20080401 G-89-27-18-eindrapport-Heerlijke-Heulebeek ... - Leiedal
20080401 G-89-27-18-eindrapport-Heerlijke-Heulebeek ... - Leiedal
20080401 G-89-27-18-eindrapport-Heerlijke-Heulebeek ... - Leiedal
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
april 2008, <strong>eindrapport</strong>
Dit document is een publicatie van:<br />
Intercommunale <strong>Leiedal</strong><br />
President Kennedypark 10 - BE-8500 Kortrijk<br />
tel +32 56 24 16 16 - fax +32 56 22 <strong>89</strong> 03<br />
stedenbouw@leiedal.be<br />
Opdrachtgever:<br />
Intercommunale <strong>Leiedal</strong><br />
Stad Kortrijk<br />
Gemeente Kuurne<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Projectleiding:<br />
Bram Breedveld, landschapsarchitect Landlab (Nl)<br />
Wilfried Vandeghinste, <strong>Leiedal</strong><br />
Ontwerpers:<br />
Bram Breedveld, landschapsarchitect Landlab (Nl)<br />
Wilfried Vandeghinste<br />
Stefaan Verreu<br />
Steven Hoornaert<br />
2<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Inhoudsopgave<br />
1 Inleiding 7<br />
1.1 Context & aanleiding project 7<br />
1.2 Projectdefinitie ‘<strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong>’ 7<br />
1.2.1 Ruimtelijke afbakening van het projectgebied 7<br />
1.2.2 Afbakening van 9 deelgebieden 7<br />
1.2.3 Selectie van sleutelkwesties 7<br />
1.3 Processtructuur 10<br />
2 Analyse bestaande kwaliteiten 13<br />
3 Sleutelkwesties 23<br />
3.1 Waterberging & hermeandering <strong>Heulebeek</strong> 23<br />
3.1.1 Decretaal kader 23<br />
3.1.2 Waterberging <strong>Heulebeek</strong> 23<br />
3.1.3 Hermeandering <strong>Heulebeek</strong> 25<br />
3.2 Waterkwaliteit <strong>27</strong><br />
3.3 Fietsroutes 29<br />
3.4 Recreatiepolen 33<br />
3.5 <strong>Heulebeek</strong> als ecologische komvallei en als drager van de open ruimte 35<br />
3.5.1. Ecologische komvallei van de <strong>Heulebeek</strong> 35<br />
3.5.2. Open-ruimtegebieden aansluitend op de beekvallei 35<br />
3.6 <strong>Heulebeek</strong> als drager van groene publieke ruimte, natuurzones & recreatiezones in de kernen 37<br />
3.7 Wonen als hefboom voor groen 39<br />
3.8 Waterspaarbekkens voor landbouw 41<br />
4 Visie 44<br />
5 Algemene actiepunten 44<br />
5.1 Waterberging 44<br />
5.2 Waterkwaliteit 44<br />
5.3 Recreatieve fietsroute <strong>Heulebeek</strong> 44<br />
5.4. Ecologisch netwerk 44<br />
6 Structuurschets - actieplan per deelgebied 45<br />
6.1 Deelgebied 1: Open ruimte ten westen van Moorsele 49<br />
6.2 Deelgebied 2: Kern van Moorsele 53<br />
6.3 Deelgebied 3: Bergelen 57<br />
6.4 Deelgebied 4: Kern van Gullegem 61<br />
6.5 Deelgebied 5: Open ruimte tussen Gullegem en Heule 65<br />
6.6 Deelgebied 6: Kern van Heule 69<br />
6.7 Deelgebied 7: Open ruimte rond Preetjesmolen 75<br />
6.8 Deelgebied 8: Kern van Heule-Watermolen 79<br />
6.9 Deelgebied 9: Leiemeersen Kuurne 83<br />
7 Slot - verder verloop 87<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
3
4<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Inleiding - projectdefinitie<br />
<strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
5
figuur: stroomgebied <strong>Heulebeek</strong> als<br />
onderdeel van het Leiebekken<br />
Legende<br />
grens stroomgebied heulebeek<br />
bevaarbare waterlopen<br />
beek categorie 1<br />
beek categorie 2<br />
beek categorie 3<br />
<strong>Heulebeek</strong> categorie 1<br />
<strong>Heulebeek</strong> categorie 2<br />
schaal: 1:75.000<br />
6<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
1 Inleiding<br />
1.1 Context & aanleiding project<br />
Het project <strong>Heulebeek</strong> is ontstaan vanuit twee bewegingen (bottom-up & top-down).<br />
Begin 2005 heeft de Open Werkgroep <strong>Heulebeek</strong> 1 tijdens een bezoek van het<br />
stadsbestuur van Kortrijk aan de <strong>Heulebeek</strong>, een oproep gedaan naar een Heuls project.<br />
Met dit project wenst men de <strong>Heulebeek</strong>vallei als landschap en erfgoed opnieuw een<br />
centrale plaats te geven in Heule. Op vraag van de stad werd in juli 2005 door deze<br />
Open Werkgroep <strong>Heulebeek</strong> een dossier afgewerkt waarin de <strong>Heulebeek</strong>vallei op<br />
grondgebied Kortrijk (Heule) vanuit verschillende invalshoeken belicht werd. De Open<br />
Werkgroep <strong>Heulebeek</strong> definieert haar visie voor de <strong>Heulebeek</strong>vallei als een project dat<br />
‘zuurstof voor mens en milieu’ biedt.<br />
Daarnaast werkte de intercommunale <strong>Leiedal</strong> sedert 2003 - in samenwerking met de<br />
K.U.Leuven - aan het project ‘Verbeelding van de Streek’ om een visie op te bouwen<br />
rond het thema ‘landschap’ in Zuid-West-Vlaanderen. Op basis van dit verkennend<br />
ontwerpend onderzoek werd een groen netwerk voor de regio Kortrijk uitgetekend.<br />
Hierbij moet de <strong>Heulebeek</strong>vallei één van de primaire groenassen van deze regionale<br />
groenstructuur vormen.<br />
Beide initiatieven kunnen ook ingepast worden binnen het vigerend ruimtelijk<br />
planningskader. De <strong>Heulebeek</strong> is immers geselecteerd als ‘natuurverbindingsgebied’ in<br />
het provinciaal ruimtelijk structuurplan West-Vlaanderen en ook in de gemeentelijke<br />
ruimtelijke structuurplannen van Wevelgem, Kortrijk en Kuurne vormt de <strong>Heulebeek</strong> een<br />
belangrijk gegeven waarrond de gemeenten op een actieve manier willen werken.<br />
Eind 2005 bracht <strong>Leiedal</strong> dus de drie betrokken gemeenten binnen het arrondissement<br />
Kortrijk, nl. Wevelgem, Kortrijk en Kuurne, samen om een intergemeentelijk project op<br />
te starten over de <strong>Heulebeek</strong>.<br />
1.2 Projectdefinitie ‘<strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong>’<br />
Op basis van een beslissing van de raad van bestuur van de intercommunale<br />
<strong>Leiedal</strong> werd een projectdefinitie voor de ‘<strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong>’ opgemaakt. In deze<br />
projectdefinitie, die in februari 2006 werd gefinaliseerd, werden de doelstellingen van<br />
het project scherp gesteld.<br />
Het project voor de <strong>Heulebeek</strong> wordt opgezet als een gebiedsgericht, geïntegreerd en<br />
intergemeentelijk project:<br />
• gebiedsgericht, waarbij het project duidelijk ruimtelijk wordt afgebakend. Risico<br />
bestaat immers dat het dossier anders te grote proporties zou aannemen, waardoor<br />
de uitvoerbaarheid op korte termijn in het gedrang komt.<br />
• geïntegreerd, zodat de verschillende sleutelkwesties en beleidsdomeinen<br />
tergelijkertijd met elkaar worden beschouwd. Er wordt dus afgestapt van een louter<br />
sectorale aanpak, omdat dit nefast is voor de coherentie van het project.<br />
• intergemeentelijk, zodat de <strong>Heulebeek</strong>vallei als een structurerende drager<br />
voor het noorden van de Kortrijkse regio wordt uitgebouwd. Naast vele lokale<br />
actiepunten zijn er immers verschillende aspecten, die op een bovenlokaal niveau<br />
moeten worden aangepakt zoals de overstromingen, de waterkwaliteit, recreatieve<br />
fietsroute, ...<br />
1.2.1 Ruimtelijke afbakening van het projectgebied<br />
De <strong>Heulebeek</strong> ontspringt nabij Passendale, zo’n 20 km ten oosten van de monding in de<br />
Leie. De beek neemt een 15-tal zijbeken op. Het totale stroomgebied van de <strong>Heulebeek</strong><br />
en haar zijbeken bedraagt 10.900 ha. De <strong>Heulebeek</strong> stroomt door landelijk gebied tot<br />
Moorsele en stroomt Kortrijk (Heule) binnen ter hoogte van Gullegem en verlaat Heule<br />
ter hoogte van de R8 te Kuurne, waar ze in de Leie uitmondt.<br />
Het gebied dat in dit project aan bod komt is het gebied dat zich situeert op het<br />
grondgebied van Kuurne, Kortrijk (Heule) en Wevelgem (Gullegem en Moorsele). Dit<br />
projectgebied, dat loopt van de gemeentegrens Ledegem-Moorsele tot aan de monding<br />
van de <strong>Heulebeek</strong> in de Leie te Kuurne, komt ongeveer overeen met de benedenloop<br />
van de <strong>Heulebeek</strong>. Dit deel van de <strong>Heulebeek</strong> is een beek categorie 1 en staat onder<br />
beheer van de Afdeling Water van de Vlaamse Milieumaatschappij.<br />
Er werd dus niet geopteerd om ook de bovenloop van de <strong>Heulebeek</strong> bij het project<br />
te betrekken omdat dit onder een andere beekbeheerder valt (nl. provincie West-<br />
Vlaanderen) én omdat de ruimtelijke context en probleemstellingen grondig<br />
verschillen. Het gebied van Passendale tot Moorsele is hoofdzakelijk een landelijk<br />
gebied, terwijl de regio Kortrijk veel meer verstedelijkt is. De open ruimte ten westen<br />
van Moorsele werd toch betrokken bij het project omwille van de correlatie met de<br />
overstromingsproblematiek.<br />
1.2.2 Afbakening van 9 deelgebieden<br />
Uit het verkennend onderzoek en de analyse van de bestaande toestand blijkt dat<br />
de vallei van de <strong>Heulebeek</strong> geen continue groene ruimte is en geen éénduidig beeld<br />
heeft binnen het projectgebied. Op het bijgevoegde schema (zie volgende pagina)<br />
wordt aangeduid dat de <strong>Heulebeek</strong> telkens afwisselend een open-ruimtegebied en een<br />
bebouwde kern doorsnijdt. En de <strong>Heulebeek</strong> is geen structurerend element in deze<br />
steeds veranderende ruimtelijke context, omdat de schaal van de <strong>Heulebeek</strong> veel<br />
kleinschaliger is in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Leie of het kanaal Bossuit-Kortrijk.<br />
In totaal werden 9 verschillende deelgebieden gedefinieerd, telkens met een eigen<br />
voorkomen en identiteit. In de verdere visievorming werd deze afbakening in 9<br />
deelgebieden als een uitgangspunt meegenomen.<br />
1.2.3 Selectie van sleutelkwesties<br />
Om het project beheersbaar te houden en op een geïntegreerde wijze aan te pakken<br />
werden een beperkt aantal strategische gerelateerde sleutelkwesties geselecteerd voor<br />
dit project van de <strong>Heulebeek</strong>. Deze selectie komt ook overeen met de thema’s, zoals<br />
opgenomen in het rapport van de Open Werkgroep <strong>Heulebeek</strong>:<br />
• Waterberging<br />
• Waterkwaliteit<br />
• Groene publieke ruimte in kernen<br />
• Land- en tuinbouw, landschapsopbouw, bosuitbreiding, natuurontwikkeling &<br />
recreatief medegebruik in de open-ruimtegebieden<br />
• Recreatieve routes<br />
• Gemeenschapsvoorzieningen & cultureel erfgoed<br />
• Nieuwe woonprojecten nabij de <strong>Heulebeek</strong>.<br />
Om deze opzet waar te maken werd een afbakening van het projectgebied in een aantal<br />
deelgebieden uitgewerkt, werden de sleutelkwesties geselecteerd en werden deze<br />
sleutelkwesties per deelgebied besproken. Daarnaast omvatte deze projectdefinitie<br />
tevens een voorstel van processtructuur en een stappenplan.<br />
1 In de Open Werkgroep <strong>Heulebeek</strong> zijn volgende groepen en verenigingen vertegenwoordigd: De<br />
Heemkundige Kring, De Vrienden van Preetjes Molen, Gezinsbond, Groen!, KAV Heule-Centrum,<br />
KAV Heule-Watermolen, KWB Heule, Natuurpunt.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
7
Vliegveld<br />
Moorsele<br />
Gullegem<br />
Preetjesmolen<br />
Heule-<br />
Watermolen<br />
Leiemeersen<br />
Moorsele<br />
Bergelen<br />
Heule<br />
figuur: ruimtelijke afbakening van het project<br />
<strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> in 9 deelgebieden<br />
Legende<br />
1. Open ruimte rond het vliegveld ten westen<br />
van Moorsele<br />
2. Kern van Moorsele<br />
3. Open ruimte tussen Moorsele en Gullegem<br />
met het provinciaal domein de Bergelen<br />
4. Kern van Gullegem<br />
5. Open ruimte tussen Gullegem en Heule<br />
6. Kern van Heule<br />
7. Open ruimte tussen Heule en Heule-<br />
Watermolen rond Preetjesmolen<br />
8. Kern van Heule-Watermolen<br />
9. Leiemeersen in Kuurne<br />
schaal: 1:30.000<br />
8<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
?<br />
?<br />
figuur: projectdefinitie - <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
Selectie van 7 sleutelkwesties<br />
Legende<br />
Waterberging in <strong>Heulebeek</strong>vallei<br />
(overstromingsproblemen, aanleg<br />
waterbufferbekkens, herstellen<br />
beekvallei...)<br />
Waterkwaliteit (waterzuivering,<br />
gescheiden rioleringsstelsel, rioolzoneringsplannen,...)<br />
Groen in kernen: <strong>Heulebeek</strong>vallei<br />
zichtbaar & toegankelijk als groene<br />
ruimte & natuurverbinding<br />
Land- en tuinbouw, landschapsopbouw,<br />
bosuitbreiding & natuurontwikkeling<br />
in open ruimte<br />
Recreatief netwerk (fiets- en<br />
wandelroutes)<br />
Gemeenschapsvoorzieningen &<br />
cultureel erfgoed<br />
Nieuwe woonprojecten nabij de<br />
<strong>Heulebeek</strong><br />
schaal: 1:30.000<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
9
1.3 Processtructuur<br />
Voor het project van de <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> werd een uitgebreide processtructuur<br />
opgezet met verschillende besturen, actoren en doelgroepen.<br />
Het ontwerpteam staat in voor het ontwerp en de opmaak van tussentijdse en<br />
definitieve studiedocumenten. Het is de motor van het planningsproces en formuleert<br />
bevindingen, visies, concepten en mogelijke acties. Het ontwerpteam bestaat uit<br />
medewerkers van <strong>Leiedal</strong> aangevuld met de landschapsarchitect Bram Breedveld van<br />
het Nederlandse studiebureau Landlab.<br />
Ambtelijk overleg per gemeente<br />
Zowel bij de opbouw van de visie en structuurschets als bij de voorbereiding en de<br />
uitvoering van de acties is overleg met de diverse diensten van het gemeentebeleid<br />
noodzakelijk. Bij dit ambtelijk overleg werden per gemeente de tussentijdse<br />
documenten besproken en bijgestuurd waar nodig.<br />
Lokale open werkgroepen<br />
In Heule was reeds spontaan een ‘Open Werkgroep <strong>Heulebeek</strong>’ opgericht waarin<br />
volgende groepen en verenigingen zijn vertegenwoordigd: De Heemkundige Kring, De<br />
Vrienden van Preetjesmolen, Gezinsbond, Groen!, KAV Heule-Centrum, KAV Heule-<br />
Watermolen, KWB Heule, Natuurpunt.<br />
Voor de deelgemeenten Moorsele en Gullegem werd een gelijkaardige open werkgroep<br />
opgericht. De tussentijdse documenten en ontwerpvoorstellen werden met deze lokale<br />
open werkgroepen besproken.<br />
Intergemeentelijke plangroep Kortrijk-Wevelgem-Kuurne<br />
De drie betrokken gemeenten Kortrijk, Wevelgem en Kuurne kwamen met <strong>Leiedal</strong><br />
samen in een intergemeentelijke plangroep. De betrokken gemeenten werden hierbij<br />
door zowel beleidsmensen als ambtenaren afgevaardigd. Binnen deze plangroep werd<br />
de projectcoördinatie en het planningsproces behandeld.<br />
Stuurgroep<br />
De stuurgroep is het forum waar de deskundigen van verschillende niveaus (gemeenteprovincie-gewest)<br />
rechtstreeks in dialoog kunnen treden met elkaar. De stuurgroep<br />
brengt advies uit over de visies, conceptelementen en voorstellen in de verschillende<br />
stappen van het planningsproces. Om de besluitvorming te optimaliseren worden aan de<br />
stuurgroep afgeronde plandocumenten ter bespreking voorgelegd.<br />
Samenstelling stuurgroep:<br />
• ontwerpteam <strong>Leiedal</strong><br />
• beleidsverantwoordelijken & ambtenaren Kortrijk, Kuurne en Wevelgem<br />
• afg. provincie West-Vlaanderen – T.D. Waterlopen<br />
• afg. provincie West-Vlaanderen – Gebiedswerking<br />
• afg. Toerisme Leiestreek<br />
• afg. provincie West-Vlaanderen – DRuM<br />
• afg. provincie West-Vlaanderen – MINAWA<br />
• afg. Vlaamse Milieumaatschappij (V.M.M.) - Afdeling Water<br />
• afg. Vlaamse Gewest – Afdeling Natuur & Bos<br />
• afg. Vlaamse Landmaatschappij<br />
• afg. Onroerend Erfgoed<br />
Datum Type vergadering Onderwerp<br />
17 januari 2006 open werkgroep Heule projectdefinitie<br />
15 februari 2006 stuurgroep projectdefinitie<br />
21 maart 2006 bevolkingsvergadering Heule projectdefinitie<br />
19 april 2006 bevolkingsvergadering Gullegem projectdefinitie<br />
22 april 2006 bevolkingsvergadering Moorsele projectdefinitie<br />
16 mei 2006 open werkgroep Heule + MINA-raad wandeling <strong>Heulebeek</strong><br />
2 augustus 2006 open werkgroep Moorsele-Gullegem fietstocht <strong>Heulebeek</strong><br />
16 november 2006 overleg V.M.M. Afdeling Water waterberging<br />
20 november 2006 stuurgroep visie & structuurschets<br />
11 december 2006 ambtelijk overleg Wevelgem visie & structuurschets<br />
14 december 2006 ambtelijk overleg Kuurne visie & structuurschets<br />
20 december 2006 ambtelijk overleg Kortrijk visie & structuurschets<br />
<strong>18</strong> januari 2007 ambtelijk overleg Kortrijk visie & structuurschets<br />
<strong>18</strong> januari 2007 stuurgroep - V.M.M. Afdeling Water waterberging<br />
26 januari 2007 plangroep Kortrijk-Wevelgem-Kuurne visie & structuurschets<br />
12 maart 2007 workshop waterline economy Europese projecten<br />
13 maart 2007 open werkgroep Moorsele-Gullegem visie & structuurschets<br />
26 maart 2007 open werkgroep Heule visie & structuurschets<br />
17 april 2007 overleg V.M.M. Afdeling Water Europese projecten<br />
26-<strong>27</strong> april 2007 workshop waterline economy Europese projecten<br />
7 mei 2007 bevolkingsvergadering Heule visie & structuurschets<br />
31 mei 2007 ambtelijk overleg Kortrijk actieplan<br />
4 juni 2007 ambtelijk overleg Wevelgem actieplan<br />
20 juni 2007 ambtelijk overleg Kuurne actieplan<br />
29 juni 2007 plangroep Kortrijk-Wevelgem-Kuurne actieplan<br />
30 juni 2007 bevolkingsvergadering Moorsele &<br />
Gullegem<br />
visie & structuurschets<br />
september 2007 stuurgroep draftversie <strong>eindrapport</strong><br />
september 2007 ambtelijk overleg Kortrijk draftversie <strong>eindrapport</strong><br />
september 2007 ambtelijk overleg Kuurne draftversie <strong>eindrapport</strong><br />
september 2007 ambtelijk overleg Wevelgem draftversie <strong>eindrapport</strong><br />
Bevolkingsvergaderingen<br />
In de verschillende fasen van het project werden ook voor de brede bevolking<br />
inspraakvergaderingen georganiseerd.<br />
De overzichtstabel van de verschillende overlegmomenten geeft aan dat het<br />
planningsproces in drie grote fasen verliep: 1. projectdefinitie - 2. visie &<br />
structuurschets - 3. actieplan.<br />
10<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
11
12<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
2 Analyse bestaande kwaliteiten<br />
Analyse bestaande kwaliteiten<br />
<strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
13
Kuurne<br />
Moorsele<br />
Gullegem Heule Heule-<br />
Watermolen<br />
Analyse bestaande kwaliteiten - historische dorpskernen & cultureel erfgoed<br />
Cultureel erfgoed: dorpskerken - hoeves - kasteel van Moorsele & Heule - Dwarsschuur ‘t Goet te Wynckele - Heerlijkheid van Heule - Den Ast - Preetjesmolen - Heule-Watermolen - Vlaserfgoedsites Kuurne<br />
14<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
1 2 3<br />
4 5 6<br />
1. Kern van Moorsele<br />
2. Den Ast & Heerlijkheid van Heule<br />
3. Kern van Heule-Watermolen<br />
4. Hoeve Hondschote (Neerhof) Gullegem<br />
5. Kern van Heule<br />
6. Kern van Kuurne<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
15
1<br />
4<br />
5<br />
3<br />
2<br />
Analyse bestaande kwaliteiten - Open-ruimtegebieden (ademruimte & wijde panorama’s), natuurgebieden & groenstructuren buiten kernen<br />
1. Open ruimte rond vliegveld ten westen van Moorsele 2. Provinciaal domein de Bergelen 3. Open ruimte tussen Gullegem en Heule 4. Open ruimte rond Preetjesmolen 5. Leiemeersen Kuurne<br />
16<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
1 2 3<br />
4 5 6<br />
1. Open ruimte ten westen van Moorsele met oude<br />
beekmeander & bosje rond gracht<br />
2. Panorama naar kerk van Ledegem<br />
3. Provinciaal domein de Bergelen<br />
4. Open ruimte tussen Gullegem en Heule<br />
5. Open ruimte rond Preetjesmolen<br />
6. Leiemeersen Kuurne<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
17
8<br />
5 7<br />
3<br />
1<br />
2<br />
4<br />
6<br />
Analyse bestaande kwaliteiten - Publieke groenzones, natuurzones en parken in kernen<br />
1. Park van Moorsele 2. Feestweide De Gulle Gullegem 3. Hoge en Lage Kouter Gullegem 4. Kasteelpark van Heule 5. Speeldomein De Warande 6. Moeraszone Heule-Watermolen 7. <strong>Heulebeek</strong>domein Kuurne 8. Groene Long Kuurne<br />
<strong>18</strong><br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
1 2 3<br />
4 5 6<br />
1. Park van Moorsele<br />
2. Park van Moorsele<br />
3. Park van Heule<br />
4. Hoge en Lage Kouter Gullegem<br />
5. <strong>Heulebeek</strong>domein Kuurne<br />
6. Groene Long Kuurne<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
19
20<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Sleutelkwesties<br />
<strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
21
Optie 1: aanleg van grootschalig waterbufferbekken in Moorsele<br />
Optie 2: beschermen van centrum van Moorsele en Heule tegen overstromingen<br />
22<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
3 Sleutelkwesties<br />
3.1 Waterberging & hermeandering <strong>Heulebeek</strong><br />
3.1.1 Decretaal kader<br />
De doelstellingen die de Vlaamse overheid via het decreet integraal waterbeleid<br />
wil realiseren zijn o.a. de volgende: het bieden van zoveel mogelijk ruimte voor<br />
water en het terugdringen van risico’s op overstromingen voor gebouwen buiten<br />
overstromingsgebied.<br />
Er wordt gekozen voor de tweede optie met de beschermingsmaatregelen in het<br />
centrum van Moorsele en Heule, omdat deze financieel wel haalbaar zijn, op relatief<br />
korte termijn kunnen worden uitgevoerd én omdat deze beschermingsmaatregelen<br />
een afdoende garantie bieden. Indien noodzakelijk kunnen de keermuren en/of<br />
dijken op piekmomenten ook plaatselijk verhoogd worden. Bovendien bieden deze<br />
infrastructuurwerken ook de gelegenheid om de publieke ruimte in deze dorpscentra op<br />
een kwaliteitsvolle manier her in te richten. De groene corridor van de <strong>Heulebeek</strong> kan zo<br />
nog meer prominent aanwezig worden gemaakt in deze dorpen.<br />
In het Dulo-waterplan, dat werd opgemaakt voor het Leiebekken, worden de<br />
doelstellingen naar een beter kwantitatief waterbeheer als volgt opgesomd:<br />
• steven naar definitieve afbakening van overstromingsgebieden en risicozones<br />
• inventarisatie van de infiltratiemogelijkheden, bestaande grachten en de verharde<br />
oppervlakte<br />
• onderzoek naar het ontwikkelen van natuurlijke berging en waterrijke gebieden met<br />
het multifunctioneel gebruik ervan (bv. door het behouden en/of terug openstellen<br />
van oude beekmeanders)<br />
• het voorzien van voldoende stroomopwaartse buffercapaciteit op perceelsniveau<br />
• het aanleggen van de nodige bufferbekkens op de waterlopen met een evenwicht<br />
tussen stroomopwaarts en stroomafwaarts<br />
• zorgen voor maximale infiltratie<br />
• het herwaarderen van grachten als hemelwaterafvoerkanalen<br />
• onderhoud en afvoerwerking van waterlopen, grachten en riolering optimaliseren<br />
(bv. door het ruimen van slib)<br />
• toepassen van de watertoets<br />
• watergerelateerde voorschriften opnemen in de ruimtelijke plannen<br />
• de bevolking inlichten bij projecten om wateroverlast te voorkomen.<br />
3.1.2 Waterberging <strong>Heulebeek</strong><br />
Samengevat gelden binnen het projectgebied van de <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> volgende twee<br />
uitgangspunten inzake waterberging:<br />
1. De huidige waterbergingscapaciteit moet maximaal behouden worden in de<br />
natuurlijke overstromingsgebieden.<br />
2. Waar mogelijk kan de waterbergingscapaciteit plaatselijk verhoogd worden,<br />
bijvoorbeeld door de hermeandering van de beekvallei.<br />
In de bebouwde gebieden moeten er oplossingen worden aangereikt voor de<br />
overstromingsproblematiek. Binnen het projectgebied is de waterberging op twee<br />
plaatsen echt problematisch. In het centrum van Moorsele en Heule zijn er op<br />
regelmatige tijdsstippen overstromingen, die veel schade aanbrengen aan woningen,<br />
andere gebouwen en het openbaar domein.<br />
Afdeling Water van de Vlaamse Milieumaatschappij heeft in een mathematisch<br />
computerprogramma verschillende mogelijke oplossingen tegen de overstromingen<br />
gemodelleerd. Uiteindelijk blijkt dat er een keuze moet gemaakt worden tussen twee<br />
verschillende oplossingen (zie figuren hiernaast):<br />
1. aanleg van een grootschalig waterbufferbekken in Moorsele<br />
2. beschermen van de centra van Moorsele en Heule tegen overstromingen door de<br />
aanleg van kleine keermuren en/of lage dijken.<br />
Beide oplossingen worden steeds gecombineerd met het principe van hermeandering<br />
van de beek. Hierdoor kan de waterbergingscapaciteit plaatselijk wat verhoogd worden.<br />
Maar bij hevige neerslag is dit onvoldoende om Moorsele en Heule te vrijwaren van<br />
overstromingen.<br />
De aanleg van een grootschalig waterbufferbekken wordt niet weerhouden omdat dit<br />
een heel zware financiële investering vraagt en dit hierdoor op korte termijn geen<br />
haalbare oplossing is én omdat dit bufferbekken geen afdoende oplossing kan bieden<br />
voor de overstromingsproblematiek in het centrum van Heule bij extreme neerslag.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
23
Bestaande toestand: beek diep ingesneden tussen akkers en weiden<br />
Beek met verbrede oeverzones en beekbegeleidende begroeiing<br />
Beek met steile en flauwe oever en met beekbegeleidende begroeiing<br />
Beek met steile en flauwe, uitgevlakte oeverzone en met beekbegeleidende begroeiing<br />
Beek met twee flauwe, uitgevlakte oeverzones en met beekbegeleidende begroeiing<br />
Beek met alluviale komvallei<br />
Beek met waterbufferbekken<br />
Beek als onderdeel van stadspark<br />
In dorpscentrum: beek met keermuren en verlaagde verharde oeverzone<br />
24<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
3.1.3 Hermeandering <strong>Heulebeek</strong><br />
Door de verstedelijking en door de landbouwcultivering is de <strong>Heulebeek</strong> op vele plaatsen<br />
getransformeerd tot een brede gracht, diep ingesneden tussen akkers, weiden, tuinen,<br />
parken of verharde pleinen. De hermeandering van de beekvallei van de <strong>Heulebeek</strong><br />
biedt verschillende voordelen:<br />
• een meer landschappelijke inrichting met een beekbegeleidende begroeiing<br />
• een meerwaarde voor ecologische processen<br />
• een meerwaarde als een groene toegankelijke ruimte<br />
• een hogere beeldkwaliteit<br />
• het consolideren en plaatselijk verhogen van het waterbergend vermogen.<br />
De schema’s hiernaast bieden een overzicht op welke wijze de <strong>Heulebeek</strong>vallei kan<br />
hermeanderd worden afhankelijk van de ruimtelijke context.<br />
Binnen de open-ruimtegebieden moet het profiel van een brede gracht diep ingesneden<br />
tussen akkers en weiden gewijzigd worden. Deze hermeandering kan stapsgewijs<br />
worden aangepakt:<br />
• In eerste stap worden de perceelafsluitingen wat verder achteruit geplaatst. Dit zal<br />
toelaten dat de beekbegeleidende begroeiing wat meer ruimte verkrijgt en dat het<br />
onderhoud van de beek optimaler kan verlopen.<br />
• In verdere stappen kan de beekvallei effectief worden verbreed en meer kronkelend<br />
worden gemaakt. De beekoevers kunnen afwisselend steil en flauw of aan beide<br />
zijden flauw worden uitgevlakt.<br />
• Op sommige plaatsen kan de beek ook een echte alluviale komvallei verkrijgen (of<br />
reeds hebben): dit is een voldoende breed natuurlijk overstromingsgebied, waar<br />
ecologische processen ook voluit kansen kunnen verkrijgen.<br />
• De aanleg van een waterbufferbekken is eigenlijk een artificieel<br />
overstromingsgebied, maar dit kan ook met ecologische oevers worden aangelegd.<br />
Binnen de bebouwde kernen kan het profiel van de <strong>Heulebeek</strong> ook nog anders worden<br />
vorm gegeven:<br />
• De <strong>Heulebeek</strong> kan deel uitmaken van een stadspark of plantsoen.<br />
• Langs verharde pleinen of straten kan ook met keermuren en/of dijken worden<br />
gewerkt.<br />
• Eventueel kunnen de oevers ook verlaagd en (half)verhard worden aangelegd om<br />
het contact met het water in deze kernen te vergroten.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
25
Waterkwaliteit<br />
Legende<br />
g<br />
!(<br />
!(<br />
!(<br />
Individueel te zuiveren gebied<br />
Collectief te zuiveren gebied<br />
meetpunten waterkwaliteit<br />
waterzuivering overstorten<br />
waterzuivering RWZI<br />
afvalwatercollectoren<br />
kernen met rioleringsstelsel<br />
schaal: 1:30.000<br />
26<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
3.2 Waterkwaliteit<br />
De <strong>Heulebeek</strong> komt in de resultaten van het meetnet oppervlaktewater van de<br />
Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), zoals de meeste waterlopen in het Leiebekken,<br />
naar voor als een sterk vervuilde beek. Weliswaar is de zware geuroverlast uit de<br />
jaren 1980 verleden tijd en is er dankzij het waterzuiveringsstation in Heule een<br />
positieve trend waar te nemen, toch blijft de kwaliteit nog een eind verwijderd van de<br />
basiskwaliteitdoelstellingen.<br />
Er is dus nog een lange weg af te leggen vooraleer de <strong>Heulebeek</strong> terug een biotoop kan<br />
worden waar een aantal vissen aangetroffen worden; of uitgedrukt als metafoor: het<br />
evolueren van een geurrijke naar de <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong>.<br />
De gewenste en door de Europese richtlijnen opgelegde sanering van het<br />
oppervlaktewater is een gedeelde verantwoordelijkheid:<br />
• De Vlaamse overheid voor het programmeren van de bovengemeentelijke<br />
zuiveringsinfrastructuur (collectoren en zuiveringsstations).<br />
• Aquafin voor de uitbouw, het goed beheer en de optimalisatie van de<br />
bovengemeentelijke zuiveringsinfrastructuur (collectoren en zuiveringsstations).<br />
• De steden en gemeenten voor een doorgedreven renovatie van het bestaande<br />
rioleringsstelsel met waar mogelijk een scheiding tussen afvalwater en hemelwater.<br />
De steden en gemeenten zijn eveneens verantwoordelijk om, op basis van de<br />
zoneringsplannen, het buitengebied te voorzien van riolering waar dit nog niet<br />
het geval is. Waar de zoneringsplannen geen riolering voorzien, dienen de steden<br />
en gemeenten een stimulerend beleid te voeren naar de aanleg van individuele<br />
behandelingsinstallaties voor afvalwater (IBA’s) op perceelsniveau.<br />
• De individuele burger die enerzijds geen schadelijke stoffen mag afvoeren via de<br />
riolering en anderzijds een scheiding dient door te voeren tussen afvalwater en<br />
regenwater wanneer ze aangesloten worden op een gescheiden riolering. Burgers<br />
die volgens het zoneringsplan in een ‘rode cluster’ gelegen zijn, dienen tegen 2012<br />
een eigen individuele waterzuivering te plaatsen.<br />
• De bedrijven die hun geloosde vuilvracht op oppervlaktewater dienen te reduceren.<br />
In het deelbekken van de <strong>Heulebeek</strong> zijn momenteel twee rioolwaterzuiveringsinstallaties<br />
(RWZI) actief: Heule (15.000 IE) sinds 2005 en Moorslede (6.000 IE). Op de<br />
grens Ledegem-Moorsele is op korte termijn nog één RWZI (14.000 IE) gepland.<br />
Het zoneringsplan zoals in de loop van 2008 zal goedgekeurd worden, zal de woningen<br />
aanduiden waar een eigen waterzuivering nodig is ( rode clusters). In de groene<br />
gebieden zullen de gemeenten zorgen voor de aanleg van de nodige riolering om het<br />
afvalwater op te vangen en te transporteren naar een collectieve zuivering.<br />
Daarnaast kan ook worden gewerkt aan het zelfreinigend vermogen van het<br />
beekecosysteem (bv. door de aanleg van rietzones, plaatselijk verbreden van de<br />
beekoevers,...).<br />
Het ook belangrijk dat een minimale waterstand in de <strong>Heulebeek</strong> gewaarborgd blijft,<br />
omdat een te lage waterstand nadelig is voor de ecologische processen, de zelfzuivering<br />
en voor onfrisse geuren.<br />
Tot slot moet zeker ook opgemerkt worden dat een structurele aanpak in het ganse<br />
deelbekken noodzakelijk is. De waterkwaliteit van de <strong>Heulebeek</strong> wordt ook bepaald door<br />
de vele zijwaterlopen en grachten die naar de <strong>Heulebeek</strong> afwateren. Ook de overstorten<br />
die op de rioleringen en collectoren aanwezig zijn en bij hevige buien telkens in werking<br />
treden, zorgen voor een zware belasting van de waterkwaliteit. Door een afkoppeling<br />
van hemelwater uit het rioleringsstelsel dient de overstortfrequentie afgebouwd te<br />
worden tot een aanvaardbaar peil. Indien nodig kunnen bergbezinkingsbekkens voorzien<br />
worden om de eerste vuilvracht van overstorten op te vangen.<br />
Hierbij kan het recent opgericht waterschap Grensleie-<strong>Heulebeek</strong> een coördinerende rol<br />
vervullen in de sanering van het water in het deelbekken met het oog op een zuivere<br />
<strong>Heulebeek</strong>. Doelstelling is opnieuw een vispopulatie in de <strong>Heulebeek</strong> te krijgen.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
<strong>27</strong>
Kuurne<br />
Gullegem<br />
Heule<br />
Moorsele<br />
Heule-<br />
Watermolen<br />
Functionele fietsroute tussen kernen<br />
Functioneel - snel -direct - hoge comforteisen - uitbouwen van veilige fietsvoorzieningen langs bestaande wegen<br />
Recreatieve fietsroute langs <strong>Heulebeek</strong> en langs cultureel erfgoed<br />
Recreatief - langzaam - kronkelend - minder hoge comforteisen - langs vele bezienswaardigheden - landschappelijk ingepast - uitbouwen van autonome fietsroute of wegen voor langzaam verkeer<br />
28<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
3.3 Fietsroutes<br />
Een belangrijke sleutelkwestie in dit project is de ontwikkeling van fietsroutes langs of<br />
nabij de <strong>Heulebeek</strong>. Momenteel zijn geen fietsroutes bekend die het gebied van west<br />
naar oost doorkruisen. De <strong>Heulebeek</strong> zelf en de aanpalende privé-eigendommen vormen<br />
vaak een grote barrière.<br />
De figuren hiernaast tonen twee verschillende fietsroutes:<br />
Enerzijds kan er tussen de verschillende kernen een functionele fietsroute worden<br />
uitgestippeld voor woon-werk en woon-school fietsverkeer. Deze route moet een snelle<br />
en directe verbinding bieden tussen de verschillende dorpscentra en de aanleg moet<br />
voldoen aan hoge comforteisen. Om deze verbinding te realiseren kan gebruik worden<br />
gemaakt van bestaande wegen, waarlangs veilige en comfortabele fietsvoorzieningen<br />
moeten worden uitgebouwd. Dit kan onder de vorm van afgescheiden fietspaden<br />
of fietssuggestiestroken, maar dit kan ook door wegen in te richten voor langzaam<br />
gemengd verkeer.<br />
Anderzijds kan er ook een recreatieve fietsroute <strong>Heulebeek</strong> worden uitgestippeld,<br />
die loopt vanaf de oude spoorwegbedding Roeselare-Menen in Ledegem tot aan het<br />
jaagpad langs de Leie in Kuurne. Deze fietsroute hoeft niet noodzakelijk steeds vlak<br />
naast de beek te lopen, maar moet wel zorgen voor een continue fietsverbinding<br />
die af en toe eens kan afwijken van het tracé van de <strong>Heulebeek</strong> om verschillende<br />
bezienswaardigheden, groengebieden en cultureel erfgoed met elkaar te verbinden.<br />
Deze fietsroute is dus bedoeld voor recreatief en langzaam gebruik. Het tracé mag wat<br />
meer kronkelend zijn en de comforteisen zijn minder hoog. Het is ook belangrijk dat<br />
bij de aanleg rekening wordt gehouden met de ruimtelijke context en de ecologische<br />
draagkracht van de beekvallei.<br />
Binnen het project van de <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> ligt de focus op het uitbouwen van deze<br />
recreatieve fietsroute langs de <strong>Heulebeek</strong> en langs het cultureel erfgoed. Het is de<br />
bedoeling dat deze route in de toekomst kan worden opgenomen binnen het recreatief<br />
fietsnetwerk van de Leiestreek, dat bewegwijzerd is met een knooppuntensysteem. De<br />
route kan ook worden opgeladen met een aantal ankerpunten, die fungeren als info- en<br />
onthaalpunt voor het project van de <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong>, waar fietsverhuur kan worden<br />
georganiseerd of ruimte voor horeca...<br />
Om deze <strong>Heulebeek</strong>fietsroute te realiseren zullen een aantal missing links moeten<br />
worden opgelost. De route kan gebruik maken van zowel wegen voor langzaam<br />
gemengd verkeer als van bepaalde stukken autonome fietsroutes. Een belangrijk<br />
aandachtspunt vormen de kruisingen met andere wegen, die voldoende veilig moeten<br />
worden ingericht. Wellicht het meeste complexe probleem voor de realisatie van de<br />
fietsroute vormt het veilig en comfortabel oversteken van de R8 en de N50 ter hoogte<br />
van de gemeentegrens Kortrijk-Kuurne.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
29
Rollegem-Kapelle<br />
Sint-Eloois-Winkel<br />
Sint-Eloois-Winkel<br />
Lendelede<br />
Sente<br />
Ledegem<br />
Menen - Wevelgem<br />
Wevelgem<br />
Vijverhof - Wevelgem<br />
(met nieuwe fietstunnel onder A19?)<br />
Bissegem (met nieuwe<br />
fietsbrug over R8?)<br />
Kortrijk-centrum<br />
Kortrijk-centrum<br />
Noordzuid fietsroutes dwars over de <strong>Heulebeek</strong><br />
Functioneel of recreatief - bruggen over <strong>Heulebeek</strong> - uitbouwen van veilige fietsvoorzieningen langs bestaande wegen of van nieuwe autonome fietsroutes<br />
30<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Op de figuur hiernaast zijn ook enkele noordzuid fietsroutes dwars over de <strong>Heulebeek</strong><br />
uitgetekend. Deze kunnen zowel voor functioneel fietsverkeer tussen kernen als voor<br />
recreatief fietsverkeer worden gebruikt. De (nieuwe) bruggen over de <strong>Heulebeek</strong><br />
moeten kwaliteitsvol worden aangelegd. Om deze fietsroutes te realiseren kan gebruik<br />
worden gemaakt van autonome fietsroutes of van bestaande wegen met veilige<br />
fietsvoorzieningen.<br />
Tot slot kan ook op lokaal niveau een recreatief netwerk van trage wegen worden<br />
uitgebouwd met nieuwe fietsroutes, ruiter- en wandelpaden zowel in de kernen als in de<br />
open-ruimtegebieden. Dit wordt bij de structuurschets verder behandeld.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
31
Groene recreatiepolen: Omgeving vliegveld van Moorsele - Jachthaven langs Leie in Kuurne<br />
32<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
3.4 Groene recreatiepolen<br />
Op de figuur worden twee mogelijke groene recreatiepolen bij het begin- en eindpunt<br />
van het projectgebied van de <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> aangeduid:<br />
Omgeving vliegveld Moorsele. Een lange-termijnvisie voor dit gebied blijft een<br />
open vraagstuk, dat afhangt van vele factoren. Zal het militair domein een recreatief<br />
vliegveld blijven of kan dit gebied een groene nabestemming verkrijgen? Hoe kunnen<br />
de potenties van het overstromingsgebied als weidevogelgebied met ecologische<br />
en botanische accenten worden gemaximaliseerd? Blijft het Zilveren Spoor een<br />
locatie voor internationale ruitersport? Moet in de toekomst alsnog een grootschalig<br />
waterbufferbekken in deze omgeving worden aangelegd? Kan het gebied rond een<br />
dergelijke waterplas ook fungeren als een recreatief wandelgebied? Of kan deze<br />
waterplas ook gebruikt worden voor zachte waterrecreatie?<br />
Vanuit de huidige beleids- en planningscontext worden nog geen definitieve<br />
opties genomen. Meer diepgaand onderzoek (ecologisch, ruimtelijk, technisch,<br />
haalbaarheid,...) en intensief overleg met betrokken actoren zullen moeten uitwijzen<br />
wat de lange-termijn visie is voor de ruime omgeving van het vliegveld van Moorsele.<br />
Een recreatieve pool met een jachthaven langs de Leie in Kuurne. Met de<br />
verbreding van de Leie en de tonnenmaatverhoging voor binnenvrachtschepen zal de<br />
bestaande aanlegsteiger voor plezierboten in Kuurne niet kunnen behouden blijven. Er<br />
moet bestudeerd worden of in deze Leiemeersen een nieuwe jachthaven met een inham<br />
kan worden aangelegd. Een grondig onderzoek en verder overleg moeten uitsluitsel<br />
geven op welke locatie deze jachthaven exact kan worden aangelegd, welke dimensies<br />
deze jachthaven moet krijgen (behoeften voor pleziervaart en woonboten) én of deze<br />
optie technisch en financieel haalbaar is.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
33
1<br />
4<br />
5<br />
2<br />
3<br />
<strong>Heulebeek</strong> als ecologische komvallei en als drager van de open ruimte<br />
1. Open ruimte ten westen van Moorsele 2. Provinciaal domein De Bergelen (incluis westelijke & oostelijke uitbreiding) 3. Open ruimte tussen Gullegem en Heule 4. Open ruimte rond Preetjesmolen en Heerlijkheid van Heule<br />
5. Leiemeersen & <strong>Heulebeek</strong>domein Kuurne<br />
34<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
3.5 <strong>Heulebeek</strong> als ecologische komvallei en als drager<br />
van de open ruimte<br />
3.5.1. Ecologische komvallei van de <strong>Heulebeek</strong><br />
In de open-ruimtegebieden moet de komvallei van de <strong>Heulebeek</strong> (de beek zelf en haar<br />
oeverzones) als een groen-ecologische ruimte worden vorm gegeven. Dit impliceert<br />
dat de natuurfunctie van de beekvallei moet worden hersteld of nog moet worden<br />
geoptimaliseerd. Hierbij is ook het landschapsbeeld van belang. In deze komvallei wordt<br />
gemikt op natuurgerichte recreatie waarbij respect voor het landschap en de natuur<br />
primeert. Op deze plaatsen biedt de komvallei ook ruimte voor waterberging in natte<br />
periodes. Er moet gewerkt worden aan het randbeheer van de beekoeverstroken (bv.<br />
door het respecteren van bufferstroken tussen de <strong>Heulebeek</strong> en de landbouwgronden).<br />
Een beekvallei zoals de <strong>Heulebeek</strong>vallei wordt gekenmerkt door een aantal ecologische<br />
processen zoals meandering van de beek, erosie, sedimenttransport, afzetting,<br />
overstromingen, kwelzones,... Samen met de abiotische factoren zoals bodem,<br />
waterhuishouding, reliëf, ... bepalen zij de ecologische potenties van het gebied. In<br />
functie van het gevoerde (natuur)beheer en de mate van rust/verstoring kunnen diverse<br />
biotopen en habitats tot ontwikkeling komen:<br />
• behoud van hoog waterpeil: moerasvegetatie<br />
• verschralingsbeheer door te maaien: bloemrijk grasland<br />
• extensief begrazingsbeheer: soortenrijk grasland<br />
• onregelmatig maaien: ruigtevegetatie<br />
• spontane ontwikkeling: struweel en (moeras)bosontwikkeling<br />
• intensief beweiden: soortenarm grasland<br />
• kleine landschapselementen (knotwilgen, solitaire bomen, gemengde hagen, ...)<br />
• ...<br />
3.5.2. Open-ruimtegebieden aansluitend op de beekvallei<br />
Daarnaast wordt ook een visie ontwikkeld voor de afgebakende open-ruimtegebieden,<br />
die in directe relatie staan tot de <strong>Heulebeek</strong>. Afhankelijk van elke plek zullen keuzes<br />
moeten gemaakt worden tussen natuur, landbouw, groen en landschap: van strikt<br />
natuurbeheer, duurzaam bosbeheer, harmonisch parkbeheer en over agrarisch<br />
natuurbeheer en landschapszorg tot grondgebonden landbouw.<br />
Globaal kan volgende indeling gemaakt worden in gebieden:<br />
• Open ruimte rond het vliegveld van Moorsele: grondgebonden landbouwgebied &<br />
natuurlijk overstromingsgebied <strong>Heulebeek</strong><br />
• De Bergelen: provinciaal natuurdomein (waterplas als vogelreservaat &<br />
boscomplexen)<br />
• Open ruimte tussen Gullegem en Heule: groen landschapspark met recreatief<br />
medegebruik<br />
• Open ruimte rond Preetjesmolen: grondgebonden landbouwgebied<br />
• Leiemeersen: natuurgebied & recreatief parkgebied<br />
Specifiek voor de open-ruimtegebieden palend aan de <strong>Heulebeek</strong> zijn volgende aspecten<br />
belangrijk in de relatie met de ecologische komvallei:<br />
• bufferstrook t.o.v. de komvallei zowel om erosie (afkalving van het talud) tegen te<br />
gaan als uitspoeling van nutriënten<br />
• (akker)vogels in de graslanden en akkers (kievit, leeuwerik, steenuil, patrijs, ...)<br />
• kleine landschapselementen (knotwilgen, solitaire bomen, gemengde hagen, ...)<br />
Uiteraard zijn er vele tussenvormen mogelijk. Elk biotoop kent zijn eigen planten en<br />
diersoorten. Een aantal soorten zijn gebaat bij een mozaïekbeheer waarbij een variëteit<br />
ontstaat in het landschap met een afwisseling van biotopen. Structuurdiversiteit<br />
verhoogt de biodiversiteit van een gebied. Mits een aangepast beheer, een goede<br />
milieukwaliteit en voldoende ruimte voor de ecologische processen kunnen waardevolle<br />
biotopen zich ontwikkelen met voor de regio bijzondere planten en dieren.<br />
Specifiek voor de beekvallei van de <strong>Heulebeek</strong> zijn volgende aspecten belangrijk in de<br />
ecologische ontwikkeling:<br />
• kwelafhankelijke vegetatie (dottergrasland)<br />
• matig voedselrijke graslanden (vossestaartgrasland en kamgrasland)<br />
• zandige, droge bermen op de naar het zuiden geëxposeerde steilrand<br />
• (weide)vogels in de vochtige graslanden (kievit, leeuwerik, steenuil, ...)<br />
• beekbegeleidende landschapselementen (elzenkanten, knotwilgen, struwelen,<br />
gemengde hagen, ...)<br />
• poelen en grachten voor amfibieën en waterfauna<br />
• paaiplaatsen voor vissen (mits goede waterkwaliteit en opheffen van de<br />
vismigratieknelpunten)<br />
De komvallei van de <strong>Heulebeek</strong> heeft zeker de potentie verder uit te groeien tot een rijk<br />
en waardevol natuurgebied, dat beperkt toegankelijk is zodat de natuur geobserveerd<br />
kan worden. Een basisinrichting door natuurontwikkeling om de goede uitgangsituatie te<br />
creëren voor natuurherstel is een noodzakelijk eerste stap.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
35
10<br />
12<br />
1<br />
3<br />
6<br />
7<br />
8<br />
9<br />
11<br />
13<br />
2<br />
5<br />
4<br />
<strong>Heulebeek</strong> als drager van groene publieke ruimte, natuurzones & recreatiezones in kernen<br />
1. Heraanleg park Ledegemstraat-Overheulestraat Moorsele 2. Sportvelden Moorsele 3+4. Groene slinger Moorsele (zandwinningsputten) 5. Sportvelden Gullegem 6. Feestweide De Gulle 7. Groenzone Dwarsschuur ‘t Goet te<br />
Wynckele 8. Hoge en Lage Kouter 9. Heraanleg Heule-park 10. Nieuwe sportvelden Heule & landschapspark Toortelbeek 11. Herbestemming tracé N50c 12. Uitbreiding speeldomein De Warande 13. Groenzone Iepersestraat Heule<br />
36<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
3.6 <strong>Heulebeek</strong> als drager van groene publieke ruimte,<br />
natuurzones & recreatiezones in de kernen<br />
De <strong>Heulebeek</strong> moet binnen de bebouwde kernen een socio-economische en<br />
socio-culturele meerwaarde bieden. Binnen de kernen zijn immers de relatie van<br />
de <strong>Heulebeek</strong> met de omliggende bebouwing en de gebruiksmogelijkheden en<br />
toegankelijkheid van de beekvallei voor de lokale bevolking van prioritair belang.<br />
De <strong>Heulebeek</strong>vallei moet er een waardevolle groene publieke ruimte bieden, waar<br />
mensen elkaar ontmoeten en waar ruimte kan worden geboden voor groen en recreatie<br />
(parkfunctie). Met de <strong>Heulebeek</strong> kan de natuur dus ook middenin de verstedelijkte<br />
Kortrijkse regio een plek verkrijgen. Hierbij moet voldoende aandacht uitgaan naar de<br />
beeldkwaliteit en de erfgoedwaarde van deze groene publieke ruimte.<br />
Aansluitend bij de kernen zijn ook telkens recreatiezones (vooral voetbalvelden)<br />
voorzien. In Moorsele en Gullegem zijn dit de bestaande sportterreinen; aansluitend bij<br />
de Toortelbeek in Heule wordt hypothetisch een locatie voor nieuwe sportvelden en een<br />
landschapspark aangeduid. Bij Heule-Watermolen wordt ook het bestaande speeldomein<br />
De Warande heringericht en uitgebreid.<br />
De <strong>Heulebeek</strong> verbindt al deze groene publieke ruimtes en groene recreatiezones met<br />
elkaar en creëert zo tekens een groene slinger dwars door de kernen (cfr. <strong>Heulebeek</strong> als<br />
natuurverbindingsgebied).<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
37
X<br />
1<br />
2<br />
4<br />
5<br />
6<br />
3<br />
Wonen als hefboom voor groen<br />
1. Site Devos Gullegem 2. Site Primus Gullegem 3. Peperstraat Heule 4. Toortelbeek Heule 5. Stijn Streuvelslaan Heule 6. Heirweg Heule-Watermolen X. Woonuitbreidingsgebied Rozenstraat Moorsele (enkel lange termijn)<br />
38<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
3.7 Wonen als hefboom voor groen<br />
Binnen de afbakening van het regionaalstedelijk gebied Kortrijk en de gemeentelijke<br />
ruimtelijke structuurplannen zijn nabij de <strong>Heulebeek</strong> enkele nieuw te realiseren<br />
woongebieden aangeduid. De ontwikkeling van deze nieuwe woongebieden moet als<br />
hefboom worden gebruikt om ook nieuwe groene publieke ruimtes bij de kernen te<br />
creëren.<br />
De <strong>Heulebeek</strong> kan immers een kwaliteitsvolle omgeving bieden voor deze nieuwe<br />
woonprojecten. Omgekeerd moet er ook voldoende rekening worden gehouden met<br />
de natuurverbinding- en waterbergingsfunctie van de <strong>Heulebeek</strong>vallei (watertoets).<br />
Op een innovatieve manier omgaan met de overgang tussen de beekvallei en de<br />
woningsbouwprojecten is dus een cruciale uitdaging.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
39
Waterspaarbekkens in functie van land- en tuinbouw<br />
Zoekzones voor aanleg van waterspaarbekkens ten behoeve van land- en tuinbouw - met beperkt waterbufferend vermogen - met ecologische inrichting & beheer<br />
40<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
3.8 Waterspaarbekkens voor landbouw<br />
Ten behoeve van de land- en tuinbouw worden enkele zoekzones aangeduid voor de<br />
aanleg van waterspaarbekkens. Het water kan door landbouwers gebruikt worden voor<br />
het besproeien en irrigeren van velden en akkers (bvb. bij grove groententeelt).<br />
Deze waterspaarbekkens kunnen ook een ondersteunende rol spelen als extra<br />
bufferbekken bij hevige neerslagperiodes. En mits de nodige aandacht voor ecologische<br />
aspecten bij de inrichting, kunnen ze ook een plek bieden voor interessante en<br />
waardevolle biotopen.<br />
Verder overleg met de landbouwsector is noodzakelijk om deze optie te concretiseren.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
41
42<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
visie - structuurschets - actieplan<br />
<strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
43
4 Visie<br />
5 Algemene actiepunten<br />
De benedenvallei van de <strong>Heulebeek</strong> moet worden ontwikkeld als een groene corridor<br />
binnen de verstedelijkte regio Kortrijk.<br />
Als natuurverbindingsgebied (geselecteerd in het provinciaal ruimtelijk structuurplan<br />
West-Vlaanderen) is de continuïteit, het verbindende en structurerende karakter van de<br />
<strong>Heulebeek</strong>vallei van prioritair belang. En dit geldt voor verschillende thema’s: voor de<br />
waterberging, de waterkwaliteit, de natuurlijk-ecologische en landschappelijke functie<br />
en voor de recreatieve fietsroute moeten de continuïteit en verbinding gewaarborgd<br />
worden. Dit vergt dan ook een bovengemeentelijke aanpak en visie.<br />
De regio Kortrijk is sterk verstedelijkt. Deze ruimtelijke context zorgt voor een<br />
diversiteit van landschappen en omgevingen, waardoor de <strong>Heulebeek</strong> loopt. Zo zal in de<br />
kernen de <strong>Heulebeek</strong> vooral als drager van een groene, toegankelijke ruimte fungeren<br />
(parkfunctie); terwijl in de open ruimte de komvallei van de <strong>Heulebeek</strong> vooral als een<br />
groen-ecologische ruimte (natuurfunctie) moet worden vorm gegeven.<br />
Deze wisselende ruimtelijke context moet gebruikt worden om de verwevenheid tussen<br />
de verschillende sleutelkwesties te vergroten. De sleutelkwesties of thema’s zijn<br />
immers sterk aan elkaar gerelateerd. Zo vragen landbouw, groen, natuur en landschap<br />
vooral een geïntegreerde, complementaire (en geen sectorale) benadering. Of zo zal<br />
het verbeteren van de waterkwaliteit niet alleen een gunstige invloed hebben op de<br />
natuurontwikkeling, maar zal hierdoor ook de kwaliteit van de woonomgeving in de<br />
kernen worden verbeterd. De vroegere geurrijke <strong>Heulebeek</strong> wordt dus getransformeerd<br />
tot een <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong>.<br />
Op basis van de bestaande terreinkenmerken en landschappelijke kwaliteiten en<br />
rekening houdende met de potenties van elke plek werd aan elk open-ruimtegebied een<br />
toekomstbeeld verleend. Dit beeld geeft een specifieke landschappelijke identiteit voor<br />
elk gebied:<br />
• De open ruimte ten westen van Moorsele = een agrarisch beeklandschap<br />
• Het provinciaal domein De Bergelen = een waterrijk bossgebied<br />
• De open ruimte tussen Gullegem en Heule = een coulissenlandschap<br />
• De open ruimte rond Preetjesmolen = een stedelijk landbouwgebied<br />
• De Leiemeersen = een recreatieweide.<br />
Uit de bespreking van de sleutelkwesties is gebleken dat sommige thema’s een<br />
overkoepelende, bovengemeentelijke aanpak vereisen. De actiepunten rond deze<br />
sleutelkwesties worden hierna opgesomd.<br />
Bij de verdere bespreking van de structuurschets wordt per deelgebied ook een<br />
actieplan opgebouwd.<br />
5.1 Waterberging<br />
• permanente opvolging waterberging en overstromingsproblematiek in het<br />
deelbekken <strong>Heulebeek</strong> a.h.v. computermodellering & metingen<br />
• uitvoering beschermingsmaatregelen tegen overstromingen in kernen van Moorsele<br />
en Heule<br />
• hermeandering beekvallei om het waterbergend vermogen van de <strong>Heulebeek</strong>vallei<br />
te consolideren en te verhogen waar mogelijk<br />
• onderzoek naar bijkomende waterbufferbekken(s) in open-ruimtegebieden<br />
5.2 Waterkwaliteit<br />
• uitvoering van het zoneringsplan binnen het deelbekken van de <strong>Heulebeek</strong><br />
• stimuleren van de aanleg van rioleringen in het buitengebied<br />
• stimuleren van de aanleg van individuele behandelingsinstallaties voor afvalwater<br />
(IBA’s) in het buitengebied<br />
• stimuleren van de afkoppeling van hemelwater en afvalwater<br />
• aanleg van de ontbrekende bovengemeentelijke zuiveringsinfrastructuur<br />
• afkoppelen van grote verharde oppervlaktes, grachten en straten van de riolering<br />
• reductie van de overstortfrekwentie<br />
• reductie van de lozing van bedrijfsafvalwater<br />
• toename van het zelfzuiverend vermogen van de <strong>Heulebeek</strong> en de zijbeken<br />
5.3 Recreatieve fietsroute <strong>Heulebeek</strong><br />
• bewegwijzering van fietsroute <strong>Heulebeek</strong> met knooppuntensysteem van het<br />
recreatief fietsnetwerk van de Leiestreek<br />
• studie naar vormgeving en aanleg fietsroute <strong>Heulebeek</strong> (materialisatie verharding,<br />
bijhorend straatmeubilair, verlichting, fietsbruggen,...)<br />
• studie naar opladen fietsroute <strong>Heulebeek</strong> met ankerpunten (info- en onthaalpunt,<br />
fietsverhuur, horeca...)<br />
De verschillende missing links worden in het actieplan per deelgebied opgenomen.<br />
5.4. Ecologisch netwerk<br />
• opmaak van een inrichting- en beheersplan voor de hermeandering van de<br />
<strong>Heulebeek</strong>vallei (inclusief in kaart brengen van huidige ecologische waarden en de<br />
eco-hydrologie)<br />
• verwerven van gronden in de beekvallei<br />
• bevorderen en stimuleren van agrarisch natuur- en landschapsbeheer<br />
• landbouwers inschakelen in het natuurbeheer<br />
• voorzien van grasbufferstroken tussen beek en landbouwgronden<br />
44<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6 Structuurschets - actieplan per deelgebied<br />
figuur: Structuurschets <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
(overzichtsplan zie volgende pagina’s)<br />
Op basis van de visie werd een structuurschets en actieplan opgebouwd, dat hierna<br />
verder wordt uitgewerkt per deelgebied.<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of bestemmingsplan, maar is een<br />
richtinggevende schets. Het is een schematische weergave en grafische vertaling van de<br />
visie.<br />
Legende<br />
<strong>Heulebeek</strong> in kernen: zichtbaar &<br />
toegankelijk als groene ruimte<br />
<strong>Heulebeek</strong>vallei met<br />
beekbegeleidende begroeiing en<br />
met voldoende ruimte voor<br />
natuurlijke overstromingen en<br />
ecologische processen<br />
Open-ruimtegebieden met<br />
specifieke functies en gebruik:<br />
land- en tuinbouw, groen- en<br />
natuurontwikkeling, landschap...<br />
Solitaire bomen & kle’s<br />
Bomenrijen<br />
Boscomplexen<br />
Waterplassen, bufferbekkens,<br />
poelen,...<br />
Fietsroute <strong>Heulebeek</strong> (west-oost)<br />
& noordzuid fietsroutes<br />
Nog te realiseren fietsroutes<br />
Te beveiligen fietsoversteken<br />
Trage wegen<br />
Nog te realiseren trage wegen<br />
Gemeenschapsvoorzieningen &<br />
cultureel erfgoed<br />
Nieuwe woonprojecten<br />
schaal: 1:15.000<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
45
Rollegem-Kapelle<br />
Sint-Eloois-Winkel<br />
Vliegveld Moorsele<br />
(grasvlakte)<br />
Ledegem<br />
Rioolwaterzuiveringsinstallatie<br />
Fietsroute<br />
oude spoorweg<br />
Roeselare-Menen<br />
Provinciaal groendomein<br />
De Bergelen<br />
P<br />
Vijverhof - Wevelgem<br />
Menen - Wevelgem<br />
Wevelgem<br />
Bissegem / Neerbeekvallei<br />
(met nieuwe fietsbrug over R8?)<br />
46<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Lendelede<br />
Sente<br />
Lendelede<br />
Sente<br />
?<br />
RWZI<br />
Kortrijk-centrum<br />
Kortrijk-centrum<br />
Kortrijk-centrum<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
47
Ledegem<br />
Rioolwaterzuiveringsinstallatie<br />
6<br />
8<br />
7<br />
2<br />
8<br />
7<br />
1<br />
5<br />
Fietsroute<br />
oude spoorweg<br />
Roeselare-Menen<br />
3<br />
4<br />
schaal: 1: 5.000<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende,<br />
schematische weergave van de visie. Zo zijn wandel- en<br />
fietsroutes indicatief aangeduid.<br />
48<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6.1 Deelgebied 1: Open ruimte ten westen van Moorsele<br />
De open ruimte ten westen van Moorsele moet verder ontwikkeld worden als een<br />
‘agrarisch beeklandschap’. Dit impliceert dat de land- en tuinbouw als hoofdfunctie<br />
in dit open-ruimtegebied kan behouden worden, maar dat de <strong>Heulebeek</strong> meer visueel<br />
aanwezig zou moeten worden in het landschap.<br />
Meer concreet worden in dit gebied volgende actiepunten voorzien (nummering: zie<br />
figuur en zie actietabel):<br />
1. Herstellen oude beekmeander. De <strong>Heulebeek</strong> werd in het verleden op één plaats<br />
rechtgetrokken. Door het herstellen van de oude beekmeander moet de <strong>Heulebeek</strong><br />
opnieuw een meer kronkelende beek worden. Hierbij kunnen de beekoevers<br />
afwisselend steil en vlak worden uitgegraven. Een beekbegeleidende begroeiing<br />
accentueert nog meer de grillige bochten van de <strong>Heulebeek</strong>.<br />
2. Hermeandering beekvallei & consolideren overstromingsgebied. Door de<br />
landbouwcultivering is de <strong>Heulebeek</strong> in dit gebied getransformeerd tot een brede<br />
gracht, diep ingesneden tussen akkers en weiden. Nochtans is dit gebied gedurende<br />
natte periodes een belangrijk natuurlijk overstromingsgebied voor de <strong>Heulebeek</strong>. De<br />
<strong>Heulebeek</strong>vallei moet hermeanderd worden door het verbreden en kronkelen van de<br />
komvallei, het uitvlakken van de beekoevers en een beekbegeleidende begroeiing.<br />
Door deze hermeandering wordt dit opnieuw een ‘beeklandschap’, waarbij het<br />
waterbergend vermogen van dit gebied maximaal kan behouden worden en zelfs<br />
kan verhoogd worden. Het is in de eerste plaats belangrijk om de hermeandering<br />
van de <strong>Heulebeek</strong> te plannen langs de lager gelegen weilanden. Op deze wijze zal<br />
dit weidegebied ook een ecologisch overstromingsgebied vormen dat kan fungeren<br />
als een vogelreservaat. Met enkele eenvoudige inrichting- en beheersmaatregelen<br />
kan de ecologische en botanische waarde van dit gebied worden verhoogd.<br />
onderhoud van landbouwgebouwen en -percelen.<br />
8. Uitstippelen trage wegen rond vliegveld, Zilveren Spoor en <strong>Heulebeek</strong>vallei.<br />
In functie van het recreatief medegebruik kunnen diverse wandel- en ruiterpaden<br />
worden (her)aangelegd in dit open-ruimtegebied.<br />
9. Studie toekomstige potenties omgeving vliegveld Moorsele. Een langetermijnvisie<br />
voor dit gebied blijft een open vraagstuk, dat afhangt van vele<br />
factoren. Zal het militair domein een recreatief vliegveld blijven of kan dit<br />
gebied een groene nabestemming verkrijgen? Hoe kunnen de potenties van het<br />
overstromingsgebied als weidevogelgebied met ecologische en botanische accenten<br />
worden gemaximaliseerd? Blijft het Zilveren Spoor een locatie voor internationale<br />
ruitersport? Moet in de toekomst alsnog een grootschalig waterbufferbekken in<br />
deze omgeving worden aangelegd? Kan het gebied rond een dergelijke waterplas<br />
ook fungeren als een recreatief wandelgebied? Of kan deze waterplas ook gebruikt<br />
worden voor zachte waterrecreatie?<br />
Vanuit de huidige beleids- en planningscontext worden nog geen definitieve<br />
opties genomen. Meer diepgaand onderzoek (ecologisch, ruimtelijk, technisch,<br />
haalbaarheid,...) en intensief overleg met betrokken actoren zullen moeten<br />
uitwijzen wat de lange-termijn visie is voor de ruime omgeving van het vliegveld<br />
van Moorsele.<br />
3. Optimaliseren van bestaande voetweg in functie van fietsroute richting<br />
oude spoorwegbedding. Om de fietsroute richting oude spoorwegbedding te<br />
realiseren kan de bestaande voetweg opnieuw wandel- en fietsvriendelijk worden<br />
gemaakt. Daarna kan het bestaande wegennet (Dadizelestraat) worden gebruikt.<br />
Met deze fietsverbinding naar de oude spoorwegbedding Roeselare-Menen zal de<br />
<strong>Heulebeek</strong>fietsroute aansluiten op het recreatief fietsknooppuntennetwerk van de<br />
Leiestreek.<br />
4. Oplossen van missing link fietsroute vanaf Ledegemstraat naar voetweg.<br />
Op korte termijn voorziet Aquafin de aanleg van een afvalwatercollector vanaf de<br />
Ledegemstraat naar de verkaveling van de Ballokstraat. Langs dit tracé kan een<br />
nieuwe fietsroute worden aangelegd en worden doorgetrokken naar de bestaande<br />
voetweg.<br />
5. Waterspaarbekken voor landbouw. Om de land- en tuinbouwsector voldoende<br />
ontwikkelingsperspectieven te bieden in het open-ruimtegebied ten westen en ten<br />
noorden van Moorsele kunnen de condities voor groententeelt geoptimaliseerd<br />
worden. Er kan bestudeerd worden of de aanleg van één of meerdere<br />
waterspaarbekkens ten behoeve van de land- en tuinbouw in deze omgeving<br />
zinvol en haalbaar is. Indien dit het geval is, moet bij de aanleg ook voldoende<br />
aandacht uitgaan naar een ecologische inrichting en beheer van een dergelijk<br />
waterspaarbekken.<br />
6. Landschappelijke inpassing van nieuwe rioolwaterzuiveringsinstallatie.<br />
Aquafin heeft op de grens tussen Ledegem en Moorsele reeds de aanleg van<br />
een nieuwe rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) gepland ten zuiden van de<br />
Ledegemstraat. Dit moet de waterkwaliteit in de <strong>Heulebeek</strong> aanzienlijk verhogen.<br />
Gezien de ligging in het midden van een waardevol open-ruimtegebied met mooie<br />
panorama’s moet deze rioolwaterzuiveringsinstallatie voldoende landschappelijk<br />
geïntegreerd worden. Dit kan door het aanplanten van een streekeigen en<br />
winterdicht groenscherm (bosje) rondom deze site.<br />
7. Opmaak landschapbedrijfsplannen voor hoeves. In functie van de<br />
landschappelijke integratie kunnen in dit gebied landschapsbedrijfsplannen voor de<br />
hoeves worden opgemaakt met diverse maatregelen inzake inrichting, beheer en<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
49
Open ruimte ten westen van Moorsele - bestaande toestand<br />
Open ruimte ten westen van Moorsele - fotosimulatie gewenste toestand<br />
50<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Actietabel deelgebied 1: Open ruimte ten westen van Moorsele (bij vliegveld van Moorsele)<br />
Nr. Actie Omschrijving actiepunt Projectleider/<br />
Initiatiefnemer<br />
(hoofdfinanciering)<br />
1 Herstellen oude beekmeander - terug kronkelende beek V.M.M. afdeling water<br />
- uitvlakken beekoevers<br />
- beekbegeleidende<br />
begroeiing<br />
Partners<br />
(bevoegdheden)<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Betrokken grondeigenaars<br />
Deelaspect actiepunt Kostenraming<br />
korte termijnacties<br />
1.1. Studie 23.760 €<br />
1.2. Verwerving gronden 115.500 €<br />
1.3. Uitvoering 237.600 €<br />
Tijdsperspectief<br />
2008 2009 2010 2011 2012 Lange termijn<br />
2 Hermeandering<br />
beekvallei & consolideren<br />
overstromingsgebied<br />
- verbreden komvallei<br />
- uitvlakken beekoevers<br />
- beekbegeleidende<br />
begroeiing<br />
- ecologische inrichting van<br />
overstromingsgebied<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Gemeente Wevelgem<br />
2.1. Studie 51.696 €<br />
2.2. Verwerving gronden 251.300 €<br />
2.3. Uitvoering 516.960 €<br />
3 Optimaliseren van bestaande<br />
voetweg in functie van fietsroute<br />
richting oude spoorwegbedding<br />
- heraanleg bestaande<br />
voetweg nr. 25<br />
Ballokstraat-Dadizelestraat<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
3.1. Studie 1.500 €<br />
3.2. Uitvoering 15.000 €<br />
4 Oplossen van missing link<br />
fietsroute: vanaf Ledegemstraat<br />
naar voetweg (VK Ballokstraat)<br />
5 Aanleg waterspaarbekken voor<br />
landbouw<br />
6 Landschappelijke inpassing<br />
nieuwe rioolwaterzuiveringsinstallatie<br />
7 Opmaak landschapbedrijfsplannen<br />
voor hoeves<br />
8 Uitstippelen trage wegen rond<br />
vliegveld, Zilveren Spoor en<br />
<strong>Heulebeek</strong>beekvallei<br />
9 Studie toekomstige potenties<br />
omgeving vliegveld Moorsele<br />
- aanleg fietsroute (in<br />
combinatie met aanleg<br />
collector Aquafin)<br />
- aanleg waterspaarbekken<br />
in functie van gebruik door<br />
land- en tuinbouw<br />
- aanplanting van<br />
streekeigen & winterdicht<br />
groenscherm (bosje)<br />
- diverse maatregelen i.f.v.<br />
landschappelijke integratie<br />
van landbouwgebouwen &<br />
landbouwpercelen<br />
- aanleg wandel- en<br />
ruiterpaden i.f.v. recreatief<br />
medegebruik<br />
- studie (ruimtelijk /<br />
technisch / financieel /<br />
behoeften)<br />
- overleg met betrokken<br />
actoren<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Aquafin<br />
4.1. Studie 2.300 €<br />
4.2. Verwerving gronden 10.000 €<br />
4.3. Uitvoering 35.000 €<br />
5.1. Vooroverleg<br />
5.2. Studie<br />
5.3. Verwerving gronden<br />
5.4. Uitvoering<br />
Aquafin Provincie West-Vlaanderen 6.1. Studie<br />
6.2. Verwerving gronden<br />
6.3. Uitvoering<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Vlaamse overheid (VMM)<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Intercommunale <strong>Leiedal</strong><br />
Private landbouwers<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Zilveren Spoor<br />
Belgisch Leger<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
RESOC<br />
Belgisch Leger<br />
Westtoer<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
7.1. Studie nader te bepalen<br />
7.2. Uitvoering<br />
per site<br />
8.1. Studie<br />
8.2. Verwerving gronden<br />
8.3. Uitvoering<br />
9.1. Studie<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
51
3<br />
4<br />
2<br />
8<br />
1<br />
8<br />
7<br />
5<br />
6<br />
schaal: 1: 5.000<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende,<br />
schematische weergave van de visie. Zo zijn wandel- en<br />
fietsroutes indicatief aangeduid.<br />
Vijverhof - Wevelgem<br />
52<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6.2 Deelgebied 2: Kern van Moorsele<br />
De kern van Moorsele vormt een mooi landelijk dorp, waar de <strong>Heulebeek</strong> dwars<br />
doorheen loopt. Door de aanéénschakeling van verschillende groene ruimten langs deze<br />
Heulbeek kan een ‘groene slinger’ van Moorsele gecreëerd worden.<br />
8. Beveiligen oversteekpunten van fietsroute <strong>Heulebeek</strong>. In de kern van Moorsele<br />
kruist de fietsroute op verschillende plaatsen bestaande wegen. Ter hoogte van de<br />
Ledegemstraat en de Secretaris Vanmarckelaan moeten deze fietsoversteekpunten<br />
extra beveiligd worden.<br />
Meer concreet worden in Moorsele volgende actiepunten voorzien (nummering: zie<br />
figuur en zie actietabel):<br />
1. Herinrichting bestaande park tussen Ledegemstraat en Overheulestraat.<br />
Door de aanleg van een nieuwe afvalwatercollector en de overstromingsproblemen<br />
is het bestaande park tussen de Ledegemstraat en de Overheulestraat aan een<br />
grondige heraanleg toe. Het park ligt centraal in de kern van Moorsele en heeft een<br />
belangrijke publieke en sociale functie. De <strong>Heulebeek</strong> moet zoveel mogelijk visueel<br />
en fysisch toegankelijk worden gemaakt door een hermeandering van de beek<br />
(uitvlakken van oevers). Het groen moet interessante plekken en zichten creëren;<br />
overtollig groen moet verwijderd worden. Met de aanleg van keermuren en lage<br />
dijken kunnen de bestaande bebouwing en woonwijken rond het park beschermd<br />
worden tegen overstromingen. Langs de zuidzijde wordt een fietsroute voorzien en<br />
verschillende wandelpaden moeten het park optimaal toegankelijk maken. Drie fietsen<br />
wandelbruggen linken de twee zijden van het park en het dorp aan elkaar.<br />
2. Aanleg onderhoudspad langs beek in private tuinen van Berkenlaan. Een<br />
strook van 5m breed moet toelaten dat de <strong>Heulebeek</strong> ook langs de private tuinen<br />
van de Berkenlaan onderhouden kan worden. Beekbegeleidende begroeiing is<br />
puntgewijs langs de <strong>Heulebeek</strong> mogelijk. Kleine keermuren en/of taluds moeten ook<br />
hier de nodige bescherming bieden tegen wateroverlast.<br />
3. Aanleg groene publieke ruimte aansluitend bij woonuitbreidingsgebied.<br />
Ten noorden van de Rozenstraat en ten oosten van de Berkenlaan is nog een groot<br />
woonuitbreidingsgebied gelegen in eigendom van een sociale bouwmaatschappij. Dit<br />
gebied zal op korte termijn niet ontwikkeld worden. Bij de eventuele ontwikkeling<br />
van het woonuitbreidingsgebied op lange termijn zal het waterbergend vermogen<br />
van dit gebied maatgevend zijn. Langs de <strong>Heulebeek</strong> moet het natuurlijk<br />
overstromingsgebied gevrijwaard blijven van bebouwing en plaats bieden voor<br />
een nieuwe groene publieke ruimte ten behoeve van de bestaande woonwijk en<br />
de nieuwe woonprojecten. Op deze wijze wordt de ‘groene slinger’ van Moorsele<br />
gecontinueerd.<br />
4. Aanleg waterspaarbekken voor landbouw. Ter hoogte van de Sint-Eloois-<br />
Winkelstraat kan nu reeds water uit de <strong>Heulebeek</strong> gepompt worden in functie<br />
van de land- en tuinbouw. Er moet onderzocht worden of de aanleg van een<br />
waterspaarbekken in deze omgeving zinvol en haalbaar is.<br />
5. Oplossen van missing link fietsroute langs sportterreinen van Moorsele.<br />
Het bestaande landbouwpad langs de sportterreinen van Moorsele moet meer<br />
fietsvriendelijk worden gemaakt om de missing link van de fietsroute te elimineren.<br />
Dit moet met de betrokken landbouwer afgesproken worden naar gebruik toe.<br />
6. Ontwikkeling van recreatief waterrijk bosgebied bij zandwinningsputten<br />
Moorsele. Langs de autosnelweg A17/E403 zijn enkele zandwinningsputten<br />
gelegen, die met grondwater zijn volgelopen. Er moet onderzocht worden of deze<br />
zandwinningsputten kunnen gebruikt worden voor recreatie. Met de nodige groenen<br />
bosaanleg kan tevens een geluidsberm langs de A17 worden gecreëerd en een<br />
fiets- en wandelpad moet het gebied toegankelijk maken. Een fiets- en wandelpad<br />
westwaarts naar de Zuidhoekstraat toe kan de verbinding vormen naar Wevelgem<br />
en meer specifiek naar het recreatiedomein van het Vijverhof.<br />
7. Opmaak landschapbedrijfsplan voor hoeve. In functie van de landschappelijke<br />
integratie kan een landschapsbedrijfsplan voor de hoeve gelegen langs de<br />
Rozenstraat en naast de sportterreinen van Moorsele. Dit plan kan verschillende<br />
maatregelen bevatten inzake inrichting, beheer en onderhoud van de<br />
landbouwgebouwen en -percelen.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
53
54<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Actietabel deelgebied 2: Kern van Moorsele – groene slinger Moorsele<br />
Nr. Actie Omschrijving actiepunt Projectleider/<br />
Initiatiefnemer<br />
(hoofdfinanciering)<br />
1 Herinrichting bestaande park<br />
tussen Ledegemstraat en<br />
Overheulestraat<br />
2 Aanleg onderhoudspad langs<br />
beek in private tuinen van<br />
Berkenlaan<br />
- heraanleg park & groen<br />
- aanleg keermuren en dijken<br />
(overstromingen)<br />
- fiets- en wandelpaden<br />
- bruggen over <strong>Heulebeek</strong><br />
- hermeandering beek<br />
- strook van 5 m breed met<br />
pad & beekbegeleidende<br />
beplanting<br />
- aanleg keermuren en/of<br />
taluds tegen wateroverlast<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Partners<br />
(bevoegdheden)<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Afdeling Natuur en Bos<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Deelaspect actiepunt Kostenraming<br />
korte termijnacties<br />
1.1. Studie<br />
1.2. Verwerving gronden<br />
1.3. Uitvoering 1.600.000 €<br />
V.M.M. afdeling water Gemeente Wevelgem 2.1. Studie<br />
2.2. Verwerving gronden<br />
2.3. Uitvoering<br />
Tijdsperspectief<br />
2008 2009 2010 2011 2012 Lange termijn<br />
3 Aanleg groene publieke<br />
ruimte aansluitend bij<br />
woonuitbreidingsgebied ten<br />
noorden van Rozenstraat<br />
- aanleg nieuw publiek<br />
park bij ontwikkeling van<br />
woonuitbreidingsgebied op<br />
lange termijn<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Sociale bouwmaatschappij<br />
Vlaamse overheid – VHM<br />
V.M.M. afdeling water<br />
3.1. Studie<br />
3.2. Verwerving gronden<br />
3.3. Uitvoering<br />
4 Aanleg waterspaarbekken voor<br />
landbouw ter hoogte van Sint-<br />
Eloois-Winkelstraat<br />
5 Oplossen van missing link<br />
fietsroute langs sportterreinen<br />
Moorsele<br />
6 Ontwikkeling van recreatief<br />
waterrijk bosgebied bij zandwinningsputten<br />
Moorsele<br />
- aanleg waterspaarbekken<br />
in functie van gebruik door<br />
land- en tuinbouw<br />
- aanleg fietsroute (verharding<br />
van bestaande pad)<br />
- recreatieve functies voor<br />
zandwinningsputten<br />
- groen- en bosaanleg<br />
- geluidsberm langs A17<br />
- fiets- en wandelpad<br />
Agentschap Landbouw en<br />
Visserij<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Private eigenaars<br />
OVAM<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Private eigenaars (P.P.S.-<br />
constructie)<br />
4.1. Vooroverleg<br />
4.2. Studie<br />
4.3. Verwerving gronden<br />
4.4. Uitvoering<br />
5.1. Vooroverleg<br />
5.2. Studie 2.800 €<br />
5.3. Verwerving gronden<br />
(optioneel)<br />
5.4. Uitvoering 28.000 €<br />
6.1. Vooroverleg<br />
6.2. Studie<br />
6.3. Verwerving gronden<br />
6.4. Uitvoering<br />
7 Opmaak landschapbedrijfsplan<br />
voor hoeve langs Rozenstraat<br />
- diverse maatregelen i.f.v.<br />
landschappelijke integratie<br />
van landbouwgebouwen &<br />
landbouwpercelen<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Private landbouwer<br />
Gemeente Wevelgem<br />
7.1. Studie<br />
7.2. Uitvoering<br />
8 Beveiligen oversteekpunten van<br />
fietsroute <strong>Heulebeek</strong><br />
Volgende oversteekpunten:<br />
- Ledegemstraat<br />
- Secretaris Vanmarckelaan<br />
Gemeente Wevelgem 8.1. Studie nader te bepalen<br />
per oversteekpunt<br />
8.2. Uitvoering nader te bepalen<br />
per oversteekpunt<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
55
3<br />
6<br />
1<br />
1<br />
Provinciaal groendomein<br />
De Bergelen<br />
6<br />
5<br />
7<br />
4<br />
1<br />
P<br />
2<br />
2<br />
Vijverhof - Wevelgem<br />
schaal: 1: 5.000<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende,<br />
schematische weergave van de visie. Zo zijn wandel- en<br />
fietsroutes indicatief aangeduid.<br />
56<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6.3 Deelgebied 3: Bergelen<br />
De omgeving van het provinciaal domein de Bergelen wordt geconcipieerd als een<br />
‘waterrijk bosgebied’. Water en bosaanplantingen zullen dus karakteriserend worden<br />
voor de ontwikkeling van dit gebied.<br />
Meer concreet worden in dit gebied volgende actiepunten voorzien (nummering: zie<br />
figuur en zie actietabel):<br />
1. Uitvoering van provinciaal inrichtings- en beheersplan voor domein<br />
de Bergelen. De provincie West-Vlaanderen heeft voor de Bergelen reeds<br />
een inrichtings- en beheersplan opgemaakt, incluis de westelijke en oostelijke<br />
uitbreiding. Dit plan voorziet de aanplanting van nieuwe boscomplexen, de aanleg<br />
van nieuwe wandelpaden en het creëren van een nieuwe toegang en parking met<br />
een insteek vanaf de straat Bergelen.<br />
2. Zuidelijke uitbreiding provinciaal domein de Bergelen. Binnen het kader van<br />
de afbakening van het regionaalstedelijk gebied Kortrijk is het gebied ten zuiden van<br />
de straat Bergelen aangeduid als stedelijk landbouwgebied met een overdruk als<br />
natuurverwevingsgebied. De bedoeling is dat dit landbouwgebied op lange termijn<br />
kan evolueren tot een zuidelijke uitbreiding van het domein de Bergelen.<br />
3. Hermeandering beekvallei binnen domein Bergelen. Ook binnen het<br />
domein de Bergelen kan de <strong>Heulebeek</strong>vallei nog hermeanderd worden door het<br />
verbreden en kronkelen van de komvallei, het uitvlakken van de beekoevers en een<br />
beekbegeleidende begroeiing.<br />
4. Oplossen van missing link fietsroute langs zuidelijke rand van provinciaal<br />
domein Bergelen. Conform het provinciaal beheersplan kan een nieuwe fietsroute<br />
langs de zuidelijke rand van de Bergelen worden aangelegd. Op deze manier wordt<br />
de <strong>Heulebeek</strong>fietsroute verbonden vanaf de brug van de straat Bergelen over de<br />
E403/A17 naar de Ponyhoeve in het domein de Bergelen.<br />
5. Oplossen van missing link fietsroute vanaf Poezelhoek naar<br />
Schuttershoflaan. Ter hoogte van de voetbalterreinen van Gullegem kan<br />
langs de zuidelijke oever van de <strong>Heulebeek</strong> een nieuwe fietsverbinding naar de<br />
Schuttershoflaan worden aangelegd, zodat een vlotte verbinding naar het fietspad<br />
langs de Speelweide mogelijk wordt. Dit moet met de betrokken eigenaar(s)<br />
onderhandeld worden. Op korte termijn kunnen de straat van de Poezelhoek en de<br />
fietspaden van de Schuttershoflaan een alternatieve omleiding vormen. Aansluitend<br />
bij het fietspad kan de parking van het sportcentrum worden afgewerkt.<br />
6. Herinvulling van waardevolle hoeves. In de omgeving van het provinciaal<br />
domein de Bergelen zijn verschillende waardevolle hoeves gelegen (o.a. de<br />
Ponyhoeve, hoeve Vandeputte). De hoeves kunnen een mogelijke herinvulling<br />
verkrijgen als info- en onthaalpunt, fietsverhuurpunt, horeca, speelaccommodatie,...<br />
Een gericht onderzoek moet de toekomstperspectieven van dit cultureel erfgoed<br />
in kaart brengen. Gezien de ligging bij het domein de Bergelen moet er voldoende<br />
aandacht en zorg worden besteed aan de inrichting en het beheer van deze<br />
gebouwen en de buitenaanleg.<br />
7. Opmaak landschapbedrijfsplan voor hoeve. In functie van de landschappelijke<br />
integratie kan een landschapsbedrijfsplan voor de hoeve Pille gelegen langs de<br />
straat Bergelen. Dit plan kan verschillende maatregelen bevatten inzake inrichting,<br />
beheer en onderhoud van de landbouwgebouwen en -percelen.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
57
Bergelen - bestaande toestand<br />
Bergelen - fotosimulatie gewenste toestand<br />
58<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Actietabel deelgebied 3: Bergelen<br />
Nr. Actie Omschrijving actiepunt Projectleider/<br />
Initiatiefnemer<br />
(hoofdfinanciering)<br />
1 Uitvoering van provinciaal<br />
beheersplan voor domein de<br />
Bergelen (incluis westelijke &<br />
oostelijke uitbreiding)<br />
- nieuwe boscomplexen<br />
- nieuwe wandelpaden<br />
- nieuwe toegang en parking<br />
- ...<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Partners<br />
(bevoegdheden)<br />
Deelaspect actiepunt<br />
1.1. Studie<br />
1.2. Verwerving gronden<br />
1.3. Uitvoering<br />
Kostenraming<br />
korte termijnacties<br />
Tijdsperspectief<br />
2008 2009 2010 2011 2012 Lange termijn<br />
2 Zuidelijke uitbreiding provinciaal<br />
domein de Bergelen<br />
3 Hermeandering beekvallei<br />
binnen domein Bergelen<br />
4 Oplossen van missing link fietsroute<br />
langs zuidelijke rand van<br />
provinciaal domein Bergelen<br />
5 Oplossen van missing link<br />
fietsroute vanaf Poezelhoek naar<br />
Schuttershoflaan<br />
zie gewestelijk RUP afbakening<br />
regionaalstedelijk gebied<br />
Kortrijk<br />
- verbreden komvallei<br />
- uitvlakken beekoevers<br />
- beekbegeleidende<br />
begroeiing<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Gemeente Wevelgem<br />
2.1. Studie<br />
2.2. Verwerving gronden<br />
2.3. Uitvoering<br />
3.1. Studie 34.560 €<br />
3.2. Verwerving gronden 168.000 €<br />
3.3. Uitvoering 345.600 €<br />
- aanleg fietsroute Provincie West-Vlaanderen Toerisme Vlaanderen 4.1. Studie<br />
4.2. Verwerving gronden<br />
4.3. Uitvoering<br />
- aanleg fietsroute langs zuidelijke<br />
oever <strong>Heulebeek</strong><br />
- korte-termijn alternatief:<br />
via Poezelhoek<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
5.1. Vooroverleg<br />
5.2. Studie<br />
5.3. Verwerving gronden<br />
5.4. Uitvoering<br />
6 Herinvulling van waardevolle<br />
hoeves in omgeving van<br />
provinciaal domein Bergelen<br />
- Ponyhoeve, Vandeputte &<br />
andere hoeves<br />
- mogelijke herinvulling<br />
als info- en onthaalpunt,<br />
fietsverhuur, horeca,<br />
speelaccommodatie,...<br />
- verzorgde inrichting &<br />
beheer buitenaanleg<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Private eigenaars<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
6.1. Studie nader te bepalen<br />
per site<br />
6.2. Uitvoering nader te bepalen<br />
per site<br />
7 Opmaak landschapbedrijfsplan<br />
voor hoeve langs straat Bergelen<br />
- diverse maatregelen i.f.v.<br />
landschappelijke integratie<br />
van landbouwgebouwen &<br />
landbouwpercelen<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Private landbouwer<br />
Gemeente Wevelgem<br />
7.1. Studie<br />
7.2. Uitvoering<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
59
3<br />
7<br />
4<br />
7<br />
2<br />
1<br />
7<br />
5<br />
7<br />
6<br />
RWZI<br />
P<br />
schaal: 1: 5.000<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende,<br />
schematische weergave van de visie. Zo zijn wandel- en<br />
fietsroutes indicatief aangeduid.<br />
60<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6.4 Deelgebied 4: Kern van Gullegem<br />
In Gullegem is de loop van de <strong>Heulebeek</strong> in het verleden meermaals gewijzigd in<br />
functie van de ontwikkeling van het dorp tot een heuse verstedelijkte kern. Het tracé<br />
werd grotendeels gekanaliseerd en in het centrum van Gullegem werd de <strong>Heulebeek</strong><br />
zelfs overwelfd (de <strong>Heulebeek</strong> is er een riool, zoals een kritische geest ooit opmerkte).<br />
Bij de nieuwe ontwikkelingen moet met meer respect en aandacht voor de <strong>Heulebeek</strong><br />
worden omgegaan, zodat de <strong>Heulebeek</strong>vallei ook in Gullegem een continu groen lint kan<br />
vormen.<br />
7. Beveiligen oversteekpunten van fietsroute <strong>Heulebeek</strong>. In de kern van<br />
Gullegem kruist de fietsroute op verschillende plaatsen bestaande wegen. Ter<br />
hoogte van de Schuttershoflaan, het Dorpsplein-Peperstraat, de Beekstraat en de<br />
Heulestraat moeten deze fietsoversteekpunten extra beveiligd worden.<br />
Meer concreet worden in Gullegem volgende actiepunten voorzien (nummering: zie<br />
figuur en zie actietabel):<br />
1. Woon- en groenproject site Devos. Ten westen van de Schuttershoflaan is een<br />
vlasverwerkend bedrijf gelegen. Bij stopzetting van de bedrijfsactiviteiten kan<br />
deze site worden getransformeerd tot een nieuwe ‘poort naar de Bergelen’. Een<br />
fiets- en wandelpad vormt de verbinding vanuit het centrum van Gullegem, via<br />
de Kerkstraat en dwars door deze site naar de toekomstige uitbreiding van het<br />
domein de Bergelen. Op deze site kan nog ruimte worden geboden voor een nieuw<br />
woningbouwproject, maar dit moet ook als hefboom worden gebruikt voor de aanleg<br />
van nieuw publiek groen met een panorama op de Bergelen. Gezien de monding<br />
van de Bankbeek in de <strong>Heulebeek</strong> ten zuiden van deze site moet het natuurlijk<br />
overstromingsgebied maximaal gevrijwaard blijven van bebouwing (cfr. watertoets).<br />
2. Woon- en groenproject site Primus. Ten oosten van de Beekstraat is de<br />
bedrijfssite Primus gelegen; ook de achterliggende weide is conform het gewestplan<br />
een milieubelastend industriegebied. Het is niet wenselijk om deze bestemming<br />
te realiseren; ook hier wordt gestreefd naar een reconversie tot een woon- en<br />
groenproject. Er moet bijzondere aandacht uitgaan naar de overgang van het<br />
woonproject naar het groengebied en de beekvallei. Ook hier moet het nieuwe<br />
woningbouwproject als hefboom worden gebruikt voor het maximale behoud van<br />
het bestaande groengebied en natuurlijk overstromingsgebied (cfr. watertoets).<br />
Naar analogie van het project van de Hoge en Lage Kouter aan de noordelijke<br />
oever van de <strong>Heulebeek</strong> kunnen enkele natte zones worden gecreëerd, kunnen<br />
enkele wandelpaden en een nieuw brugje over de <strong>Heulebeek</strong> worden aangelegd.<br />
Het groengebied kan wel meer zijn ‘natuurlijk voorkomen’ als een natte weide met<br />
wilgen behouden (geen artificiële aanleg).<br />
3. Verbreden fietspad noordelijke oever <strong>Heulebeek</strong>. Tussen de Peperstraat en<br />
Beekstraat werd de <strong>Heulebeek</strong> rechtgetrokken en aan beide zijden voorzien van<br />
een pad. Het is de bedoeling dat de fiets- en wandelpad aan de noordelijke oever<br />
wordt verbreed (in functie minder conflicten tussen voetgangers en fietsers). Aan de<br />
zuidelijke oever kan het wandelpad behouden worden.<br />
4. Verharding fietsroute project Hoge en Lage Kouter. Het huidig semi-verhard<br />
pad in het project van de Hoge en Lage Kouter is gedurende natte periodes niet<br />
meer comfortabel. In functie van de continuïteit van de <strong>Heulebeek</strong>fietsroute moet<br />
dit pad gedeeltelijk worden verhard.<br />
5. Herinrichting Feestweide. De bestaande Feestweide ‘De Gulle’ moet worden<br />
heringericht met een verbeterde relatie met de <strong>Heulebeek</strong>. Er kan eventueel ook<br />
een link met de site van CET-motoren en horeca worden uitgewerkt. Ook de relatie<br />
met het Dorpsplein moet onderzocht worden.<br />
6. Woon- en groenproject site Europalaan. Nabij de Europalaan en langs de<br />
<strong>Heulebeek</strong> is een groot bedrijfscomplex gelegen, dat de ruimtelijke draagkracht<br />
van het woongebied overschrijdt. Een gedeelte van deze site werd vroeger vernield<br />
door brand. Op langere termijn kan ook voor deze site een nieuwe invulling<br />
worden gezocht met ruimte voor publiek groen, bijkomende woonmogelijkheden<br />
(bv. appartementen of urban-villa’s) en eventueel een beperkt aanbod aan<br />
voorzieningen, handel of kantoren.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
61
62<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Actietabel deelgebied 4: Kern van Gullegem<br />
Nr. Actie Omschrijving actiepunt Projectleider/<br />
Initiatiefnemer<br />
(hoofdfinanciering)<br />
Partners<br />
(bevoegdheden)<br />
Deelaspect actiepunt<br />
Kostenraming<br />
korte termijnacties<br />
Tijdsperspectief<br />
2008 2009 2010 2011 2012 Lange termijn<br />
1 Woon- en groenproject site<br />
Devos (Schuttershoflaan)<br />
- nieuwe woningbouw<br />
- nieuw publiek groen met<br />
panorama op Bergelen<br />
- watertoets (vrijwaring van<br />
overstromingsgebied)<br />
- fiets- en wandelverbinding<br />
van Kerkstraat naar domein<br />
Bergelen<br />
Gemeente Wevelgem Private eigenaars 1.1. Studie<br />
1.2. Uitvoering<br />
2 Woon- en groenproject site<br />
Primus (Beekstraat)<br />
- nieuwe woningbouw<br />
- nieuw publiek groen<br />
- watertoets (vrijwaring van<br />
overstromingsgebied)<br />
- aanleg natte zones<br />
- fiets- en wandelpaden en<br />
brug over <strong>Heulebeek</strong><br />
Gemeente Wevelgem<br />
Private eigenaars<br />
<strong>Leiedal</strong> (projectregie)<br />
2.1. Studie<br />
2.2. Uitvoering<br />
3 Verbreden fietspad noordelijke<br />
oever <strong>Heulebeek</strong> tussen<br />
Peperstraat en Beekstraat<br />
4 Verharding fietsroute project<br />
Hoge en Lage Kouter<br />
- verbreden huidig fiets-en<br />
wandelpad<br />
- heraanleg huidig semiverhard<br />
pad tot verhard<br />
fiets- en wandelpad<br />
Gemeente Wevelgem 3.1. Studie 1.000 €<br />
3.2. Uitvoering 9.000 €<br />
Gemeente Wevelgem 4.1. Studie 4.300 €<br />
4.2. Uitvoering 43.000 €<br />
5 Herinrichting Feestweide - herinrichting publieke<br />
ruimte met relatie<br />
<strong>Heulebeek</strong><br />
- ev. link met site CETmotoren<br />
en horeca<br />
- relatie met Dorpsplein<br />
Gemeente Wevelgem<br />
5.1. Studie<br />
6 Woon- en groenproject site<br />
Europalaan<br />
7 Beveiligen oversteekpunten van<br />
fietsroute <strong>Heulebeek</strong><br />
- korte termijn: behouden<br />
bedrijfssite<br />
- lange termijn: reconversie<br />
met nieuw publiek groen,<br />
nieuwe woningbouw,...<br />
Volgende oversteekpunten:<br />
- Schuttershoflaan<br />
- Dorpsplein-Peperstraat<br />
- Beekstraat<br />
- Heulestraat<br />
Gemeente Wevelgem Private eigenaars 6.1. Studie<br />
6.2. Uitvoering<br />
Gemeente Wevelgem 7.1. Studie nader te bepalen<br />
per oversteekpunt<br />
7.2. Uitvoering nader te bepalen<br />
per oversteekpunt<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
63
2<br />
5<br />
4<br />
1<br />
RWZI<br />
3<br />
schaal: 1: 5.000<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende,<br />
schematische weergave van de visie. Zo zijn wandel- en<br />
fietsroutes indicatief aangeduid.<br />
64<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6.5 Deelgebied 5: Open ruimte tussen Gullegem en Heule<br />
De open ruimte tussen Gullegem en Heule (eigenlijk tot aan de R8) is een verborgen<br />
restruimte met nu reeds waardevolle groenstructuren op perceelsgrenzen. Dit gebied<br />
kan verder worden uitgebouwd als een ‘coulissenlandschap’.<br />
Meer concreet worden in dit gebied volgende actiepunten voorzien (nummering: zie<br />
figuur en zie actietabel):<br />
1. Hermeandering beekvallei. In de eerste plaats moet ook hier de <strong>Heulebeek</strong>vallei<br />
hermeanderd worden door het verbreden en kronkelen van de komvallei, het<br />
uitvlakken van de beekoevers en een beekbegeleidende begroeiing. Door deze<br />
hermeandering wordt dit opnieuw een ‘beeklandschap’, waarbij het waterbergend<br />
vermogen van dit gebied maximaal kan behouden worden en zelfs kan verhoogd<br />
worden. De reeds voorziene zandvang moet ook in dit landschapsbeeld geïntegreerd<br />
worden.<br />
2. Realisatie coulissenlandschap ten noorden van <strong>Heulebeek</strong>. Door de<br />
verdere aanplanting van bomen, struiken en kleine landschapselementen op de<br />
perceelsgrenzen kan het coulissenlandschap ten noorden van de <strong>Heulebeek</strong> op<br />
korte termijn worden gerealiseerd. Tergelijkertijd moeten in dit gebied verschillende<br />
trage wegen (o.a. naar ’t Rusteel) worden aangelegd. Op deze wijze kunnen de<br />
verschillende ‘kamers’ van het coulissenlandschap toegankelijk worden gemaakt<br />
voor recreatief medegebruik (horeca met terras en ligweide, speelweide, dieren,<br />
volkstuinen, hagendoolhof, ...). En de bestaande rootputten zouden een herinvulling<br />
kunnen verkrijgen. Dit coulissenlandschap moet ten noorden van de <strong>Heulebeek</strong> op<br />
korte termijn zichtbaar worden door een publiek-private samenwerking.<br />
3. Realisatie coulissenlandschap ten zuiden van <strong>Heulebeek</strong>. Ten zuiden van<br />
de <strong>Heulebeek</strong> is de realisatie van het coulissenlandschap wellicht pas op lange<br />
termijn haalbaar. De principes (aanplanting van kleine landschapselementen op<br />
perceelsgrenzen, aanleg trage wegen, recreatief medegebruik) zijn identiek aan het<br />
noordelijke deel.<br />
4. Oplossen van missing link fietsroute tussen Heulestraat en Europalaan-<br />
Oogststraat. De fietsroute komende vanaf het project van Hoge en Lage Kouter<br />
kan op dezelfde linkeroever van de <strong>Heulebeek</strong> worden doorgetrokken naar de<br />
Europalaan-Oogststraat. Hierbij kan ook het bestaande brugje over de <strong>Heulebeek</strong><br />
gebruikt worden.<br />
5. Aanleg groene geluidsbermen langs beide zijden van de R8. De ringweg R8<br />
rond Kortrijk is ter hoogte van Gullegem en Heule diep ingegraven. Er moet worden<br />
onderzocht of de aanleg van groene taluds een bijkomende geluidswerende functie<br />
kan vervullen. Indien dit het geval is, kan dit de woonkwaliteit in zowel Gullegem als<br />
Heule verhogen. Eventueel kan de afgegraven grond van de hermeandering van de<br />
beekvallei hergebruikt worden voor de aanleg van deze geluidsbermen.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
65
Open ruimte tussen Gullegem en Heule - bestaande toestand<br />
Open ruimte tussen Gullegem en Heule - fotosimulatie gewenste toestand<br />
66<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Actietabel deelgebied 5: Open ruimte tussen Gullegem en Heule<br />
Nr. Actie Omschrijving actiepunt Projectleider/<br />
Initiatiefnemer<br />
(hoofdfinanciering)<br />
1 Hermeandering beekvallei - verbreden komvallei<br />
V.M.M. afdeling water<br />
- uitvlakken beekoevers<br />
- beekbegeleidende<br />
begroeiing<br />
- integratie zandvang<br />
Partners<br />
(bevoegdheden)<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Stad Kortrijk<br />
Deelaspect actiepunt Kostenraming<br />
korte termijnacties<br />
1.1. Studie <strong>18</strong>.360 €<br />
1.2. Verwerving gronden <strong>89</strong>.250 €<br />
1.3. Uitvoering <strong>18</strong>3.600 €<br />
Tijdsperspectief<br />
2008 2009 2010 2011 2012 Lange termijn<br />
2 Realisatie coulissenlandschap<br />
ten noorden van <strong>Heulebeek</strong><br />
- aanplanting van struiken,<br />
bomen en kle’s op<br />
perceelsgrenzen<br />
- aanleg trage wegen (o.a.<br />
naar ’t Rusteel)<br />
- recreatief medegebruik<br />
(horeca, speelweide,<br />
dieren, volkstuinen,<br />
hagendoolhof, ...)<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Stad Kortrijk<br />
Private eigenaars (P.P.S.<br />
-constructie)<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
2.1. Vooroverleg<br />
2.2. Studie<br />
2.3. Verwerving gronden<br />
2.4. Uitvoering<br />
3 Realisatie coulissenlandschap<br />
ten zuiden van <strong>Heulebeek</strong><br />
- aanplanting van struiken,<br />
bomen en kle’s op<br />
perceelsgrenzen<br />
- aanleg trage wegen<br />
- recreatief medegebruik<br />
Stad Kortrijk<br />
Private eigenaars (P.P.S.<br />
-constructie)<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Aquafin<br />
3.1. Studie<br />
3.2. Verwerving gronden<br />
3.3. Uitvoering<br />
4 Oplossen van missing link<br />
fietsroute tussen Heulestraat<br />
en Europalaan-Oogststraat op<br />
linkeroever <strong>Heulebeek</strong><br />
- aanleg fietsroute ten<br />
oosten van <strong>Heulebeek</strong><br />
(linkeroever)<br />
Gemeente Wevelgem<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Toerisme Vlaanderen 4.1. Studie 5.200 €<br />
4.2. Verwerving gronden 6.800 €<br />
4.3. Uitvoering 52.000 €<br />
5 Aanleg groene geluidsbermen<br />
langs beide zijden R8<br />
- aanleg groene taluds met<br />
geluidswerende functie<br />
Agentschap infrastructuur Stad Kortrijk 5.1. Studie<br />
5.2. Verwerving gronden<br />
5.3. Uitvoering<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
67
10<br />
11<br />
12<br />
9<br />
8<br />
13<br />
7<br />
6<br />
15<br />
3<br />
14<br />
4 5<br />
1<br />
2<br />
ZI<br />
schaal: 1: 5.000<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende,<br />
schematische weergave van de visie. Zo zijn wandel- en<br />
fietsroutes indicatief aangeduid.<br />
68<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6.6 Deelgebied 6: Kern van Heule<br />
In Heule staan er feitelijk twee doortochtherinrichtingen op stapel. Enerzijds wenst<br />
men de centrumstraten en alle verharde publieke ruimten aanpakken en anderzijds is<br />
er ook de doortocht van de <strong>Heulebeek</strong>, waarbij de groene publieke ruimten een soort<br />
contremal of tegenpool vormen. Door beide doortochten te combineren en met elkaar in<br />
verband te brengen moeten nieuwe inzichten ontstaan. In Heule wordt dus een globale<br />
en geïntegreerde aanpak van de dorpskernvernieuwing beoogd.<br />
Meer concreet worden in Heule volgende actiepunten voorzien (nummering: zie figuur<br />
en zie actietabel):<br />
1. Studie herinrichting <strong>Heulebeek</strong> en publieke ruimte in centrum van Heule.<br />
De figuur hiernaast geeft een eerste visie, een eerste structuurschets weer voor de<br />
herinrichting van de <strong>Heulebeek</strong> en het centrum van Heule. Deze structuurschets<br />
moet in een tweede fase verder worden uitgediept met innovatieve conceptvorming<br />
en inbegrip van alle technische randvoorwaarden. Er moet dus een studie worden<br />
gemaakt voor het traject van de <strong>Heulebeek</strong> vanaf de R8 tot aan de spoorweg en<br />
voor alle aanpalende publieke ruimten (park van Heule, Heule-Plaats, Lagae-plein,<br />
nieuw publiek groen bij nieuwe woonprojecten, landschapspark Toortelbeek...).<br />
Hierbij zal de overstromingsproblematiek in het centrum van Heule worden<br />
aangepakt met diverse beschermende maatregelen.<br />
2. Ontwikkeling van stedelijk woongebied Peperstraat. In de afbakening<br />
van het regionaalstedelijk gebied Kortrijk is het gebied tussen de Peperstraat<br />
en de <strong>Heulebeek</strong> aangeduid als een nieuw stedelijk woongebied. Bij de<br />
woningbouwontwikkeling moet het bestaand natuurlijk overstromingsgebied<br />
maximaal gevrijwaard blijven van bebouwing (cfr. watertoets). Het woonproject<br />
creëert een nieuw bouwblok met de Peperstraat en ten noorden wordt tussen de<br />
bebouwing openingen gelaten met doorsteken en zichten naar de <strong>Heulebeek</strong>vallei.<br />
3. Realisatie nieuw publiek groen langs <strong>Heulebeek</strong> bij nieuw stedelijk<br />
woongebied Peperstraat. Net zoals bij de woonprojecten in Gullegem moet de<br />
ontwikkeling van het stedelijk woongebied Peperstraat ook hier gebruikt worden als<br />
hefboom voor de aanleg van nieuw publiek groen. Dit kan op een vrij ecologische<br />
wijze gebeuren door de hermeandering van de beekvallei.<br />
4. Oplossen van missing link fietsroute tussen Peperstraat en Goethalslaan.<br />
Om de fietsroute komende vanuit Gullegem via de fietsbrug over de R8 opnieuw in<br />
contact met de <strong>Heulebeek</strong> te brengen wordt voorgesteld om een nieuwe fietsroute<br />
aan te leggen langs de R8 en bovenop de rand van de <strong>Heulebeek</strong>vallei tot aan de<br />
Goethalslaan en incluis de doorsteek naar het kasteelpark van Heule.<br />
5. Heraanleg park van Heule. Het kasteelpark van Heule is een beschermd<br />
dorpsgezicht dat reeds meerdere malen aangetast werd door overstromingen.<br />
Gezien de belangrijke sociale en recreatieve functie van dit park wordt beoogd om<br />
het park meer te beschermen tegen overstromingen met behulp van lage dijken en<br />
keermuren. Bij extreme omstandigheden blijft een gedeeltelijke overstroming van<br />
het park mogelijk, maar de omliggende bebouwing zou moeten gespaard blijven van<br />
waterschade. Bij de heraanleg van het park wordt daarnaast vooral een grondige<br />
opfrisbeurt nagestreefd: overtollig groen en zieke bomen worden verwijderd en<br />
nieuw streekeigen groen wordt oordeelkundig aangeplant.<br />
6. Herinrichting Heule-Plaats. De centrumstraten van Heule moeten heringericht<br />
worden tot een kwaliteitsvolle publieke ruimte. Hierbij moet de doortocht van<br />
de <strong>Heulebeek</strong> ook meer zichtbaar en toegankelijk worden. In plaats dat de<br />
<strong>Heulebeek</strong> met een koker onder de straat loopt, kan de straat als een brug over de<br />
<strong>Heulebeek</strong> lopen om zo het contact met het water en het groen te vergroten. Het<br />
fietsoversteekpunt moet er ook extra beveiligd worden.<br />
7. Herinrichting Lagae-Plein. Het bestaande Lagae-Plein is een typische achterkant:<br />
een desolate asfvaltvlakte wordt weliswaar druk als centrumparking gebruikt,<br />
maar staat niet in contact met de <strong>Heulebeek</strong>. De parking kan grotendeels<br />
behouden blijven, maar moet met meer groen en kwaliteitsvolle materialen worden<br />
heraangelegd. Ook de relatie met de <strong>Heulebeek</strong> kan worden geoptimaliseerd door<br />
een strook als voetgangerszone te verlagen langs de <strong>Heulebeek</strong>. Deze verlaagde<br />
oeverstrook kan ook worden doorgetrokken langs de achterzijde van het zwembad,<br />
waar een terrasruimte ontstaat met uitzicht op de <strong>Heulebeek</strong>, de monding van de<br />
Toortelbeek, den Ast en de Heerlijkheid van Heule.<br />
8. Oplossen van missing link fietsroute tussen Heule-Plaats en Zeger van<br />
Heulestraat. Komende vanuit het park van Heule kan de fietsroute worden<br />
doorgetrokken over Heule-Plaats, langs de <strong>Heulebeek</strong> en via de Heerlijkheid<br />
van Heule tot aan de Zeger van Heulestraat. Op de figuur staan hiervoor twee<br />
alternatieve tracés aangegeven: ofwel volgt de fietsroute volledig de linkeroever<br />
van de <strong>Heulebeek</strong> (met brugje over monding van de Toortelbeek), ofwel wordt de<br />
fietsroute ook deels over het Lagae-Plein uitgestippeld (met twee brugjes). De<br />
fietsoversteek aan de Zeger van Heulestraat moet extra beveiligd worden.<br />
9. Ontwikkeling van stedelijk woongebied Toortelbeek. Het gebied ten<br />
oosten van de Mellestraat is in de afbakening van het regionaalstedelijk gebied<br />
Kortrijk aangeduid als een nieuw stedelijk woongebied. Hierbij worden dezelfde<br />
inrichtingsprincipes als bij de Peperstraat gehanteerd: het woningbouwproject<br />
creëert een nieuw bouwblok met de Mellestraat en ten oosten wordt tussen de<br />
bebouwing openingen gelaten met doorsteken en zichten naar de Toortelbeekvallei.<br />
10. Realisatie nieuwe sportvelden ten zuiden van R8 tussen Mellestraat<br />
(begraafplaats) en Toortelbeek. De bestaande voetbalterreinen ten noorden<br />
van de R8 voldoen niet meer aan de behoeften van de plaatselijke voetbalclub. In<br />
aanvulling van de bestaande terreinen worden twee nieuwe voetbalvelden en een<br />
klein oefenveld voorzien palend aan de R8 in de zone tussen de begraafplaats en<br />
het bedrijf ISOMO. Op deze wijze wordt het overstromingsgebied en de monding<br />
van de Toortelbeek in de <strong>Heulebeek</strong> gevrijwaard.<br />
11. Realisatie parking langs Mellestraat. Tussen de begraafplaats en het nieuwe<br />
stedelijk woongebied Toortelbeek kan een zone worden voorbehouden voor de<br />
parking, de cafetaria en kleedkamers en een boogschuttersstand. De parking<br />
kan multifunctioneel gebruikt worden voor de voetbalclub, voor de bezoekers van<br />
de begraafplaats en voor het rustoord aan de overzijde van de Mellestraat. Bij<br />
grote dorpsactiviteiten (zoals de Tinekesfeesten) kan deze parking ook als extra<br />
centrumparking fungeren (op 500m afstand van Heule-Plaats).<br />
12. Realisatie landschapspark Toortelbeek. Tussen het nieuw stedelijk woongebied<br />
en de spoorweg ligt een waardevol open-ruimtegebied waar de Toortelbeek mondt<br />
in de <strong>Heulebeek</strong> en de Heerlijkheid van Heule is gelegen. Palend aan het centrum<br />
van Heule kan dit gebied als nieuw groen landschapspark worden vorm gegeven.<br />
Het overstromingsgebied moet maximaal gevrijwaard blijven (cfr. watertoets) en de<br />
beekvallei kan worden hermeanderd (verbreden en kronkelen komvallei, uitvlakken<br />
oevers, beekbegeleidende begroeiing). Het landbouwgebied tussen de Toortelbeek<br />
en de spoorweg kan gebruikt worden voor extensieve landbouwteelt.<br />
13. Herinvulling Den Ast en Hof ter Melle. Palend aan de <strong>Heulebeek</strong> vormen<br />
Den Ast en het Hof ter Melle waardevolle cultuurhistorische gebouwen, waarvan<br />
een mogelijke herinvulling moeten onderzocht worden. Deze sites hebben de<br />
potentie om te fungeren als info- en onthaalpunt, fietsverhuurpunt, horeca,<br />
speelaccommodatie,... Een gericht onderzoek moet de toekomstperspectieven<br />
van dit cultureel erfgoed in kaart brengen. Gezien de ligging bij de Toortelbeek en<br />
<strong>Heulebeek</strong> moet er voldoende aandacht en zorg worden besteed aan de inrichting<br />
en het beheer van deze gebouwen en de buitenaanleg.<br />
14. Ontwikkeling van nieuw woongebied Stijn Streuvelslaan. In het BPA Stijn<br />
Streuvelslaan is aangegeven op welke wijze een nieuw woongebied kan gerealiseerd<br />
worden.<br />
15. Realisatie nieuw publiek groen langs <strong>Heulebeek</strong> bij nieuw woongebied<br />
Stijn Streuvelslaan. In hetzelfde BPA is ook aangegeven dat een nieuwe groene<br />
publieke ruimte langs de <strong>Heulebeek</strong> kan worden gecreëerd met inbegrip van enkele<br />
trage wegen doorheen het gebied. Met een hermeandering van de <strong>Heulebeek</strong> kan<br />
het bestaande natuurlijke overstromingsgebied geoptimaliseerd worden.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
69
Structuurschets herinrichting Lagae-Plein - nieuwe sportvelden - parking - landschapspark Toortelbeek<br />
70<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Actietabel deelgebied 6: Kern van Heule<br />
Nr. Actie Omschrijving actiepunt Projectleider/<br />
Initiatiefnemer<br />
(hoofdfinanciering)<br />
1 Studie herinrichting <strong>Heulebeek</strong><br />
en publieke ruimte in centrum<br />
van Heule<br />
Studie - innovatieve<br />
conceptvorming voor:<br />
- traject <strong>Heulebeek</strong> vanaf R8<br />
tot aan spoorweg<br />
- met alle aanpalende<br />
publieke ruimten (park van<br />
Heule, Heule-Plaats, Lagaeplein,<br />
nieuw publiek groen<br />
bij nieuwe woonprojecten,<br />
landschapspark<br />
Toortelbeek, ...)<br />
- incluis overstromingsproblematiek<br />
Partners<br />
(bevoegdheden)<br />
Stad Kortrijk V.M.M. afdeling water 1.1. Studie<br />
Deelaspect actiepunt<br />
Kostenraming<br />
korte termijnacties<br />
Tijdsperspectief<br />
2008 2009 2010 2011 2012 Lange termijn<br />
2 Ontwikkeling van stedelijk<br />
woongebied Peperstraat<br />
3 Realisatie nieuw publiek groen<br />
langs <strong>Heulebeek</strong> bij nieuw<br />
stedelijk woongebied Peperstraat<br />
4 Oplossen van missing link<br />
fietsroute tussen Peperstraat en<br />
Goethalslaan<br />
- nieuwe woningbouw<br />
- watertoets (vrijwaring van<br />
overstromingsgebied)<br />
- aanleg nieuw publiek groen<br />
- hermeandering beekvallei<br />
- aanleg fietsroute langs R8<br />
en langs zuidelijke oever<br />
<strong>Heulebeek</strong><br />
5 Heraanleg park van Heule - opfrisbeurt park van Heule<br />
- incluis dijken en keermuren<br />
tegen overstromingen<br />
6 Herinrichting Heule-Plaats - doortochtherinrichting<br />
centrum Heule<br />
- <strong>Heulebeek</strong> meer zichtbaar<br />
& toegankelijk<br />
- beveiligen fietsoversteek<br />
7 Herinrichting Lagae-Plein - herinrichting bestaande<br />
parking met meer groen<br />
- <strong>Heulebeek</strong> meer zichtbaar<br />
& toegankelijk<br />
8 Oplossen van missing link fietsroute<br />
tussen Heule-Plaats en<br />
Zeger van Heulestraat<br />
- aanleg fietsroute langs<br />
linkeroever <strong>Heulebeek</strong><br />
- alternatief via Lagae-Plein<br />
- beveiligen fietsoversteek<br />
Zeger van Heulestraat<br />
<strong>Leiedal</strong> (studie)<br />
Projectontwikkelaar (uitvoering)<br />
Stad Kortrijk<br />
Stad Kortrijk<br />
Stad Kortrijk<br />
Stad Kortrijk<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Projectontwikkelaar woongebied<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Afd. Onroerend Erfgoed<br />
2.1. Studie<br />
2.2. Verwerving gronden<br />
2.3. Uitvoering<br />
3.1. Studie 14.400 €<br />
3.2. Verwerving gronden 70.000 €<br />
3.3. Uitvoering 144.000 €<br />
4.1. Studie<br />
4.2. Verwerving gronden<br />
4.3. Uitvoering<br />
5.1. Studie<br />
5.2. Verwerving gronden<br />
5.3. Uitvoering<br />
Stad Kortrijk V.M.M. afdeling water 6.1. Studie<br />
6.2. Verwerving gronden<br />
6.3. Uitvoering<br />
Stad Kortrijk V.M.M. afdeling water 7.1. Studie<br />
7.2. Verwerving gronden<br />
7.3. Uitvoering<br />
Stad Kortrijk<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
8.1. Studie<br />
8.2. Verwerving gronden<br />
8.3. Uitvoering<br />
9 Ontwikkeling van stedelijk<br />
woongebied Toortelbeek<br />
- nieuwe woningbouw Stad Kortrijk (studie)<br />
Projectontwikkelaar (uitvoering)<br />
9.1. Studie<br />
9.2. Verwerving gronden<br />
9.3. Uitvoering<br />
10 Realisatie nieuwe sportvelden<br />
ten zuiden van R8 tussen<br />
Mellestraat (begraafplaats) en<br />
Toortelbeek<br />
- nieuwe sportvelden<br />
- nieuwe boogschutterstand<br />
Stad Kortrijk<br />
10.1. Studie<br />
10.2. Verwerving gronden<br />
10.3. Uitvoering<br />
11 Realisatie parking langs<br />
Mellestraat (begraafplaats)<br />
- parking ten behoeve van<br />
begraafplaats, sportvelden,<br />
rustoord<br />
- als extra centrum-parking<br />
Stad Kortrijk<br />
11.1. Studie<br />
11.2. Verwerving gronden<br />
11.3. Uitvoering<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
71
<strong>Heulebeek</strong>-Toortelbeek - bestaande toestand<br />
<strong>Heulebeek</strong>-Toortelbeek - fotosimulatie gewenste toestand met sportvelden, parking en landschapspark<br />
72<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
12 Realisatie landschapspark<br />
Toortelbeek<br />
- nieuw publiek groen<br />
- hermeandering beekvallei<br />
- watertoets (vrijwaring van<br />
overstromingsgebied)<br />
- bevestiging<br />
landbouwgebied tussen<br />
Toortelbeek en spoorweg<br />
Stad Kortrijk<br />
12.1. Studie<br />
12.2. Verwerving gronden<br />
12.3. Uitvoering<br />
13 Herinvulling Den Ast en Hof ter<br />
Melle (mogelijk onthaalpunt<br />
<strong>Heulebeek</strong>)<br />
14 Ontwikkeling van nieuw<br />
woongebied Stijn Streuvelslaan<br />
15 Realisatie nieuw publiek groen<br />
langs <strong>Heulebeek</strong> bij nieuw<br />
woongebied Stijn Streuvelslaan<br />
Studie Stad Kortrijk Private eigenaars 13.1. Studie<br />
13.2. Verwerving gronden<br />
13.3. Uitvoering<br />
- nieuwe woningbouw<br />
- watertoets (vrijwaring van<br />
overstromingsgebied)<br />
- aanleg nieuw publiek groen<br />
- hermeandering beekvallei<br />
Stad Kortrijk (studie)<br />
Projectontwikkelaar (uitvoering)<br />
Stad Kortrijk<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Projectontwikkelaar woongebied<br />
14.1. Studie<br />
14.2. Verwerving gronden<br />
14.3. Uitvoering<br />
15.1. Studie<br />
15.2. Verwerving gronden<br />
15.3. Uitvoering<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
73
7<br />
4<br />
5<br />
6<br />
3<br />
2<br />
1<br />
schaal: 1: 5.000<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende,<br />
schematische weergave van de visie. Zo zijn wandel- en<br />
fietsroutes indicatief aangeduid.<br />
74<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6.7 Deelgebied 7: Open ruimte rond Preetjesmolen<br />
De open ruimte rond Preetjesmolen tussen Heule en Heule-Watermolen moet verder<br />
ontwikkeld worden als een ‘stedelijk landbouwgebied’. Dit impliceert dat de land- en<br />
tuinbouw als hoofdfunctie kan behouden worden in deze open-ruimte-enclave tussen<br />
het verstedelijkte landschap, maar dat ook verbrede of gespecialiseerde vormen van<br />
landbouw hier kunnen een plaats vinden (vb. groententeelt, hoevetoerisme, biologische<br />
landbouw ...). Daarnaast moet ook de natuurontwikkeling in de <strong>Heulebeek</strong>vallei volop<br />
nieuwe kansen verkrijgen.<br />
Meer concreet worden in dit gebied volgende actiepunten voorzien (nummering: zie<br />
figuur en zie actietabel):<br />
1. Natuurontwikkeling <strong>Heulebeek</strong>vallei. Tussen de Warandestraat en Heule-<br />
Watermolen heeft de <strong>Heulebeek</strong> nog een echte komvallei, dat als een natuurlijk<br />
overstromingsgebied fungeert. Een drastische hermeandering van de beekvallei<br />
is hier dus niet meer noodzakelijk. Met behulp van natuurinrichting en een<br />
goed beheer moeten ecologische processen hier volop kansen verkrijgen. Een<br />
beekbegeleidende begroeiing accentueert de kronkelende loop van de beek. Langs<br />
de zuidelijke komvalleirand wordt een beplanting voorzien als groenscherm t.o.v.<br />
de bebouwing ten zuiden en kan een wandelpad worden uitgestippeld langs deze<br />
woonwijk. Aan de noordelijke talud wordt een halftransparante beplanting voorzien<br />
ter afscherming van de fietsroute.<br />
2. Oplossen van missing link fietsroute tussen Warandestraat en Heule-<br />
Watermolen. Om de fietsroute na de doortocht door Heule opnieuw in relatie te<br />
brengen tot de <strong>Heulebeek</strong> wordt geopteerd om bovenop de noordelijke taludrand<br />
van de <strong>Heulebeek</strong>vallei een recreatieve fietsroute aan te leggen. In de volgende<br />
studiefase zal moeten worden onderzocht of een tracé aan de zuidelijke oever een<br />
alternatief kan bieden.<br />
3. Bypass <strong>Heulebeek</strong> op vroegere reservatiestrook tussen spoorweg en<br />
<strong>Heulebeek</strong>vallei. Er kan bestudeerd worden of de <strong>Heulebeek</strong> een bypass<br />
kan verkrijgen op de vroegere reservatiestrook tussen de spoorweg en de<br />
<strong>Heulebeek</strong>vallei. Deze bypass dient niet zozeer om het water in de <strong>Heulebeek</strong><br />
versneld af te voeren, maar integendeel om bovenop het bestaande tracé van<br />
de <strong>Heulebeek</strong> een extra waterbuffer te bieden. Ook de fietsroute kan vanaf de<br />
spoorweg via dit tracé lopen naar de komvallei van de <strong>Heulebeek</strong>.<br />
4. Aanleg veilige fietspaden en dreefbeplanting langs Hoge Dreef. Als<br />
functionele fietsverbinding tussen Heule en Heule-Watermolen moeten veilige<br />
fietspaden langs de Hoge Dreef worden aangelegd. Overeenkomstig de naam als<br />
Hoge Dreef kunnen ook bomen langs de Hoge Dreef worden aangeplant. Er zal<br />
moeten onderzocht worden of deze optie in overeenstemming kan worden gebracht<br />
met de windvang van Preetjesmolen.<br />
5. Opmaak landschapbedrijfsplannen voor hoeves. In functie van de<br />
landschappelijke integratie en in functie van de verbreding van de landbouw kunnen<br />
in dit stedelijk landbouwgebied landschapsbedrijfsplannen voor de hoeves worden<br />
opgemaakt met diverse maatregelen inzake inrichting, beheer en onderhoud van<br />
landbouwgebouwen en -percelen.<br />
6. Aanleg groenschermen rond bedrijvensites. In functie van het behoud van<br />
de landschappelijke waarde van dit open-ruimtegebied moeten streekeigen en<br />
winterdichte groenschermen rond de bedrijvensites worden aangelegd. Dit is<br />
voorzien bij het stedenbouwkundig vergunningenbeleid.<br />
7. Beheersplan Preetjesmolen. Preetjesmolen is een unieke vlaszwingelmolen<br />
en een beschermd monument. De vzw ‘vriendjes van Preetjesmolen’ kunnen de<br />
financiëring voor het onderhoud van dit unieke monument moeilijk dragen. Er moet<br />
onderzocht worden of dit unieke monument niet door de overheid kan worden<br />
verworven. Ook de uitbating in functie van bezoekers zou kunnen geoptimaliseerd<br />
worden, bvb. met parking voor bussen, info - en onthaalruimte,...<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
75
Open ruimte rond Preetjesmolen - bestaande toestand<br />
Open ruimte rond Preetjesmolen - fotosimulatie gewenste toestand<br />
76<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Actietabel deelgebied 7: Open ruimte tussen Heule en Heule-Watermolen (rond Preetjesmolen)<br />
Nr. Actie Omschrijving actiepunt Projectleider/<br />
Initiatiefnemer<br />
(hoofdfinanciering)<br />
1 Natuurontwikkeling komvallei<br />
tussen Warandestraat en Heule-<br />
Watermolen<br />
- natuurinrichting & -beheer<br />
- beekbegeleidende<br />
begroeiing<br />
- groenschermen tov<br />
bebouwing<br />
- beplanting noordelijke talud<br />
- wandelpaden zuidelijke<br />
zijde (naar woonwijk)<br />
- V.M.M. afdeling water<br />
- Stad Kortrijk<br />
- Natuurpunt<br />
Partners<br />
(bevoegdheden)<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Deelaspect actiepunt Kostenraming<br />
korte termijnacties<br />
1.1. Studie<br />
1.2. Verwerving gronden<br />
1.3. Uitvoering 112.500 €<br />
Tijdsperspectief<br />
2008 2009 2010 2011 2012 Lange termijn<br />
2 Oplossen van missing link<br />
fietsroute tussen Warandestraat<br />
en Heule-Watermolen<br />
- aanleg fietsroute bovenop<br />
noordelijke talud van<br />
komvallei <strong>Heulebeek</strong><br />
- OF alternatief tracé langs<br />
zuidelijke oever (nader te<br />
bestuderen)<br />
Stad Kortrijk<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
2.1. Studie<br />
2.2. Verwerving gronden<br />
2.3. Uitvoering<br />
3 Bypass <strong>Heulebeek</strong> op vroegere<br />
reservatiestrook tussen<br />
spoorweg en <strong>Heulebeek</strong>vallei<br />
4 Aanleg veilige fietspaden en<br />
dreefbeplanting langs Hoge<br />
Dreef<br />
5 Opmaak landschapbedrijfsplannen<br />
voor hoeves<br />
6 Aanleg groenschermen rond<br />
bedrijvensites<br />
- studie voor aanleg bypass<br />
(eigendom afdeling water)<br />
- bypass als extra buffer<br />
- uitvoering indien gewenst<br />
- aanleg fietspaden<br />
- aanplanting bomen<br />
(rekening houdend met<br />
Preetjesmolen)<br />
- diverse maatregelen i.f.v.<br />
landschappelijke integratie<br />
van landbouwgebouwen<br />
- aanplanting van<br />
streekeigen & winterdicht<br />
groenscherm<br />
7 Beheersplan Preetjesmolen - verwerving door overheid??<br />
- financiering onderhoud<br />
- optimalisatie uitbating<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Stad Kortrijk<br />
3.1. Studie<br />
3.2. Verwerving gronden<br />
3.3. Uitvoering<br />
4.1. Studie<br />
4.2. Verwerving gronden<br />
4.3. Uitvoering<br />
Provincie West-Vlaanderen Private landbouwers 5.1. Studie<br />
5.2. Verwerving gronden<br />
5.3. Uitvoering<br />
Bedrijven Stad Kortrijk 6.1. Studie<br />
6.2. Verwerving gronden<br />
6.3. Uitvoering<br />
Vzw Preetjesmolen<br />
Stad Kortrijk<br />
RWO - Onroerend erfgoed<br />
7.1. Studie<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
77
3<br />
4<br />
4<br />
?<br />
6<br />
5<br />
1<br />
2<br />
schaal: 1: 5.000<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende,<br />
schematische weergave van de visie. Zo zijn wandel- en<br />
fietsroutes indicatief aangeduid.<br />
78<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6.8 Deelgebied 8: Kern van Heule-Watermolen<br />
voorzien van een veilige functionele fietsverbinding tussen Kortrijk en Kuurne.<br />
In Heule-Watermolen heeft de <strong>Heulebeek</strong> twee gezichten: ten westen is de<br />
komvallei van de <strong>Heulebeek</strong> grotendeels intact gebleven; ten oosten is de <strong>Heulebeek</strong><br />
gekanaliseerd bij de ontwikkeling van het Ring Shopping Center (nu Shopping Kortrijk<br />
Noord genaamd). Ter hoogte van de N50 Brugesteenweg en de Ringlaan R8 is de<br />
<strong>Heulebeek</strong> volledig ingekokerd onder deze grote weginfrastructuren. In dit gebied is<br />
het een heuse uitdaging om de continuïteit van het groen lint van de <strong>Heulebeek</strong> te<br />
waarborgen.<br />
Meer concreet worden in Heule-Watermolen volgende actiepunten voorzien<br />
(nummering: zie figuur en zie actietabel):<br />
1. Herbestemming tracé N50c. Op het gewestplan werd in de jaren 1970 een<br />
tracé voor de omleidingsweg N50c gereserveerd. De aanleg van deze weg is niet<br />
langer aan de orde, waardoor deze reservatiestrook een andere bestemming kan<br />
verkrijgen. De stad Kortrijk heeft reeds beslist om het speeldomein De Warande<br />
her in te richten en uit te breiden in westelijke richting. Hiervoor loopt een apart<br />
planningsproces. In relatie tot het project <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> is het wenselijk<br />
om de nieuwe hoofdtoegang van het speeldomein De Warande te situeren ter<br />
hoogte van de rotonde Izegemsestraat-Hoge Dreef. Van hieruit kan een nieuwe<br />
fietsverbinding worden uitgestippeld op het tracé van de N50c in zuidelijke richting<br />
naar Kortrijk-centrum toe. Hierbij moet onderzocht worden of er een zwevende<br />
fietsbrug over de komvallei van de <strong>Heulebeek</strong> kan worden aangelegd. Het overige<br />
gedeelte van het tracé van de N50c kan worden aangewend voor de afwerking van<br />
woonwijken met nieuwe woningbouwprojecten en voor de aanleg van recreatie- en<br />
groenzones.<br />
2. Herinrichting publieke parking in centrum Heule-Watermolen. De<br />
centrumstraten van Heule-Watermolen werden enkele jaren geleden op een<br />
kwaliteitsvolle wijze heraangelegd. De bestaande parking aan de zuidelijke oever<br />
van de <strong>Heulebeek</strong> kan ook een dergelijke face-lift gebruiken. Met meer groen kan<br />
ook de relatie tot de <strong>Heulebeek</strong> verbeterd worden.<br />
3. Ontwikkeling van woonproject langs Heirweg. Conform het gewestplan liggen<br />
langs de straat Heirweg nog een strook woongebied palend aan de <strong>Heulebeek</strong>. Hier<br />
kan een kleinschalig woningbouwproject worden gerealiseerd, op voorwaarde dat<br />
het bestaande overstromingsgebied gevrijwaard blijft als publieke groenzone. De<br />
bestaande steilrand wordt als grens gehanteerd, waarlangs een wandelpad kan<br />
worden aangelegd. Er kan ook een wandelpad richting de Warande worden voorzien.<br />
4. Realisatie nieuw publiek groen langs <strong>Heulebeek</strong> tussen Heirweg en<br />
Ieperstraat. Om de continuïteit van het groene lint van de <strong>Heulebeek</strong> te<br />
waarborgen tussen de bebouwing van de woonwijken en Shopping Kortrijk Noord<br />
moet tussen de Heirweg en de Ieperstraat een groene oeverstrook langs de<br />
<strong>Heulebeek</strong> worden voorzien, waar een spontane (bos)begroeiing kan ontstaan.<br />
Indien de ruimte hiervoor mogelijk is, kan de gekanaliseerde <strong>Heulebeek</strong> ook<br />
hermeanderd worden. Ter hoogte van de Ieperstraat is er reeds een iets grotere<br />
groenzone. Aan de rechteroever wordt de <strong>Heulebeek</strong>fietsroute voorzien en aan de<br />
linkeroever is er nog ruimte voor een wandelpad.<br />
5. Oplossen van van missing link fietsroute over groenzone Ieperstraat.<br />
Komende vanuit het centrum van Heule-Watermolen loopt er langs de rechteroever<br />
van de <strong>Heulebeek</strong> reeds een pad dat kan deel uitmaken van de <strong>Heulebeek</strong>fietsroute.<br />
Dit pad stopt echter ter hoogte van het bestaande voetgangersbrug naar de<br />
parking van Shopping kortrijk Noord. De fietsroute moet verlengd worden door de<br />
groenzone aan de Ieperstraat.<br />
6. Oplossen van van missing link fietsroute over R8 en N50. De<br />
<strong>Heulebeek</strong> is ingekokerd onder de R8 en de N50, maar ook de connectie<br />
voor de <strong>Heulebeek</strong>fietsroute is geen evidentie door het gebrek aan veilige<br />
fietsvoorzieningen. Om deze missing link weg te werken moeten verschillende<br />
mogelijkheden worden onderzocht: gelijkgronds, bovengronds en zelfs ondergronds.<br />
In functie van de uitvoering kan dit zowel korte- als lange-termijnoplossingen<br />
opleveren. Overigens is het oplossen van deze missing link ook van belang voor het<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
79
80<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Actietabel deelgebied 8: Kern van Heule-Watermolen<br />
Nr. Actie Omschrijving actiepunt Projectleider/<br />
Initiatiefnemer<br />
(hoofdfinanciering)<br />
1 Herbestemming tracé N50c - nieuwe hoofdtoegang Stad Kortrijk<br />
speeldomein De Warande<br />
- fietsverbinding naar<br />
Kortrijk-centrum<br />
- met zwevende fietsbrug<br />
over komvallei<br />
- met recreatie / groenzone<br />
Partners (bevoegdheden)<br />
Deelaspect actiepunt<br />
1.1. Studie<br />
1.2. Verwerving gronden<br />
1.3. Uitvoering<br />
Kostenraming<br />
korte termijnacties<br />
Tijdsperspectief<br />
2008 2009 2010 2011 2012 Lange termijn<br />
2 Herinrichting publieke parking in<br />
centrum Heule-Watermolen<br />
3 Ontwikkeling van woonproject<br />
langs Heirweg<br />
4 Realisatie nieuw publiek groen<br />
langs <strong>Heulebeek</strong> tussen Heirweg<br />
en Ieperstraat<br />
- herinrichting bestaande<br />
parking met meer groen<br />
- <strong>Heulebeek</strong> meer zichtbaar<br />
& toegankelijk<br />
- nieuwe woningbouw<br />
- watertoets (vrijwaring van<br />
overstromingsgebied)<br />
- aanleg nieuw publiek groen<br />
(spontane bosbegroeiing)<br />
- fiets- en wandelverbinding<br />
- hermeandering beekvallei<br />
Stad Kortrijk<br />
2.1. Studie<br />
2.2. Verwerving gronden<br />
2.3. Uitvoering<br />
Private ontwikkelaar Stad Kortrijk 3.1. Studie<br />
3.2. Verwerving gronden<br />
3.3. Uitvoering<br />
Stad Kortrijk<br />
V.M.M. afdeling water<br />
Projectontwikkelaar woongebied<br />
Heirweg<br />
4.1. Studie<br />
4.2. Verwerving gronden<br />
4.3. Uitvoering<br />
5 Oplossen van van missing<br />
link fietsroute over groenzone<br />
Ieperstraat<br />
6 Oplossen van missing link<br />
fietsroute over R8 en N50<br />
- aanleg fietsroute 5.1. Studie<br />
5.2. Verwerving gronden Nvt ??<br />
5.3. Uitvoering<br />
- onderzoek verschillende<br />
mogelijkheden<br />
- uitvoering eventueel korte /<br />
lange termijn<br />
Agentschap Infrastructuur<br />
<strong>Leiedal</strong><br />
Gemeente Kuurne<br />
Stad Kortrijk<br />
V.M.M. afdeling water<br />
6.1. Studie<br />
6.2. Verwerving gronden<br />
6.3. Uitvoering<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
81
Deinze<br />
Gent<br />
1<br />
3<br />
2<br />
4<br />
7<br />
5<br />
6<br />
7<br />
schaal: 1: 5.000<br />
Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende,<br />
schematische weergave van de visie. Zo zijn wandel- en<br />
fietsroutes indicatief aangeduid.<br />
82<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
6.9 Deelgebied 9: Leiemeersen Kuurne<br />
De <strong>Heulebeek</strong> mondt uit in de Leie ter hoogte van de Leiemeersen in Kuurne. In<br />
een bijzonder plan van aanleg werd aan dit gebied reeds een groene en recreatieve<br />
bestemming verleend. Gezien het voorkomen van open weilanden langs de Leie kan dit<br />
gebied dus ontwikkeld worden als een ‘recreatieweide’.<br />
Meer concreet worden in dit gebied volgende actiepunten voorzien (nummering: zie<br />
figuur en zie actietabel):<br />
1. Uitbreiding <strong>Heulebeek</strong>domein als beekwildernis. Het bestaande<br />
<strong>Heulebeek</strong>domein in Kuurne kan nog verder uitgebreid worden aan de (zuidelijke)<br />
rechteroever van de <strong>Heulebeek</strong>. Hierbij kan eenzelfde combinatie van een dichte<br />
bosrijke beplanting en beekbegeleidende begroeiing worden gehanteerd. Een<br />
wandelpad moet het gebied ook toegankelijk maken.<br />
2. Natuurontwikkeling <strong>Heulebeek</strong>vallei tussen Kortrijkstraat en monding<br />
<strong>Heulebeek</strong>. Tussen de Kortrijkstraat en de monding in de Leie heeft de <strong>Heulebeek</strong><br />
nog een echte komvallei. Met behulp van natuurinrichting en een goed beheer<br />
moeten ecologische processen hier volop kansen verkrijgen. Een beekbegeleidende<br />
begroeiing accentueert de kronkelende loop van de beek. Langs de noordelijke<br />
komvalleirand wordt kleine landschapselementen voorzien als groenscherm t.o.v.<br />
de bebouwing van de Kortrijkstraat. Langs de zuidelijke oever wordt een wandelpad<br />
uitgestippeld.<br />
3. Oplossen van van missing link fietsroute tussen R8 en Kortrijkstraat.<br />
Binnen de voorziene zuidelijke uitbreiding van het <strong>Heulebeek</strong>domein kan langs de<br />
rechteroever van de <strong>Heulebeek</strong> een fietsroute worden aangelegd om de missing<br />
link tussen de R8 en de Kortrijkstraat op te lossen. Ter hoogte van de Kortrijkstraat<br />
moet het fietsoversteekpunt extra beveiligd worden.<br />
4. Oplossen van van missing link fietsroute tussen Kortrijkstraat en Leie.<br />
Vanaf de Kortrijkstraat kan de bestaande voetweg langs site Verschaeve worden<br />
heraangelegd als fietsroute en zo worden verbonden naar het jaagpad van de Leie.<br />
Op deze wijze heeft de <strong>Heulebeek</strong>fietsroute haar eindpunt bereikt en sluit de route<br />
opnieuw aan bij het recreatief fietsnetwerk van de Leiestreek.<br />
5. Nieuwe jachthaven langs de Leie. Met de verbreding van de Leie en de<br />
tonnenmaatverhoging voor binnenvrachtschepen zal de bestaande aanlegsteiger<br />
voor plezierboten in Kuurne niet kunnen behouden blijven. Er moet bestudeerd<br />
worden of in deze Leiemeersen een nieuwe jachthaven met een inham kan worden<br />
aangelegd. Hiervoor zijn twee potentiële zoeklocaties: één ter hoogte van site<br />
Verschaeve langs de Leie en één ter hoogte van de monding van de <strong>Heulebeek</strong> in<br />
de Leie. Ook de connectie naar de bestaande parking moet onderzocht worden.<br />
Tenslotte moet een grondige studie ook staven welke dimensies deze jachthaven<br />
moet krijgen (behoeften voor pleziervaart en woonboten) én of deze optie technisch<br />
en financieel haalbaar is.<br />
6. Recreatief medegebruik van Leiemeersen. De weidegronden in het gebied<br />
kunnen een recreatieve invulling verkrijgen als speelweide, als weide met paarden<br />
en ezels (symbolen van Kuurne), als wandelweide met trage wegen... In bepaalde<br />
delen kan ook spontaan een ruigtegebied voor vogels ontstaan.<br />
7. Opmaak landschapbedrijfsplannen voor hoeves en invulling<br />
vlaserfgoedsites. In de zones waar het bpa bebouwing toelaat, kunnen ook<br />
andere recreatiefaciliteiten overwogen worden: bv. camping, jeugdherberg,<br />
info- en onthaalpunt, horeca, fietsverhuur, sportaccommodatie... De bestaande<br />
bebouwing en vlaserfgoedsites kunnen zo een nieuwe invulling verkrijgen. Gezien<br />
de landschappelijke kwaliteiten van de Leiemeersen moet er voldoende aandacht<br />
en zorg worden besteed aan de inrichting en het beheer van deze gebouwen en de<br />
buitenaanleg.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
83
Leiemeersen Kuurne - bestaande toestand<br />
Leiemeersen Kuurne - fotosimulatie gewenste toestand<br />
84<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
Actietabel deelgebied 9: Leiemeersen Kuurne<br />
Nr. Actie Omschrijving actiepunt Projectleider/<br />
Initiatiefnemer<br />
(hoofdfinanciering)<br />
1 Uitbreiding <strong>Heulebeek</strong>domein als<br />
beekwildernis<br />
- bosrijke beplanting<br />
- beekbegeleidende<br />
begroeiing<br />
- wandelpad<br />
- V.M.M. afdeling water<br />
- Gemeente Kuurne<br />
Partners (bevoegdheden)<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Natuurvereniging<br />
Deelaspect actiepunt<br />
1.1. Studie<br />
1.2. Verwerving gronden<br />
1.3. Uitvoering<br />
Kostenraming<br />
korte termijnacties<br />
Tijdsperspectief<br />
2008 2009 2010 2011 2012 Lange termijn<br />
2 Natuurontwikkeling komvallei<br />
tussen Kortrijkstraat en monding<br />
<strong>Heulebeek</strong><br />
- natuurinrichting & -beheer<br />
- beekbegeleidende<br />
begroeiing<br />
- groenschermen (kle’s) tov<br />
bebouwing<br />
- wandelpad zuidelijke zijde<br />
- V.M.M. afdeling water<br />
- Gemeente Kuurne<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Natuurvereniging<br />
2.1. Studie<br />
2.2. Verwerving gronden<br />
2.3. Uitvoering 64.000 €<br />
3 Oplossen van missing link<br />
fietsroute tussen R8 en<br />
Kortrijkstraat<br />
- aanleg fietsroute langs<br />
zuidelijke oever <strong>Heulebeek</strong><br />
- beveiligen fietsoversteek<br />
Kortrijkstraat<br />
Gemeente Kuurne<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
3.1. Studie<br />
3.2. Verwerving gronden<br />
3.3. Uitvoering<br />
4 Oplossen van missing link<br />
fietsroute tussen Kortrijkstraat<br />
en Leie<br />
- aanleg fietsroute vanaf<br />
Kortrijkstraat via voetweg<br />
langs site Verschaeve naar<br />
jaagpad Leie<br />
Gemeente Kuurne<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
Private eigenaar<br />
4.1. Studie<br />
4.2. Verwerving gronden<br />
4.3. Uitvoering<br />
5 Nieuwe jachthaven langs Leie - haalbaarheidsstudie<br />
(technisch / financieel /<br />
behoeften)<br />
- locatie-onderzoek op<br />
regionaal niveau<br />
- uitvoering indien gewenst<br />
Waterwegen & Zeewezen<br />
Gemeente Kuurne<br />
RESOC<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Westtoer<br />
Toerisme Vlaanderen<br />
Vlaamse overheid<br />
Intercommunale <strong>Leiedal</strong><br />
5.1. Studie<br />
5.2. Verwerving gronden<br />
5.3. Uitvoering<br />
6 Recreatief medegebruik van<br />
Leiemeersen<br />
- speelweide<br />
- weides met paarden, ezels<br />
- trage wegen<br />
- ruigtegebied met vogels<br />
- ...<br />
Private eigenaars<br />
6.1. Studie<br />
6.2. Verwerving gronden nvt<br />
6.3. Uitvoering<br />
7 Opmaak<br />
landschapbedrijfsplannen<br />
voor hoeves en invulling<br />
vlaserfgoedsites<br />
- diverse maatregelen i.f.v.<br />
landschappelijke integratie<br />
van landbouwgebouwen<br />
- invulling vlaserfgoedsites<br />
Provincie West-Vlaanderen<br />
Private eigenaars<br />
7.1. Studie<br />
7.2. Verwerving gronden nvt<br />
7.3. Uitvoering<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
85
86<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> <strong>Leiedal</strong>, april 2008
7 Slot - verder verloop<br />
Dit document omvat de eerste visie, structuurschets en bijhorend actieplan voor<br />
het project <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong>. Deze structuurschets is geen eindtoestandsplan of<br />
bestemmingsplan, maar is een richtinggevende schets.<br />
Met dit <strong>eindrapport</strong> wordt deze fase van visievorming afgerond, maar dit is geen<br />
eindpunt. Integendeel, dit <strong>eindrapport</strong> moet de start vormen van de uitvoeringsfase die<br />
vele jaren kan in beslag nemen.<br />
Voor deze uitvoeringsfase wordt een dubbel spoor gevolgd.<br />
Enerzijds vereisen verschillende sleutelkwesties een overkoepelende,<br />
bovengemeentelijke aanpak. De intercommunale <strong>Leiedal</strong> en de intergemeentelijke<br />
plangroep nemen de taak op zich om dit te blijven coördineren en permanent op te<br />
volgen. De verantwoordelijkheid van de uitvoering ligt bij de verschillende bevoegde<br />
overheden, administraties en instellingen. Zo is de Afdeling Water van de Vlaamse<br />
Miliemaatschappij projectleider voor de actiepunten rond waterberging.<br />
Anderzijds zullen de meer lokale gebiedsgerichte actiepunten individueel - met een<br />
eigen timing en financiering - worden aangepakt. Hiertoe werden in de actietabel per<br />
deelgebied telkens projectleiders en initiatiefnemers aangeduid.<br />
Een meer grondige evaluatie van het project <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong> kan<br />
legislatuurgebonden worden aangepakt. In 2013 kan bij de start van de nieuwe<br />
gemeentebesturen dit <strong>eindrapport</strong> worden geëvalueerd en bijgestuurd indien nodig.<br />
Op dat ogenblik kunnen de actietabellen worden geactualiseerd met een nieuwe<br />
vijfjarenplanning t.e.m. 20<strong>18</strong>.<br />
<strong>Leiedal</strong>, april 2008<br />
Eindrapport, <strong>Heerlijke</strong> <strong>Heulebeek</strong><br />
87
edrijventerreinen<br />
stedenbouw<br />
milieu<br />
informatie- en communicatietechnologie<br />
mobiliteit<br />
herbestemmingsprojecten<br />
www.leiedal.be<br />
intergemeentelijke samenwerking<br />
projectontwikkeling<br />
streekontwikkeling