Arbeid (1941) nr. 9 - Vakbeweging in de oorlog
Arbeid (1941) nr. 9 - Vakbeweging in de oorlog
Arbeid (1941) nr. 9 - Vakbeweging in de oorlog
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
De lichamelijke opvoed<strong>in</strong>g<br />
van <strong>de</strong>n arbei<strong>de</strong>r op het plattelan<br />
•<br />
Het tempo, waar<strong>in</strong> zich onze mo<strong>de</strong>rne<br />
technische cultuur heeft ontwikkeld,<br />
is verschillend geweest <strong>in</strong> <strong>de</strong> grote<br />
ste<strong>de</strong>n en op 't platteland. In <strong>de</strong> ste<strong>de</strong>n,<br />
als centra voor <strong>in</strong>dustrieën, on<strong>de</strong>r»<br />
nem<strong>in</strong>gen en openbare <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>gen', ont»<br />
ston<strong>de</strong>n eer<strong>de</strong>r en <strong>in</strong> ruimere omvang <strong>de</strong><br />
mogelijkhe<strong>de</strong>n voor <strong>de</strong> bevolk<strong>in</strong>g om zich<br />
te ontwikkelen op <strong>de</strong> gebie<strong>de</strong>n van mu»<br />
ziek en an<strong>de</strong>re kunst, van on<strong>de</strong>rwijs en<br />
lichaamscultuur. De agrarische gebie<strong>de</strong>n<br />
zijn <strong>in</strong> dit opzicht enige stappen ten<br />
achter gebleven.<br />
Met betrekk<strong>in</strong>g tot <strong>de</strong> lichaamscultuur<br />
wordt dat dui<strong>de</strong>lijk uit enige volgen<strong>de</strong><br />
voorbeel<strong>de</strong>n:<br />
Het on<strong>de</strong>rwijs <strong>in</strong> lichamelijke oefen<strong>in</strong>g<br />
op lagere scholen werd het eerst <strong>in</strong>ge»<br />
voerd <strong>in</strong> <strong>de</strong> grote ste<strong>de</strong>n en het had<br />
reeds een zekere omvang bereikt, toen<br />
op het platteland nog vrijwel ie<strong>de</strong>re<br />
maatregel ontbrak. De wettelijke ver»<br />
plicht<strong>in</strong>g tot het on<strong>de</strong>rwijzen van licha»<br />
melijke oefen<strong>in</strong>g op alle dagere scholen,<br />
welke l Januari <strong>1941</strong> van kracht is ge*<br />
wor<strong>de</strong>n, kan wor<strong>de</strong>n beschouwd als iets,<br />
dat <strong>in</strong> <strong>de</strong> voornaamste plaats kan strek»<br />
ken tot het <strong>in</strong>halen van <strong>de</strong> achterstand<br />
van het land bij <strong>de</strong> ste<strong>de</strong>n. Met <strong>de</strong> ont»<br />
wikkel<strong>in</strong>g van gymnastiek en sport <strong>in</strong><br />
verenig<strong>in</strong>gsverband is het gelijksoortig<br />
gesteld. De stimuleren<strong>de</strong> werk<strong>in</strong>g van<br />
omvangrijke <strong>de</strong>monstraties en van<br />
belangrijke sportwedstrij<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ed zich<br />
hier <strong>in</strong> verwij<strong>de</strong>rd verband gel<strong>de</strong>n.<br />
Om het tekort aan lichaamscultuur <strong>in</strong><br />
onze agrarische gebie<strong>de</strong>n goed te praten<br />
is <strong>de</strong> vanzelfsprekendheid van <strong>de</strong> ge»<br />
zondheid en kracht van zijn bevolk<strong>in</strong>g<br />
verzonnen. Bij voorkeur verheerlijkt men<br />
daarbij het idyllische van het leven op<br />
het land en tracht men <strong>de</strong> bevolk<strong>in</strong>g te<br />
doen zien als zeer na aan <strong>de</strong> natuur én<br />
haar gezondheid scheppend vermogen<br />
verbon<strong>de</strong>n. Een <strong>de</strong>rgelijk volk zou geen<br />
behoefte hebben aan het bevor<strong>de</strong>ren van<br />
lichaamscultuur. Het dorpsk<strong>in</strong>d zou geen<br />
behoefte hebben aan schoolgymnastiek,<br />
omdat het zoveel <strong>in</strong> <strong>de</strong> vrije natuur ver»<br />
keert, die op ongezochte wijze tot ont»<br />
wikkel<strong>in</strong>g bijdraagt.<br />
Dergelijke voorstell<strong>in</strong>gen doen <strong>de</strong>nken<br />
aan het verheerlijken en romantiseren<br />
van het .platteland <strong>in</strong> <strong>de</strong> tij<strong>de</strong>n, die aan<br />
<strong>de</strong> Franse Revolutie vooraf g<strong>in</strong>gen. Men<br />
kent ze nog van <strong>de</strong> Sèvres»vazen. van<br />
schil<strong>de</strong>rijen en van antieke waaiers;<br />
her<strong>de</strong>rs met steekjes en kant»versier<strong>de</strong><br />
jasjes; her<strong>de</strong>r<strong>in</strong>netjes me,t wjjdsgeplooi<strong>de</strong><br />
rokken, met sierlijke her<strong>de</strong>r<strong>in</strong>nestaf en<br />
bloerrituiltjes.<br />
De werkelijkheid is steeds an<strong>de</strong>rs ge»<br />
weest, zowel <strong>in</strong> '<strong>de</strong> tijd . <strong>de</strong>r Duitse<br />
boerenopstan<strong>de</strong>n en <strong>in</strong> die van <strong>de</strong><br />
Jaquerie, als thans. Een werkelijkheid,<br />
die bestaat <strong>in</strong> har<strong>de</strong> arbeid voor groot<br />
en kle<strong>in</strong>. K<strong>in</strong><strong>de</strong>rarbeid speel<strong>de</strong> een voor»<br />
name rol. De commissies tot wer<strong>in</strong>g ran<br />
schoolverzuim hebben er hun han<strong>de</strong>n<br />
aan vol gehad. Het k<strong>in</strong>d was steeds een<br />
goedkope arbeidskracht en voor <strong>de</strong> arme<br />
boeren en boerenarbei<strong>de</strong>rs een onmis»<br />
bare hulp bij <strong>de</strong> verzorg<strong>in</strong>g van vee en<br />
akker.<br />
De algemene gezondheidstoestand van <strong>de</strong><br />
landarbei<strong>de</strong>rs en hun gez<strong>in</strong>nen was heel<br />
wat m<strong>in</strong><strong>de</strong>r gunstig, dan men wil<strong>de</strong> doen<br />
geloven. Lage lonen, har<strong>de</strong> arbeid en<br />
soms zeer éénzijdige en sobere voed<strong>in</strong>g<br />
behoren niet bepaald tot <strong>de</strong> meest gun»<br />
stige levensvoorwaar<strong>de</strong>n.<br />
Het k<strong>in</strong>d van <strong>de</strong>n landarbei<strong>de</strong>r en van<br />
<strong>de</strong> kle<strong>in</strong>e plattelandssner<strong>in</strong>gdoen<strong>de</strong>n en<br />
huisarbei<strong>de</strong>rs heeft evenzeer behoefte<br />
aan lichamelijke opvoed<strong>in</strong>g als het stads»<br />
k<strong>in</strong>d.<br />
Volgens on<strong>de</strong>rzoek<strong>in</strong>gen door Erismann<br />
is <strong>de</strong> verhoud<strong>in</strong>g, die hij tussen lengte»<br />
groei en groei van <strong>de</strong> borstomtrek vast»<br />
stel<strong>de</strong>, bij 11» tot 16»jarige dagloners<br />
ongunstig. Uit een vergelijken<strong>de</strong> studie,<br />
die Simon <strong>in</strong> 1912 te Ba<strong>de</strong>n bij militie»<br />
plichtigen <strong>in</strong>stel<strong>de</strong>, bleek, dat <strong>de</strong> ücha»<br />
melijke gesteldheid van landbouwers,<br />
boerenarbei<strong>de</strong>rs, dagloners en fabrieks»<br />
arbei<strong>de</strong>rs niet sterk varieer<strong>de</strong>. Gemid»<br />
<strong>de</strong>ld behoor<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>ze categorieën<br />
slechts 30,3 pet. tpt 37,6 pet. tot hen, op<br />
wie <strong>de</strong> kwalificatie „krachtig" van toe»<br />
pass<strong>in</strong>g is. Voor het overige wer<strong>de</strong>n zij<br />
<strong>in</strong> 45 pet. <strong>de</strong>r gevallen aangeduid als<br />
„zwak" en <strong>in</strong> 21 pet. als „zeer zwak of<br />
m<strong>in</strong><strong>de</strong>rwaardig".<br />
Hos. l t/m. 4: foto's „<strong>Arbeid</strong>"<br />
Een pleidooi echter voor lichameüjk'e<br />
opvoed<strong>in</strong>g, ook voor <strong>de</strong>n landarbei<strong>de</strong>r,<br />
houdt meer <strong>in</strong>. Lichamelijke opvoed<strong>in</strong>g<br />
immers beoogt een algemene geestelijk*<br />
lichamelijke ontplooi<strong>in</strong>g <strong>in</strong> ruimste z<strong>in</strong>,<br />
gepaard gaan<strong>de</strong> aan een bewustword<strong>in</strong>g<br />
van menswaar<strong>de</strong>.<br />
In dit alles ligt opgesloten, dat <strong>de</strong> doel»<br />
stell<strong>in</strong>g zich uitstrekt tot orgaanfuncties,<br />
bouw, houd<strong>in</strong>g en juist bewegen en tot<br />
het beleven van <strong>de</strong> waar<strong>de</strong>n, die volgen<br />
uit begrip lichaamssport.<br />
Het opvoe<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> houd<strong>in</strong>g en vaa<br />
het zich»bewegen vs voor <strong>de</strong> plattelands»<br />
bevolk<strong>in</strong>g wel zeer noodzakelijk. Het<br />
leven en <strong>de</strong> arbeid van die groep veroor»<br />
zaken een zekere stijfheid van houd<strong>in</strong>g<br />
en van beweg<strong>in</strong>g, die kenmerkend wordt<br />
aangeduid als „boers".<br />
Te beg<strong>in</strong>nen met <strong>de</strong> jeugd, moet er een<br />
e<strong>in</strong><strong>de</strong> wor<strong>de</strong>n gemaakt aan <strong>de</strong> achter»<br />
lijke verhoud<strong>in</strong>gen, welke ten aanzien<br />
van <strong>de</strong> lichamelijke opvoed<strong>in</strong>g van onze<br />
plattelandsbevolk<strong>in</strong>g bestaan. Daarnaast<br />
moeten <strong>de</strong> jongere dagloners, landarbei»<br />
<strong>de</strong>rs en boeren <strong>in</strong> <strong>de</strong> gelegenheid wor<strong>de</strong>n<br />
gesteld om <strong>in</strong> grote omvang <strong>de</strong>el te<br />
nemen aan gymnastische oefen<strong>in</strong>g, wa.r'<br />
bij lenigheidsoefen<strong>in</strong>gen, die houd<strong>in</strong>g en<br />
beweg<strong>in</strong>g op <strong>de</strong> juiste wijze beïnvloe<strong>de</strong>n,<br />
alsook aan athletiek, <strong>de</strong> sport <strong>de</strong>r bewe»<br />
g<strong>in</strong>gsbeheers<strong>in</strong>g, aan zwemmen, voetbal<br />
en an<strong>de</strong>re sporten, welke <strong>de</strong> kracht en<br />
<strong>de</strong> gezondheid van het lichaam vermeer»<br />
<strong>de</strong>ren en nieuwe krachten <strong>in</strong> <strong>de</strong> geest<br />
wekken.