Onderzoeksrapport Bestuurlijke sanctioneringsmechanismen - Besafe
Onderzoeksrapport Bestuurlijke sanctioneringsmechanismen - Besafe
Onderzoeksrapport Bestuurlijke sanctioneringsmechanismen - Besafe
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
die in de Schatkist terecht komen) terwijl de retributie een vergoeding is die wordt betaald<br />
voor een specifieke overheidsdienst. De retributie moet aansluiten bij de materiële<br />
bevoegdheden van een overheid, terwijl bij de belasting die band is doorgeknipt.<br />
Indien niet wordt beantwoord aan de voorwaarden verliest de heffing haar karakter van<br />
retributie. 268 Er bestaat evenwel discussie over een derde voorwaarde die aan de retributie<br />
wordt gekoppeld. Zo zou de burger slechts een retributie verschuldigd zijn als tegenprestatie<br />
voor een vrij door hem gevraagde dienst. 269 Volgens de traditionele cassatierechtspraak moet<br />
deze voorwaarde echter niet aan de retributie worden gekoppeld. 270 De Raad van State hecht<br />
daarentegen wel belang aan deze voorwaarde. 271 Voor het Hof van Cassatie is een retributie<br />
een heffing op een dienst met een gericht doel, voor de Raad van State eerder de prijs voor<br />
een vrijwillig gevraagde dienst. 272 In bepaalde rechtsleer wordt deze voorwaarde<br />
opzijgeschoven, omdat ze niet in overeenstemming zou zijn met artikel 173 van de<br />
Grondwet. 273 M. De Jonckheere argumenteert dan weer dat “de verplichting om van een<br />
dienst gebruik te maken en die van een heffing een belasting maakt, moet uitgaan van de<br />
overheid en niet van de situatie van de gebruiker zelf”. 274<br />
Noch in de rechtspraak, noch in de rechtsleer is er eensgezindheid over de voorwaarde van het<br />
vrijwillige karakter van de dienst. In de praktijk lijkt men vast te houden aan deze<br />
voorwaarde. Zo is gebleken uit gesprekken met de dienst financiën van de stad Antwerpen dat<br />
bij de invoering van een nieuw retributiereglement het vrijwillige karakter van de dienst als<br />
268 E. WILLEMART, “Gemeentelijke belastingen en –retributies”, in Nieuwsbrief-Brussel nr. 4 op www.avcbvsgb.be,<br />
mei 2003, 6.<br />
269 M. DE JONCKHEERE, l.c., 18; V. SEPULCHRE, “Fiscalité et parafiscalité: impôts, taxes, rétributions,<br />
amendes pénales et amendes administratives”, Rev. dr. commun. 2006, afl. 1-2, 34; E. WILLEMART,<br />
“Gemeentelijke belastingen en –retributies”, in Nieuwsbrief-Brussel nr. 4 op www.avcb-vsgb.be, mei 2003, 6.<br />
270 A. TIBERGHIEN, Handboek voor fiscaal recht. Brussel, De Boeck & Larcier, 2005, 0009,5.<br />
271 Wel moet er worden opgemerkt dat er tegenstrijdige adviezen bestaan van de Raad van State. Zo hecht de<br />
Franstalige Kamer wel belang aan het vrijwillig karakter van de dienst terwijl de Nederlandse Kamers geen<br />
gewag maken van dit element.Ook het Arbitragehof definieert de retributie zonder de “vrijwilligheid” als<br />
wezenskenmerk te vermelden. J. VELAERS weet de tegengestelde visies echter te verzoenen. Zie in dit verband<br />
J. VELAERS, De Grondwet en de Raad van State, afdeling wetgeving, Antwerpen, Maklu, 1999, 609 en 611-<br />
614.<br />
272 R.v.St., nr. 21.061, 24 maart 1981, Arr. R.v.St. 1981, 475; Zie in dezelfde zin J. KIRKPATRICK en P.<br />
GLINEUR, l.c., 565-569 en 571; Anderzijds heeft de Raad van State in een arrest van 2001 geoordeeld dat de<br />
retributie aan de twee (onbetwiste) cumulatieve voorwaarden moet voldoen en zwijgt de Raad voor het overige<br />
over het al of niet vrij karakter van de dienst: “De retributie die een administratieve overheid int als vergoeding<br />
voor een bewezen dienst kan slechts als een bijdrage worden gekwalificeerd indien de retributie er een is voor<br />
een dienst die bij voorrang aan de aangeslagene wordt bewezen en indien het gevorderde bedrag gelijk is aan of<br />
op zijn minst evenredig is met de kosten van de bewezen dienst.” Zie R.v.St., nr. 100.555, 7 november 2001,<br />
A.P.M. 2001, afl. 10, 229.<br />
273 E. WILLEMART, “Gemeentelijke belastingen en –retributies”, in Nieuwsbrief-Brussel nr. 4 op www.avcbvsgb.be,<br />
mei 2003, 6.<br />
274 M. DE JONCKHEERE , l.c., 18, verwijzend naar R.v.St., nr. 21.061, 24 maart 1981, Arr. R.v.St. 1981, 475.<br />
76