Deelrapport 3: Hoe Dionysos - Universiteit Twente
Deelrapport 3: Hoe Dionysos - Universiteit Twente
Deelrapport 3: Hoe Dionysos - Universiteit Twente
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Een extreme visie is dat deze burgers onvoldoende verstand van openbare orde en veiligheid hebben en dat hun<br />
vragen, suggesties of initiatieven geen toegevoegde waarde hebben. Bezien vanuit de systeemwereld kan dat<br />
kloppen. Maar men kan de zaak ook anders opvatten en stellen dat deze burgers vanuit hun betrokkenheid wel<br />
degelijk iets bijdragen. Ofwel omdat ze iets op het internet hebben gezien wat professionals over het hoofd zagen,<br />
ofwel omdat ze zich wilden inzetten voor de publieke zaak, ofwel omdat ze twijfels hadden bij het beleid van de<br />
plaatselijke overheid. Wij zeggen niet dat men al deze burgers aan het woord moet laten voordat men op de crisis<br />
reageert. Daarvoor is vaak geen aanleiding en het kost ook teveel tijd. Maar het bestuur mag zich wel afvragen<br />
wat deze burgers beweegt, op welke punten hun waarnemingen iets toevoegen en op welke manier ze een eigen<br />
rol kunnen spelen bij de voorbereidingen die de gemeente zelf treft.<br />
Stelling 4<br />
Films en andere vormen van maatschappelijke verbeelding dragen bij aan ons begrip van de realiteit.<br />
Vooral waar het om de belevingswereld van maatschappelijke actoren gaat.<br />
Het is al vaker betoogd dat deze een relevante bron van informatie kunnen vormen. Zo zijn er in de VS geruime<br />
tijd voordat de stad New York door de aanslagen van 2001 getroffen werd meerdere films uitgebracht die over een<br />
vergelijkbare catastrofe gaan. Ofschoon we deze films geen voorspellende waarde mogen toekennen, geven ze<br />
wel zicht op de ‘state of mind’ die bij zo’n ramp aan de orde is. Daarbij kan het om de daders gaan maar ook om<br />
het publiek of om de ‘state of mind’ van bepaalde gezagsdragers. Wat dat betreft nam men de film Project X in<br />
Haren eigenlijk te letterlijk. Men zag dat het huis van Merthe werd bedreigd en ging over tot het beveiligen ervan.<br />
Bijgevolg was je op 21 september bijna nergens veiliger dan in dat pand. Wat men minder goed begreep, was dat<br />
de film vooral een ‘state of mind’ van de betrokken jongeren liet zien. Ze demonstreerde een bepaalde humor die<br />
de gevestigde orde ondermijnt en waarbij de gezagsdragers onbewust het script van dit genre volgen door op<br />
grappen te reageren met een rampenplan. Anders gezegd: zelfs als de overheid voor een serieuze aanpak kiest,<br />
moet ze rekening houden met de stemming van een feestende menigte en beseffen dat een ouderwets soort<br />
gezagsuitoefening gemakkelijk een valkuil wordt.<br />
Stelling 5<br />
We zijn in Nederland toe aan een nieuwe balans tussen veiligheid en speelruimte. Dat geldt met<br />
name voor de manier waarop we met jongeren omgaan.<br />
We hebben al gewezen op de tendens om menselijke gedragingen in het algemeen en die van jongeren in het<br />
bijzonder steeds vaker aan vormen van regulatie te onderwerpen. Zowel gewone burgers als professionals moeten<br />
zich meer en meer verantwoorden in de hoop dat het optreden van risico’s wordt gereduceerd. Tegelijkertijd<br />
hebben velen de behoefte om zich in het weekend of hun vrije tijd (en soms gewoon midden in de week) over te<br />
geven aan allerlei vormen van ‘wild’ gedrag en zo tijdelijk voorbij te gaan aan gangbare maatschappelijke<br />
normen. Het is niet uitgesloten dat die twee tendensen bij elkaar horen en dat een moderne samenleving die sterk<br />
inzet op regulatie en reductie van risico’s daarmee ongewild nieuwe gevaren genereert. In elk geval moeten<br />
overheden goed nadenken over de balans. Ze moeten zich niet voor het karretje laten spannen van allen die uit<br />
politieke, professionele of morele motieven op een maximalisatie van de veiligheid inzetten. Want dit wordt op<br />
den duur onleefbaar. Van de andere kant mag men de zaak evenmin op zijn beloop laten erop vertrouwend dat de<br />
‘wisdom of the crowds’ min of meer van zelf haar werk doet. Dus opnieuw nadenken over het samengaan van<br />
regulatie en loslaten. Daarbij valt wellicht te leren van de manier waarop men tegenwoordig grootschalige<br />
muziek- en dansfestivals organiseert. Deze vinden plaats binnen een afgeschermd gebied waar men scherp op<br />
bezoekers selecteert. Eenmaal binnen geniet de bezoeker andere vrijheden dan gebruikelijk. Maar wie zich daarbij<br />
misdraagt wordt door de beveiliging eruit gezet en komt er niet meer in. Deze combinatie van strakke handhaving<br />
aan de deur en een relatief grote tolerantie binnen de hekken, kan ook voor overheden een interessante denkwijze<br />
zijn.<br />
COMMISSIE ‘PROJECT X’ HAREN | 147