Reader 'Kies nu voor Kinderen' - Bernard van Leer Foundation
Reader 'Kies nu voor Kinderen' - Bernard van Leer Foundation
Reader 'Kies nu voor Kinderen' - Bernard van Leer Foundation
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
KIESNUVOORKINDEREN<br />
<strong>Reader</strong><br />
2012<br />
L a n g e H o u t s t r a a t 2 | 2 5 1 1 C W D e n H a a g<br />
T e l e f o o n n u m m e r 0 7 0 – 3 3 1 2 2 0 0 | E - m a i l i n f o @ b v l e e r f . n l
Inhoudsopgave<br />
Samenvatting .............................................................................................................................. 2<br />
Tekst<strong>voor</strong>stel regeerakkoord 2012-2016 ................................................................................... 3<br />
SEO Economisch Onderzoek ...................................................................................................... 4<br />
Inleiding ..................................................... 4<br />
Cijfermateriaal ................................................. 4<br />
Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> Kinderen ................................................................................................................ 8<br />
Introductie ................................................... 8<br />
Policypaper ................................................................................................................................. 9<br />
Inleiding ..................................................... 9<br />
Inhoud ...................................................... 9<br />
Manifest ‘Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> Kinderen’ ............................................................................................. 12<br />
Inleiding .................................................... 12<br />
Wat is een kindcentrum ......................................................................................................... 13<br />
Inleiding .................................................... 13<br />
De kenmerken ................................................ 13<br />
Succesfactoren ................................................ 13<br />
BIJLAGEN .................................................................................................................................. 16<br />
Rele<strong>van</strong>te [kranten]artikelen<br />
Brief aan Rutte/Samson<br />
Brief Kopgroep Wethouders <strong>voor</strong> Kindcentra<br />
Position Paper 'Kinderop<strong>van</strong>g-Onderwijs-Welzijn<br />
Reactie VNG op SEO Economisch Onderzoek<br />
1
Samenvatting<br />
De reader is bestemd <strong>voor</strong> Tweede Kamer leden die de portefeuille Kinderop<strong>van</strong>g en Onderwijs<br />
beheren. Het bevat een verzameling documenten waarop de campagne ‘Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> <strong>Kinderen'</strong> is<br />
gebaseerd en een aantal wetenswaardige artikelen.<br />
‘Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> Kinderen’ streeft naar integrale kind<strong>voor</strong>zieningen met doorlopende ontwikkellijnen die<br />
toegankelijk zijn <strong>voor</strong> elk kind of de ouders <strong>nu</strong> wel of niet werken.<br />
Op 16 oktober jl. hebben wij een tekst<strong>voor</strong>stel <strong>voor</strong> het regeerakkoord naar de heren Rutte en<br />
Samson gestuurd. Het volledige tekst<strong>voor</strong>stel treft u aan in deze reader. Kort samengevat komt het<br />
hierop neer:<br />
“De regering streeft verdere harmonisatie <strong>van</strong> <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen na. Tussen<br />
<strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> kinderop<strong>van</strong>g en onderwijs wordt grotere samenhang aangebracht.<br />
Dit maakt het mogelijk dat alle kinderen, of hun ouders werken of niet, toegang krijgen tot<br />
kwalitatief goede <strong>voor</strong>zieningen.”<br />
Het <strong>voor</strong>stel heeft niet alleen de steun <strong>van</strong> de initiatiefnemers [<strong>Bernard</strong> <strong>van</strong> <strong>Leer</strong> <strong>Foundation</strong> en Het<br />
Kinderop<strong>van</strong>gfonds]. Ook de VNG en de ‘kopgroep wethouders’ hebben intensief meegedacht over<br />
de plannen. De plannen sluiten aan bij de richting die ook de PO-raad, de brancheorganisaties, de<br />
belangenvereniging <strong>voor</strong> ouders (BOinK) en de vakbonden <strong>voor</strong>staan. Wetenschappers en individuele<br />
ondernemers / bestuurders uit het veld zijn nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling <strong>van</strong> de<br />
<strong>voor</strong>stellen. Ze hebben dus een breed draagvlak.<br />
Uit analyse <strong>van</strong> SEO blijkt bovendien dat bij uitvoering <strong>van</strong> deze plannen het budgettaire beslag niet<br />
toeneemt. Overigens geven recente cijfers aan dat het teruglopend gebruik en dus de besparingen<br />
<strong>voor</strong> 2012 en 2013 veel groter zijn dan eerder <strong>voor</strong>zien. Ons ijkpunt en dat <strong>van</strong> SEO is het budget<br />
<strong>voor</strong> 2012.<br />
Ten opzichte <strong>van</strong> het <strong>voor</strong>ziene budget <strong>voor</strong> 2012 na bezuinigingen leiden onze <strong>voor</strong>stellen<br />
(integratie <strong>van</strong> <strong>voor</strong>zieningen) tot zowel kwaliteitsverbetering, een grotere toegankelijkheid (<strong>voor</strong><br />
alle kinderen <strong>van</strong>af 2-jarige leeftijd) als tot een kostenbesparing <strong>voor</strong> de ouders.<br />
Het is aan het nieuwe kabinet en de Tweede Kamer om aan de hand <strong>van</strong> de feitelijke ontwikkelingen<br />
in 2012 en 2013 om de budgettaire kaders te bepalen. In alle gevallen leiden onze <strong>voor</strong>stellen tot<br />
verbeteringen zonder dat de kosten toenemen.<br />
Den Haag, 19 oktober 2012<br />
2
Tekst<strong>voor</strong>stel regeerakkoord 2012-2016<br />
Geef alle kinderen kansen<br />
De regering streeft naar een verbetering <strong>van</strong> de kwaliteit <strong>van</strong> de kinderop<strong>van</strong>g en naar meer<br />
samenhang bij de inzet <strong>van</strong> de middelen <strong>voor</strong> kinderop<strong>van</strong>g. Daarom richt de regering zich onder<br />
andere op een versterking <strong>van</strong> de werking <strong>van</strong> de motie Van Aartsen / Bos uit 2005.<br />
Daartoe stimuleert zij enerzijds de samenwerking tussen kinderop<strong>van</strong>g en primair onderwijs om te<br />
komen tot brede dagarrangementen (met doorgaande ontwikkellijnen <strong>voor</strong> kinderen <strong>van</strong> 0-12). De<br />
gemeenten krijgen een belangrijke regierol om te komen tot kindcentra met goede pedagogische<br />
kwaliteit.<br />
Anderzijds wil de regering komen tot een harmonisatie <strong>van</strong> de middelen en de regelgeving <strong>van</strong><br />
<strong>voor</strong>zieningen op het gebied <strong>van</strong> kinderop<strong>van</strong>g, peuterspeelzalen en VVE. In samenhang hiermee wil<br />
zij op den duur alle kinderen tussen eerst 2 en later 1 en 4 jaar recht geven op minimaal vier<br />
dagdelen kinderop<strong>van</strong>g conform de Wet Kinderop<strong>van</strong>g en alle kinderen tussen 4 en 12 jaar recht op<br />
minimaal twee dagdelen BSO.<br />
Goede <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen dragen namelijk bij aan een betere toekomst <strong>voor</strong><br />
Nederland. Integrale <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> kinderop<strong>van</strong>g, educatie en gezinsondersteuning bieden de<br />
beste <strong>voor</strong>waarden <strong>voor</strong> sociale inclusie en respect <strong>voor</strong> diversiteit. De inzet op kwaliteit moet<br />
generiek zijn en dus alle <strong>voor</strong>zieningen betreffen. Om alle kinderen gelijke kansen te kunnen bieden<br />
moet binnen een breed ontwikkelingsgericht aanbod speciaal aandacht worden besteed aan<br />
taalontwikkeling. De kwaliteit <strong>van</strong> <strong>voor</strong>zieningen kan <strong>voor</strong>tdurend worden verbeterd door te<br />
investeren in de – opleiding <strong>van</strong> – pedagogisch medewerkers. Door de ouders te stimuleren minstens<br />
vier dezelfde dagdelen kinderop<strong>van</strong>g te be<strong>nu</strong>tten en twee dezelfde dagdelen buitenschoolse op<strong>van</strong>g,<br />
wordt de stabiliteit <strong>van</strong> de groep bevorderd. Dat komt de opvoedingsmogelijkheden, inclusief<br />
taalvaardigheid, ten goede. Voor de arbeidsmarktkansen en perspectieven <strong>van</strong> ouders <strong>van</strong> jonge<br />
kinderen zijn toegankelijke, flexibele en hoogwaardige kindcentra <strong>van</strong> het grootste belang.<br />
Kwalitatief goede gastouderop<strong>van</strong>g kan een welkome aanvulling op het aanbod en de<br />
keuzemogelijkheden <strong>van</strong> ouders zijn.<br />
Daarom streeft de regering in de komende kabinetsperiode naar:<br />
1. Stimulering <strong>van</strong> de samenwerking tussen kinderop<strong>van</strong>g (KDV en BSO) en basisonderwijs om te<br />
komen tot brede dagarrangementen met doorlopende ontwikkelingslijnen <strong>voor</strong> kinderen<br />
(kindcentra <strong>voor</strong> kinderen <strong>van</strong> 0-12);<br />
2. Harmonisatie <strong>van</strong> de regelgeving <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> kinderen <strong>van</strong> 0-4 (kinderop<strong>van</strong>g<br />
(KDV), peuterspeelzalen en programma’s <strong>voor</strong> vroeg- en <strong>voor</strong>schoolse educatie), inclusief de<br />
financiële tegemoetkoming aan de ouders;<br />
3. Het vergroten <strong>van</strong> de regierol <strong>van</strong> de gemeenten om te komen tot kindcentra met goede<br />
pedagogische kwaliteit, uit te werken in het Bestuursakkoord met de VNG;<br />
4. Het toegankelijk maken <strong>van</strong> kinderop<strong>van</strong>g<strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> alle kinderen <strong>van</strong>af hun tweede<br />
jaar; alle ouders (werkende en niet-werkende) krijgen recht op kinderop<strong>van</strong>gtoeslag <strong>voor</strong><br />
minimaal vier dagdelen kinderop<strong>van</strong>g tussen 2 en 4 jaar en <strong>voor</strong> minimaal twee dagdelen<br />
kinderop<strong>van</strong>g tussen 4 en 12 jaar.<br />
5. Om te komen tot goede, pedagogisch verantwoorde gastouderop<strong>van</strong>g kan deze alleen nog<br />
worden verzorgd va<strong>nu</strong>it de formele kinderop<strong>van</strong>gorganisaties. Daardoor wordt de<br />
gastouderop<strong>van</strong>g teruggebracht tot 10% <strong>van</strong> het kinderop<strong>van</strong>gbudget en worden maatregelen<br />
genomen om ongewenst gebruik (opa en oma vergoeding) tegen te gaan.<br />
3
SEO Economisch Onderzoek<br />
Inleiding<br />
Op dit moment zijn de <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> kinderen versnipperd: kinderop<strong>van</strong>g, peuterspeelzalen,<br />
VVE-programma’s, gastouders en primair onderwijs. Ieder met hun eigen financiering en organisatie.<br />
Het programma ‘Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> Kinderen’ beoogt betere en meer samenhangende <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong><br />
kinderen en ouders. Ook beoogt het programma een grotere toegankelijkheid <strong>van</strong> kinderop<strong>van</strong>g en<br />
een betere aansluiting tussen op<strong>van</strong>g en onderwijs. Uitgangspunt is dat elk kind recht heeft op<br />
kinderop<strong>van</strong>g, ongeacht of de ouders werken of niet. In het kader <strong>van</strong> de campagne ‘Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong><br />
Kinderen’ hebben Het Kinderop<strong>van</strong>gfonds en de <strong>Bernard</strong> <strong>van</strong> <strong>Leer</strong> <strong>Foundation</strong> aan SEO Economisch<br />
Onderzoek gevraagd om een maatschappelijke kosten-batenanalyse uit te voeren <strong>van</strong> dit nieuwe<br />
beleidsalternatief.<br />
Uit het SEO onderzoek, dat op 24 augustus 2012 is gepubliceerd, blijkt dat het programma ‘Kies <strong>nu</strong><br />
<strong>voor</strong> Kinderen’ <strong>voor</strong> de overheid budgetneutraal is en dat het de maatschappij per saldo € 248<br />
miljoen per jaar oplevert.<br />
Het volledige rapport is te downloaden via http://www.bernard<strong>van</strong>leer.org/Kies<strong>nu</strong><strong>voor</strong>Kinderen.html<br />
Cijfermateriaal<br />
4
Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> Kinderen<br />
Introductie<br />
De Campagne ‘Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> Kinderen’ is een samenwerking tussen de <strong>Bernard</strong> <strong>van</strong> <strong>Leer</strong> <strong>Foundation</strong><br />
(BvLF) en Het Kinderop<strong>van</strong>gfonds (HK).<br />
De BvLF heeft Child Care International (CCI) in 2010 een Grant verstrekt om te onderzoeken hoe<br />
diversiteit en sociale inclusie <strong>van</strong> jonge kinderen in Nederland bevorderd kan worden. Dat heeft<br />
geresulteerd in de uitgifte <strong>van</strong> het boek “Op stap naar de samenleving” (2012), waarin dertien<br />
gerenommeerde wetenschappers [waar<strong>van</strong> twee uit het buitenland] hun visie op dit thema hebben<br />
gegeven, en een policy paper waar zowel CCI als alle wetenschappers zich achter konden scharen. Op<br />
basis <strong>van</strong> dit policy paper wil de BvLF de onverwachte val <strong>van</strong> het kabinet gebruiken om extra aandacht<br />
te vragen <strong>voor</strong> het belang <strong>van</strong> het kind.<br />
HK is in december 2011 een denktank gestart die onderzocht heeft of het zinvol is een beweging in gang<br />
te zetten om de kwaliteit <strong>van</strong> de kinderop<strong>van</strong>g te versterken. Het onderzoek resulteerde in het opzetten<br />
<strong>van</strong> twee werkgroepen, één gericht op het thema ‘de kwaliteit <strong>van</strong> het pedagogisch klimaat’ en één<br />
gericht op het thema ‘het stelsel en de pedagogische kwaliteit <strong>van</strong> de kinderop<strong>van</strong>g’. Deze laatste<br />
werkgroep richt zich in eerste instantie op de uitwerking <strong>van</strong> alternatieven <strong>voor</strong> de lange termijn (en de<br />
verkiezingen in 2015). Daarnaast heeft HK <strong>van</strong>af 2008 de initiatiefgroep Andere Tijden getrokken.<br />
Daaruit is het concept <strong>van</strong> het kind centrum naar voren gekomen (Taskforce Kinderop<strong>van</strong>g Onderwijs)<br />
en zijn op het afsluitende congres <strong>van</strong> 23 mei 2012 tien adviezen aan minister Henk Kamp aangeboden<br />
om de beweging richting kind centra (0-12) te versterken. Daarnaast werd de ‘kopgroep wethouders’<br />
opgericht (als samenwerkingsverband <strong>van</strong> de initiatiefgroep en de VNG) en produceerden zij samen het<br />
boekje <strong>van</strong> Jeanette Doornenbal “Opgroeien doe je maar één keer” en de brochure “Wij maken werk<br />
<strong>van</strong> kind centra”.<br />
De val <strong>van</strong> het kabinet leidde tot de sterke behoefte tot actie over te gaan om te kijken of de BvLF en HK<br />
op korte termijn al zouden kunnen komen tot een beweging in de goede richting. Dit werd nog eens<br />
versterkt omdat zowel va<strong>nu</strong>it de Initiatiefgroep Andere Tijden als va<strong>nu</strong>it de Kopgroep Wethouders<br />
allerlei lijnen zich samen bundelden.<br />
Begin mei 2012 kwamen de BvLF en de werkgroep stelsel <strong>van</strong> HK tot de conclusie dat het goed zou zijn<br />
gezamenlijk op te trekken in een campagne die vertrekt va<strong>nu</strong>it de focus <strong>van</strong> het kind. In onderling<br />
overleg is het manifest “Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> Kinderen” opgesteld. De kern <strong>van</strong> het manifest is een verdere<br />
ontwikkeling <strong>van</strong> de kinderop<strong>van</strong>g va<strong>nu</strong>it het perspectief <strong>van</strong> het kind. Het manifest is de basis <strong>voor</strong> de<br />
campagne en heeft inmiddels een breed draagvlak.<br />
8
Policypaper<br />
Inleiding<br />
De <strong>Bernard</strong> <strong>van</strong> <strong>Leer</strong> <strong>Foundation</strong> (BvLF) heeft Child Care International (CCI) opdracht gegeven een<br />
policypaper te ontwikkelen met aanbevelingen <strong>voor</strong> beleidsmakers en politici die betrokken zijn bij<br />
en het verantwoordelijkheid dragen <strong>voor</strong> het bevorderen <strong>van</strong> diversiteit en sociale inclusie onder<br />
jonge kinderen.<br />
Op basis <strong>van</strong> de uitkomsten <strong>van</strong> discussiebijeenkomsten met verschillende sleutelfiguren en de<br />
bevindingen uit de interviews met wetenschappers heeft CCI onderstaande policypaper opgesteld.<br />
De overwegingen en onderzoeksresultaten die ten grondslag liggen aan de policypaper, kunnen<br />
teruggevonden worden in het boekje ‘opstap naar de samenleving’ 1 dat in 2012 is uitgegeven door<br />
SWP Amsterdam. Op verzoek kan BvLF een exemplaar per post toesturen.<br />
Inhoud<br />
OpStap naar de samenleving<br />
Over diversiteit en sociale inclusie in <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen.<br />
Een oproep<br />
Aan politici, beleidsmakers, bestuurders, professionals. Opleiders, wetenschappers en alle<br />
overige betrokkenen bij kinderop<strong>van</strong>g en educatie <strong>voor</strong> jonge kinderen.<br />
Professionals en wetenschappers die betrokken zijn bij kinderop<strong>van</strong>g en educatie <strong>voor</strong> jonge<br />
kinderen, zijn ongerust over de manier waarop in Nederland vormgegeven wordt aan het streven om<br />
kinderen gelijke kansen te bieden in hun <strong>voor</strong>bereiding op de samenleving <strong>van</strong> de toekomst. Het<br />
debat over gelijke kansen <strong>voor</strong> kinderen is een debat over respect <strong>voor</strong> diversiteit en sociale inclusie,<br />
over de balans tussen gelijkheid en verschil. Het document dat <strong>voor</strong> u ligt, is een oproep om dit debat<br />
opnieuw, en met een zeker gevoel <strong>van</strong> urgentie te voeren.<br />
In de kinderop<strong>van</strong>g domineert de trend naar een marktgericht aanbod <strong>van</strong> op<strong>van</strong>g en zorg dat<br />
aansluit op individuele behoeften <strong>van</strong> kinderen en ouders. In het onderwijs domineert de trend naar<br />
een dwingend aanbod <strong>van</strong> vormgeving en educatie dat aansluit op maatschappelijke behoeften.<br />
Deze trends resulteren in de versmalling <strong>van</strong> kinderop<strong>van</strong>g tot ‘zorg’ en <strong>van</strong> onderwijs tot het<br />
aanleren <strong>van</strong> ’s schoolse vaardigheden’. Aandacht <strong>voor</strong> ‘het hele kind’, <strong>voor</strong> de individuele talenten<br />
<strong>van</strong> <strong>van</strong> elkaar verschillende kinderen en <strong>voor</strong> gelijke kansen <strong>voor</strong> kinderen met ongelijke<br />
startposities, komt in de verdrukking door de druk op presteren.<br />
Wat we al weten<br />
Is de huidige weg de juiste weg Wat weten we eigenlijk over de factoren die de gelijke kansen op<br />
maatschappelijke participatie bevorderen<br />
Onze oproep is gebaseerd op de uitkomsten <strong>van</strong> een debat tussen verschillende professionals uit het<br />
veld en dertien wetenschappers. In dit debat zijn – op basis <strong>van</strong> het onderzoek <strong>van</strong> deze dertien<br />
wetenschappers – de factoren benoemd die bijdragen aan gelijke of ongelijke kansen <strong>voor</strong> kinderen<br />
in kinderop<strong>van</strong>g en onderwijs. De kennis <strong>van</strong> de wetenschappers laat zien welke gereedschappen wij<br />
in onze handen hebben als we diversiteit en sociale inclusie willen bevorderen, als we kinderen<br />
willen laten opgroeien in gelijkheid, met respect en waardering <strong>voor</strong> hun individuele verschillen.<br />
De kennis en inzichten <strong>van</strong> de wetenschappers vindt u terug in deze publicatie. Hieronder zijn de<br />
conclusies en de aanbevelingen opgenomen die wetenschappers en professionals samen<br />
geformuleerd hebben en die u als politicus, beleidsmaker, bestuurder, werker, opleider,<br />
wetenschapper of anderszins betrokkene bij kinderop<strong>van</strong>g en onderwijs aangaan.<br />
1 ISBN 978 90 8850 308 5<br />
9
De uitgangspunten<br />
Het debat tussen wetenschappers en professionals heeft als focus de vraag of <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong><br />
jonge kinderen in Nederland (kinderop<strong>van</strong>g, peuterspeelzalen, de groepen 1 en 2 <strong>van</strong> de basisschool)<br />
bijdragen aan diversiteit en sociale inclusie. Of anders: bieden <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen aan<br />
alle kinderen gelijke kansen, ongeacht hun sociale, culturele of fysieke verschillen<br />
Deze vraag wordt gesteld va<strong>nu</strong>it de volgende uitgangspunten:<br />
• ouders en kinderen hebben behoefte aan <strong>voor</strong>zieningen die aansluiten bij de ontwikkeling <strong>van</strong><br />
kinderen en het arbeidspatroon <strong>van</strong> de ouders;<br />
• <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen dienen derhalve individuele behoeften ook maatschappelijke<br />
doelen zoals het toerusten <strong>van</strong> toekomstige burgers <strong>voor</strong> deelname aan het maatschappelijke<br />
leven;<br />
• de maatschappij heeft (wij hebben) een morele verplichting om <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge<br />
kinderen zo in te richten dat zij <strong>voor</strong> alle kinderen gelijkelijk toegankelijk zijn en kinderen gelijke<br />
kansen bieden op maatschappelijke participatie.<br />
Conclusie en aanbevelingen<br />
De 13 wetenschappers die bijgedragen hebben aan het debat en hun kennis over dit vraagstuk ter<br />
beschikking gesteld hebben, stellen unaniem dat:<br />
• het bestaan <strong>van</strong> meerdere, afzonderlijke <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> kinderop<strong>van</strong>g en educatie ongewild<br />
bijdraagt aan uitsluiting en discriminatie waardoor kinderen geen gelijke opstap naar de<br />
samenleving maken;<br />
• er voldoende inzicht is in de factoren die ertoe bijdragen dat kinderen met gelijke kansen kunnen<br />
opgroeien;<br />
• er voldoende wetenschappelijke kennis is om <strong>voor</strong>zieningen zo vorm te geven dat zij bijdragen<br />
aan sociale inclusie en respect <strong>voor</strong> diversiteit;<br />
• bekend is wat <strong>voor</strong> soort <strong>voor</strong>zieningen effectief zijn.<br />
Samengevat leiden deze inzichten tot de volgende conclusies en aanbevelingen:<br />
Voor beleid en politiek<br />
• Integrale <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> kinderop<strong>van</strong>g en educatie bieden de beste <strong>voor</strong>waarden <strong>voor</strong><br />
sociale inclusie en respect <strong>voor</strong> diversiteit. Gescheiden <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> kinderop<strong>van</strong>g en<br />
educatie <strong>voor</strong> de allerjongsten werken segregatie in de hand en dragen niet bij aan gelijke<br />
kansen.<br />
• De inzet op de kwaliteit <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>zieningen moet generiek zijn ofwel alle <strong>voor</strong>zieningen<br />
betreffen. Daar waar de kwaliteit <strong>van</strong> het aanbod hoog is en er respect is <strong>voor</strong> diversiteit, zullen<br />
<strong>voor</strong>al de kinderen met een achterstand profiteren. In die situaties dat kinderen een specifiek<br />
aanbod moeten krijgen om de gelijke kansen te bieden, is tijdelijk) een extra aanbod legitiem.<br />
• Beleid <strong>voor</strong> <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen moet contextgericht zijn. Elk kind participeert in<br />
een wijder sociaal verband dan alleen het kindercentrum: de buurt- en familieverbanden waar<br />
kinderen deel <strong>van</strong> uitmaken, hebben grote invloed op de ontwikkeling <strong>van</strong> kinderen. Derhalve is<br />
samenwerking tussen aanbieders <strong>van</strong> <strong>voor</strong>zieningen onontbeerlijk.<br />
• De overheid (landelijk, lokaal) kan niet afzijdig blijven. De overheid moet duidelijk zijn in de wijze<br />
waarop sociale inclusie en respect <strong>voor</strong> diversiteit gegarandeerd kunnen worden in de<br />
maatschappelijke zorg <strong>voor</strong> jonge kinderen en de rol <strong>van</strong> de marktwerking daarin.<br />
10
Voor de praktijk<br />
Voorzieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen moeten gelijkelijk toegankelijk zijn <strong>voor</strong> alle<br />
kinderen/ouders en een aanbod bieden waarin plaats is <strong>voor</strong> verzorging, opvoeding, vorming<br />
en educatie en dat kinderen een opstap biedt tot de samenleving. Om alle kinderen gelijke<br />
kansen te kunnen bieden, moeten <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen:<br />
• binnen een breed ontwikkelingsgericht aanbod speciaal aandacht besteden aan taalverwerving<br />
en de pedagogische medewerker hier<strong>voor</strong> toerusten;<br />
• binnen het domein <strong>van</strong> taalverwerving aandacht geven aan en respect te tonen <strong>voor</strong> de<br />
moedertaal <strong>van</strong> kinderen;<br />
• betrokkenheid garanderen in de sociale relaties die het kind omgeven door conti<strong>nu</strong>ïteit na te<br />
streven in groepssamenstelling zowel wat betref kinderen als pedagogische medewerkers;<br />
• pedagogische medewerkers een herkenbare plaats geven in het opbouwen en onderhouden <strong>van</strong><br />
open en gelijkwaardige relaties met ouders;<br />
• een open oog en aandacht hebben <strong>voor</strong> de ondersteuningsbehoefte <strong>van</strong> ouders;<br />
• conti<strong>nu</strong>e aandacht geven aan de professionalisering <strong>van</strong> medewerkers op elk niveau;<br />
• ondersteuning bieden aan en respect tonen <strong>voor</strong> diversiteit in kennis en kunde <strong>van</strong> medewerkers<br />
op de werkvloer;<br />
• goede professionals zo veel mogelijk behouden <strong>voor</strong> het werk in direct contact met de kinderen.<br />
Opleidingen <strong>voor</strong> professionals <strong>voor</strong> <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen moeten professionals<br />
toerusten met voldoende kennis en vaardigheden <strong>voor</strong> de uitvoering <strong>van</strong> hun vak: het begeleiden<br />
<strong>van</strong> de ontwikkeling <strong>van</strong> het jonge kind. Dit betekent:<br />
• dat opleidingen kennis over de ontwikkeling <strong>van</strong> kinderen en communicatie met/ondersteuning<br />
<strong>van</strong> ouders tot kernpunt <strong>van</strong> de opleiding moeten maken;<br />
• speciale aandacht besteden aan kennis en vaardigheden met betrekking tot respect <strong>voor</strong><br />
diversiteit en sociale inclusie;<br />
• speciale aandacht besteden aan kennis over en vaardigheid in het begeleiden <strong>van</strong> jonge kinderen<br />
in hun taalontwikkeling;<br />
• speciale aandacht geven aan de ontwikkeling <strong>van</strong> sociale vaardigheden in relaties tot collega’s en<br />
ouders;<br />
• speciale aandacht geven aan kennis over en inzicht in de sociale en culturele factoren die mede<br />
de ontwikkeling <strong>van</strong> het kind bepalen.<br />
11
Manifest ‘Kies <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> Kinderen’<br />
Inleiding<br />
Het manifest is de basis <strong>van</strong> de campagne en is in onderling overleg opgesteld; het heeft inmiddels een<br />
breed draagvlak. De kern <strong>van</strong> het manifest is verdere ontwikkeling <strong>van</strong> de kinderop<strong>van</strong>g va<strong>nu</strong>it het<br />
perspectief <strong>van</strong> het kind.<br />
MANIFEST: KIESNUVOORKINDEREN<br />
Ieder kind heeft recht op een liefdevolle, leerrijke en stimulerende omgeving;<br />
daarom pleiten wij <strong>voor</strong> een kindcentrum <strong>voor</strong> alle jonge kinderen en hun ouders.<br />
De vroege en <strong>voor</strong>schoolse ontwikkeling is bepalend <strong>voor</strong> het verdere leertraject <strong>van</strong> kinderen. Daarom moeten deze<br />
<strong>voor</strong>zieningen aan de hoogste kwaliteitseisen voldoen. Uit onderzoek blijkt dat de kwaliteit <strong>van</strong> het huidige aanbod zowel in<br />
educatief als in pedagogisch opzicht onvoldoende is. Wij lopen in Nederland daardoor het risico hardnekkige<br />
maatschappelijke problemen te reproduceren. Taalachterstanden, segregatie en schooluitval kunnen alleen worden<br />
teruggedrongen als we vroeg beginnen met leren.<br />
Ouders en kinderen hebben behoefte aan <strong>voor</strong>zieningen die aansluiten bij de ontwikkeling <strong>van</strong> kinderen en het<br />
arbeidspatroon <strong>van</strong> de ouders. Wij hebben de morele verplichting om <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen zo in te richten<br />
dat zij afgestemd zijn op elkaar, <strong>voor</strong> alle kinderen toegankelijk zijn en kinderen gelijke kansen bieden op maatschappelijke<br />
participatie.<br />
Een kindcentrum biedt naast zorg en op<strong>van</strong>g, een uitdagende taalrijke omgeving waarin kinderen spelen en leren. Het<br />
contact met andere kinderen bevordert de taalontwikkeling. Pedagogische <strong>voor</strong>zieningen hebben alleen het beoogde effect<br />
als het gezin, de ouders en familie, de school en de buurt hier sterk bij betrokken worden. Het kindcentrum maakt daarom<br />
deel uit <strong>van</strong> de woonomgeving. In het kindcentrum werken goed opgeleide pedagogisch medewerkers waardoor alle<br />
kinderen een aanbod op maat kunnen krijgen. Met de beschikbare middelen wordt een efficiëntere en effectievere<br />
<strong>voor</strong>ziening gerealiseerd.<br />
Jonge kinderen zijn de toekomst. Investeer NU in kindcentra <strong>voor</strong> ALLE JONGE kinderen in Nederland!<br />
1. Voor ieder kind is een aanbod op maat in een kindcentrum.<br />
2. Het kindcentrum is een geïntegreerde <strong>voor</strong>ziening met doorlopende leerlijnen tussen kinderop<strong>van</strong>g, peuterspeelzalen, VVE<br />
programma’s en de basisschool.<br />
3. Het kindcentrum geeft elk kind de kans zich optimaal te ontwikkelen in een liefdevolle en veilige omgeving met aandacht <strong>voor</strong> taal<br />
en sociale vaardigheden.<br />
4. Ieder kind heeft recht op 4 dagdelen per week in een kindcentrum. De financiële drempels <strong>voor</strong> de ouders worden niet verhoogd<br />
maar stelselmatig verlaagd. Ook <strong>voor</strong> mensen met lage inkomens en alleenstaande ouders is het kindcentrum betaalbaar.<br />
5. De kwaliteit <strong>van</strong> het kindcentrum wordt <strong>voor</strong>tdurend verbeterd, onder andere door te investeren in – de opleiding <strong>van</strong> – de<br />
pedagogisch medewerkers.<br />
6. De ouders worden betrokken bij het kindercentrum en worden in het belang <strong>van</strong> pedagogische kwaliteit aangemoedigd hun<br />
kinderen minstens vier dezelfde dagdelen per week te brengen.<br />
7. Alle kinderen wordt gedurende de dag een ontwikkelingsgericht programma aangeboden. De op<strong>van</strong>gtijden worden naar gelang de<br />
behoeften <strong>van</strong> de ouders aangeboden.<br />
8. Het ouderschapsverlof wordt uitgebreid. Elk kind heeft recht op verzorging door de moeder en vader in het eerste jaar.<br />
9. Er komt een minister <strong>voor</strong> Kind en Gezin die verantwoordelijk is <strong>voor</strong> alle financiën en regelgeving rondom kinderen.<br />
10. Door de huidige financiële middelen <strong>voor</strong> kind regelingen samen te voegen kunnen kindcentra efficiënter en effectiever worden<br />
gerealiseerd.<br />
12
Wat is een kindcentrum 2<br />
Inleiding<br />
Het concept kindcentrum is tot stand gekomen in de initiatiefgroep Andere Tijden; een samenwerking<br />
<strong>van</strong> Vos/ABB, Brancheorganisatie Kinderop<strong>van</strong>g, PO-Raad, Het Kinderop<strong>van</strong>gfonds en BOink.<br />
Op hun afsluitend congres <strong>van</strong> 23 mei 2012 zijn er acht adviezen aangeboden aan minister Henk Kamp<br />
om de beweging richting kind centra (0-12) te versterken. Deze adviezen zijn verwoord in hun position<br />
paper ‘Kinderop<strong>van</strong>g-Onderwijs-Welzijn’ (zie bijlage).<br />
De kenmerken<br />
De namen lopen uiteen. Maar of het <strong>nu</strong> een Kindcentrum, Educatief Centrum of Sterrenschool wordt<br />
genoemd, in essentie gaat het steeds om een <strong>voor</strong>ziening waarin professionals met uiteenlopende<br />
achtergronden va<strong>nu</strong>it één organisatie werken aan de ontwikkeling <strong>van</strong> kinderen <strong>van</strong> O tot 12 jaar.<br />
Een kindcentrum voldoet aan de volgende kenmerken:<br />
1. Eén visie<br />
ledereen die in het kindcentrum werkt, heeft dezelfde visie op de wijze waarop kinderen leren en<br />
zich ontwikkelen. Dit is het fundament <strong>van</strong> het kindcentrum. Kinderen leren en spelen, binnen en<br />
buiten schooltijd, in het kindcentrum en kunnen daar hun talenten in de volle breedte ontwikkelen.<br />
2. O tot 12 jaar<br />
In het kindcentrum komen baby's, peuters, kleuters en kinderen tot 12 jaar. Zij worden va<strong>nu</strong>it een<br />
doorgaande ontwikkelingslijn gevolgd en er zijn individuele ontwikkelingsplannen.<br />
3. Breed aanbod<br />
Het kindcentrum biedt onderwijs en op<strong>van</strong>g maar ook sport, muziek of spel. Met verplichte en<br />
vrijwillige onderdelen waaruit ouders en kinderen kunnen kiezen.<br />
4. De hele dag, het hele jaar door<br />
Het kindcentrum is de hele dag geopend, <strong>van</strong> zeven tot zeven uur. De dagindeling kenmerkt zich door<br />
rust en een goede balans <strong>van</strong> inspanning en ontspanning. Sommige kindcentra zijn het hele jaar door<br />
open en bieden in overleg met de ouders flexibele vakanties.<br />
5. Eén team met één organisatie<br />
<strong>Leer</strong>krachten, pedagogen, pedagogisch medewerkers en vakleerkrachten vormen één team. Zo nodig<br />
halen ze deskundigen <strong>van</strong> buiten naar binnen. De organisatie heeft een eenhoofdige leiding, één<br />
beleid en is gehuisvest in een multifunctioneel gebouw.<br />
6. Eenduidige communicatie met ouders<br />
Ouders hebben met één organisatie te maken. Ze hoeven niet apart afspraken te maken met de<br />
school, de kinderop<strong>van</strong>g of peuterspeelzaal. Er is één aanspreekpunt.<br />
Succesfactoren<br />
Overal in het land zijn pioniers aan het werk met de inrichting <strong>van</strong> kindcentra die (op termijn)<br />
voldoen aan bovengenoemde kenmerken. Een rondgang langs de pioniers laat zien dat het succes<br />
vaak samenhangt met gedreven leidinggevenden. Persoonlijke chemie tussen mensen is een<br />
belangrijke motor.<br />
2 Magazine Andere Tijden– mei 2012<br />
13
Een andere succesfactor is de vorming <strong>van</strong> één team <strong>van</strong> leerkrachten en pedagogisch medewerkers,<br />
die elkaar en elkaars kwaliteiten leren kennen en waarderen. Een heldere aansturing is<br />
<strong>voor</strong>waardelijk, liefst door een éénhoofdige leiding die bovendien een open en luisterende houding<br />
aan de dag legt.<br />
Een vierde belangrijke succesfactor is de communicatie. Ouders moeten een concreet en helder<br />
beeld hebben <strong>van</strong> het aanbod en de toegevoegde waarde <strong>van</strong> het kindcentrum, anders werkt het<br />
niet.<br />
14
BIJLAGEN<br />
16
'Meer vierjarigen met achterstand naar school door bezuinigingen' - Onderwijs - TRO...<br />
http://www.trouw.nl/tr/nl/4556/2012/article/print/detail/3332164/Meer-vierjarigen-met-a...<br />
pagina 1 <strong>van</strong> 2<br />
16-10-2012<br />
venster sluiten<br />
Denk aan het milieu. Denk na <strong>voor</strong> je print!<br />
'Meer vierjarigen met achterstand naar<br />
school door bezuinigingen'<br />
Somajeh Ghaeminia<br />
16-10-12 - 08:01 © ANP.<br />
De huidige bezuinigingen op kinderop<strong>van</strong>g en peuterspeelzalen gaan ertoe leiden dat<br />
scholen straks veel meer vierjarige leerlingen met een achterstand binnen krijgen.<br />
Daar<strong>voor</strong> waarschuwen <strong>van</strong>daag belangenorganisaties in Trouw.<br />
Veel gemeenten bezuinigen op peuterspeelzalen, er komen daardoor minder plekken en er<br />
ontstaan wachtlijsten. Tegelijk is ook de kinderop<strong>van</strong>g duurder geworden en haalt een<br />
groeiende groep ouders hun kinderen <strong>van</strong> de crèche. Sommigen melden hun kind vervolgens<br />
aan bij de veel goedkopere peuterspeelzaal, wat de druk op die instellingen extra doet<br />
toenemen. Brancheorganisatie MOgroep schat dat als alle bezuinigingen doorgaan, er in het<br />
ergste geval zo'n 60.000 peuters buiten de boot zullen vallen en zonder enige <strong>voor</strong>opleiding op<br />
hun vierde jaar naar school zullen gaan.<br />
De belangenorganisaties <strong>voor</strong> kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en ouders dringen aan op<br />
één systeem <strong>voor</strong> <strong>voor</strong>schoolse educatie aan peuters, met steun <strong>van</strong> de Vereniging<br />
Nederlandse Gemeenten. Nu is het aanbod zeer versnipperd: de kinderdagverblijven worden<br />
bezocht door kinderen <strong>van</strong> werkende ouders, de peuterspeelzalen door kinderen die<br />
achterstanden dreigen op te lopen. Daarnaast zijn er nog de <strong>voor</strong>scholen <strong>voor</strong> peuters in<br />
achterstandswijken in grote steden.<br />
Kinderen <strong>van</strong> wie de ouders niet in aanmerking komen <strong>voor</strong> kinderop<strong>van</strong>gtoeslag of kinderen uit
'Meer vierjarigen met achterstand naar school door bezuinigingen' - Onderwijs - TRO...<br />
http://www.trouw.nl/tr/nl/4556/2012/article/print/detail/3332164/Meer-vierjarigen-met-a...<br />
pagina 2 <strong>van</strong> 2<br />
16-10-2012<br />
gezinnen met een laag inkomen kunnen straks nergens terecht, vrezen de organisaties.<br />
Voor kinderen die een groot risico lopen op achterstand, bij<strong>voor</strong>beeld omdat hun ouders<br />
nauwelijks een opleiding hebben, is er wel extra geld. Maar zelfs <strong>voor</strong> die achterstandskinderen<br />
is straks misschien niet altijd plek, <strong>voor</strong>spelt Marijke Vos, <strong>voor</strong>zitter <strong>van</strong> brancheorganisatie<br />
MOgroep.<br />
"De overheid investeert 95 miljoen euro extra in <strong>voor</strong>- en vroegschoolse educatie <strong>voor</strong> deze<br />
groep. Tegelijkertijd zien we gemeenten die snoeihard bezuinigen op de peuterspeelzalen. Er is<br />
dus geld <strong>voor</strong> deze kinderen, maar er zijn geen locaties meer om ze op te <strong>van</strong>gen", aldus Vos.<br />
De Persgroep Digital. Alle rechten <strong>voor</strong>behouden.
Marktwerking kinderop<strong>van</strong>g<br />
schaadt kind en maatschappij<br />
Goede crèche mag geen privilege zijn <strong>van</strong> welvarende ouders<br />
Marilse Eerkens 'hersenfundament' is afhankelijk<br />
<strong>van</strong> de zorg en de aandacht die<br />
eoverheidmoetkinderop<strong>van</strong>g<br />
nietoverlaten en bepalend <strong>voor</strong> hun 'intelligen-<br />
kinderen op datmomcnt krijgen<br />
aan de markt. Hetleidt tie, persoonlijkheid en gedrag'<br />
D<br />
I<br />
tot een tweedeling in aldus de Oeso. Niet <strong>voor</strong> niets<br />
goede en matige crèches. Die laatste<br />
stenen de Nobelprijswinnende<br />
schaden de ontwikkeling<strong>van</strong> economen Cunhaen Heekman<br />
kinderen enzijn slecht <strong>voor</strong> maatschappij<br />
datergeenperiodeiswaarinhet<br />
en economie.<br />
'rendement op investering in<br />
Sinds de overheid in 2005 besloot<br />
menselijkkapitaal' hoger is dan<br />
marktwerkingtoe te laten in de eerste vier levensjaren. Het<br />
in de kinderop<strong>van</strong>g is, zoals <strong>voor</strong>speld<br />
leidt tot minder criminaliteit, een<br />
doorde Organisatie<strong>voor</strong> .hoger IQ en minderpsychologi-<br />
Economische samenwerkingen sche problemen.<br />
Ontwikkeling(Oeso) niet alleen Daarom stelde Unicef dat<br />
de kwaliteit dramatisch gedaald, overheden minimaal! % <strong>van</strong> het<br />
maarlijktookeenanderezorguit<br />
bruto binnenlands product zouden<br />
te komen. Commercialiscring<strong>van</strong><br />
moeten investeren in de aller<br />
de crèchesvergroot de kans dat jongste kinderen -te besteden<br />
kwalitatief goede kinderop<strong>van</strong>g aan langer betaald ouderschapsverlofen<br />
een privilegewordt<strong>voor</strong> kinderen<br />
kwalitatief goede kinder-<br />
<strong>van</strong> rijke ouders. Denk bij dat op<strong>van</strong>g<strong>voor</strong> iedereen.<br />
laatste aan dagverblijven met een Nederland besteedt nogniet de<br />
toneel-en verkleedruimte, een helft<strong>van</strong> dit bedrag. Van alle Oesolanden<br />
'natuurontdektuin' I een bibliotheek<br />
geven alleen Portugal,<br />
en crècheleidsters die je MexicoendcVSmindcruit.Deze<br />
Engels leren.<br />
matige investeringen het fors<br />
Datverschil is erg, omdatgoede schrappen doorDen Haagin de<br />
kwaliteit<strong>van</strong> wezenlijk belang is ouderlijke bijdrage<br />
<strong>voor</strong> de ontwikkeling<strong>van</strong> een jong op kinderop<strong>van</strong>g getuigen <strong>van</strong><br />
kind. Financieel vermogende<br />
een kortetennijnvisie die ons<br />
crèches kunnen meeren betere ultelndeljjkmeergeldgaarkosten<br />
pedagogische medewerkers aantrekken<br />
en in diensthouden, een<br />
ruimere op<strong>van</strong>glocatie bieden en Zorg en aandacht in<br />
meer doen aan ontwikkelingsgerichteactiviteiten.<br />
Kinderen eerste levensjaren zijn<br />
maken in hun eerste levensjaren bId<br />
eengigantische breinentwikke- epa en <strong>voor</strong><br />
Iingdoor.Deontwikkeling<strong>van</strong>dit intelligentie en gedrag<br />
dan opleveren.<br />
Hogeropgeleide bemiddelde<br />
ouders beginnen te doorzien<br />
dat kinderop<strong>van</strong>gmééris dan<br />
een manier om je handen vrij te<br />
maken om tewerken en datde<br />
overheid flink wat steken laat<br />
vallen op ditvlak. Zij nemen, zeer<br />
begrijpelijk,zelfhetinitiatief<br />
en leggen graagextra geld neer<br />
<strong>voor</strong>goede zorg. Minder gefortuneerde,<br />
Jaagopgeleide ouders,<br />
wiens kinderen door de bank<br />
genomen méérprofiteren <strong>van</strong><br />
goede kinderop<strong>van</strong>g, moeten hun<br />
heil blijven zoeken bij de gewone<br />
kinderop<strong>van</strong>g die, <strong>van</strong>wege de<br />
bezuinigingen, kampt met financiële<br />
tekorten.<br />
Recentelijk nogkondigde een<br />
grote kinderop<strong>van</strong>gorganisatie<br />
aan dat zij moetgaan bezuinigenopruimteen<br />
personeel ide<br />
baby'S zullen worden ondergebracht<br />
in zogenaamdeverticale<br />
groepen, waar kinderen <strong>van</strong> alle<br />
leeftijdendoor elkaar zitten. Dat<br />
laatste klinkt leuk, maar de baby's<br />
krijgenernogminderzorgen<br />
aandachtdan in de horizontale<br />
babygroep.<br />
Hetwordttijd darde Nederlandse<br />
overheid zich gaatrealiseren<br />
datgoede kinderop<strong>van</strong>geen<br />
recht is<strong>van</strong> alle jonge kinderen.<br />
Datmágje niet aan de markt overlaten.<br />
MarilscEerkensi~ auteur <strong>van</strong> het<br />
hoek 'Wat doen we met de hahy.<br />
over-hechting'. hersens en kinder<br />
pagina 29, 09-06-2012 © Het Financieele<br />
Dagblad
KIESNUVOORKINDEREN<br />
Tweede Kamer der Staten-Generaal<br />
Drs. M. Rutte en Ir. D.M. Samson<br />
Postbus 20018<br />
2500 EA DEN HAAG<br />
Lange Houtstraat 2<br />
2511 CW Den Haag<br />
T: 070 – 3312200<br />
E: info@bvleerf.nl<br />
Den Haag, 16 oktober 2012<br />
Betreft: Kinderop<strong>van</strong>g<br />
Geachte heren,<br />
Bijgaand treft u een tekst<strong>voor</strong>stel <strong>voor</strong> het regeerakkoord. Het betreft plannen <strong>voor</strong> de verbetering<br />
<strong>van</strong> de kinderop<strong>van</strong>g in Nederland. Zodat het beleid <strong>voor</strong> de komende jaren in het teken staat <strong>van</strong><br />
belangrijke <strong>voor</strong>uitgang <strong>voor</strong> jonge kinderen en hun ouders.<br />
Kort samengevat bepleiten wij de volgende tekst: “De regering streeft verdere harmonisatie <strong>van</strong><br />
<strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> jonge kinderen na. Tussen <strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> kinderop<strong>van</strong>g en onderwijs wordt<br />
grotere samenhang aangebracht. Dit maakt het mogelijk dat alle kinderen, of hun ouders werken of<br />
niet, toegang krijgen tot kwalitatief goede <strong>voor</strong>zieningen.”<br />
Bijgaande <strong>voor</strong>stellen hebben niet alleen de steun <strong>van</strong> de initiatiefnemers, de onafhankelijke<br />
organisaties de <strong>Bernard</strong> <strong>van</strong> <strong>Leer</strong> <strong>Foundation</strong> en Het Kinderop<strong>van</strong>gfonds en hun campagne ‘Kies <strong>nu</strong><br />
<strong>voor</strong> Kinderen’. De VNG en de ‘kopgroep wethouders’ hebben intensief meegedacht over de<br />
plannen. De plannen sluiten aan bij de richting die ook de PO-raad, de brancheorganisaties, de<br />
belangenvereniging <strong>voor</strong> ouders (BOinK) en de vakbonden <strong>voor</strong>staan. Wetenschappers en<br />
individuele ondernemers / bestuurders uit het veld zijn nauw betrokken geweest bij de<br />
ontwikkeling <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>stellen. Ze hebben dus een breed draagvlak.<br />
Bij uitvoering <strong>van</strong> deze plannen hoeft het budgettaire beslag de komende jaren niet toe te nemen.<br />
Dit blijkt uit een analyse <strong>van</strong> SEO die wij hebben laten verrichten (zie cijferbijlage bijgaand).<br />
Overigens geven recente cijfers aan dat het teruglopend gebruik en dus de besparingen <strong>voor</strong> 2012<br />
en 2013 veel groter zijn dan eerder <strong>voor</strong>zien. Ons ijkpunt en dat <strong>van</strong> SEO is het budget <strong>voor</strong> 2012.<br />
Ten opzichte <strong>van</strong> het <strong>voor</strong>ziene budget <strong>voor</strong> 2012 na bezuinigingen leiden onze <strong>voor</strong>stellen<br />
(integratie <strong>van</strong> <strong>voor</strong>zieningen) tot zowel kwaliteitsverbetering, een grotere toegankelijkheid (<strong>voor</strong><br />
alle kinderen <strong>van</strong>af 2-jarige leeftijd) als tot een kostenbesparing <strong>voor</strong> de ouders.
Het is aan het nieuwe kabinet en de Tweede Kamer om aan de hand <strong>van</strong> de feitelijke<br />
ontwikkelingen in 2012 en 2013 om de budgettaire kaders te bepalen. In alle gevallen leiden onze<br />
<strong>voor</strong>stellen tot verbeteringen zonder dat de kosten toenemen.<br />
Wij bevelen ze daarom <strong>van</strong> harte in uw aandacht aan.<br />
Hoogachtend,<br />
Jeanet <strong>van</strong> de Korput<br />
Gijs <strong>van</strong> Rozendaal<br />
<strong>Bernard</strong> <strong>van</strong> <strong>Leer</strong> <strong>Foundation</strong><br />
Het Kinderop<strong>van</strong>gfonds<br />
T: 06 – 51054772 T: 06 - 53816714<br />
Bijlagen: Tekst<strong>voor</strong>stel regeerakkoord<br />
SEO tabellen<br />
cc:<br />
De heer H.G.J. Kamp<br />
De heer Drs. W.J. Bos
Position Paper Kinderop<strong>van</strong>g-Onderwijs-Welzijn<br />
-Kansrijke Verbindingen, waardevolle investering-<br />
Aan de programmacommissies <strong>van</strong> de politieke partijen<br />
Het sociaal kapitaal, het cultureel kapitaal, ‘the work force’ <strong>voor</strong> de 21e eeuw<br />
zit <strong>nu</strong> op de kinderop<strong>van</strong>g, de peuterspeelzaal, op school en op de<br />
buitenschoolse op<strong>van</strong>g. Wie Nederland een 21e eeuw toewenst waar welzijn en<br />
welbevinden, democratisch burgerschap en economische <strong>voor</strong>spoed de<br />
wezenskenmerken zijn, zal <strong>nu</strong> in zijn kinderen moeten investeren.<br />
<br />
<br />
<br />
De maatschappij vraagt het.<br />
De wetenschap bevestigt het.<br />
Het kind heeft er recht op.<br />
De samenleving vraagt het: mondialisering, informatisering en demografische<br />
ontwikkelingen betekenen dat de burgers <strong>van</strong> de toekomst meer dan ooit over<br />
culturele en sociale grenzen heen moeten kunnen samenwerken, -leven en spelen.<br />
De jongste generaties zullen ook moeten blijven leren, want technologie en<br />
wetenschap bieden steeds nieuwe kansen en opgaven. En de samenleving heeft al<br />
het talent <strong>van</strong> die nieuwe generaties nodig op de arbeidsmarkt, want zij zullen met<br />
minder mensen het nationaal inkomen <strong>voor</strong> meer mensen moeten verdienen.<br />
De wetenschap bevestigt het. Veel ouders, onderwijzers en pedagogisch<br />
medewerkers wisten het eigenlijk al, maar de neurobiologie bevestigt keihard dat de<br />
ontwikkeling <strong>van</strong> het potentieel dat ieder mens bij geboorte heeft een rijke,<br />
stimulerende omgeving vraagt. Het brein ontwikkelt zich in de jonge jaren ongekend,<br />
afhankelijk <strong>van</strong> de interactie met zijn directe omgeving, zijn opvoeders.<br />
Economische studies 1 wijzen ook onomstotelijk uit dat de 'return on investment'<br />
hoog is: iedere euro die je in de zo vroeg mogelijke ontwikkeling <strong>van</strong> kinderen steekt,<br />
bespaart de samenleving in de toekomst het viervoudige hier<strong>van</strong>.<br />
En heeft niet ieder kind er recht op alle kansen te krijgen De kindertijd komt niet<br />
meer terug, de kans om het in één keer goed te doen zullen we als samenleving niet<br />
tussen onze vingers door moeten laten glippen.<br />
Wat is daar <strong>voor</strong> nodig<br />
Betrokken goed geïnformeerde ouders. Bevlogen en gewaardeerde professionals.<br />
Sluitende arrangementen <strong>voor</strong> kinderen op het gebied <strong>van</strong> kinderop<strong>van</strong>g, onderwijs<br />
en welzijn, die bij toenemende arbeidsparticipatie <strong>van</strong> beide ouders de hoogste<br />
kwaliteit bieden om alle kinderen de kans te geven zich zo goed mogelijk te<br />
ontwikkelen zodat zij in hun latere leven <strong>van</strong> grote waarde kunnen zijn.<br />
De kinderop<strong>van</strong>g en aansluitend de school spelen een sleutelrol bij die toerusting en<br />
kansen geven aan talent, experts als ze zijn in het vervullen <strong>van</strong> de opdracht tot<br />
ontwikkelen, kwalificeren, socialiseren en persoonsvorming. We weten meer dan ooit<br />
dat die vorming niet gebonden is aan die 1000 uur per jaar op school. De andere<br />
3000 uur dat kinderen per jaar thuis of in buitenschoolse <strong>voor</strong>zieningen actief zijn<br />
bieden net zoveel kansen. En juist in de eerste drie jaar dat kinderen nog niet naar<br />
school gaan, biedt een professionele omgeving een goede stimulans in de<br />
ontwikkeling.<br />
1 OESO, SEO-onderzoek “De Waarde <strong>van</strong> Kinderop<strong>van</strong>g”
Goede arrangementen en allianties tussen alle opvoeders zijn nodig om de<br />
Nederlandse ambities waar te maken. Niet alleen in de kinderop<strong>van</strong>g en later op<br />
school, maar ook in de wijk en dorp via kinderwerk, sport en cultuur en met goed<br />
bereikbare opvoedingsondersteuning en Centra <strong>voor</strong> jeugd en gezin.<br />
Dit is geen nieuw gegeven, in 2010 kwam een brede coalitie <strong>van</strong> werkgevers,<br />
werknemers, de onderwijssector, de welzijnssector, de kinderop<strong>van</strong>gsector en de<br />
VNG tot krachtige aanbevelingen. Sindsdien is er weinig <strong>voor</strong>uitgang geboekt, maar<br />
zijn de ambities <strong>van</strong> betrokken sectoren en de kansen nog even groot. Door<br />
landelijke en lokale bezuinigingen als gevolg <strong>van</strong> de economische crisis is hier en<br />
daar eerder sprake <strong>van</strong> achteruitgang. Voor een betere toekomst <strong>van</strong> Nederland zijn<br />
de volgende punten zijn actueler en urgenter dan ooit .<br />
1. Streef naar integrale dagarrangementen <strong>voor</strong> de 0- tot 12-jarigen met ruime<br />
openingstijden, waarin onderwijs, peuterspeelzalen en kinderop<strong>van</strong>g, naast<br />
sport, cultuur, centra <strong>voor</strong> jeugd en gezin, jeugdzorg en welzijn belangrijke<br />
partners zullen zijn. Geef daarbij ruimte aan lokale invulling. In het kader<br />
<strong>van</strong> doorgaande ontwikkelingslijnen <strong>voor</strong> kinderen is de aansluiting <strong>van</strong><br />
<strong>voor</strong>- en vroegschoolse <strong>voor</strong>zieningen en onderwijs <strong>van</strong> groot belang.<br />
2. Stimuleer zoveel mogelijk brede integrale kindcentra waar bedoelde<br />
dagarrangementen kunnen worden ontwikkeld. Op die manier realiseer je<br />
een ideaal klimaat waar onderwijs, welzijn (buurtwerk) en kinderop<strong>van</strong>g de<br />
noodzakelijke pedagogische infrastructuur kunnen realiseren.<br />
3. Geef ieder kind <strong>van</strong>af 2 tot 12 jaar het recht op 3 dagdelen kinderop<strong>van</strong>g om<br />
een doorgaande ontwikkelingslijn <strong>voor</strong> alle kinderen mogelijk te maken.<br />
Daarbij wordt een maximaal aanbod gedaan <strong>voor</strong> talentontwikkeling en het<br />
<strong>voor</strong>komen <strong>van</strong> (taal)achterstanden.<br />
4. Harmoniseer de geldstromen <strong>van</strong> peuterspeelzaalwerk, kinderop<strong>van</strong>g, VVE<br />
en buitenschoolse arrangementen zodat integrale <strong>voor</strong>zieningen en<br />
programma’s tot stand kunnen komen <strong>voor</strong> kinderen <strong>van</strong> 0 tot 4 jaar en hun<br />
ouders.<br />
5. Voorkom dat met name kinderen in achterstandsituaties geen gebruik meer<br />
maken <strong>van</strong> <strong>voor</strong>schoolse <strong>voor</strong>zieningen door stopzetting <strong>van</strong> bijdragen <strong>van</strong><br />
gemeenten <strong>voor</strong> peuterspeelzalen.<br />
6. Voorkom hogere kosten <strong>voor</strong> ouders <strong>voor</strong> de kinderop<strong>van</strong>g.<br />
7. Investeer in kwaliteit <strong>van</strong> (samenwerkende) professionals door goede<br />
opleiding. Stimuleer combinatiefuncties in kinderop<strong>van</strong>g, peuterspeelzalen,<br />
onderwijs, sport en cultuur waardoor kennis wordt gedeeld en<br />
carrièremogelijkheden <strong>van</strong> werknemers worden versterkt.<br />
8. Zorg <strong>voor</strong> coördinatie <strong>van</strong> integraal beleid en regel eenduidige<br />
interdepartementale coördinatie. Ontwerp een landelijk programma tot het<br />
wegnemen <strong>van</strong> wettelijke en andere belemmeringen om integrale<br />
kind<strong>voor</strong>zieningen te bevorderen.<br />
Drs. M.E.N.M.A. Rompa Ir. M. B. Vos Mr. Drs. C. Kervezee<br />
Brancheorganisatie Kinderop<strong>van</strong>g MOGroep PO-Raad
(~§) V"o"g'.g<br />
<strong>van</strong><br />
. Nodo" an dse Gorneen ren<br />
Gepubliceerd op VNG (http://www.vng.nl)<br />
Home> Printvriendelijk > Rapport <strong>'Kies</strong> <strong>voor</strong> kinderen' sluit aan bij <strong>voor</strong>stel Kopgroep wethouders kindcentra<br />
Rapport <strong>'Kies</strong> <strong>voor</strong> kinderen' sluit aan bij <strong>voor</strong>stel<br />
Kopgroep wethouders kindcentra<br />
24 augustus 2012<br />
Het Kinderop<strong>van</strong>gfonds en de <strong>Bernard</strong> <strong>van</strong> <strong>Leer</strong> <strong>Foundation</strong> voeren met het oog op<br />
de komende verkiezingen de campagne <strong>'Kies</strong> <strong>nu</strong> <strong>voor</strong> <strong>Kinderen'</strong>. De focus ligt op de<br />
realisatie <strong>van</strong> kindcentra, waarin elk kind recht heeft op kinderop<strong>van</strong>g, ongeacht of<br />
de ouders betaald werk hebben of niet.<br />
Het nieuwe kabinet zou een flinke stap moeten zetten in betere en meer samenhangende<br />
<strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> kinderen.<br />
Reactie VNG<br />
De ambitie <strong>van</strong> het programma <strong>'Kies</strong> <strong>voor</strong> kinderen' sluit goed aan bij de lobby <strong>van</strong> de<br />
Kopgroep Wethouders <strong>voor</strong> kindcentra <strong>voor</strong> het realiseren <strong>van</strong> één ongedeelde<br />
<strong>voor</strong>ziening <strong>voor</strong> alle kinderen <strong>van</strong> 0 - 12 jaar. De wethouders pleiten in de lobby <strong>voor</strong> een<br />
landelijk beleidskader en een sturende verantwoordelijkheid <strong>voor</strong> de gemeente.<br />
Rapport<br />
SEO Economisch Onderzoek heeft in opdracht <strong>van</strong> de twee genoemde organisaties een<br />
maatschappelijke kosten-batenanalyse gemaakt. Belangrijke uitgangspunten in het<br />
rapport:<br />
• Bezuinigingsmaatregelen kinderop<strong>van</strong>g <strong>voor</strong> 2013 worden geschrapt<br />
• Alle kinderen <strong>van</strong> 2 en 3 jaar recht op minimaal 4 dagdelen op<strong>van</strong>g volgens de<br />
huidige kinderop<strong>van</strong>gtoeslagregeling<br />
• Alle kinderen <strong>van</strong> 4 - 12 jaar recht op minimaal 2 dagdelen buitenschoolse op<strong>van</strong>g<br />
volgens de huidige kinderop<strong>van</strong>gtoeslagregeling<br />
• Voor 0 en 1 jarigen geen wijzigingen in de huidige regeling<br />
• Rijksmiddelen <strong>voor</strong> WE en peuterspeelzalen en de gemeentelijke middelen <strong>voor</strong><br />
peuterspeelzalen worden samengevoegd in één financieringsstroom <strong>voor</strong><br />
kinderop<strong>van</strong>g<br />
• Gastouderop<strong>van</strong>g alléén nog georganiseerd door formele kinderop<strong>van</strong>gorganisaties,<br />
tot maximaal 10% <strong>van</strong> het toale budget (<strong>van</strong>wege belang educatieve ontwikkeling<br />
kinderen)<br />
• Verhoging leidster-kind ratio in de buitenschoolse op<strong>van</strong>g <strong>van</strong> 1:10 naar 1:15.<br />
Volgens de onderzoeker <strong>van</strong> SEO levert het programma <strong>'Kies</strong> <strong>voor</strong> <strong>Kinderen'</strong>ê 248<br />
miljoen per jaar op. Voor de overheid is het programma budgettair neutraal. De baten<br />
komen ten goede aan de ouders.<br />
Meer informatie<br />
U vindt het rapport op onderstaande<br />
website.<br />
• website Kies<strong>nu</strong><strong>voor</strong>kinderen.nl<br />
• VNG-dossier Kopgroep Kindcentra<br />
Bron-U RL: http://www.vng.nlln ieuws/12-08-24/rap port-ki es-<strong>voor</strong> -ki nderen-si uit-aan-bi j-<strong>voor</strong>stel-kopg roepwethouders-kindcentra