Arbeid (1941) nr. 9 - Vakbeweging in de oorlog
Arbeid (1941) nr. 9 - Vakbeweging in de oorlog
Arbeid (1941) nr. 9 - Vakbeweging in de oorlog
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
NOS. l t/m. 3: foto's „<strong>Arbeid</strong>"<br />
Waarheen<br />
met uw k<strong>in</strong>d<br />
voor <strong>de</strong><br />
openbare<br />
school!<br />
De zorg voor het opgroeien<strong>de</strong> k<strong>in</strong>d legt op <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs een zware verantwoor*<br />
<strong>de</strong>lijkheid. Indrukken, opgedaan <strong>in</strong> het ou<strong>de</strong>rlijk huis en <strong>de</strong> daar verkregen<br />
levensgewoonten, zijn niet zel<strong>de</strong>n beslissend voor <strong>de</strong>n gehelen lateren mens.<br />
Als het goed is, dan spant ie<strong>de</strong>r ou<strong>de</strong>rpaar zich <strong>in</strong> om aan zijn k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren een zo<br />
goed mogelijke opvoed<strong>in</strong>g <strong>in</strong> het gez<strong>in</strong>smilieu me<strong>de</strong> te geven. Onmid<strong>de</strong>llijk sluit<br />
hierbij evenwel aan <strong>de</strong> vorm<strong>in</strong>g tot nuttig lid <strong>de</strong>r samenlev<strong>in</strong>g, waar<strong>in</strong> <strong>de</strong> taak<br />
van <strong>de</strong> school is gelegen. Gez<strong>in</strong>sopvoed<strong>in</strong>g en schoolopvoed<strong>in</strong>g zijn dan ook twee<br />
nauw verbon<strong>de</strong>n schakels. Het spreekt daarom vanzelf, dat <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>r, die zich alle<br />
moeite geeft om <strong>in</strong> <strong>de</strong> huiselijke kr<strong>in</strong>g aan <strong>de</strong> k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren een zo goed mogelijke<br />
geestelijke en lichamelijke verzorg<strong>in</strong>g te verschaffen, er prijs op stelt, dat, wanneer<br />
eenmaal <strong>de</strong> leerplichtige leeftijd is aangebroken, <strong>de</strong> schoolopvoed<strong>in</strong>g geschiedt op<br />
een wijze, die harmonieert met <strong>de</strong> leid<strong>in</strong>g, welke <strong>de</strong> gez<strong>in</strong>skr<strong>in</strong>g geeft. En hierbij<br />
komt vanzelf <strong>de</strong> vraag „openbare" of „bijzon<strong>de</strong>re" school aan <strong>de</strong> oi<strong>de</strong>.<br />
Een ou<strong>de</strong> vraag, waarover, <strong>in</strong> <strong>de</strong> loop<br />
van tientallen jaren, e<strong>in</strong><strong>de</strong>loos veel<br />
gesproken en geschreven werd. En toch:<br />
een vraag, die altoos weer nieuw is,<br />
wanneer het geldt een besliss<strong>in</strong>g te<br />
nemen ten aanzien van een k<strong>in</strong>d, dat <strong>de</strong><br />
leerplichtige leeftijd heeft bereikt. Het<br />
Lan<strong>de</strong>lijk Corriité voor <strong>de</strong> Openbare<br />
School schrijft ons ter zake, dat het vol*<br />
komen begrijpt, dat er ou<strong>de</strong>rs zijn, die,<br />
op grond van hun geloofsovertuig<strong>in</strong>g,<br />
menen, dat zij <strong>in</strong> geweten verplicht zijn<br />
hun k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren aan een confessionele<br />
school toe te vertrouwen. Het comité<br />
gaat zelfs ver<strong>de</strong>r en verklaart dat het<br />
voor een keuze, die op <strong>de</strong>ze gron<strong>de</strong>n<br />
berust, eerbied koestert<br />
In <strong>de</strong> practijk evenwel ziet men factoren<br />
van gans an<strong>de</strong>re aard bij <strong>de</strong> schoolkeuze<br />
optre<strong>de</strong>n. Een groot aantal k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren,<br />
wier ou<strong>de</strong>rs allerm<strong>in</strong>st door beg<strong>in</strong>sel»<br />
overweg<strong>in</strong>gen wor<strong>de</strong>n gedreven, komt<br />
nochtans op <strong>de</strong> bijzon<strong>de</strong>re school<br />
terecht. Hiervoor zijn verschillen<strong>de</strong> oor*<br />
zaken aan te wijzen, die wel eens een<br />
na<strong>de</strong>re beschouw<strong>in</strong>g verdienen. Daar is<br />
dan allereerst het feit, dat een alle<br />
perken te buiten gaan<strong>de</strong> propaganda van<br />
het bijzon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rwijs bij vele ou<strong>de</strong>rs<br />
een verkeerd begrip heeft gewekt om»<br />
trent het wezen van <strong>de</strong> openbare school.<br />
Jacht op subsidie en ook <strong>de</strong> zucht om<br />
het Ne<strong>de</strong>rlandse volk gaan<strong>de</strong>weg meer<br />
en meer <strong>in</strong> kerkelijk*politieke z<strong>in</strong> te<br />
beïnvloe<strong>de</strong>n speel<strong>de</strong>n hierbij een rol.<br />
Daar kwamen an<strong>de</strong>re factoren bij. De<br />
openbare school was <strong>in</strong> menige stad en<br />
<strong>in</strong> menig dorp vaak gehuisvest <strong>in</strong> ,een<br />
oud gebouw en toegerust met ou<strong>de</strong> leer*<br />
mid<strong>de</strong>len. Hier stak dan <strong>de</strong> fonkelnieuwe<br />
bijzon<strong>de</strong>re school al da<strong>de</strong>lijk gunstig bij<br />
af. Voorts waren er gemeentebesturen,<br />
met een <strong>in</strong> meer<strong>de</strong>rheid kerkelijk*poli*<br />
tieke richt<strong>in</strong>g, die kans zagen <strong>de</strong> open»<br />
bare school steeds zoveel mogelijk te<br />
beknibbelen, waartegenover, door een<br />
handige toepass<strong>in</strong>g <strong>de</strong>r wetsartikelen,<br />
dan een veel kwistiger be<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g van het<br />
bijzon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rwijs placht te staan. Een<br />
en an<strong>de</strong>r leid<strong>de</strong> er toe, dat niet zel<strong>de</strong>n<br />
<strong>de</strong> bijzon<strong>de</strong>re school uiterlijk een aan*<br />
genamer <strong>in</strong>druk maakt en het is dit<br />
uiterlijk, dat vele ou<strong>de</strong>rs tot <strong>de</strong> keuze<br />
van <strong>de</strong> bijzon<strong>de</strong>re school voor hun k<strong>in</strong>»<br />
<strong>de</strong>ren brengt. Ook <strong>in</strong> die talrijke ge»<br />
vallen, waarbij <strong>de</strong> beg<strong>in</strong>selen allerm<strong>in</strong>st<br />
<strong>in</strong> het ged<strong>in</strong>g zijn.<br />
Er zijn nog wel meer voorbeel<strong>de</strong>n aan te<br />
voeren, waar<strong>in</strong> <strong>de</strong>rgelijke niet»pr<strong>in</strong>cipiële<br />
overweg<strong>in</strong>gen van <strong>in</strong>vloed bleken te zijn.<br />
Soms is <strong>de</strong> afstand van huis naar school<br />
gunstiger, of ook wel speelt gemakzucht<br />
een rol, omdat <strong>de</strong> bijzon<strong>de</strong>re school een<br />
kleuterklasfe blijkt te hebben, waardoor<br />
het jongste k<strong>in</strong>d tegelijk met een ou<strong>de</strong>r<br />
broertje of zusje mee kan. Niet over«<br />
gaan, een slecht' rapport en <strong>de</strong> over*<br />
weg<strong>in</strong>g, dat <strong>de</strong> bijzon<strong>de</strong>re school „netter"<br />
zou zijn, blijken voor heel wat ou<strong>de</strong>rs al<br />
evenzeer beslissen<strong>de</strong> factoren. An<strong>de</strong>re<br />
ou<strong>de</strong>rs v<strong>in</strong><strong>de</strong>n <strong>de</strong> bijzon<strong>de</strong>re school weer<br />
prettiger, omdat men het daar wel eens<br />
wat m<strong>in</strong><strong>de</strong>r nauw neemt met het ten<br />
o<strong>nr</strong>echte thuis hou<strong>de</strong>n van k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren. Zo<br />
valt er een bonte reeks van oorzaken<br />
aan te voeren, die stuk voor stuk niets<br />
met beg<strong>in</strong>selen hebben te maken en er<br />
niettem<strong>in</strong> toe lei<strong>de</strong>n, dat k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren, die<br />
<strong>in</strong> feite op <strong>de</strong> openbare school thuis<br />
horen, toch op <strong>de</strong> bijzon<strong>de</strong>re school<br />
belan<strong>de</strong>n.<br />
Dit verschijnsel heeft ten slotte zelfs<br />
ook <strong>in</strong> confessionele kr<strong>in</strong>gen <strong>de</strong> aan»<br />
dacht getrokken. Het zijn <strong>de</strong> besten uit<br />
<strong>de</strong> wereld van het bijzon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rwijs,<br />
die zich <strong>de</strong> vraag hebben gesteld of <strong>de</strong><br />
bijzon<strong>de</strong>re school wel gebaat is met <strong>de</strong>ze<br />
toevloei<strong>in</strong>g van k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren uit huisge*<br />
'z<strong>in</strong>nen, waar men zijn keuze niet op<br />
pr<strong>in</strong>cipiële gron<strong>de</strong>n heeft gedaan. lm»<br />
mers, het is dui<strong>de</strong>lijk, dat juist <strong>in</strong> <strong>de</strong>ze<br />
bijmeng<strong>in</strong>g van aan het bijzon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>r*<br />
wijs wezensvreem<strong>de</strong> elementen een<br />
gevaar schuilt voor <strong>de</strong> zuiverheid van<br />
het karakter <strong>de</strong>r confessionele school.<br />
Wie al <strong>de</strong>ze feiten en verschijnselen<br />
onbevangen beziet, zal moeil,ijk tot een<br />
an<strong>de</strong>re slotsom kunnen komen dan dat<br />
het hoog tijd wordt om te bevor<strong>de</strong>ren,<br />
dat <strong>de</strong> ongezon<strong>de</strong> aanwas van het bij»<br />
zon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rwijs wordt <strong>in</strong>gedamd Aan<br />
<strong>de</strong> dwaze concurrentie tussen <strong>de</strong> open»<br />
bare en <strong>de</strong> bijzon<strong>de</strong>re school moet een<br />
e<strong>in</strong><strong>de</strong> wor<strong>de</strong>n gemaakt, alsook aan <strong>de</strong><br />
behendige bevoorrecht<strong>in</strong>g <strong>de</strong>r bijzon<strong>de</strong>re<br />
school, die helaas <strong>in</strong> zo menige ge*<br />
'meente plaats v<strong>in</strong>dt. Daarnaast zal aan<br />
<strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs het <strong>in</strong>zicht dienen te wor<strong>de</strong>n<br />
bijgebracht, dat <strong>de</strong> schoolkeuze een<br />
gewichtige aangelegenheid is, waar<strong>in</strong> niet<br />
op grond van allerlei bijkomstighe<strong>de</strong>n<br />
een besliss<strong>in</strong>g mag wor.<strong>de</strong>n genomen. De<br />
openbare school, die <strong>de</strong> overheidsschool<br />
is en die, krachtens haar karakter <strong>de</strong>