Tijdschrift over de geschiedenis van Heemstede en Bennebroek
Tijdschrift over de geschiedenis van Heemstede en Bennebroek
Tijdschrift over de geschiedenis van Heemstede en Bennebroek
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
.k. mid<strong>de</strong>nstands-woningbouwvere<strong>en</strong>iging ‘het ou<strong>de</strong> posthuis’<br />
werd dit allemaal niet direct ontwikkeld<br />
<strong>en</strong> volgebouwd, dat ging vaak in blokk<strong>en</strong><br />
woning<strong>en</strong>. Voor e<strong>en</strong> groot <strong>de</strong>el werd er<br />
gebouwd op stukk<strong>en</strong> grond die daarvoor<br />
boer<strong>en</strong>land of boll<strong>en</strong>grond war<strong>en</strong>.<br />
Door <strong>de</strong> bouw <strong>van</strong> al die woning<strong>en</strong><br />
groei<strong>de</strong> het aantal inwoners <strong>van</strong> Heemste<strong>de</strong><br />
als kool. In 1900 war<strong>en</strong> het er<br />
5074, in 1910 7480 <strong>en</strong> in 1920 10483: e<strong>en</strong><br />
verdubbeling in twintig jaar. De g<strong>en</strong>eratie<br />
Heemste<strong>de</strong>nar<strong>en</strong> die gebor<strong>en</strong> was<br />
in 1880 zag in 1920 e<strong>en</strong> totaal veran<strong>de</strong>rd<br />
<strong>en</strong> aanmerkelijk dichter bebouwd dorp.<br />
Maar voor ons Heemste<strong>de</strong>nar<strong>en</strong> anno<br />
2012 is dat Heemste<strong>de</strong> <strong>van</strong> 1920 nog verrukkelijk<br />
lan<strong>de</strong>lijk <strong>en</strong> leeg.<br />
Vrije sector <strong>en</strong> meer sociale<br />
woningbouw<br />
Naast wat we nu zou<strong>de</strong>n noem<strong>en</strong> ‘project<strong>en</strong><br />
in <strong>de</strong> vrije sector’ war<strong>en</strong> er ook project<strong>en</strong><br />
die we nu ‘sociale woningbouw’<br />
zou<strong>de</strong>n noem<strong>en</strong>. Dit soort project<strong>en</strong><br />
werd vaak gerealiseerd door woningbouwver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong>,<br />
die als doelstelling<br />
had<strong>de</strong>n het bouw<strong>en</strong> <strong>van</strong> goe<strong>de</strong>, maar<br />
betaalbare woning<strong>en</strong>. Woningbouwver<strong>en</strong>iging<br />
‘Berk<strong>en</strong>ro<strong>de</strong>’ bouw<strong>de</strong> al in 1910-<br />
1911 aan het Res Novaplein e<strong>en</strong> groot<br />
complex woning<strong>en</strong>. In <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> twintig<br />
ging <strong>de</strong> bouw in e<strong>en</strong> hogere versnelling.<br />
Door <strong>de</strong> woningbouwver<strong>en</strong>iging<br />
‘Sint-Jozef’ wer<strong>de</strong>n in 1921 60 arbei<strong>de</strong>rswoning<strong>en</strong><br />
neergezet in <strong>de</strong> Iep<strong>en</strong>laan <strong>en</strong><br />
Lin<strong>de</strong>nlaan. Aan het Haemste<strong>de</strong>plein<br />
<strong>en</strong> omgeving kwam<strong>en</strong> in datzelf<strong>de</strong> jaar<br />
69 woning<strong>en</strong> gereed on<strong>de</strong>r supervisie<br />
<strong>van</strong> bouwver<strong>en</strong>iging ‘Haemste<strong>de</strong>’, die<br />
ook bouw<strong>de</strong> in <strong>de</strong> Indische Buurt <strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> Glipperbuurt. ‘Heemste<strong>de</strong>’s Belang’<br />
realiseer<strong>de</strong> in 1920-1921 69 pan<strong>de</strong>n aan<br />
het Wilhelminaplein. E<strong>en</strong> <strong>de</strong>el ligt aan<br />
het plein, e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el vormt <strong>de</strong> Nicolaas<br />
Beetslaan <strong>en</strong> het Nicolaas Beetsplein erachter.<br />
Het gehele <strong>en</strong>semble (e<strong>en</strong> HVHBmonum<strong>en</strong>t)<br />
is voorzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> tableaus met<br />
dichtregels <strong>van</strong> Nicolaas Beets <strong>en</strong> was<br />
– gezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> relatief hoge hur<strong>en</strong> – gericht<br />
op mid<strong>de</strong>nstan<strong>de</strong>rs. In 1921-1922 werd<br />
gebouwd aan <strong>de</strong> Ou<strong>de</strong> Posthuisstraat. En<br />
later, op 18 januari 1927, werd woningstichting<br />
‘Op Eig<strong>en</strong> Wiek<strong>en</strong>’ opgericht,<br />
die e<strong>en</strong> complex <strong>van</strong> 32 woning<strong>en</strong> (ook<br />
e<strong>en</strong> HVHB-monum<strong>en</strong>t) realiseer<strong>de</strong> op<br />
het Wiek<strong>en</strong>plein, e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> Jan<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong>n Bergstraat <strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
Vijfher<strong>en</strong>straat.<br />
Het rijk verle<strong>en</strong><strong>de</strong> in die tijd voorschott<strong>en</strong><br />
voor <strong>de</strong> bouw <strong>van</strong> arbei<strong>de</strong>rswoning<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te Heemste<strong>de</strong><br />
waarborg<strong>de</strong> geldl<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> voor mid<strong>de</strong>nstandswoning<strong>en</strong>,<br />
waartoe in<strong>de</strong>rtijd<br />
het complex aan <strong>de</strong> Ou<strong>de</strong> Posthuisstraat<br />
gerek<strong>en</strong>d werd. De geme<strong>en</strong>te had er<br />
belang bij het aantal bewoners fors uit te<br />
brei<strong>de</strong>n: daarmee steg<strong>en</strong> ook <strong>de</strong> belastinginkomst<strong>en</strong>.<br />
Daarnaast was het voor<br />
<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te minst<strong>en</strong>s zo belangrijk dat<br />
er goe<strong>de</strong>, betaalbare woningvoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
voor bepaal<strong>de</strong> groep<strong>en</strong> wer<strong>de</strong>n<br />
gebouwd.<br />
Ou<strong>de</strong> Posthuisstraat<br />
Op boll<strong>en</strong>land <strong>van</strong> kwekerij Braam, geleg<strong>en</strong><br />
aan <strong>de</strong> oostzij<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> Her<strong>en</strong>weg<br />
175 meter t<strong>en</strong> noor<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> Kerklaan,<br />
werd e<strong>en</strong> complex <strong>van</strong> 22 woning<strong>en</strong><br />
gebouwd door <strong>de</strong> R.K. Midd<strong>de</strong>nstands-<br />
Woningbouwvere<strong>en</strong>iging ‘Het Ou<strong>de</strong><br />
Posthuis’. Daar stond in het uitbreidingsplan<br />
ook e<strong>en</strong> weg geprojecteerd<br />
(on<strong>de</strong>r nummer 76). Over <strong>de</strong> naam<br />
hoef<strong>de</strong> m<strong>en</strong> waarschijnlijk niet lang na<br />
te <strong>de</strong>nk<strong>en</strong>. De nieuwe straat kreeg bij<br />
raadsbesluit <strong>van</strong> 18 mei 1922 <strong>de</strong> naam<br />
‘Ou<strong>de</strong> Posthuisstraat’.<br />
Waarom was <strong>de</strong>ze woningbouwver<strong>en</strong>iging<br />
als <strong>en</strong>ige in Heemste<strong>de</strong> specifiek<br />
rooms-katholiek <strong>en</strong> specifiek gericht op<br />
<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>nstand Dat is niet bek<strong>en</strong>d. Het<br />
kan zijn omdat <strong>de</strong> Bavokerk <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re<br />
gebouw<strong>en</strong> uit <strong>de</strong>ze tijd <strong>van</strong> het ‘Rijke<br />
Roomsche Lev<strong>en</strong>’ heel dichtbij war<strong>en</strong>.<br />
Maar volg<strong>en</strong>s <strong>over</strong>levering, zo zegt <strong>de</strong><br />
huidige voorzitter Jaap <strong>van</strong> Donge, wil<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> kerk juist bouw<strong>en</strong> voor katholieke<br />
mid<strong>de</strong>nstan<strong>de</strong>rs omdat <strong>de</strong>ze hoger opgeleid<br />
war<strong>en</strong> dan <strong>de</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> arbei<strong>de</strong>rsbevolking<br />
<strong>en</strong> als rugg<strong>en</strong>graat voor <strong>de</strong><br />
R.K. Kerk kon<strong>de</strong>n di<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
De eerste aanvraag voor <strong>de</strong> bouw <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> complex <strong>van</strong> 25 woning<strong>en</strong> werd<br />
op 18 juni 1921 gedaan door P.G. Smit.<br />
Hij was timmerman <strong>en</strong> aannemer <strong>en</strong><br />
heerlijkhe<strong>de</strong>n winter 2011 | 3