Ketenanalyse: meer dan levenscyclusanalyse alleen
Ketenanalyse: meer dan levenscyclusanalyse alleen
Ketenanalyse: meer dan levenscyclusanalyse alleen
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
etreft de financiële gevolgen van sojavervanging wordt berekend dat dit<br />
afhankelijk van het gekozen scenario zou leiden tot een <strong>meer</strong>prijs van 0,48 tot<br />
0,9 Eurocent per liter melk. Over de economische haalbaarheid hiervan wordt<br />
geen uitspraak gedaan. Wel wordt gesteld dat een volledige overschakeling op<br />
nationaal niveau tot tekorten aan veevoer zou kunnen leiden. De genoemde<br />
bezwaren worden vooral afgezet tegen de voordelen van een ander<br />
alternatief: vervanging van de conventionele soja door niet genetisch<br />
gemodificeerde soja die voldoet aan de Baselcriteria (Proforest, 2004).<br />
Een contrast met de studie van De Boer et al. (2006) wordt gevormd door het<br />
document van Hillmann en Ramsay (2002). Terwijl de studie van De Boer et al.<br />
het vervangen van genetisch gemodificeerde gewassen als één van de<br />
belangrijkste uitgangspunten hanteert voor het terugdringen van problemen,<br />
zien Hillmann en Ramsay genetische manipulatie juist als een belangrijke kans<br />
om allerlei bestaande problemen (waaronder ook milieuproblemen) op te<br />
lossen. Deze auteurs concentreren zich op het uitbuiten van teelttechnische<br />
mogelijkheden en propageren onderzoek op dat gebied en een goed doordacht<br />
gebruik van actuele technische mogelijkheden. Hun benadering strekt zich uit<br />
van een pleidooi voor de opname van peulvruchten in Europese gewasrotatiesystemen<br />
via het propageren van onderzoek naar teelttechnische<br />
mogelijkheden zoal genetische modificatie tot het voorstel om de publieke<br />
sector het voortouw te laten nemen bij het introduceren van geavanceerde<br />
biotechnologische technieken om daarmee de druk die actiegroepen<br />
uitoefenen op de industrie te omzeilen.<br />
De studie van Nemecek et al. (2008) is geheel gewijd aan het opnemen van<br />
peulvruchten in Europese gewasrotatiesystemen. Conventionele<br />
gewasrotatiesystemen zijn vergeleken met gewasrotatiesystemen waarin<br />
peulvruchten waren opgenomen. De vergelijking is gemaakt door middel van<br />
LCA voor vier verschillende Europese landen met verschillende<br />
gewasrotatiesystemen. In drie gevallen namen de peulvruchten in het<br />
betreffende jaar de plaats in van een ander gewas; in het vierde geval werd<br />
het gewasrotatiesysteem met een jaar verlengd. De gewassen die door<br />
peulvruchten werden vervangen waren wintertarwe, maïs en zonnebloem.<br />
Peulvruchten hebben de eigenschap dat ze stikstof uit de lucht kunnen binden,<br />
en in de bodem kunnen vastleggen. Dit betekent niet <strong>alleen</strong> dat peulvruchten<br />
zelf geen stikstofmest nodig hebben, maar ook dat vervolggewassen in het<br />
gewasrotatiesysteem met minder stikstofmest toe kunnen, omdat een deel van<br />
de vastgelegde stikstof in de bodem achterblijft.<br />
Over het gehele systeem bekeken bleek het introduceren van peulvruchten in<br />
het gewasrotatatiesystem in drie van de vier landen gunstig te zijn voor het<br />
milieu:<br />
minder gebruik van stikstofkunstmest: geen stikstofkunstmest voor de<br />
peulvruchten en minder stikstofkunstmest voor het daarop volgende<br />
gewas, t.g.v. stikstofbinding door de peulvruchten;<br />
minder gebruik van bestrijdingsmiddelen wanneer door de introductie van<br />
<br />
peulvruchten de diversificatie van de gewasrotatie werd vergroot;<br />
minder grondbewerking noodzakelijk, waardoor energie (diesel) bespaard<br />
kan worden.<br />
In het vierde land (Spanje) was er nauwelijks verschil tussen de milieueffecten<br />
van de beide typen gewasrotatiesystemen.<br />
Een nadeel voor het milieu van de introductie van peulvruchten in<br />
gewasrotatiesystemen is dat de vastlegging van stikstof door peulvruchten kan<br />
leiden tot een verhoogde uitspoeling van stikstof in de tijd dat het land braak<br />
32 November 2010 2.214.1 – <strong>Ketenanalyse</strong>: <strong>meer</strong> <strong>dan</strong> <strong>levenscyclusanalyse</strong> <strong>alleen</strong>