De Koerdische kwestie staat c<strong>en</strong>traal in dit<br />
lied, dat inhoudelijke raakvlakk<strong>en</strong> heeft met<br />
het lied ‘Turk<strong>en</strong>, Koerd<strong>en</strong>’ van Arka Sokak.<br />
De Duits-<strong>Turkse</strong> rappers m<strong>en</strong><strong>en</strong> dat “broeders”<br />
niet met elkaar di<strong>en</strong><strong>en</strong> te vecht<strong>en</strong>. Het<br />
land is immers van “iedere<strong>en</strong>”, aldus Sert<br />
Müslümanlar. Arka Sokak komt met hetzelfde<br />
argum<strong>en</strong>t: “Turk<strong>en</strong>, Koerd<strong>en</strong>, we zijn allemaal broeders”. De ‘Harde Moslims’ gaan er<br />
echter aan voorbij dat niet “iedere<strong>en</strong>” in Turkije zoals zij veronderstell<strong>en</strong> zich als Turk ziet<br />
<strong>en</strong> zich id<strong>en</strong>tificeert met het kemalistische project dat de <strong>Turkse</strong> Republiek heet. De Duitse<br />
rappers lat<strong>en</strong> overig<strong>en</strong>s christelijke burgers van Turkije buit<strong>en</strong> beschouwing. Zij noem<strong>en</strong><br />
alle<strong>en</strong> Turk<strong>en</strong>, Koerd<strong>en</strong>, Laz<strong>en</strong> <strong>en</strong> Tsjerkess<strong>en</strong> als broeders. Blijkbaar hebb<strong>en</strong> bevolkingsgroep<strong>en</strong><br />
als jod<strong>en</strong>, Arm<strong>en</strong>iërs, Griek<strong>en</strong> <strong>en</strong> Assyriërs ge<strong>en</strong> recht om als zodanig in Turkije te<br />
lev<strong>en</strong>. (18) Deze verdrijvingsvisie is k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong>d voor <strong>Turkse</strong> racist<strong>en</strong> die ‘hun’ land will<strong>en</strong><br />
ontdo<strong>en</strong> van iedere<strong>en</strong> die in hun og<strong>en</strong> niet Turks is.<br />
12 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
E<strong>en</strong> andere overe<strong>en</strong>komst tuss<strong>en</strong> ‘Turk<strong>en</strong>, Koerd<strong>en</strong>’ <strong>en</strong> ‘Grijze Wolv<strong>en</strong>’ is dat de beide uitvoer<strong>en</strong>de<br />
bands het gevaar, dat wil zegg<strong>en</strong> de motor achter het Koerdische conflict, buit<strong>en</strong><br />
Turkije d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> te vind<strong>en</strong>:<br />
Wie de Koerd<strong>en</strong> opzette teg<strong>en</strong> de Turk<strong>en</strong> was e<strong>en</strong> vijand.<br />
Wie Turks <strong>en</strong> Koerdisch vanaf zijn geboorte k<strong>en</strong>de<br />
was e<strong>en</strong> geheim ag<strong>en</strong>t van buit<strong>en</strong>landse herkomst<br />
(Arka Sokak, 2004)<br />
<strong>en</strong>,<br />
Onze vijand is buit<strong>en</strong> onze gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong><br />
We mak<strong>en</strong> het makkelijk voor h<strong>en</strong><br />
(…)<br />
Lat<strong>en</strong> we Europa voorbij strev<strong>en</strong> <strong>en</strong> verslaan<br />
(Sert Müslümanlar, 2003)<br />
Grijze Wolv<strong>en</strong><br />
Grijze Wolv<strong>en</strong>… Grijze Wolv<strong>en</strong>… Grijze Wolv<strong>en</strong>… Grijze Wolv<strong>en</strong><br />
Gelukkig is hij die zich Turk noemt<br />
Gelukkig is hij die zich Turk noemt<br />
(…)<br />
Nefret, de <strong>Turkse</strong> psychopaat, onverbiddelijk, altijd reuze sterk,<br />
Hardcore-moslim, geeft je raad<br />
Mijn kruistocht kan niemand stopp<strong>en</strong>,<br />
Onze vijand<strong>en</strong> breek ik e<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> de bott<strong>en</strong><br />
Bov<strong>en</strong> aan de mast wappert onze vlag,<br />
Hardcore-moslim staat op mijn jas<br />
Het antwoord komt direct uit het geweer<br />
Allah, geef mij de kracht om vol te houd<strong>en</strong>,<br />
Want alle<strong>en</strong> zo kan het ons lukk<strong>en</strong><br />
Grijze Wolv<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> nu nooit alle<strong>en</strong><br />
Kom bij ons, sluit je aan, we br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> je naar binn<strong>en</strong><br />
Grijze Wolv<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> nu nooit alle<strong>en</strong><br />
Kom bij ons, sluit je aan, we br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> je naar binn<strong>en</strong><br />
13
Tekst: Nefret-Z, 2003. Oorspronkelijke titel: Graue Wölfe. Deel van het begin<br />
<strong>en</strong> het midd<strong>en</strong> van de tekst.<br />
VERERING VAN ALPARSLAN TÜRKES<br />
Op 4 april 1997 stierf Alparslan Türkes, e<strong>en</strong> ex-kolonel die in zijn dertigjarige politieke<br />
carrière e<strong>en</strong> onuitwisbare stempel op de <strong>Turkse</strong> politiek heeft wet<strong>en</strong> te drukk<strong>en</strong>. Türkes was<br />
de onbetwiste leider van de MHP. In e<strong>en</strong> treurmars na de dood van Türkes liep<strong>en</strong> maar<br />
liefst e<strong>en</strong> miljo<strong>en</strong> fanatieke, rouw<strong>en</strong>de Grijze Wolv<strong>en</strong> door Ankara. Vanuit Nederland reisd<strong>en</strong><br />
tuss<strong>en</strong> de 80 <strong>en</strong> 100 Grijze Wolv<strong>en</strong> op 6 april naar de begraf<strong>en</strong>is van Türkes. Abdullah Sari,<br />
de to<strong>en</strong>malige voorzitter van de TOS, die de lofzang van Mustafa Yildizdogan ‘Overmand<br />
door e<strong>en</strong> gloei<strong>en</strong>d verdriet’ op<br />
Türkes uitzond, bevond zich<br />
onder de aanwezig<strong>en</strong>. De dood<br />
van Türkes leidde tot e<strong>en</strong><br />
flink aantal nieuwe lieder<strong>en</strong><br />
over deze held van de Grijze<br />
Wolv<strong>en</strong>. Het lied ‘Onder jouw<br />
bevel’ van Ozan Arif gaat tev<strong>en</strong>s<br />
in op het anti-communisme.<br />
De term basbug is vertaald met<br />
Mustafa Yildizdogan treedt op bij e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst van Grijze Wolv<strong>en</strong><br />
in Europa in april 2003. Op de achtergrond aan de linkerkant e<strong>en</strong><br />
portret van de huidige MHP-voorzitter Devlet Bahçeli, rechts di<strong>en</strong>s<br />
voorganger Alparslan Türkes.<br />
Overmand door e<strong>en</strong> gloei<strong>en</strong>d verdriet<br />
In mist <strong>en</strong> nevel kwam<strong>en</strong> de Wolv<strong>en</strong><br />
In Ankara bije<strong>en</strong><br />
He<strong>en</strong> ging de imponer<strong>en</strong>de Plataan<br />
Maar miljo<strong>en</strong><strong>en</strong> lat<strong>en</strong> hem niet alle<strong>en</strong><br />
Overmand door e<strong>en</strong> gloei<strong>en</strong>d verdriet<br />
Dat ook door de sneeuw niet wordt gesmoord<br />
Uit miljo<strong>en</strong><strong>en</strong> kel<strong>en</strong> klinkt e<strong>en</strong>sgezind:<br />
De Opperbevelhebbers lev<strong>en</strong> voort<br />
opperbevelhebber. Deze term<br />
is e<strong>en</strong> eretitel die alle<strong>en</strong> wordt<br />
gebruikt voor Türkes. Basbug<br />
is de <strong>Turkse</strong> equival<strong>en</strong>t van het<br />
begrip Führer dat voor Hitler<br />
werd aangew<strong>en</strong>d.<br />
Tekst: Mustafa Yildizdogan, 1997. Oorspronkelijke titel: Yandi Yürekler Yandi.<br />
Vertaling uit het Turks van het eerste <strong>en</strong> vierde (= laatste) couplet.<br />
14 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
Onder jouw bevel<br />
Mijn Opperbevelhebber, als jij er niet was, was alles voorbij.<br />
Dan was Turkije al lang communistisch.<br />
Maar dankzij jou is de jeugd volwass<strong>en</strong>.<br />
Mijn Opperbevelhebber, onder jouw, ja jouw bevel staan wij.<br />
Tekst: Ozan Arif, 29 oktober 1982. Oorspronkelijke titel: Emrindeyiz.<br />
Vertaling uit het Turks van het vijfde couplet.<br />
De <strong>Turkse</strong> wereld zal haar Opperbevelhebber niet verget<strong>en</strong><br />
Vier april 1997<br />
De <strong>Turkse</strong> wereld zal haar Opperbevelhebber niet verget<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> groot man is overled<strong>en</strong><br />
De <strong>Turkse</strong> wereld zal haar Opperbevelhebber niet verget<strong>en</strong><br />
De <strong>Turkse</strong> natie zal haar leider niet verget<strong>en</strong><br />
Je liet je spor<strong>en</strong> achter in de geschied<strong>en</strong>is der Turk<strong>en</strong><br />
Je liet boek<strong>en</strong> vol tekst<strong>en</strong> achter<br />
Je liet Ozan Çelebi verlang<strong>en</strong>d achter<br />
De <strong>Turkse</strong> wereld zal haar Opperbevelhebber niet verget<strong>en</strong><br />
De <strong>Turkse</strong> natie zal haar leider niet verget<strong>en</strong><br />
Tekst: Ozan Çelebi, 6 april 1997. Oorspronkelijke titel: Türk dünyasi basbugunu<br />
unutmaz. Vertaling uit het Turks van het eerste <strong>en</strong> laatste (= vijfde)<br />
couplet.<br />
Gezeg<strong>en</strong>de karavaan<br />
Ozan Nihat vindt: die heldhaftige Heerser,<br />
tegelijkertijd leider, èn recruut, èn commandant,<br />
die voorop loopt in de karavaan, Opperbevelhebber Alparslan,<br />
heeft nu e<strong>en</strong> speciale plaats in het hart.<br />
De heldhaftige Grijze Wolv<strong>en</strong>, Mann<strong>en</strong> van het Ideaal<br />
drukk<strong>en</strong> nu hun stempel op deze eeuw.<br />
Tekst: Ozan Nihat, 27 januari 1994. Oorspronkelijke titel: Kutlu kervan.<br />
Vertaling uit het Turks van het zesde (= laatste) couplet.<br />
15
ANTI-COMMUNISME<br />
De MHP was in de tweede helft van de jar<strong>en</strong> zev<strong>en</strong>tig e<strong>en</strong> ‘single issue’-partij. Het <strong>en</strong>ige<br />
wat voor deze partij telde was het anti-communisme. De aanhangers van de MHP zag<strong>en</strong> de<br />
communist<strong>en</strong> immers als het grootste gevaar voor de integriteit van de <strong>Turkse</strong> staat. Vanaf<br />
de jar<strong>en</strong> tachtig kwam<strong>en</strong> daar de PKK <strong>en</strong> de islamist<strong>en</strong> bij.<br />
Drie ramp<strong>en</strong><br />
Deze wereld zit met drie ramp<strong>en</strong> in haar maag!<br />
Amerika, rood Rusland <strong>en</strong> rood China.<br />
Onrust stok<strong>en</strong> do<strong>en</strong> ze alledrie graag,<br />
Amerika, rood Rusland <strong>en</strong> rood China.<br />
Tekst: Ozan Arif, 18 maart 1985. Oorspronkelijke titel: Üç bela. Vertaling uit<br />
het Turks van het eerste couplet.<br />
In de onderstaande tekst van Ozan Nihat ‘Wie zijn er communist’ wordt het communisme<br />
in verbinding gebracht met vrijmetselaars <strong>en</strong> jod<strong>en</strong>. Dergelijke opvatting<strong>en</strong> zijn afkomstig<br />
uit antisemitische propaganda geïmporteerd vanuit het West<strong>en</strong> naar Turkije. In de jar<strong>en</strong><br />
zestig was de <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische beweging overig<strong>en</strong>s sterker gericht teg<strong>en</strong> het<br />
kapitalisme <strong>en</strong> de vrijmetselarij dan daarna. Het anti-kapitalisme zwakte to<strong>en</strong> af onder druk<br />
van het establishm<strong>en</strong>t, die haar belang<strong>en</strong> niet geschaad wilde zi<strong>en</strong>. Zie voor e<strong>en</strong> anti-communistische<br />
tekst ook het bov<strong>en</strong>staande lied ‘Onder jouw bevel’ van Ozan Arif.<br />
Wie zijn er communist<br />
Als je vraagt wie allemaal, makker,<br />
Schorpio<strong>en</strong><strong>en</strong>, muiz<strong>en</strong>, slang<strong>en</strong>, reptiel<strong>en</strong>, die zijn communist.<br />
Waar je maar smerigheid ziet, makker,<br />
Daar zit overduidelijk e<strong>en</strong> communist.<br />
Rood links valt met ge<strong>en</strong> p<strong>en</strong> te beschrijv<strong>en</strong>.<br />
Zal ik over dat handjevol smiecht<strong>en</strong> maar zwijg<strong>en</strong><br />
Wie voor wat bott<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> paar bakk<strong>en</strong> hond<strong>en</strong>voer<br />
gehoorzaamt aan L<strong>en</strong>in, aan Mao, die is communist.<br />
De islamhaat van jod<strong>en</strong> houdt nooit op.<br />
Zijn vrijmetselaars soms anders dan rooi<strong>en</strong><br />
Je had toch dat zwijn met zijn <strong>en</strong>e oog,<br />
die Moshe Dayan, die de pijp uitging, die is communist.<br />
16 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
Tekst: Ozan Nihat, 5 december 1985. Oorspronkelijke titel: Kimler komünist.<br />
Vertaling uit het Turks van het eerste, vierde <strong>en</strong> vijfde couplet.<br />
TURANISME/PAN-TURKISME<br />
“Het pan-Turkisme streeft naar de<br />
ver<strong>en</strong>iging van alle volker<strong>en</strong> van<br />
<strong>Turkse</strong> afstamming die e<strong>en</strong> gebied<br />
bewon<strong>en</strong> dat zich uitstrekt van het<br />
oostelijke Middellandse Zeegebied<br />
tot aan Sinkiang in China <strong>en</strong> van<br />
de Wolga in Rusland tot in zuid-<br />
Anatolië” <strong>en</strong> het Turanisme “w<strong>en</strong>st<br />
de ver<strong>en</strong>iging van alle <strong>Turkse</strong>,<br />
Mongoolse <strong>en</strong> Fins-Ugrische<br />
volker<strong>en</strong> die in het gebied lev<strong>en</strong><br />
Pan-Turkistische cassettehoes van Ozan Arif. dat door de pan-Turanist<strong>en</strong> Turan<br />
wordt g<strong>en</strong>oemd. Uitgangspunt van<br />
beide stroming<strong>en</strong> is de verme<strong>en</strong>de<br />
gezam<strong>en</strong>lijke oorsprong van de te ver<strong>en</strong>ig<strong>en</strong> volker<strong>en</strong> in C<strong>en</strong>traal-Azië <strong>en</strong> de superioriteit<br />
van het <strong>Turkse</strong> ras.” (19)<br />
Onze roem<br />
Nihat vindt: tot de bestemming is bereikt,<br />
tot de Grote <strong>Turkse</strong> Unie is gesticht,<br />
tot aan Turan, in het licht van de koran,<br />
volg<strong>en</strong> wij dit pad, <strong>en</strong> verandert onze richting niet.<br />
Tekst: Ozan Nihat, 26 oktober 1997. Oorspronkelijke titel: Ünümüz bizim.<br />
Vertaling van het vijfde (= laatste couplet).<br />
DE TURKSE NATIE, IDENTITEIT EN VLAG<br />
De <strong>Turkse</strong> vlag, e<strong>en</strong> brandpunt van het <strong>Turkse</strong> nationalisme, is uiteraard als thema niet<br />
voorbij gegaan aan de <strong>Turkse</strong> extreem-nationalist<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> voorbeeld volgt hieronder. Op het<br />
hoesje van de cassette van Mehmet Borukcu waarop het lied ‘De <strong>Turkse</strong> vlag’ staat, kom<strong>en</strong><br />
we e<strong>en</strong> citaat teg<strong>en</strong> van de racistische pan-Turkist Nihal Atsiz. (20)<br />
De <strong>Turkse</strong> vlag<br />
Mijn rode, rode <strong>Turkse</strong> vlag<br />
mijn rode, rode <strong>Turkse</strong> vlag<br />
17
jij b<strong>en</strong>t alles wat ik heb<br />
jij b<strong>en</strong>t mijn ziel, mijn <strong>Turkse</strong> vlag<br />
Tekst: Mehmet Borukcu. Oorspronkelijke titel: Albayrak. Vertaling van het<br />
vierde couplet.<br />
We zull<strong>en</strong> [dat] blijv<strong>en</strong><br />
we hebb<strong>en</strong> zo vaak verzet gebod<strong>en</strong> aan de dood<br />
wij hebb<strong>en</strong> er alles voor over gehad<br />
we hebb<strong>en</strong> ons hart verpand aan de ster <strong>en</strong> halve maan<br />
we zijn als Turk gebor<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat zull<strong>en</strong> we blijv<strong>en</strong><br />
dat zull<strong>en</strong> we blijv<strong>en</strong>, dat zull<strong>en</strong> we blijv<strong>en</strong>, we zijn als Turk gebor<strong>en</strong> <strong>en</strong> Turk<br />
zull<strong>en</strong> we blijv<strong>en</strong><br />
we zull<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> <strong>en</strong> weer opstaan<br />
we zijn als Turk gebor<strong>en</strong> <strong>en</strong> Turk zull<strong>en</strong> we blijv<strong>en</strong><br />
onder het mom van integratie<br />
gaat het eig<strong>en</strong>lijk om assimilatie<br />
zelfs als het eindigt met de dood<br />
dan nog gaan we hier nooit mee akkoord<br />
dit soort spelletjes hebb<strong>en</strong> op ons ge<strong>en</strong> vat<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> dat ze ons zo ongeveer<br />
als e<strong>en</strong> kudde schap<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> hoed<strong>en</strong><br />
laat die maar rustig in die waan<br />
wij staan in vuur <strong>en</strong> vlam voor de vlag<br />
die liefde, die verz<strong>en</strong>gt ons hart<br />
Tekst: Mehmet (alias Mehmet Borukcu), 2005. Oorspronkelijke titel:<br />
Kalacagiz. Vertaling uit het Turks van e<strong>en</strong> deel van het tweede couplet.<br />
Rapper Borukcu schudt MHP-leider Bahçeli de<br />
hand tijd<strong>en</strong>s het 9e congres van de <strong>Turkse</strong> Federatie<br />
België in mei 2004 in Dils<strong>en</strong>-Lanklaar (België).<br />
EEN LEUKE DAG<br />
Zoals blijkt uit de voorbeeld<strong>en</strong> hierbov<strong>en</strong>,<br />
hebb<strong>en</strong> de lieder<strong>en</strong> van Grijze Wolv<strong>en</strong>muzikant<strong>en</strong><br />
bepaald ge<strong>en</strong> verstrooi<strong>en</strong>de tekst<strong>en</strong>.<br />
Deze liedtekst<strong>en</strong> drag<strong>en</strong> e<strong>en</strong> expliciete<br />
politieke boodschap uit: ze verwoord<strong>en</strong> in<br />
verschill<strong>en</strong>de opzicht<strong>en</strong> de ideologie van de<br />
Grijze Wolv<strong>en</strong>. Lieder<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> daarmee<br />
word<strong>en</strong> aangemerkt als e<strong>en</strong> onmisbaar propaganda-instrum<strong>en</strong>t,<br />
vooral ook omdat bij<br />
de Wolv<strong>en</strong>-bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> meestal veel tijd<br />
18 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
OZAN ARIF, DE IDEALISTISCHE OMBUDSMAN<br />
Ozan Arif is gebor<strong>en</strong> in 1953 in de <strong>Turkse</strong> stad Giresun. Van zijn cd’s <strong>en</strong> cassettebandjes werd<strong>en</strong><br />
er in de jar<strong>en</strong> neg<strong>en</strong>tig massa’s verkocht. Nadat Arif vanwege zijn kritiek op de leiding van de<br />
MHP uit de partij werd gezet, liep de verkoop van zijn muziek behoorlijk terug. Hij verkoopt<br />
circa 35% minder cd’s <strong>en</strong> cassettes. E<strong>en</strong> andere Wolv<strong>en</strong>-muzikant, Ahmet Yilmaz, die Arif<br />
steunde, werd ook uit de partij gezet. Ook Yilmaz’ verkoop liep terug. Hoewel de populariteit<br />
van Arif wat is afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, is hij altijd invloedrijk geweest binn<strong>en</strong> de idealistische beweging.<br />
Op de vraag of de idealist<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s zijn concert<strong>en</strong> zegg<strong>en</strong> wat h<strong>en</strong> dwars zit, antwoordde Arif<br />
dat ze dat niet alle<strong>en</strong> bij zijn concert<strong>en</strong> do<strong>en</strong>, maar ook op straat. “Overal waar ze me kunn<strong>en</strong><br />
bereik<strong>en</strong> do<strong>en</strong> ze hun beklag. U kunt me rustig gelov<strong>en</strong> als ik zeg dat ik iedere avond zo’n<br />
45-50 emails beantwoord. En dan heb ik het nog niet over de briev<strong>en</strong>. Sinds het he<strong>en</strong>gaan<br />
van onze Opperbevelhebber b<strong>en</strong> ik gewoon e<strong>en</strong> klaagmuur geword<strong>en</strong>, <strong>en</strong> dat is echt ge<strong>en</strong><br />
overdrijving.” (21)<br />
In 2006 bracht Ozan Arif zijn laatste cd uit: ‘Wit of zwart’. Op deze cd richt Arif zich sterk tot<br />
de idealistische beweging. Dat is in bijna de helft van de lieder<strong>en</strong> het geval. Tev<strong>en</strong>s wordt AKPleider<br />
Erdogan stevig aangevall<strong>en</strong> (zie het lied ‘Wit of zwart’, pp. 11-12). Op de hoes van de cd<br />
treff<strong>en</strong> we daarop aansluit<strong>en</strong>d e<strong>en</strong> aangepast logo aan van de AK-partij. De driftig schijn<strong>en</strong>de<br />
gloeilamp waarmee de AKP zich manifesteert, is getransformeerd tot e<strong>en</strong> vraagtek<strong>en</strong>.<br />
Aan Arif is de ontwikkeling om minderhed<strong>en</strong> bij de naam te noem<strong>en</strong> niet voorbijgegaan.<br />
Eerst kwam hij nog met verhull<strong>en</strong>de passages als “Mijn <strong>Turkse</strong> broeders in het oost<strong>en</strong> die<br />
d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> dat ze tot e<strong>en</strong> andere stam hor<strong>en</strong>”. Op zijn laatste cd heet het echter: “Koerd<strong>en</strong>, Laz<strong>en</strong>,<br />
Tsjerkess<strong>en</strong>, Allemaal kruiderij van de <strong>Turkse</strong> pot”. Dat er minderhed<strong>en</strong> zijn, wordt nu blijkbaar<br />
wel erk<strong>en</strong>d door Arif. Echter, ze behor<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s hem allemaal tot het <strong>Turkse</strong> ras. In het<br />
lied ‘Id<strong>en</strong>titeit’, tev<strong>en</strong>s van de laatste cd, gaat Arif daar nog e<strong>en</strong>s uitgebreid op in.<br />
Wat is dat voor geklets over sub- <strong>en</strong> superid<strong>en</strong>titeit<br />
Zo prat<strong>en</strong> ze in het West<strong>en</strong><br />
Dat zijn heid<strong>en</strong><strong>en</strong>, her<strong>en</strong><br />
De <strong>en</strong>ige id<strong>en</strong>titeit in Turkije is het Turk<strong>en</strong>dom, her<strong>en</strong><br />
(…)<br />
Wat nu Koerd<strong>en</strong>, Laz<strong>en</strong>, Tsjerkess<strong>en</strong><br />
Dat zijn ge<strong>en</strong> aparte rass<strong>en</strong><br />
Dat is ge<strong>en</strong> verschil<br />
Dat e<strong>en</strong> andere id<strong>en</strong>titeit dan het Turk<strong>en</strong>dom vereist<br />
(…)<br />
Nu zull<strong>en</strong> sommig<strong>en</strong> wel vrag<strong>en</strong><br />
Of Koerd<strong>en</strong> dan soms Turk<strong>en</strong> zijn<br />
Natuurlijk zijn het Turk<strong>en</strong>, wat dacht je dan, e<strong>en</strong> apart ras soms<br />
Al heet Hasan Haso, is dat soms e<strong>en</strong> verschil<br />
Let er maar niet op, ze zijn bedorv<strong>en</strong> door schoft<strong>en</strong> als Apo<br />
De <strong>en</strong>ige id<strong>en</strong>titeit in Turkije is het Turk<strong>en</strong>dom, her<strong>en</strong><br />
Tekst: Ozan Arif. Oorspronkelijke titel: Kimlik.<br />
19
wordt vrijgemaakt voor muziek. De lieder<strong>en</strong> zijn e<strong>en</strong> belangrijk middel waarmee de bezoekers<br />
van de concert<strong>en</strong> bij de politiek-culturele manifestaties van de idealistische beweging<br />
word<strong>en</strong> doordrong<strong>en</strong> van het gedachtegoed van de Grijze Wolv<strong>en</strong>. Desondanks bestempel<strong>en</strong><br />
organisator<strong>en</strong> hun bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> vaak simpelweg als ‘e<strong>en</strong> leuke dag van met veel optred<strong>en</strong>s<br />
van artiest<strong>en</strong>’. Dat de festiviteit<strong>en</strong> e<strong>en</strong> veel minder luchtig karakter hebb<strong>en</strong> als dergelijke<br />
uitsprak<strong>en</strong> suggerer<strong>en</strong>, lat<strong>en</strong> de hier geciteerde liedtekst<strong>en</strong> wel zi<strong>en</strong>. Zaalverhuurders, lokale<br />
overhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> het ambtelijk apparaat in geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> mede daarom moet<strong>en</strong> heroverweg<strong>en</strong><br />
of zij mee moet<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> aan het plaatshebb<strong>en</strong> van de Wolv<strong>en</strong>-manifestaties. Of<br />
will<strong>en</strong> zij doorgaan op de oude weg; het ontk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong> het neger<strong>en</strong> van het gevaar van Turks<br />
extreem-nationalisme.<br />
De burgemeester van Overbetuwe formuleerde begin dit jaar deze houding naar aanleiding<br />
van e<strong>en</strong> Wolv<strong>en</strong>-bije<strong>en</strong>komst in Oosterhout schaamteloos als volgt: “het [is] sowieso goed<br />
er ge<strong>en</strong> ruchtbaarheid aan te gev<strong>en</strong>”. De Onderzoeksgroep d<strong>en</strong>kt dat dit niet de juiste weg<br />
is om einde te mak<strong>en</strong> aan het agressieve nationalisme van de Grijze Wolv<strong>en</strong>.<br />
Ernst Haffmans<br />
Met dank aan Thomas Solomon <strong>en</strong> de vertaler van de liedtekst<strong>en</strong>.<br />
Not<strong>en</strong>:<br />
1): Zie korte bericht<strong>en</strong> binn<strong>en</strong>land, <strong>Alert</strong>!, nummer 2-2006, juli/augustus 2006.<br />
2): E<strong>en</strong> van de bandled<strong>en</strong> van Arka Sokak, Erkan Coskunsu, is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> aantoonbaar lid geweest van de TFN-organisatie<br />
<strong>Turkse</strong> Culturele Ver<strong>en</strong>iging te H<strong>en</strong>gelo van 14 maart 1999 tot in ieder geval 11 februari 2002. Hij komt namelijk<br />
voor op de led<strong>en</strong>lijst van die ver<strong>en</strong>iging afkomstig uit 2002.<br />
3): Zie http://www.xs4all.nl/~afa/comite/artikel/artikel132.html.<br />
4): De Gelderlander, ‘Verbied feest Grijze Wolv<strong>en</strong>’, 3 februari 2006.<br />
5): ‘Gezellige dag’ met Grijze Wolv<strong>en</strong>, Utrechts Nieuwsblad, 7 januari 2002 <strong>en</strong> Edith van Zalinge, Extreem-rechtse<br />
Bahçeli als held vereerd, Het Parool, 7 januari 2002.<br />
6): Stella Braam <strong>en</strong> Mehmet Ülger, Grijze Wolv<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> zoektocht naar extreem-rechts, Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam,<br />
1997, p. 68.<br />
7): Thomas Solomon, "Bu Vatan Bizim" ("This Land is Ours"): Nationalism in Turkish Rap in Diaspora and in the<br />
Homeland, in: Geoff Stahl (red.), Proceedings of the Twelfth Biannual IASPM Confer<strong>en</strong>ce, July 3-7, 2003, Montréal,<br />
Canada (ongepubliceerd).<br />
8): In de <strong>Alert</strong>! is eerder in e<strong>en</strong> artikel aandacht besteed aan de mehter-muziek. Zie het artikel elders in deze <strong>brochure</strong>:<br />
John Postma, Zing<strong>en</strong> <strong>en</strong> dans<strong>en</strong> voor het Ottomaanse Rijk, <strong>Alert</strong>!, nummer 3, oktober 2005, www.xs4all.nl/~afa/<br />
alert/3_9/mehter.html. Tijd<strong>en</strong>s de 'Turkije Express' in Utrecht trad tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> mehter-orkest op.<br />
9): Miriam Geerse, E<strong>en</strong> kwalitatief onderzoek onder ülkücü’s ('idealist<strong>en</strong>') in Nederland, 1998.<br />
10): Deze clip kan op de website van de Onderzoeksgroep word<strong>en</strong> bekek<strong>en</strong>: www.xs4all.nl/~afa/comite/artikel/yandi.<br />
asx.<br />
11): Filiz Baskan, At the crossroads of ideological divides: cooperation betwe<strong>en</strong> leftists and ultranationalists in Turkey,<br />
Turkish Studies, nummer 1, maart 2005.<br />
20 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
12): Burak Arikan, Turkish ultra-nationalists under review: a study of the Nationalist Action Party, Nations and<br />
Nationalism, nummer 3, 2002.<br />
13): ibidem.<br />
14): In de internet-editie van dit artikel zijn meer fragm<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van liedtekst<strong>en</strong> zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>: www.xs4all.nl/~afa/<br />
comite/artikel/artikel135.html.<br />
15): In het <strong>Turkse</strong> plaatsje Susurluk vond in november 1996 e<strong>en</strong> zeer opmerkelijk auto-ongeluk plaats. Bij dit ongeluk<br />
kwam<strong>en</strong> e<strong>en</strong> voormalige leider van de MHP <strong>en</strong> maffiabaas, e<strong>en</strong> hoge politiefunctionaris <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vrouw, betrokk<strong>en</strong> bij<br />
activiteit<strong>en</strong> van de <strong>Turkse</strong> inlichting<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st, om het lev<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> parlem<strong>en</strong>tariër voor de Partij van het Juiste Pad (DYP)<br />
overleefde het ongeluk. Door dit ongeluk werd<strong>en</strong> band<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de <strong>Turkse</strong> maffia, de staat <strong>en</strong> de politiek aangetoond.<br />
Voor meer informatie over de Susurluk-affaire zie: Peter van Bur<strong>en</strong>, De <strong>Turkse</strong> maffia, de <strong>Turkse</strong> staat <strong>en</strong> de MHP,<br />
www.xs4all.nl/~afa/comite/boek2/hfstuk13.html.<br />
16): Meer informatie over de contra-guerilla zie: Selahattin Çelik, Het moordapparaat van de <strong>Turkse</strong> contra-guerilla,<br />
www.xs4all.nl/~afa/comite/boek2/hfstuk14.html.<br />
17): Wie meer wil wet<strong>en</strong> over de band Sert Müslumanlar: Martin Greve, Die Musik der imaginär<strong>en</strong> Türkei, Verlag J.B.<br />
Metzler, 2003, pp.447-448 <strong>en</strong> p. 452, Thomas Solomon, "Bu Vatan Bizim" ("This Land is Ours"): Nationalism in Turkish<br />
Rap in Diaspora and in the Homeland, in: Geoff Stahl (red.), Proceedings of the Twelfth Biannual IASPM Confer<strong>en</strong>ce,<br />
July 3-7, 2003, Montréal, Canada (ongepubliceerd) <strong>en</strong> Thomas Solomon, Hardcore muslims: islamic themes in Turkish<br />
rap in diaspora and the homeland, in: Don<br />
Niles (red.), 2006 Yearbook for Traditional<br />
Music, jaargang 38, ICTM, 2006, pp. 59-<br />
78.<br />
18): Zie voor de interpretatie van het lied<br />
‘Dit land is van ons’ van Sert Müslümanlar:<br />
Thomas Solomon, "Bu Vatan Bizim" ("This<br />
Land is Ours"): Nationalism in Turkish<br />
Rap in Diaspora and in the Homeland,<br />
in: Geoff Stahl (red.), Proceedings of the<br />
Twelfth Biannual IASPM Confer<strong>en</strong>ce, July<br />
Ozan Arif hangt aan de lipp<strong>en</strong> van Türkes. In 2006 vertrok Arif<br />
vanuit Duitsland naar Turkije om daar di<strong>en</strong>s dood te herd<strong>en</strong>k<strong>en</strong>.<br />
Hij verklaarde: ‘Ieder jaar beseff<strong>en</strong> we nog beter wat voor groot<br />
man hij was’.<br />
3-7, 2003, Montréal, Canada (ongepubliceerd).<br />
19): Miriam Geerse, E<strong>en</strong> kwalitatief<br />
onderzoek onder ülkücü’s (‘idealist<strong>en</strong>’) in<br />
Nederland, 1998.<br />
20): Voor meer informatie over Nihal Atsiz<br />
zie: Umut Ezer, Racisme in Turkije: de case Hüseyin Nihal Atsiz, www.xs4all.nl/~afa/comite/artikel/artikel106.html.<br />
21): Rus<strong>en</strong> Çakir, Nereye gitti bu ülkücüler, Metis Yayinlari, 2003.<br />
Meer lez<strong>en</strong>: Murat Toklucu, Ey Türk, Titre ve sarki söyle, Rolling Stone (<strong>Turkse</strong> editie), augustus 2006.<br />
21
ZINGEN EN DANSEN VOOR<br />
HET OSMAANSE RIJK<br />
Op zondag 29 mei 2005 trekt e<strong>en</strong> Turks orkest door de strat<strong>en</strong> van de Enschedese binn<strong>en</strong>stad. Voor<br />
de derde keer is op uitnodiging van de Turks Culturele Ver<strong>en</strong>iging Enschede, e<strong>en</strong> Grijze Wolv<strong>en</strong>organisatie,<br />
het <strong>Turkse</strong> militaire orkest mehter takimi (Nederlands: ‘militaire kapel’) uit Berlijn<br />
neergestrek<strong>en</strong> in de stad. De dertig orkestled<strong>en</strong>, gekleed in traditionele kledij <strong>en</strong> zwaai<strong>en</strong>d met de<br />
Osmaanse oorlogsvlag, zorg<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> waar spektakel. Het aanwezige publiek g<strong>en</strong>iet <strong>en</strong> heeft ge<strong>en</strong><br />
weet van de extreem-nationalistische signatuur van deze specifieke muziekgroep uit Duitsland.<br />
‘Wist u dat de mehter takimi het oudste militaire orkest van Europa is’, kopt de to<strong>en</strong>malige<br />
website van deze Berlijnse militaire kapel. (1) K<strong>en</strong>ners van de <strong>Turkse</strong> cultuur noem<strong>en</strong><br />
het orkest zelfs ‘de moeder van alle militaire orkest<strong>en</strong>’<br />
in Europa. De titel van ‘oudste militaire orkest’ heeft<br />
de mehter takimi te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> aan haar geschied<strong>en</strong>is,<br />
die waarschijnlijk terugvoert tot in de achtste eeuw<br />
na christus. In diverse inscripties in ste<strong>en</strong> uit die<br />
periode in de tal<strong>en</strong> van de C<strong>en</strong>traal-Aziatische Gök-<br />
Turk<strong>en</strong> <strong>en</strong> Oejgoer<strong>en</strong> is namelijk sprake van twee<br />
instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die bek<strong>en</strong>d staan voor hun gebruik in<br />
de oorlogsvoering. Eén van die muziekinstrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
is de grote trommel (tug), de ander de külpüge.<br />
Belangrijkste instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in de hed<strong>en</strong>daagse variant<br />
van deze muziekgroep zijn de trommel <strong>en</strong> de trompet.<br />
In het verled<strong>en</strong> kondigde trompetgeschal over de kale<br />
vlaktes e<strong>en</strong> nieuwe belegering aan. Het marcher<strong>en</strong><br />
van de soldat<strong>en</strong> werd begeleid door marsritmes van<br />
de trommels. Het zijn de prille tastbare contour<strong>en</strong> van<br />
de hed<strong>en</strong>daagse ‘militaire’ kapel.<br />
Lid van de Berlin Mehter Takimi<br />
met de Osmaanse oorlogsvlag.<br />
LEGERONDERDEEL<br />
Onder het bewind van de Osman<strong>en</strong> kreg<strong>en</strong> de<br />
mehter takimi’s e<strong>en</strong> officiële status. Ze werd<strong>en</strong><br />
bijvoorbeeld vanaf de zesti<strong>en</strong>de eeuw onder sultan<br />
Suleyman I (1495-1566) ingezet bij de infanterie <strong>en</strong><br />
22 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
de marine van het Osmaanse leger. Via de muziek wist het orkest de soldat<strong>en</strong> aan te spor<strong>en</strong><br />
om te strijd<strong>en</strong> voor de Osmaanse expansiedrift. In het vijandelijke kamp hoorde m<strong>en</strong> de<br />
muziek met angst <strong>en</strong> bev<strong>en</strong> aan, want het war<strong>en</strong> voortek<strong>en</strong><strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bloedige oorlog. Het<br />
is daarom ook niet toevallig dat de liedtekst<strong>en</strong> van de mehter-muziek frequ<strong>en</strong>t de 'held<strong>en</strong>dad<strong>en</strong>'<br />
van het Osmaanse leger tot thema hebb<strong>en</strong> (zie ook pagina's 24, 28-30). Maar deze<br />
muziekgroep<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> ook civiele functies bij onder meer het Osmaanse hof. Zo werd e<strong>en</strong><br />
mehter-orkest ingezet om de sultan iedere middag aan het hof ceremonieel te begroet<strong>en</strong>.<br />
De groei van het Osmaanse Rijk maakte in de zesti<strong>en</strong>de eeuw de oprichting van meerdere<br />
mehter takimi’s noodzakelijk.<br />
In 1826 schafte sultan Mahmud II (1785-1839) vanwege militair-politieke red<strong>en</strong><strong>en</strong> het<br />
Janitsar<strong>en</strong>korps (e<strong>en</strong> infanterie-onderdeel van het leger) af <strong>en</strong> tegelijkertijd ook het militaire<br />
orkest. Inmiddels hadd<strong>en</strong> andere Europese land<strong>en</strong> het nut van e<strong>en</strong> militaire kapel ingezi<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> ontstond<strong>en</strong> er overal in Europa dergelijke orkest<strong>en</strong>.<br />
De Fatih Mehter Takimi in actie tijd<strong>en</strong>s het 24e congres<br />
van de <strong>Turkse</strong> Federatie Europa (ADÜTDF) op 4 juni<br />
2005. Op de achtergrond het portret van de huidige<br />
voorzitter van de Partij van de Nationalistische Actie<br />
(MHP), Devlet Bahçeli.<br />
HEROPRICHTING<br />
Na de afschaffing in de neg<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>de<br />
eeuw bleef het e<strong>en</strong> tijd stil rond de<br />
mehter takimi. In 1914 wordt de<br />
kapel heropgericht door het militaire<br />
museum in Istanbul. Van 1914<br />
tot 1935 treedt het orkest diverse<br />
mal<strong>en</strong> op. In 1935 komt er opnieuw<br />
e<strong>en</strong> einde aan de kapel, omdat veel<br />
gebruik<strong>en</strong> van het Osmaanse Rijk<br />
word<strong>en</strong> verbod<strong>en</strong> door de stichter<br />
van de Republiek Turkije, Mustafa<br />
Kemal (Atatürk). De stilte rondom de<br />
groep blijft tot 1952 bestaan. In dat<br />
jaar blaast g<strong>en</strong>eraal Nuri Yamut de<br />
militaire kapel echter nieuw lev<strong>en</strong> in<br />
naar aanleiding van de 500 e jaardag<br />
van de verovering van Contantinopel<br />
in 1453. (2) De Istanbulse mehter takimi verzorgt al snel weer optred<strong>en</strong>s in Turkije, wat leidt<br />
tot e<strong>en</strong> verhoogde interesse in het militaire orkest.<br />
In Europa valt de mehter takimi bij e<strong>en</strong> bepaald deel van de <strong>Turkse</strong> geme<strong>en</strong>schap in goede<br />
aarde. Het zijn met name de Grijze Wolv<strong>en</strong> die in Duitsland vanaf begin jar<strong>en</strong> neg<strong>en</strong>tig e<strong>en</strong><br />
aantal orkest<strong>en</strong> opricht<strong>en</strong>. In 1991 wordt in Berlijn de al g<strong>en</strong>oemde Berlin Mehter Takimi<br />
opgericht door Ismet Yeiç. Dit orkest was aanvankelijk verbond<strong>en</strong> aan de Grote Idealistische<br />
Haard Berlijn, e<strong>en</strong> <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische organisatie, maar werd later zelfstandig.<br />
Sinds 2003 heeft het orkest e<strong>en</strong> aantal ker<strong>en</strong> opgetred<strong>en</strong> bij Grijze Wolv<strong>en</strong>-ver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong> in<br />
Tw<strong>en</strong>te.<br />
23
CROSSOVER<br />
Mehter takimi’s tred<strong>en</strong> frequ<strong>en</strong>t op bij bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> van Grijze Wolv<strong>en</strong> <strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
in Europa overweg<strong>en</strong>d gerund door deze <strong>Turkse</strong> extreem-nationalist<strong>en</strong>. Daarbij blijft<br />
de bemoei<strong>en</strong>is van Grijze Wolv<strong>en</strong> bij deze muziek niet. Ook diverse Grijze Wolv<strong>en</strong>muzikant<strong>en</strong><br />
die andere muziekg<strong>en</strong>res beoef<strong>en</strong><strong>en</strong>, nem<strong>en</strong> zowel tekst<strong>en</strong> als muziek uit<br />
het mehter-g<strong>en</strong>re op in hun repertoire. Zo zong het al in het vorige artikel g<strong>en</strong>oemde<br />
TFN-kopstuk Abdullah Sari bij diverse geleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> de Plevne Marsi (‘Plev<strong>en</strong> Mars’).<br />
(9) De Plev<strong>en</strong> Mars is onder meer opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> door Grup Ötük<strong>en</strong> <strong>en</strong> de zanger Arif<br />
Nazim. Met name de tekst van de mehter-mars G<strong>en</strong>ç Osman (‘Jonge Osman’) is zeer<br />
populair bij de wolv<strong>en</strong>-musici. Dergelijke artiest<strong>en</strong> die dit lied hebb<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> uitgebracht, zijn onder meer Alper<strong>en</strong>, Grup Erg<strong>en</strong>ekon, Ozan Ali, rapper Mehmet<br />
Borukcu, Arif Nazim <strong>en</strong> Ahmet Yilmaz. De zangers Arif Nazim (Siirlerle Mehter = 'De<br />
mehter in gedicht<strong>en</strong>') <strong>en</strong> Ahmet Yilmaz hebb<strong>en</strong> zelfs muziekdragers uitgebracht die aan<br />
de mehter-muziek zijn gewijd. Yilmaz deed dit met Grup Ötük<strong>en</strong> (Bizim Marslarimiz<br />
= 'Onze mars<strong>en</strong>') <strong>en</strong> Grup Erg<strong>en</strong>ekon (Mehter-Ce = ‘Op zijn Mehters’). Op dit laatste<br />
product staat e<strong>en</strong> aangepaste tekstversie van één van de bek<strong>en</strong>dste mehter-mars<strong>en</strong><br />
Ceddin Ded<strong>en</strong> (‘Jouw voorouders, jouw grootvader’). Grup Erg<strong>en</strong>ekon voegde aan de<br />
liedtekst nog e<strong>en</strong> extra, laatste couplet toe met verheerlijking van de overled<strong>en</strong> MHPleider<br />
Alparslan Türkes. Deze versie van de liedtekst van Ceddin Ded<strong>en</strong> luidt als volgt:<br />
Jouw voorouders, jouw grootvader<br />
Jouw voorouders, jouw grootvader, jouw g<strong>en</strong>eratie, jouw vader,<br />
De <strong>Turkse</strong> natie is altijd heldhaftig geweest<br />
Jouw legers hebb<strong>en</strong> al m<strong>en</strong>ig maal<br />
Faam verworv<strong>en</strong> over de hele wereld<br />
<strong>Turkse</strong> natie, <strong>Turkse</strong> natie<br />
Heb je vrijheid hartstochtelijk lief<br />
Vervloek de vijand<strong>en</strong> van jouw vaderland<br />
Laat ze zich smadelijk vernederd voel<strong>en</strong><br />
Opperbevelhebber Türkes, opperbevelhebber Türkes<br />
Jij b<strong>en</strong>t de gelijke van de Alparslan’s<br />
Het is mijn volk zwaar te moede<br />
Red het, opperbevelhebber Türkes<br />
24 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
Aankondiging van e<strong>en</strong> optred<strong>en</strong> van de<br />
Degg<strong>en</strong>dorfse mehter takimi <strong>en</strong> Ahmet Yilmaz.<br />
De vertaling van de <strong>Turkse</strong> tekst luidt: 'De<br />
manhaftige stem van de idealistische<br />
beweging Ahmet Yilmaz in concert met de<br />
‘Vadertje Ideaal Militaire Kapel’ op 11<br />
november 2006 in Kop<strong>en</strong>hag<strong>en</strong>'.<br />
E<strong>en</strong> andere belangrijke Duitse kapel is de<br />
Fatih Mehter Takimi uit Bielefeld. (3) Dit<br />
orkest wordt in 1998 opgericht door Erdogan<br />
Aktas, de voorzitter van de Türkische Kultur<br />
und Sozialdi<strong>en</strong>stverein uit Bielefeld, ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s<br />
e<strong>en</strong> Grijze Wolv<strong>en</strong>-ver<strong>en</strong>iging. De Fatih<br />
Mehter Takimi trad inmiddels e<strong>en</strong> aantal<br />
ker<strong>en</strong> op in Nederland. Zo war<strong>en</strong> zijn onder<br />
meer te gast bij: ‘Turkije Express’ in Utrecht<br />
(2006), e<strong>en</strong> Grijze Wolv<strong>en</strong>-bije<strong>en</strong>komst in<br />
het Gelderse Oosterhout (2006), het Turkije<br />
Festival in Dev<strong>en</strong>ter (2004) <strong>en</strong> het vierde<br />
congres van de <strong>Turkse</strong> Federatie Nederland<br />
(TFN) in 2002. Uit informatie op de site van<br />
dit orkest blijkt haar voortdur<strong>en</strong>de verbond<strong>en</strong>heid<br />
met de extreem-nationalistische <strong>Turkse</strong> Federatie Duitsland, e<strong>en</strong> zusterorganisatie<br />
van de Nederlandse TFN. (4)<br />
T<strong>en</strong>slotte is er nog e<strong>en</strong> derde Duits-Turks orkest bek<strong>en</strong>d, dat ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s band<strong>en</strong> onderhoudt<br />
met extreem-nationalistische organisaties: de Ülkü Baba Mehter Takimi (Ülkü Baba =<br />
‘Vadertje Ideaal’). (5) Dit orkest, dat verbond<strong>en</strong> is met de Grijze Wolv<strong>en</strong>-ver<strong>en</strong>iging in<br />
Degg<strong>en</strong>dorf, geeft vermoedelijk pas sinds 2006 concert<strong>en</strong>. Inmiddels tred<strong>en</strong> deze drie<br />
orkest<strong>en</strong> op in diverse Europese land<strong>en</strong> <strong>en</strong> functioner<strong>en</strong> zij als e<strong>en</strong> belangrijke schakel om<br />
de Osmaanse cultuur dichter bij met name de Europese Turk te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Maar niet alle<br />
Turk<strong>en</strong> in Europa zijn ev<strong>en</strong> blij met deze vorm van Osmaanse cultuuroverdracht.<br />
BEZWAAR<br />
Gekleed in traditionele kledij, zwaai<strong>en</strong>d met de Osmaanse oorlogsvlag, verzorgde de<br />
Bielefeldse Fatih Mehter Takimi e<strong>en</strong> aantal optred<strong>en</strong>s tijd<strong>en</strong>s het Turkije Festival dat in<br />
mei 2004 in Dev<strong>en</strong>ter plaatsvond. (6) E<strong>en</strong> deelproject van dit festival was het Ottomaans<br />
Festival, waar het mehter-orkest onder meer optrad. Drijv<strong>en</strong>de kracht<strong>en</strong> achter het Turkije<br />
Festival war<strong>en</strong> de str<strong>en</strong>g religieuze organisatie Milli Görus <strong>en</strong> de lokale Diyanet-moskee.<br />
Ongestoord kon het orkest haar extreem-nationalistische visie op e<strong>en</strong> deel van de Osmaanse<br />
cultuur (militarisme <strong>en</strong> nationalisme) met haar optred<strong>en</strong> uitdrag<strong>en</strong>. Slechts de Algem<strong>en</strong>e<br />
Belang<strong>en</strong>ver<strong>en</strong>iging <strong>Turkse</strong> Werknemers Dev<strong>en</strong>ter (ABTW) tek<strong>en</strong>de bezwaar aan teg<strong>en</strong> het<br />
festival. In e<strong>en</strong> protestbrief schrev<strong>en</strong> zij dat het festival de Osmaanse expansiedrift verheerlijkt.<br />
ABTW: “Het Ottomaanse Rijk […] stond in zijn bestaan bek<strong>en</strong>d maar vooral berucht<br />
om zijn expansiedrift, waarin de eig<strong>en</strong> norm<strong>en</strong> <strong>en</strong> waard<strong>en</strong> met geweld verspreid werd<strong>en</strong>.”<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> vormde de organisatie van het festival volg<strong>en</strong>s de ABTW ge<strong>en</strong> afspiegeling van<br />
de <strong>Turkse</strong> geme<strong>en</strong>schap in Dev<strong>en</strong>ter. Het ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t was immers door slechts twee <strong>Turkse</strong><br />
religieuze organisaties op pot<strong>en</strong> gezet. “De ABTW heeft voorgesteld dat bij e<strong>en</strong> Turkije-festival<br />
alle <strong>Turkse</strong> <strong>en</strong> Koerdische organisaties in Dev<strong>en</strong>ter moet<strong>en</strong> meedo<strong>en</strong>.” (7) De alevitische<br />
25
geme<strong>en</strong>schap was in het begin deelnemer aan het project, maar zag er uiteindelijk toch vanaf.<br />
Ondanks de teg<strong>en</strong>geluid<strong>en</strong> noemde de geme<strong>en</strong>te Dev<strong>en</strong>ter het festival “e<strong>en</strong> belangrijke stap<br />
in de richting van integratie in onze sam<strong>en</strong>leving”. (8) Het festival moest volg<strong>en</strong>s de geme<strong>en</strong>te<br />
niet bezi<strong>en</strong> word<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> politieke context. De ABTW zag dat anders. Zij kon de politieke<br />
context niet los zi<strong>en</strong> van de culturele sam<strong>en</strong>hang: zij verwees in haar brief aan de geme<strong>en</strong>te<br />
namelijk naar de gewelddadige aspect<strong>en</strong> van het Osmaanse Rijk.<br />
GEWELD<br />
Het Osmaanse Rijk k<strong>en</strong>merkt zich - net als andere (Europese) rijk<strong>en</strong> - door e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme<br />
drang tot uitbreiding <strong>en</strong> de daarmee sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de verovering<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> vond<strong>en</strong> er<br />
omvangrijke vervolging<strong>en</strong> plaats van etnische <strong>en</strong> religieuze minderhed<strong>en</strong>. In de veerti<strong>en</strong>de<br />
eeuw start het Osmaanse Rijk met haar eerste verovering in het noordwest<strong>en</strong> van Klein-<br />
Azië. Later breid<strong>en</strong> de veldtocht<strong>en</strong> <strong>en</strong> de oorlog<strong>en</strong> zich uit over de Balkan <strong>en</strong> andere del<strong>en</strong><br />
van Europa. Enkele eeuw<strong>en</strong> handhaaft het Osmaanse Rijk zich als e<strong>en</strong> welvar<strong>en</strong>de staat, dit<br />
onder meer vanwege de ligging langs belangrijke handelsroutes. In de achtti<strong>en</strong>de eeuw ontstaan<br />
de eerste scheur<strong>en</strong> in het machtige rijk <strong>en</strong> in de loop van de neg<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>de eeuw rak<strong>en</strong><br />
de Osman<strong>en</strong> steeds meer grondgebied kwijt. Begin jar<strong>en</strong> twintig kwam er e<strong>en</strong> einde aan het<br />
Osmaanse Rijk. Het rijk werd opgevolgd door de <strong>Turkse</strong> Republiek (vestiging: 1923).<br />
BLIND<br />
Diverse mehter takimi’s,<br />
vele met e<strong>en</strong> extreemnationalistische<br />
achtergrond,<br />
krijg<strong>en</strong> circa al ti<strong>en</strong><br />
jaar in Nederland ruim<br />
baan op diverse festivals <strong>en</strong><br />
ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. In juni 2002<br />
bezoekt de mehter takimi<br />
uit de <strong>Turkse</strong> stad Inegöl<br />
de Eindhov<strong>en</strong>se binn<strong>en</strong>stad.<br />
Het bezoek van de militaire<br />
kapel vindt plaats in het<br />
kader van het geme<strong>en</strong>telijke<br />
Actieplan Cultuurbereik.<br />
Het orkest dat juist historisch<br />
<strong>en</strong> ideologisch is<br />
verbond<strong>en</strong> met veldslag<strong>en</strong>,<br />
militaire verovering<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
verwoesting<strong>en</strong>, moet in<br />
Eindhov<strong>en</strong> uitgerek<strong>en</strong>d<br />
de onderlinge relatie gaan<br />
Aankondiging van e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst van e<strong>en</strong> Arnhemse Grijze<br />
Wolv<strong>en</strong>-organisatie in het Gelderse Oosterhout op 4 februari 2006.<br />
Uit informatie op de website van de Fatih Mehter Takimi uit<br />
Bielefeld blijkt dat dit orkest in Oosterhout optrad.<br />
26 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
versterk<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de bevolkingsgroep<strong>en</strong>. Maar het versterk<strong>en</strong> van deze relaties<br />
staat in schril contrast met het militaire geweld van het Osmaanse regime.<br />
Ook de geme<strong>en</strong>te Dev<strong>en</strong>ter lijkt niet te will<strong>en</strong> stilstaan bij de Osmaanse geschied<strong>en</strong>is. In<br />
e<strong>en</strong> antwoord op de brief van de ABTW laat zij wet<strong>en</strong> dat het slechts om de culturele<br />
aspect<strong>en</strong> van de Osmaanse geschied<strong>en</strong>is gaat. Daarmee wordt de geschied<strong>en</strong>is van het rijk<br />
ontdaan van de politieke aspect<strong>en</strong>. Bij nationalistische Turk<strong>en</strong> speelt de politieke inhoud<br />
van het Osmaanse Rijk wel degelijk e<strong>en</strong> rol bij de waardering <strong>en</strong> de daaruit voortvloei<strong>en</strong>de<br />
programmering van de hed<strong>en</strong>daagse mehter-orkest<strong>en</strong>. De orkest<strong>en</strong> word<strong>en</strong> door<br />
<strong>Turkse</strong> nationalist<strong>en</strong> namelijk geassocieerd met het ‘glorieuze’ verled<strong>en</strong> van het Osmaanse<br />
Rijk. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> staan ze voor h<strong>en</strong> voor het verlang<strong>en</strong> naar het herlev<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> goud<strong>en</strong><br />
tijd; onder meer omdat e<strong>en</strong> dergelijke situatie aansluit bij hun superioriteitsd<strong>en</strong>k<strong>en</strong>. Het is<br />
daarom niet vreemd om te constater<strong>en</strong> dat deze militaire orkest<strong>en</strong> graag gezi<strong>en</strong>e gast<strong>en</strong> zijn<br />
op politiek-culturele bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> van (extreem-)nationalistische Turk<strong>en</strong>.<br />
John Postma<br />
Dit artikel is e<strong>en</strong> herzi<strong>en</strong>e versie van het gelijknamige artikel dat in 2005 werd gepubliceerd in de <strong>Alert</strong>!.<br />
Not<strong>en</strong>:<br />
1): De nieuwe site van de Berlin Mehter Takimi is www.mehtertakimi.de.<br />
2): Ismet Binark, Die Mehter-Musik die Jahrhunderte hindurch, Cultura Turcica, jaargang 5-7, 1968-1970, p. 118.<br />
3): Fatih 'de veroveraar' is de bijnaam van sultan Mehmet II (1432-1481), die in 1453 Constantinopel veroverde, het<br />
latere Istanbul.<br />
4): zie www.mehter.biz.<br />
5): ‘Ideaal’ verwijst naar de ideologie van de Grijze Wolv<strong>en</strong>; het idealisme. Voor meer over deze ideologie zie: Wat wil<br />
de MHP, www.xs4all.nl/~afa/comite/lakaf/h3.html.<br />
6): De optred<strong>en</strong>s van Fatih Mehter Takimi tijd<strong>en</strong>s het Turkije Festival in Dev<strong>en</strong>ter in 2004 kreg<strong>en</strong> van de organisatie<br />
in e<strong>en</strong> evaluatieverslag <strong>en</strong>ige kritiek. Niet vanwege de band<strong>en</strong> van dit orkest met de <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische<br />
beweging weliswaar, maar vanwege de beperkte uitstraling: "De Fatih Mehter Takimi was onmisk<strong>en</strong>baar e<strong>en</strong> belangrijke<br />
drager van de eerste festivaldag <strong>en</strong> stond ’s avonds op haar sterkst in de schouwburg. Overdag was echter al<br />
geblek<strong>en</strong> dat het hier toch e<strong>en</strong> amateur-groep betreft met e<strong>en</strong> aantal relatief jonge led<strong>en</strong> die niet de allure hebb<strong>en</strong> van<br />
de rijpere mann<strong>en</strong> die in Turkije de professionele mehters bemann<strong>en</strong>. Het <strong>en</strong>ige alternatief is echter inderdaad om e<strong>en</strong><br />
groep uit Turkije te lat<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>. Per saldo is de aanwezigheid van de groep echter als zeer positief <strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal ervar<strong>en</strong><br />
door zowel organisatie als publiek <strong>en</strong> pers." (uit het evaluatieverslag van Fatili Katik-Kirtan, projectmedewerkster<br />
Turkije Festival Dev<strong>en</strong>ter 2004, www.kunstcircuitdev<strong>en</strong>ter.nl/share/cm%20project<strong>en</strong>/turkije/VERSLAGTF3.doc)<br />
7): ABTW, Protestbrief aan geme<strong>en</strong>te Dev<strong>en</strong>ter, d.d. 10 juni 2004.<br />
8): Geme<strong>en</strong>te Dev<strong>en</strong>ter, Brief aan het bestuur van ABTW, d.d. 2 juli 2004.<br />
9): Abdullah Sari zong de Plevne Marsi tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst van de <strong>Turkse</strong> Federatie Nederland (TFN) op 5 april<br />
1996 in het Bavohuis in Amsterdam-Oost <strong>en</strong> eind augustus 1996 tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> op<strong>en</strong>lucht bije<strong>en</strong>komst van het Dordse<br />
Versad (TFN). De Plevne Marsi is ook bek<strong>en</strong>d onder de nam<strong>en</strong> Sani büyük Osman Pasa ('De roemruchte Pasja Osman')<br />
<strong>en</strong> Tuna Nehri ('De Donau').<br />
27
PLEVEN MARS<br />
Hieronder twee tekstversies van de Plev<strong>en</strong> Mars (Plevne Marsi) <strong>en</strong> de tekst van Jonge<br />
Osman (G<strong>en</strong>ç Osman). De Plev<strong>en</strong> Mars verwijst naar de belegering van de Noord-<br />
Bulgaarse stad Plev<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de Russisch-Osmaanse oorlog van 1877-1878. De commandant<br />
van de Osmaanse troep<strong>en</strong>, Osman Pasja, wist zeer lang stand te houd<strong>en</strong> teg<strong>en</strong><br />
het Russische leger. Voor zijn taaie verzet kreeg Osman Pasja de eretitel gazi van sultan<br />
Abdul Hamid II. De tweede weergegev<strong>en</strong> versie ‘De Donau’ wijkt licht af van de eerste<br />
tekst. In ‘De Donau’ komt opvall<strong>en</strong>derwijs het begrip ‘vaderland’ voor. Mogelijk valt de<br />
huidige populariteit van deze liedtekst onder Grijze Wolv<strong>en</strong> mede te verklar<strong>en</strong> uit zijn<br />
toepasbaarheid op de Koerdische kwestie voor <strong>Turkse</strong> nationalist<strong>en</strong>. Zij zi<strong>en</strong> de Koerd<strong>en</strong><br />
immers als ‘<strong>Turkse</strong> broeders’ <strong>en</strong> de Koerdische Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK) als<br />
‘volksverraders’.<br />
Plev<strong>en</strong> Mars<br />
De Donau zegt: Ik weiger te strom<strong>en</strong>,<br />
Ik weiger mijn oevers te verwoest<strong>en</strong><br />
De roemruchte Pasja Osman zegt:<br />
Ik weiger te vertrekk<strong>en</strong> uit Plev<strong>en</strong><br />
Van zoiets kan toch ge<strong>en</strong> sprake zijn<br />
Hoe zoud<strong>en</strong> broeders elkaar kunn<strong>en</strong> beschiet<strong>en</strong><br />
Volksverraders dat jullie zijn<br />
Hoe zou deze wereld toe kunn<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> aan jullie<br />
De vijand trok de Donau over<br />
En controleerde de patrouillepost<strong>en</strong><br />
In de geleder<strong>en</strong> van Pasja Osman<br />
Bulderd<strong>en</strong> vijfduiz<strong>en</strong>d kanonn<strong>en</strong> tegelijkertijd<br />
Ik sloeg mijn zwaard in e<strong>en</strong> rots<br />
<strong>en</strong> kliefde die geheel in tweeën<br />
Vermaarde Pasja Osman,<br />
nog duiz<strong>en</strong>d<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> voor jou <strong>en</strong> je soldat<strong>en</strong><br />
Oorspronkelijke titel: Plevne Marsi. Vertaald uit het Turks.<br />
28 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
De Donau<br />
De Donau zegt: Ik weiger te strom<strong>en</strong>,<br />
Ik weiger mijn oevers te verwoest<strong>en</strong><br />
De roemruchte Pasja Osman zegt:<br />
Ik weiger te vertrekk<strong>en</strong> uit Plev<strong>en</strong><br />
De vijand trok de Donau over<br />
En controleerde de patrouillepost<strong>en</strong><br />
In de geleder<strong>en</strong> van Pasja Osman<br />
Bulderd<strong>en</strong> vijfduiz<strong>en</strong>d kanonn<strong>en</strong> tegelijkertijd<br />
Ik sloeg mijn zwaard in e<strong>en</strong> rots<br />
<strong>en</strong> kliefde die geheel in tweeën<br />
Roemruchte Pasja Osman,<br />
nog duiz<strong>en</strong>d<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> voor jou <strong>en</strong> je soldat<strong>en</strong><br />
Van zoiets kan toch ge<strong>en</strong> sprake zijn<br />
Hoe zou e<strong>en</strong> zoon zijn vader kunn<strong>en</strong> beschiet<strong>en</strong><br />
Landverraders dat jullie zijn<br />
Hoe zou dit vaderland toe kunn<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> aan jullie<br />
Ge<strong>en</strong> sprake van, ge<strong>en</strong> sprake van<br />
E<strong>en</strong> zoon kan zijn vader niet beschiet<strong>en</strong><br />
Zolang we het lev<strong>en</strong> nog niet lat<strong>en</strong><br />
Komt dit vaderland niet aan jullie toe<br />
Oorspronkelijke titel: Tuna Nehri. Vertaald uit het Turks.<br />
JONGE OSMAN<br />
Met de betiteling 'Jonge Osman' (G<strong>en</strong>ç Osman) wordt verwez<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>de<br />
militaire leider uit het Osmaanse leger. De schrijver van de liedtekst, de zev<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>de<br />
eeuwse Osmaanse dichter Kayikçi Kul Mustafa, behandelt in de liedtekst het heldhaftige<br />
optred<strong>en</strong> van deze G<strong>en</strong>ç Osman in 1630 tijd<strong>en</strong>s de Osmaanse belegering van Bagdad<br />
(bron: Mehmet Fuat Köprülüzade, XVIInci asir sazsairlerind<strong>en</strong> Kayikçi Kul Mustafa ve G<strong>en</strong>ç<br />
Osman hikayesi, Evkaf Matbaasi, 1930, pp. 42-43).<br />
29
Jonge Osman<br />
Wee wee, die Jonge Osman is maar e<strong>en</strong> kleine jong<strong>en</strong><br />
Om zijn middel draagt hij e<strong>en</strong> zijd<strong>en</strong> gordel<br />
Onder de soldat<strong>en</strong> is hij nummer één<br />
Onder aanroeping van God baant Jonge Osman zich e<strong>en</strong> weg<br />
Wee wee, Bagdad is in rouw gedompeld<br />
Niet iedere moeder baart zo’n dappere zoon,<br />
Met gevaar voor eig<strong>en</strong> lev<strong>en</strong> verschijnt daar de held<br />
Onder aanroeping van God baant Jonge Osman zich e<strong>en</strong> weg<br />
Wee wee, Jonge Osman kreeg de poort<strong>en</strong> van Bagdad op<strong>en</strong><br />
De vijand ging massaal voor hem op de loop<br />
Met gevaar voor eig<strong>en</strong> lev<strong>en</strong> vocht hij drie dag<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> stuk<br />
Onder aanroeping van God baant Jonge Osman zich e<strong>en</strong> weg<br />
Oorspronkelijke titel: G<strong>en</strong>ç Osman. Vertaald uit het Turks. Deze tekstversie<br />
is afkomstig van de cassette Dizginleri Kopariyorum ('Ik breek<br />
de teugels') van rapper Mehmet Borukcu.<br />
De Berlin Mehter Takimi tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> door de <strong>Turkse</strong><br />
Culturele Ver<strong>en</strong>iging Enschede (TFN-lid) georganiseerd<br />
optred<strong>en</strong> op het Hulsbeek (Old<strong>en</strong>zaal) op 25 mei 2003. De<br />
kost<strong>en</strong> van dit optred<strong>en</strong> (3000 euro) werd<strong>en</strong> grot<strong>en</strong>deels<br />
vergoed door de geme<strong>en</strong>te Enschede<br />
30 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
'HET VISITEKAARTJE VAN TURKIJE EXPRESS'<br />
OVERHEIDSBELEID EN WOLVEN-MUZIEK<br />
Hoe reageert de lokale ambt<strong>en</strong>arij <strong>en</strong> politiek op politiek-culturele manifestaties van de Grijze<br />
Wolv<strong>en</strong> Burgemeesters blijk<strong>en</strong> niet op te tred<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> Wolv<strong>en</strong>-bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>. Zij zi<strong>en</strong> deze<br />
bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tueel op<strong>en</strong>bare orde-probleem. Ambtelijke afdeling<strong>en</strong> van<br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gaan nog iets verder. Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> blijk<strong>en</strong> namelijk met <strong>en</strong>ige regelmaat optred<strong>en</strong>s<br />
van met name <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische mehter-orkest<strong>en</strong> te subsidiër<strong>en</strong>. Bij dergelijke<br />
optred<strong>en</strong>s zijn geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zelfs incid<strong>en</strong>teel actief betrokk<strong>en</strong> bij de productie van de concert<strong>en</strong>.<br />
Overig<strong>en</strong>s hebb<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> op veel grotere schaal Grijze Wolv<strong>en</strong>-organisaties in Nederland<br />
gesubsidieerd. We zull<strong>en</strong> in dit artikel echter alle<strong>en</strong> de rec<strong>en</strong>te subsidieverstrekking<strong>en</strong> bekijk<strong>en</strong><br />
waarbij het geld uiteindelijk ging naar Grijze Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong>. Uit de b<strong>en</strong>adering van<br />
de overheid blijkt dat zij het (extreem-)nationalisme in de <strong>Turkse</strong> geme<strong>en</strong>schap in Nederland<br />
dermate sterk onderschat, dat zij het feitelijk bevordert.<br />
In 2006 stuurde de Onderzoeksgroep Turks extreem-rechts e<strong>en</strong> aantal briev<strong>en</strong> aan geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
om te waarschuw<strong>en</strong> voor politiek-culturele manifestaties van Grijze Wolv<strong>en</strong>. Het betrof<br />
bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> in het Gelderse Oosterhout, Westervoort (1) <strong>en</strong> Rijswijk (2). Al deze bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
werd<strong>en</strong> georganiseerd door lidorganisaties van de <strong>Turkse</strong> Federatie Nederland<br />
(TFN). De reacties van de burgemeesters van deze geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> zich sam<strong>en</strong>vatt<strong>en</strong> als<br />
dat er ge<strong>en</strong> aanleiding is om op te tred<strong>en</strong> omdat er ge<strong>en</strong> verstoring van de op<strong>en</strong>bare orde<br />
wordt verwacht. Zaaleig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong><br />
nam<strong>en</strong> doorgaans überhaupt niet<br />
de moeite om te reager<strong>en</strong>. Bij de<br />
bije<strong>en</strong>komst in Oosterhout werd<br />
meer duidelijk over de beweegred<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
van de burgemeester <strong>en</strong> de<br />
zaaleig<strong>en</strong>aar om de bije<strong>en</strong>komst<br />
doorgang te lat<strong>en</strong> vind<strong>en</strong>. De<br />
Gelderlander besteedde namelijk<br />
in e<strong>en</strong> kort artikel aandacht aan het<br />
protest van de Onderzoeksgroep.<br />
(3)<br />
Betalingsbewijs aan het Berlin Mehter Takimi door de<br />
TFN-organisatie <strong>Turkse</strong> Culturele Ver<strong>en</strong>iging Enschede<br />
i.v.m. de bije<strong>en</strong>komst in mei 2003 te Old<strong>en</strong>zaal<br />
GENOCIDE-ONTKENNING<br />
De bije<strong>en</strong>komst in Oosterhout in<br />
zal<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum Ardella op 4 februari<br />
31
2006 behelsde e<strong>en</strong> viering van het ti<strong>en</strong>jarig bestaan van het Cultuur- <strong>en</strong> Educatiec<strong>en</strong>trum<br />
Imam Ahmet Yesevi uit Arnhem. Tijd<strong>en</strong>s deze bije<strong>en</strong>komst trad<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal bek<strong>en</strong>de<br />
Grijze Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong> op als Mustafa Yildizdogan, de Tw<strong>en</strong>t<strong>en</strong>aar Ömer Kadan <strong>en</strong> de<br />
Bielefeldse Fatih Mehter Takimi. Als slagroom op de taart was bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> de voorzitter van<br />
de TFN, Güv<strong>en</strong> Isçi, als gast aanwezig.<br />
In de Gelderlander ontk<strong>en</strong>de één van organisator<strong>en</strong>, Fikri Can, dat er politiek in het spel<br />
is: “Er wordt met modder gegooid. Wij hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> binding met de politiek”. (4) De<br />
bedrijfsleider van Ardella, Volkan Can, leek van opvatting te zijn dat hij bij zijn bedrijfsvoering<br />
ge<strong>en</strong> maatschappelijke<br />
Ter illustratie van het intolerante <strong>en</strong> nationalistische klimaat in<br />
Turkije drukk<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> deel van e<strong>en</strong> formulier af van de in<br />
2006 in Istanbul gehoud<strong>en</strong> verkiezing<strong>en</strong> voor o.a. de ‘fascist’<br />
van dat jaar. Onder de g<strong>en</strong>omineerd<strong>en</strong>: de inmiddels vermoordde<br />
journalist Dink, de schrijver Pamuk <strong>en</strong> de Nederlandse europarlem<strong>en</strong>tariër<br />
Lag<strong>en</strong>dijk. De <strong>en</strong>ige kandidaat in de categorie<br />
‘Gandhi’ van het jaar is de nationalistische advocaat Kerinçsiz,<br />
die onder andere Dink <strong>en</strong> Pamuk aanklaagde.<br />
verantwoordelijkheid hoeft<br />
te nem<strong>en</strong>. Geld moet roll<strong>en</strong>:<br />
“Wij lat<strong>en</strong> ons niet in met<br />
politiek <strong>en</strong> verhur<strong>en</strong> de zaal<br />
voor feest<strong>en</strong>. Iedere<strong>en</strong> mag<br />
hier kom<strong>en</strong>, of hij nu links of<br />
rechts is. Voor hetzelfde geld<br />
komt het Vlaams Belang hier.<br />
De m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> hier om<br />
te feest<strong>en</strong>, niet om politiek te<br />
bedrijv<strong>en</strong>.” (5) Van e<strong>en</strong> cordon<br />
sanitaire is bij Ardella dus ge<strong>en</strong><br />
sprake.<br />
De burgemeester van de<br />
geme<strong>en</strong>te Overbetuwe waartoe<br />
Oosterhout behoort,<br />
Liesbeth Tuijnman, wist blijkbaar<br />
wel dat er meer aan de<br />
hand was. Zij komt in de krant<br />
tot de boei<strong>en</strong>de uitspraak: “het<br />
is sowieso goed er ge<strong>en</strong> ruchtbaarheid<br />
aan te gev<strong>en</strong>.” (6)<br />
Waarom is het ‘goed’, nee zelfs,<br />
‘sowieso goed’ om er ge<strong>en</strong><br />
ruchtbaarheid aan te gev<strong>en</strong><br />
Wat is het dat zij eig<strong>en</strong>lijk<br />
liever niet wil wet<strong>en</strong> Wat zou<br />
er voor kwalijks in Ardella<br />
kunn<strong>en</strong> plaatsvind<strong>en</strong><br />
Op de TFN-bije<strong>en</strong>komst met<br />
circa 2000 (!) bezoekers met<br />
veel kopstukk<strong>en</strong> afkomstig uit<br />
32 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
de <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische beweging uit binn<strong>en</strong>- <strong>en</strong> buit<strong>en</strong>land werd politiek<br />
bedrev<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> racistische <strong>en</strong> extreem-nationalistische politiek. De voorzitter van de TFN<br />
hield e<strong>en</strong> toespraak, dit in teg<strong>en</strong>spraak met wat de organisatie van tevor<strong>en</strong> liet wet<strong>en</strong> aan de<br />
Gelderlander. Ook Murat Kuyucu, de voorzitter van de Arnhemse TFN-organisatie, hield<br />
e<strong>en</strong> toespraak.<br />
Isçi vond het in zijn toespraak nodig om de g<strong>en</strong>ocide op de Arm<strong>en</strong>iërs te ontk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
de historische feit<strong>en</strong> zelfs om te draai<strong>en</strong>. Volg<strong>en</strong>s de Grijze Wolv<strong>en</strong> heeft er immers e<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>ocide op de Turk<strong>en</strong> plaatsgevond<strong>en</strong>. Deze vorm van revisionisme, zoals toegepast door<br />
Isçi, is één van de ernstigste na de ontk<strong>en</strong>ning van de holocaust. Dergelijke opvatting<strong>en</strong> van<br />
<strong>Turkse</strong> nationalist<strong>en</strong> gepaard aan e<strong>en</strong> sterke intolerantie jeg<strong>en</strong>s andersd<strong>en</strong>k<strong>en</strong>d<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> in<br />
Turkije onder meer mede geleid tot het monddood mak<strong>en</strong> van de pers. De moord op de<br />
journalist Hrant Dink in januari dit jaar in Istanbul is het directe gevolg van het intolerante<br />
<strong>en</strong> nationalistische klimaat in Turkije. Deze <strong>Turkse</strong> intolerantie houdt niet op aan de<br />
gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> van de <strong>Turkse</strong> republiek. Ook in Nederland word<strong>en</strong> person<strong>en</strong> geïntimideerd die de<br />
Arme<strong>en</strong>se g<strong>en</strong>ocide aankaart<strong>en</strong>. In februari nog besloot de wet<strong>en</strong>schapper R<strong>en</strong>é Diekstra<br />
in zijn column in het Veluws Dagblad niet meer te repp<strong>en</strong> over de Arme<strong>en</strong>se kwestie. De<br />
moord op Dink leidde tot zijn besluit. Diekstra: “Hoewel ik me voorhoud dat zoiets in<br />
Nederland niet gebeurt, leg ik mezelf vooralsnog toch maar het zwijg<strong>en</strong> op. Het voelt verstandig<br />
<strong>en</strong> het voelt laf.” (7)<br />
De manifestatie in Oosterhout vond plaats onder de verantwoordelijkheid van burgemeester<br />
Tuijnman. Zij liet ons vlak voor aanvang van de manifestatie per brief wet<strong>en</strong> niet te zull<strong>en</strong><br />
ingrijp<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> verbod, omdat er, zoals al gezegd, ge<strong>en</strong> sprake was van e<strong>en</strong> ernstig<br />
gevaar voor de verstoring van de op<strong>en</strong>bare orde. Desondanks had de burgemeester kunn<strong>en</strong><br />
ingrijp<strong>en</strong>, maar zij deed dit niet. Niet alles wat niet verbod<strong>en</strong> is volg<strong>en</strong>s de wet, is moreel<br />
<strong>en</strong>/of maatschappelijk toelaatbaar. Zij had e<strong>en</strong> afweging moet<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> het recht op<br />
vrijheid van m<strong>en</strong>ingsuiting <strong>en</strong> het recht om gevrijwaard te blijv<strong>en</strong> van racisme, belediging<br />
<strong>en</strong> in dit geval ook nog g<strong>en</strong>ocide-ontk<strong>en</strong>ning. Hopelijk blijft het bij deze <strong>en</strong>e keer <strong>en</strong> grijpt<br />
deze burgemeester e<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>de keer wel in. Tot dan zal de geme<strong>en</strong>te Overbetuwe in de<br />
annal<strong>en</strong> van de geschied<strong>en</strong>is van de Grijze Wolv<strong>en</strong> in Nederland word<strong>en</strong> bijgeschrev<strong>en</strong> als<br />
de zoveelste overwinning op naïeve bestuurders.<br />
GESUBSIDIEERDE MEHTER-ORKESTEN<br />
In de periode 2003-2006 werd<strong>en</strong> in Nederland door in ieder geval e<strong>en</strong> drietal geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
optred<strong>en</strong>s van Grijze Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong> gesubsidieerd. Opvall<strong>en</strong>d is dat het voornamelijk<br />
mehter-orkest<strong>en</strong> betrof. E<strong>en</strong> kort overzichtje. Op 25 mei 2003 organiseerde de TFN-organisatie<br />
<strong>Turkse</strong> Culturele Ver<strong>en</strong>iging Enschede (TCVE) in Old<strong>en</strong>zaal e<strong>en</strong> picknick. Tijd<strong>en</strong>s de<br />
picknick war<strong>en</strong> er optred<strong>en</strong>s van de Berlin Mehter Takimi, Ömer Kadan <strong>en</strong> de <strong>Turkse</strong> muziekband<br />
Star. (8) De geme<strong>en</strong>te Enschede subsidieerde deze picknick voor e<strong>en</strong> bedrag van<br />
2.666 euro in het kader van de subsidieregeling ‘Sociale activering getroff<strong>en</strong> migrant<strong>en</strong>organisaties’.<br />
Deze regeling werd ingesteld naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede<br />
in 2000. In Dev<strong>en</strong>ter trad op 20 mei 2004 bij het Turkije Festival de Fatih Mehter Takimi<br />
33
uit Bielefeld e<strong>en</strong> aantal maal op. De Provincie<br />
Overijssel <strong>en</strong> het Dev<strong>en</strong>terse Kunstcircuit<br />
betaald<strong>en</strong> mee aan de kost<strong>en</strong> (7500 euro)<br />
van het optred<strong>en</strong>. Op 11 juni 2006 trad<strong>en</strong> in<br />
Utrecht in het kader van het festival ‘Turkije<br />
Express’ de Fatih Mehter Takimi (kost<strong>en</strong><br />
4000 euro) <strong>en</strong> Arka Sokak (kost<strong>en</strong> 477 euro)<br />
op. De geme<strong>en</strong>te Utrecht dekte de kost<strong>en</strong><br />
van het mehter-orkest volledig. De Stichting<br />
Cultuur Express deed namelijk in maart 2006<br />
e<strong>en</strong> subsidie-aanvraag bij het geme<strong>en</strong>telijke<br />
Fonds Sociale Integratie voor onder meer het<br />
optred<strong>en</strong> van het Bielefeldse orkest. In deze<br />
aanvraag kunn<strong>en</strong> we met betrekking tot het<br />
orkest lez<strong>en</strong>, dat deze zou zijn uitg<strong>en</strong>odigd op Deel van e<strong>en</strong> aankondiging van e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst<br />
in 2006 van e<strong>en</strong> Hamburgse ver<strong>en</strong>iging<br />
verzoek van verschill<strong>en</strong>de <strong>Turkse</strong> organisaties<br />
in Utrecht <strong>en</strong> dat het optred<strong>en</strong> “symboliseert van de <strong>Turkse</strong> Federatie in Duitsland, waar de<br />
dat de <strong>Turkse</strong> geme<strong>en</strong>schap op 11 juni de stad Fatih Mehter Takimi optrad. De aankondiging<br />
Utrecht in bezit neemt.” Verder b<strong>en</strong>adrukt de is afkomstig van de site van het mehter-orkest.<br />
Stichting Cultuur Express het belang van het<br />
orkest voor het slag<strong>en</strong> van Turkije Express:<br />
“het verbind<strong>en</strong>de elem<strong>en</strong>t <strong>en</strong> visitekaartje van Turkije Express is Fatih Mehter Takimi”.<br />
Het is jammer dat de subsidiegevers <strong>en</strong> de organisator<strong>en</strong> zich klaarblijkelijk niet afdo<strong>en</strong>de<br />
hebb<strong>en</strong> ingespann<strong>en</strong> om te controler<strong>en</strong> of de muziekgezelschapp<strong>en</strong> mogelijk e<strong>en</strong> (politiek)<br />
karakter hebb<strong>en</strong> dat conflicteert met de doelstelling<strong>en</strong> van de verstrekte subsidies. Bij het<br />
Fonds Sociale Integratie was dat bijvoorbeeld “sociale integratie op buurt, wijk of stadniveau<br />
tuss<strong>en</strong> burgers, doelgroep<strong>en</strong> <strong>en</strong> organisatie.” Extreem-nationalisme lijkt daarmee op gespann<strong>en</strong><br />
voet te staan. Het is nog e<strong>en</strong>s extra te betreur<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele controle heeft<br />
gefaald, omdat reeds e<strong>en</strong> kijkje op de sites van de Berlin Mehter Takimi <strong>en</strong> de Fatih Mehter<br />
Takimi snel tot het inzicht hadd<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> dat deze orkest<strong>en</strong> uit de kring<strong>en</strong> van de<br />
Grijze Wolv<strong>en</strong> afkomstig zijn. (9)<br />
CONVENANT<br />
In de toekomst zal beter moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gemonitord of organisaties <strong>en</strong> individu<strong>en</strong> zich<br />
tijd<strong>en</strong>s ‘culturele’ bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> schuldig mak<strong>en</strong> aan strafbare feit<strong>en</strong> als racisme, andere vorm<strong>en</strong><br />
van discriminatie of misbruik van subsidieregeling<strong>en</strong> van de overheid. Daarom moet<strong>en</strong><br />
zaaleig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere horeca-instelling<strong>en</strong> zich meer inzett<strong>en</strong> om duidelijk te krijg<strong>en</strong> wie<br />
zal<strong>en</strong> hur<strong>en</strong> <strong>en</strong> waarom. De geme<strong>en</strong>tes zoud<strong>en</strong> beter moet<strong>en</strong> nagaan wie overheidssubsidies<br />
aanvrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> waarvoor deze subsidies word<strong>en</strong> aangew<strong>en</strong>d.<br />
E<strong>en</strong> conv<strong>en</strong>ant, waarin onder meer deze monitoring wordt geregeld, zou daarbij e<strong>en</strong><br />
belangrijke rol kunn<strong>en</strong> spel<strong>en</strong>. Partij<strong>en</strong> in het conv<strong>en</strong>ant zoud<strong>en</strong> de Koninklijk Horeca<br />
34 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
Nederland, geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, zaaleig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> <strong>en</strong> Anti Discriminatie Bureaus kunn<strong>en</strong> zijn. Overig<strong>en</strong>s<br />
zou dit conv<strong>en</strong>ant zeker niet alle<strong>en</strong> van toepassing di<strong>en</strong><strong>en</strong> te zijn op Grijze Wolv<strong>en</strong>-organisaties,<br />
maar op alle racistische, fascistische <strong>en</strong>/of (extreem-)nationalistische organisaties. E<strong>en</strong><br />
dergelijk conv<strong>en</strong>ant zou gecommitteerde zaaleig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> handvatt<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> om tijdig<br />
lokale overhed<strong>en</strong> in te kunn<strong>en</strong> licht<strong>en</strong> over de verhuur van zaalruimtes aan mogelijk suspecte<br />
organisaties. Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> er bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zorg voor moet<strong>en</strong> drag<strong>en</strong> dat zij zo<br />
vaak mogelijk de door h<strong>en</strong> gesubsidieerde activiteit<strong>en</strong> bezoek<strong>en</strong>.<br />
Indi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> dergelijk conv<strong>en</strong>ant reeds had bestaan, was m<strong>en</strong> mogelijk al verschoond geblev<strong>en</strong><br />
van het rec<strong>en</strong>te geweld van Blood & Honour-led<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst van de<br />
Nationalistische Volks Beweging (NVB) te Haarlem in oktober 2006, de racistische haatzaaierij<br />
in Oosterhout door TFN-voorzitter Isçi <strong>en</strong> de nationaal-socialistische propaganda door<br />
het Soetermeer Skinhead Front (SSF) <strong>en</strong> Voorpost in Zoetermeer tijd<strong>en</strong>s bevrijdingsdag in 2005.<br />
Ernst Haffmans<br />
Not<strong>en</strong>:<br />
1): Op 25 maart 2006 organiseerde de Türkiyem Moskee uit Arnhem in het nabij geleg<strong>en</strong> Westervoort e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst<br />
met e<strong>en</strong> drietal bek<strong>en</strong>de Grijze Wolv<strong>en</strong>-muzikant<strong>en</strong>: Esat Kabakli, Ahmet Baydaroglu <strong>en</strong> Ozan Seyyahi. Ook was als<br />
speciale gast Namik Kemal Zeybek aanwezig, to<strong>en</strong>tertijd e<strong>en</strong> belangrijk MHP-lid. Mom<strong>en</strong>teel is Zeybek hoofdadviseur<br />
van de voorzitter van de extreem-nationalistische Grote E<strong>en</strong>heids<br />
Partij (BBP).<br />
2): Op 12 maart 2006 organiseerde de D<strong>en</strong> Haag Türk Islam Kültür<br />
Vakfi <strong>en</strong> de Estergon G<strong>en</strong>çlik Teskilati, beid<strong>en</strong> afkomstig uit D<strong>en</strong><br />
Haag, e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst in het Partyc<strong>en</strong>trum Els<strong>en</strong>burg te Rijswijk.<br />
Aanwezig war<strong>en</strong> onder meer de Grijze Wolv<strong>en</strong>-artiest<strong>en</strong> Ahmet Safak<br />
<strong>en</strong> Ahmet Yilmaz.<br />
3): Verbied feest Grijze Wolv<strong>en</strong>, De Gelderlander, 3 februari 2006.<br />
4): ibidem.<br />
5): ibidem.<br />
6): ibidem.<br />
7): Frans Oremus, R<strong>en</strong>é Diekstra legt zich zwijg<strong>en</strong> op, De Journalist,<br />
30 januari 2007, www.villamedia.nl/journalist/n/2007.02.Diekstra.<br />
shtm.<br />
8): De kost<strong>en</strong> die de TCVE maakte aan de muziekoptred<strong>en</strong>s war<strong>en</strong> als volgt: de Berlin Mehter Takimi kostte 3000 euro,<br />
Ömer Kadan kreeg 250 euro <strong>en</strong> de muziekband Star, waarbij TFN-kopstuk Abdullah Sari is betrokk<strong>en</strong>, kreeg 350 euro.<br />
9): De site van de Berlin Mehter Takimi treft m<strong>en</strong> aan op www.mehtertakimi.de. De website van de Fatih Mehter<br />
Takimi valt te bekijk<strong>en</strong> op www.mehter.biz. Met name de pagina’s www.mehter.biz/galeriler/resimlerimiz/resimler_<br />
index_tr.htm (met foto’s van optred<strong>en</strong>s) <strong>en</strong> www.mehter.biz/anasayfalar/Turkce/ornek_afisler/ornek_afisler.htm (met<br />
foto’s van affiches van optred<strong>en</strong>s) op de laatste site lat<strong>en</strong> weinig ruimte over voor speculatie over de verbond<strong>en</strong>heid<br />
van de Fatih Mehter Takimi met de Grijze Wolv<strong>en</strong>.<br />
35
TURKSE EXTREEM-NATIONALISTISCHE<br />
ORGANISATIES IN NEDERLAND<br />
Criteria om op deze lijst te word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> zijn: aanwezigheid op e<strong>en</strong> interne lijst uit<br />
de jar<strong>en</strong> neg<strong>en</strong>tig van de vorige eeuw met contactadress<strong>en</strong> van de <strong>Turkse</strong> Federatie Nederland<br />
(TFN), aanwezigheid in de oprichtingsnotul<strong>en</strong> van de TFN (1995), aanwezigheid in e<strong>en</strong><br />
beleidsplan van de TFN (1996), artikel<strong>en</strong> in de pers waarin melding wordt gemaakt van<br />
sam<strong>en</strong>werking met de TFN of TFN-lidorganisaties, voorkom<strong>en</strong> van meerdere bestuursfuncties<br />
van dezelfde person<strong>en</strong> bij TFN-organisaties, correspond<strong>en</strong>tie over subsidies met geme<strong>en</strong>telijke<br />
instanties <strong>en</strong>/of eig<strong>en</strong> publicaties van organisaties waaruit sam<strong>en</strong>werking blijkt met de TFN<br />
<strong>en</strong>/of TFN-lidorganisaties, <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werking met de Partij van de Nationalistische Actie<br />
(MHP) <strong>en</strong>/of de <strong>Turkse</strong> Federatie Europa (ADÜTDF). Uitzondering daarop zijn de twee<br />
organisaties uit Amsterdam die band<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met de <strong>Turkse</strong> extreem-nationalistische Grote<br />
E<strong>en</strong>heids Partij (BBP). Het nummer achter de naam van de organisatie is het dossiernummer<br />
waarmee de betreff<strong>en</strong>de organisatie is geregistreerd bij de Kamer van Koophandel. De lijst<br />
pret<strong>en</strong>deert niet compleet te zijn.<br />
Almelo - <strong>Turkse</strong> Culturele, Educatie Stichting Almelo - 41031916<br />
Amsterdam<br />
Stichting Bozok - 41214911<br />
<strong>Turkse</strong> Democratische Jeugdver<strong>en</strong>iging - 40533648<br />
Stichting voor <strong>Turkse</strong> Vrouw<strong>en</strong> in Amsterdam Elif - 41213356<br />
Stichting <strong>Turkse</strong> Vrouw<strong>en</strong> Ontmoetingsc<strong>en</strong>trum Esra - 41213744<br />
Ver<strong>en</strong>iging Uitvaartverzorging Hilal - 40539365<br />
Stichting <strong>Turkse</strong> Humanitaire Hulp Nederland - 41215376<br />
Stichting Intercultureel Participatie C<strong>en</strong>trum (voorhe<strong>en</strong> Turks Cultureel C<strong>en</strong>trum) - 41201246<br />
Stichting <strong>Turkse</strong> Jonger<strong>en</strong> Radio Omroep - 41205266<br />
Stichting Kubra Turks Kultureel Vrouw<strong>en</strong> C<strong>en</strong>trum - 41211373<br />
Stichting Mescid-i Aksa Moskee - 41214912<br />
Stichting Turks Platform Geuz<strong>en</strong>veld/Slotermeer - 41211608<br />
Stichting Soyad - 41211618<br />
Stichting Turks Sociaal Cultureel C<strong>en</strong>trum Tukem - 41210361<br />
<strong>Turkse</strong> Federatie Nederland - 40538986<br />
<strong>Turkse</strong> Omroep Stichting TOS - 41208812<br />
Amsterdamse Sportclub Turkiyem - 40536978<br />
Stichting Ulu Camii - 41201310<br />
36 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
Stichting Yesevi - 41214821<br />
Stichting <strong>Turkse</strong> Ouderraad Yilmaz - 41211535<br />
Apeldoorn - <strong>Turkse</strong> Culturele Ver<strong>en</strong>iging - 40103648<br />
Arnhem<br />
Islamitische Stichting Nederland (Diyanet Vakfi) Türkiyem - 09064479<br />
Vrouw<strong>en</strong>ver<strong>en</strong>iging van Gemoed tot Gemoed - 09125817<br />
Hoca Ahmed Yesevi Kultur ve Egitim Merkezi - 40125364<br />
Beverwijk - <strong>Turkse</strong> Culturele Ver<strong>en</strong>iging - 40596637<br />
D<strong>en</strong> Haag<br />
Hollanda Azerbaycan Turk Kultur ve Dayanisma Ver<strong>en</strong>iging - 40412530<br />
Jonger<strong>en</strong>stichting Estergon D<strong>en</strong> Haag - 41159370<br />
Turks-Islamitische Culturele Stichting D<strong>en</strong> Haag - 41155722<br />
Stichting voor <strong>Turkse</strong> Vrouw<strong>en</strong> in D<strong>en</strong> Haag Ulkem - 41159560<br />
Dordrecht<br />
Stichting Ideale E<strong>en</strong> - 41122101<br />
Ver<strong>en</strong>iging Sam<strong>en</strong>werking Islamitische <strong>en</strong> Dordtse Jonger<strong>en</strong> (VerSad) - 40324702<br />
Eindhov<strong>en</strong><br />
Oguz Jonger<strong>en</strong>ver<strong>en</strong>iging - 17155534<br />
Stichting Turan - 41092929<br />
Enschede - <strong>Turkse</strong> Kulturele Ver<strong>en</strong>iging Enschede - 40075128<br />
Gorinchem<br />
Gorinchemse Turks Islamitische Culturele Ver<strong>en</strong>iging - 40323626<br />
Gorinchems Turks Islamitisch Cultureel Vrouw<strong>en</strong> C<strong>en</strong>trum - 40324571<br />
Haarlem - Haarlemse Democratische <strong>Turkse</strong> Jonger<strong>en</strong> Ver<strong>en</strong>iging (ASIL) - 40595749<br />
H<strong>en</strong>gelo (ov) - <strong>Turkse</strong> Culturele Ver<strong>en</strong>iging H<strong>en</strong>gelo - 06089633<br />
Hilversum<br />
Hilversumse Anadolu Kultur Cemiyeti Ver<strong>en</strong>iging - 40517124<br />
Stichting Turks Cultureel C<strong>en</strong>trum voor Hilversum <strong>en</strong> omgeving - 41194464<br />
Leerdam - <strong>Turkse</strong> Arbeidersver<strong>en</strong>iging Leerdam - 40323153<br />
Leid<strong>en</strong> - Stichting Vri<strong>en</strong>dschap - 41168190<br />
37
Nijmeg<strong>en</strong> - Turks Cultureel C<strong>en</strong>trum - 40146901<br />
Rotterdam<br />
Turks C<strong>en</strong>trum Mimar Sinan - 41133550<br />
Versaar - Ver<strong>en</strong>iging Sam<strong>en</strong>werking tuss<strong>en</strong> Allochton<strong>en</strong> <strong>en</strong> Autochton<strong>en</strong> Rotterdam - 40347948<br />
Versam - Ver<strong>en</strong>iging Sam<strong>en</strong>werking Nederlandse <strong>en</strong> Islamitische Jonger<strong>en</strong> - 40346812<br />
Schiedam - <strong>Turkse</strong> Culturele Ver<strong>en</strong>iging Schiedam - 40346733<br />
Soest - Turks Nederlands Cultureel C<strong>en</strong>trum Soest - 40507884<br />
Tegel<strong>en</strong> - Stichting Soyad - 41064148<br />
Tiel<br />
Stichting <strong>Turkse</strong> Cultuur - 41060299<br />
<strong>Turkse</strong> Culturele Ver<strong>en</strong>iging - 40156850<br />
Tilburg - <strong>Turkse</strong> Jonger<strong>en</strong>ver<strong>en</strong>iging Tilburg - 40260378<br />
Utrecht<br />
Turks Cultureel C<strong>en</strong>trum voor Utrecht <strong>en</strong> omgeving - 40480732<br />
Ver<strong>en</strong>iging voor <strong>Turkse</strong> Vrouw<strong>en</strong> in Utrecht-West As<strong>en</strong>a - 40483216<br />
<strong>Turkse</strong> Jonger<strong>en</strong>ver<strong>en</strong>iging Erg<strong>en</strong>ekon - 40483217<br />
Stichting voor Turks-Islamitische Cultuur <strong>en</strong> Onderwijs - 41185845<br />
Zwolle - Stichting Turks Cultureel- <strong>en</strong> Solidariteitsc<strong>en</strong>trum - 41025216<br />
BBP-georiënteerd<br />
Stichting <strong>Turkse</strong> Islamitische Hulpverl<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> Solidariteit – Amsterdam - 41227299<br />
Mil<strong>en</strong>yum Jonger<strong>en</strong> Ver<strong>en</strong>iging - Amsterdam - 34170762<br />
OVERZICHT MUZIKANTEN<br />
Pagina<br />
Davut Akaslan (2007)<br />
Müserref Akay (2004)<br />
Ozan Arif (Sirin) (2005) 4, 6-8, 11-12, 14-17, 19, 21<br />
Arka Sokak (2007) 4, 12-13, 20, 34<br />
Ahmet Baydaroglu (2006) 35<br />
Berlin Mehter Takimi (2004) 22-23, 27, 30-31, 33-35<br />
Mehmet Ali Bilgiç (2005) 4<br />
38 <strong>Alert</strong>! special - <strong>Turkse</strong> muziek
Pagina<br />
Mehmet Borukcu (2004) 18, 34<br />
Arzu Can (2006) 26<br />
Ozan (Dursun) Çelebi (2005) 8, 15<br />
Erkan Coskunsu (2007) 5, 20<br />
Ibrahim Dülger (2002)<br />
Araz Elses (2005)<br />
Can Ercan (2005) 4<br />
Fatih Mehter Takimi (2006) 23, 25, 26, 27, 32, 34-35<br />
Seval Güles (2006)<br />
Fehmi Günaydin (2006) 26<br />
Sakir Öner Günhan (2003)<br />
Abdullah Isilak (2003)<br />
Ugur Isilak (2003)<br />
Esat Kabakli (2006) 35<br />
Ozan Ömer Kadan (2006) 8, 26, 32-33, 35<br />
Kader (2002)<br />
Cuma Kayacik (2005) 4<br />
Esat Koçyigit (2001)<br />
Fahri Kaya Kuzucu (2004)<br />
Arif Nazim (1999) 24<br />
Ozan Nihat (1993) 1, 6, 10-11, 15-17<br />
Osman Öztunç (2006)<br />
Hülya Polat (2004)<br />
Ahmet Safak (2006) 8, 34-35<br />
Abdullah Sari (1998) 7-8, 14, 24, 27, 35<br />
Asik Sefai (2005) 11<br />
Ozan (Mehmet) Seyyahi (2006) 35<br />
Cevat Ünal (2001)<br />
Gül Ahmet Yigit (2003)<br />
Mustafa Yildizdogan (2006) 7-8, 14, 26, 32<br />
Ahmet Yilmaz (2006) 8, 19, 24-25, 35<br />
Ozan Coskun Yilmaz (1998) 4<br />
Mehmet Yilmaz (2006)<br />
De muzikant<strong>en</strong> die in deze lijst zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> all<strong>en</strong> in Nederland opgetred<strong>en</strong> bij<br />
bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> van Grijze Wolv<strong>en</strong>. Tuss<strong>en</strong> haakjes staat het jaartal waarop de betreff<strong>en</strong>de band<br />
of muzikant voor het laatst in Nederland e<strong>en</strong> concert gaf dat de Onderzoeksgroep Turks<br />
extreem-rechts heeft wet<strong>en</strong> te tracer<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> cursieve pagina-aanduiding betek<strong>en</strong>t dat er op die<br />
pagina e<strong>en</strong> illustratie staat van de muzikant, meestal staat er dan ook tekst over die artiest.<br />
39