Deelrapport 3: Hoe Dionysos - Universiteit Twente
Deelrapport 3: Hoe Dionysos - Universiteit Twente
Deelrapport 3: Hoe Dionysos - Universiteit Twente
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Bij gebrek daaraan organiseren de jongeren het maar zelf. Dat heeft een tweeledig effect. Ten eerste<br />
is het leuk om de openbare ruimte op te zoeken en daar iets onvoorspelbaars of ongeorganiseerds te<br />
doen. Daar schuilt voor een deel ook de triomf in van de geïnterviewde jongeren, namelijk dat men<br />
dit feest zelf heeft kunnen organiseren, tegen het verbod in. Een gevoel dat versterkt is omdat het<br />
een publiek en massaal karakter had. Ten tweede maakt een dergelijke manifestatie zichtbaar en aan<br />
den lijve voelbaar waar de weerstanden zitten en waar je grond onder je voeten krijgt. Kortom:<br />
ontdekken waar die volwassen werkelijkheid niet meegeeft maar juist grenzen trekt. De teneur in<br />
veel adolescentenfilms – ook PROJECT X – spoort met deze geestesgesteldheid. Kennisnemen van dit<br />
soort films kan helpen bij het begrijpen van dit soort door adolescenten spontaan georganiseerde<br />
voorvallen.<br />
4. Tot slot<br />
‘Kennelijk schiet onze verbeeldingskracht tekort de gevolgen te voorspellen van explosieve, kwadraterende<br />
informatieverspreiding. Nieuws gaat sneller dat geluid, maar onze fantasie gaat nog te paard. We geloven in<br />
goede intenties. Hartverwarmend, maar onnozel.’ Aleid Truijens (de Volkskrant, 24.09.2012: 22)<br />
Er is gedegen reflectie nodig om te begrijpen hoe het verschil tussen werkelijkheid en fictie tegenwoordig<br />
functioneert. Dat is een fundamentele zaak, ook voor jongeren. Het impliceert dat we als<br />
volwassen te plicht hebben om afstand te nemen van een ouderwetse denkwijze die op een simpele<br />
tegenstelling tussen fantasie en realiteit berust. Dit traditionele onderscheid is onbruikbaar geworden<br />
in een moderne wereld waar nieuwe technologieën ervoor zorgen dat adolescenten alles wat<br />
hen beweegt en bezigt houdt publiek maken. 62 Variërend op de bovenstaande uitspraak van Truijens<br />
kan men zeggen dat onze verbeeldingskracht tekort schiet, niet zozeer omdat we te goed van<br />
vertrouwen zijn, maar omdat we vertrouwen stellen in een te beperkte opvatting van de realiteit<br />
waarbij regelgeving, controle en overleg de voornaamste parameters zijn. De volwassenen van nu<br />
(en dat geldt niet in de laatste plaats bestuurders en politici) zijn gefocust op de voor-rede-vatbare,<br />
talig-argumenterende mens. Als gevolg daarvan sluit menigeen de ogen voor heel die moderne<br />
beeldcultuur waarin vele burgers en jongeren dagelijks zijn ondergedompeld. Film, tv-serie, strip en<br />
game zijn door hun audiovisuele vormgeving krachtige verhalenvertellers die bovendien alom<br />
aanwezig zijn: in de bioscoop, op het internet, in DVD-boxen op de vele al dan niet commerciële<br />
tv-zenders. Deze rijkgeschakeerde beeldwereld biedt een goed zicht op het geestelijk leven van<br />
allerlei groepen uit de bevolking. 63 Dat nodigt uit tot nader en vooral tot meer systematisch<br />
onderzoek.<br />
Helaas is het aanzien van deze verhalenvertellers in de ogen van bestuurders nogal laag. Deze nemen<br />
maatschappelijke verbeelding als factor in de publieke sfeer niet of nauwelijks serieus. Het is te<br />
hopen dat de verbijstering die de bestuurlijke reacties op ‘Haren’ kenmerkte, aanleiding wordt voor<br />
een koerswending.<br />
62<br />
Zonder nieuwe, scherpsnijdende denkinstrumenten komt de reflectie daarover ook niet veel verder. Zie bv. de meanderende<br />
overwegingen van Stine Jensen in haar column (NRC, 25.09.2012: 32) die hier en daar wel raken aan deze kwesties, maar strikt<br />
genomen komt ze, onder invoering van vage termen, niet veel verder dan te concluderen dat het allemaal niet zo duidelijk meer is: ‘,…<br />
misschien is het onderscheid tussen “de echte werkelijkheid” en de “mediaconstructie daarvan” niet altijd zo gemakkelijk meer te<br />
maken. Zie Haren.’ Het verlangen onderhoudend te willen zijn over media en populaire (beeld)cultuur hangt samen met een gebrek<br />
aan discipline om dit vraagstuk gedegen uit te zoeken. Zie De Mare (2010).<br />
63<br />
De Mare & Keyser (2009), De Mare (2011A, 2012A en B).<br />
192 | COMMISSIE ‘PROJECT X’ HAREN