Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Roberto J. PAYRO (1867-1928) werkte als<br />
Arg<strong>en</strong>tijnse journalist van La Nación in België,<br />
tuss<strong>en</strong> 1909 <strong>en</strong> 1923. Tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> Eerste<br />
Wereldoorlog, was hij teg<strong>en</strong> <strong>de</strong> neutraliteit van<br />
Arg<strong>en</strong>tinië omdat <strong>de</strong> Duitsers <strong>de</strong> Arg<strong>en</strong>tijnse<br />
verteg<strong>en</strong>woordiger neergeschot<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong>. De<br />
Duitsers hebb<strong>en</strong> dan PAYRO bel<strong>et</strong> als journalist<br />
ver<strong>de</strong>r te werk<strong>en</strong>. Hij is dus begonn<strong>en</strong> Belgische<br />
leg<strong>en</strong>d<strong>en</strong> te verzamel<strong>en</strong>. Hij werd vri<strong>en</strong>d, o. a., van<br />
Isidoor TEIRLINCK. De tekst « Miekke y el<br />
Kabuter ; una ley<strong>en</strong>da belga » werd, eerst, op 21<br />
september 1924 in La Nación van Bu<strong>en</strong>os Aires<br />
uitgegev<strong>en</strong>, daarna in El Monitor <strong>de</strong> la educación<br />
común van 1927 (t. 96, blzd. 650) <strong>en</strong> in El Diablo <strong>en</strong><br />
Bélgica (1953) verzameld. Die tekst bestaat al in<br />
h<strong>et</strong> Frans in Le Diable <strong>en</strong> Belgique (IEA3637).<br />
<strong>Mieke</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> <strong>kabouter</strong>.<br />
Terwijl ze braambess<strong>en</strong>, framboz<strong>en</strong>, aalbess<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
wil<strong>de</strong> not<strong>en</strong> zocht voor haar kleine broertje Pi<strong>et</strong>er, die<br />
heel erg ziek was, verdwaal<strong>de</strong> <strong>Mieke</strong> in h<strong>et</strong> bos.<br />
Gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> e<strong>en</strong> hele tijd zocht ze haar weg zon<strong>de</strong>r zich<br />
ongerust te mak<strong>en</strong>, want ze was e<strong>en</strong> moedig meisje.<br />
Uitgeput ging ze aan <strong>de</strong> vo<strong>et</strong> van e<strong>en</strong> boom zitt<strong>en</strong> om<br />
wat uit te rust<strong>en</strong> <strong>en</strong> viel in slaap. M<strong>et</strong> haar grote blauwe<br />
og<strong>en</strong> – als ze op<strong>en</strong> war<strong>en</strong> – haar wang<strong>en</strong> als appeltjes<br />
<strong>en</strong> haar lange blon<strong>de</strong> lokk<strong>en</strong> was <strong>Mieke</strong> echt schattig.<br />
Ze had pas haar og<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> ou<strong>de</strong> <strong>kabouter</strong><br />
daar langs kwam. Verbaasd <strong>en</strong> bekoord door h<strong>et</strong> meisje<br />
1
leef hij staan om bij haar <strong>de</strong> wacht te houd<strong>en</strong>, terwijl<br />
hij schommel<strong>de</strong> op h<strong>et</strong> buigzame blad van e<strong>en</strong> var<strong>en</strong>.<br />
Als <strong>Mieke</strong> wakker werd, kon m<strong>en</strong> zich haar verrassing<br />
inbeeld<strong>en</strong> als ze h<strong>et</strong> kleine ou<strong>de</strong> mann<strong>et</strong>je ont<strong>de</strong>kte m<strong>et</strong><br />
e<strong>en</strong> baard tot aan <strong>de</strong> knieën. Maar <strong>de</strong> <strong>kabouter</strong> sprong<br />
van zijn hangmat m<strong>et</strong> <strong>de</strong> lichtheid van e<strong>en</strong> vogel.<br />
Kwam naar haar toe <strong>en</strong> stapte als e<strong>en</strong> meeuw, lachte<br />
haar hartelijk toe <strong>en</strong> zei :<br />
- Wat heb je mooi haar, lief kind. Laat h<strong>et</strong> me<br />
afknipp<strong>en</strong>, <strong>en</strong> ik geef je e<strong>en</strong> goud<strong>en</strong> ring.<br />
- Ne<strong>en</strong> – antwoord<strong>de</strong> <strong>Mieke</strong> <strong>en</strong> ze rimpel<strong>de</strong> haar kleine<br />
mond die zo rood was als e<strong>en</strong> hart. Ik mag je ni<strong>et</strong> mijn<br />
haar lat<strong>en</strong> knipp<strong>en</strong>. Onze-Heer heeft ze mij gegev<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ik mo<strong>et</strong> ze bewar<strong>en</strong>.<br />
- Laat mij je lokk<strong>en</strong> knipp<strong>en</strong> – drong <strong>de</strong> <strong>kabouter</strong> aan –<br />
<strong>en</strong> je zult h<strong>et</strong> mooiste speelgoed van <strong>de</strong> wereld krijg<strong>en</strong><br />
: e<strong>en</strong> keuk<strong>en</strong>tje m<strong>et</strong> zijn k<strong>et</strong>els, zijn pott<strong>en</strong>, zijn pann<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> zijn zilver<strong>en</strong> schotels.<br />
- Ne<strong>en</strong> – herhaal<strong>de</strong> <strong>Mieke</strong> –. Ik kan je <strong>de</strong> lokk<strong>en</strong> ni<strong>et</strong><br />
gev<strong>en</strong> die <strong>de</strong> Heer heeft lat<strong>en</strong> groei<strong>en</strong>.<br />
- Ik heb ze nodig, ik houd ervan <strong>en</strong> zal je nog veel<br />
meer gev<strong>en</strong>. Geef ze mij <strong>en</strong> je zult e<strong>en</strong> klein vogeltje<br />
hebb<strong>en</strong> dat mooier zingt dan e<strong>en</strong> nachtegaal, m<strong>et</strong> meer<br />
kleur<strong>en</strong> dan e<strong>en</strong> vlin<strong>de</strong>r <strong>en</strong> dat elke dag e<strong>en</strong> ei legt. Hij<br />
zal je veel plezier gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> zal van jou <strong>de</strong> rijkste<br />
persoon van h<strong>et</strong> dorp mak<strong>en</strong>, zelfs van <strong>de</strong> stad Lier<br />
waar nochtans m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> won<strong>en</strong> m<strong>et</strong> e<strong>en</strong> goed gevul<strong>de</strong><br />
portemonnee.<br />
2
- Zelfs ni<strong>et</strong> daarvoor. Ik geef h<strong>et</strong> haar ni<strong>et</strong> die <strong>de</strong> Heer<br />
heeft lat<strong>en</strong> groei<strong>en</strong> – we<strong>de</strong>rantwoord<strong>de</strong> <strong>Mieke</strong>.<br />
De <strong>kabouter</strong> had e<strong>en</strong> gebaar van slecht humeur,<br />
streel<strong>de</strong> onthutst zijn kin <strong>en</strong> riep uit :<br />
- Vervloekt ! Ik heb nog nooit zo e<strong>en</strong> dwaas meisje<br />
gezi<strong>en</strong> ! ...<br />
Hij ging weer naar h<strong>et</strong> blad van h<strong>et</strong> var<strong>en</strong>blad, sprong<br />
erop <strong>en</strong> li<strong>et</strong> zich weer schommel<strong>en</strong> terwijl hij zei :<br />
- Zeg e<strong>en</strong>s, is h<strong>et</strong> waar dat jouw kleine broertje Pi<strong>et</strong>er<br />
erg ziek is ?<br />
- Ja – antwoord<strong>de</strong> <strong>Mieke</strong>.<br />
- En dat hij erg veel pijn heeft ?<br />
- Spijtig g<strong>en</strong>oeg, ja ! – zegt h<strong>et</strong> meisje m<strong>et</strong> e<strong>en</strong> zucht.<br />
- In dat geval heb ik hier wat je nodig hebt ! – riep <strong>de</strong><br />
kleine <strong>kabouter</strong> uit <strong>en</strong> speel<strong>de</strong> ongeg<strong>en</strong>eerd m<strong>et</strong> e<strong>en</strong><br />
klein zakje dat hij over zijn schou<strong>de</strong>r droeg.<br />
- Wat is h<strong>et</strong> ? – vroeg <strong>Mieke</strong> geïnteresseerd.<br />
- H<strong>et</strong> zijn won<strong>de</strong>rbare kruid<strong>en</strong> … Als je ze in water z<strong>et</strong><br />
<strong>en</strong> aan je broer te drink<strong>en</strong> geeft, zal hij g<strong>en</strong>ez<strong>en</strong>.<br />
- Echt waar !<br />
- Zoals ik h<strong>et</strong> zeg !<br />
- Geef ze mij ! Oh geef ze mij !<br />
- Langzaam. Je mo<strong>et</strong> me eerst jouw lokk<strong>en</strong> lat<strong>en</strong><br />
knipp<strong>en</strong>.<br />
- Wel, knip ze maar ! – zegt <strong>Mieke</strong> terwijl ze naar <strong>de</strong><br />
<strong>kabouter</strong> stapt bedroefd maar vastberad<strong>en</strong>. Maar <strong>de</strong>ze<br />
laatste bleef schommel<strong>en</strong> zon<strong>de</strong>r e<strong>en</strong> woord te zegg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> keek haar m<strong>et</strong> zijn kleine oogjes als kol<strong>en</strong> aan.<br />
Ein<strong>de</strong>lijk voel<strong>de</strong> hij in zijn zakje <strong>en</strong> nam e<strong>en</strong> schaar –<br />
3
die voor <strong>Mieke</strong> <strong>en</strong>orm leek – gleed van h<strong>et</strong> var<strong>en</strong>blad,<br />
ging naar h<strong>et</strong> meisje toe <strong>en</strong> <strong>de</strong>ed alsof hij <strong>de</strong> lokk<strong>en</strong><br />
wou knipp<strong>en</strong>. Hij nam ze in zijn kleine hand<strong>en</strong>, begon<br />
ze te strel<strong>en</strong>, lachte <strong>en</strong> vroeg :<br />
- Houd je veel van jouw broertje ?<br />
- Heel veel ! – antwoord<strong>de</strong> <strong>Mieke</strong> m<strong>et</strong> e<strong>en</strong> b<strong>en</strong>auw<strong>de</strong><br />
stem.<br />
- En dat mandje m<strong>et</strong> braambess<strong>en</strong> <strong>en</strong> framboz<strong>en</strong> is voor<br />
hem?<br />
- Ja, maar ik b<strong>en</strong> verdwaald <strong>en</strong> ik mo<strong>et</strong> <strong>de</strong> weg terug<br />
vind<strong>en</strong>.<br />
- Kom, ik zal je <strong>de</strong> weg ton<strong>en</strong> … <strong>en</strong> jouw lokk<strong>en</strong> zal ik<br />
afknipp<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> rand van h<strong>et</strong> bos.<br />
- Maar je zult mij <strong>de</strong> kruid<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> ?<br />
- Hier zijn ze.<br />
- Dank je wel !<br />
Ze vertrokk<strong>en</strong> <strong>en</strong> stapt<strong>en</strong> gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> e<strong>en</strong> hele tijd. De<br />
<strong>kabouter</strong> zwaai<strong>de</strong> m<strong>et</strong> <strong>de</strong> schaar alsof h<strong>et</strong> e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orm<br />
zwaard was. Hij stopte als h<strong>et</strong> bos dunner werd <strong>en</strong><br />
toon<strong>de</strong> m<strong>et</strong> zijn vinger :<br />
- Kijk, daar is <strong>de</strong> boer<strong>de</strong>rij waar je woont ; je kunt nu<br />
ni<strong>et</strong> meer verlor<strong>en</strong> lop<strong>en</strong>. Ga op je knieën zitt<strong>en</strong> dat ik<br />
jouw lokk<strong>en</strong> kan afknipp<strong>en</strong>.<br />
<strong>Mieke</strong> bleef e<strong>en</strong> hele tijd op haar knieën zitt<strong>en</strong> … <strong>en</strong><br />
als ze haar og<strong>en</strong> weer op<strong>en</strong> <strong>de</strong>ed was <strong>de</strong> <strong>kabouter</strong><br />
verdw<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
Pi<strong>et</strong>er g<strong>en</strong>as dankzij <strong>de</strong> kruid<strong>en</strong> van <strong>de</strong> <strong>kabouter</strong>.<br />
Op e<strong>en</strong> dag, terwijl ze in h<strong>et</strong> bos wan<strong>de</strong>l<strong>de</strong>, vond<br />
<strong>Mieke</strong> e<strong>en</strong> keuk<strong>en</strong>tje m<strong>et</strong> pott<strong>en</strong> <strong>en</strong> zilver<strong>en</strong> vaatwerk.<br />
4
De volg<strong>en</strong><strong>de</strong> dag vond ze e<strong>en</strong> goud<strong>en</strong> ring. De <strong>de</strong>r<strong>de</strong><br />
dag was h<strong>et</strong> e<strong>en</strong> klein vogeltje dat haar kamer binn<strong>en</strong><br />
vloog <strong>en</strong> op haar schou<strong>de</strong>r ging zitt<strong>en</strong> …<br />
Maar <strong>Mieke</strong> bleef altijd belangeloos <strong>en</strong> hield van haar<br />
naast<strong>en</strong> tot <strong>de</strong> opoffering.<br />
Nota :<br />
De vermoe<strong>de</strong>lijke bron van PAYRO bevindt zich in <strong>de</strong> franstalige<br />
versie van « Les nains récomp<strong>en</strong>s<strong>en</strong>t l’amour fraternel » in<br />
TEIRLINCK (I.), Le Folklore flamand (folklore mythologique) ;<br />
Bruxelles ; Charles Rozez libraire éditeur ; 1890, blzd 150-151.<br />
Nochtans werd in dat verhaal ge<strong>en</strong> voornaam vermeld. PAYRO heeft<br />
misschi<strong>en</strong> <strong>de</strong> voornaam « MIEKE » in h<strong>et</strong> an<strong>de</strong>re verhaal « De<br />
<strong>kabouter</strong>mannek<strong>en</strong>s <strong>en</strong> <strong>de</strong> verlief<strong>de</strong> jongeling » (nummer 178 in DE<br />
COCK (A.) & TEIRLINCK (I.), Brabantsch sag<strong>en</strong>boek, blzd. 198)<br />
gevond<strong>en</strong>. (CDE)<br />
Extrait <strong>de</strong> “ Le Diable <strong>en</strong> Belgique ”, collection “ <strong>IDES</strong> ... ET<br />
AUTRES ”, volume 36-37. (Publication du CENTRE <strong>de</strong><br />
DOCUMENTATION <strong>de</strong> l'ETRANGE, <strong>en</strong> abrégé CDE).<br />
Copyright :<br />
- voor <strong>de</strong> Spaanse versie, “ El Diablo <strong>en</strong> Bélgica ”, 1953, Julio E.<br />
Payro <strong>et</strong> Editorial Qu<strong>et</strong>zal ;<br />
- voor <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse vertaling, 2013, Anne MOERS.<br />
5