fiscaal tijdschrift Vermogen - Sdu
fiscaal tijdschrift Vermogen - Sdu
fiscaal tijdschrift Vermogen - Sdu
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
27 ftV<br />
medewerking of goedkeuring van de bewindvoerder<br />
beschikken. Echter, het bewind blijft op de goederen<br />
rusten. 23 De verkrijger zal dus de beheersbevoegdheid<br />
van de bewindvoerder moeten respecteren. Dit maakt<br />
het niet aantrekkelijker voor de verkrijger.<br />
Wil de rechthebbende beschikken over goederen<br />
waarop zowel een beschermingsbewind als een<br />
conflictbewind en/of een bewind in een gemeenschappelijk<br />
belang rust, dan worden de regels van de<br />
leden 1 én 2 van art. 4:167 BW beide toegepast: de<br />
rechthebbende heeft én medewerking of toestemming<br />
van de bewindvoerder nodig én na vervreemding<br />
blijft het bewind op de goederen rusten. 24 Ook hier<br />
geldt dat de rechthebbende niets kan ondernemen<br />
tegen een bewindvoerder die zijn medewerking of<br />
toestemming weigert.<br />
Wanneer de bewindvoerder wil overgaan tot een<br />
beschikkingshandeling, heeft hij in de wettelijke<br />
regeling, ongeacht de strekking van het bewind, in elk<br />
geval de toestemming van de rechthebbende nodig. 25<br />
Is het bewind ingesteld uitsluitend of mede in het<br />
belang van een ander dan de rechthebbende of in een<br />
gemeenschappelijk belang ingesteld, dan is ook<br />
toestemming van die ander vereist. 26 Als voorbeeld<br />
kan hier dienen de vervreemding door de bewindvoerder<br />
van een goed waarop een (onder bewind<br />
gesteld) recht van vruchtgebruik rust. De bewindvoerder<br />
heeft in dit geval de toestemming nodig van<br />
én de vruchtgebruiker én de hoofdgerechtigde.<br />
Wanneer de rechthebbende of de ander wiens toestemming<br />
is vereist, minderjarig is of onder curatele<br />
staat, dient zijn wettelijke vertegenwoordiger de<br />
vereiste toestemming te geven. Deze laatste heeft<br />
daartoe machtiging van de kantonrechter nodig. 27<br />
Staan de goederen van een rechthebbende onder een<br />
meerderjarigenbewind, dan heeft de ‘meerderjarigen’-<br />
bewindvoerder toestemming van de rechthebbende of<br />
machtiging van de kantonrechter nodig. 28<br />
Wanneer de rechthebbende en/of de ander in wiens<br />
belang het bewind is ingesteld zijn toestemming<br />
weigert, heeft de bewindvoerder de mogelijkheid om<br />
aan de kantonrechter een vervangende machtiging te<br />
verzoeken. 29<br />
Wanneer de bewindvoerder een goed van de nalatenschap<br />
heeft vervreemd, leidt die vervreemding ertoe<br />
dat het bewind over het vervreemde goed eindigt, dit<br />
ongeacht de strekking van het bewind. Het bewind<br />
komt op grond van de regeling van zaaksvervanging 30<br />
te rusten op hetgeen voor het vervreemde goed in de<br />
plaats is getreden.<br />
Niet uit het oog mag worden verloren de beperking<br />
die art. 3:190, lid 1, BW aanbrengt wanneer het gaat<br />
om het beschikken over een aandeel in een afzonderlijk<br />
goed van een gemeenschap. Beschikken is slechts<br />
mogelijk met toestemming van de overige deelgenoten,<br />
ook als die beschikking geschiedt door een bewindvoerder<br />
die geen toestemming van de rechthebbende<br />
nodig heeft. Overtreding van dit voorschrift leidt tot<br />
een ongeldige overdracht, omdat beschikkingsbevoegdheid<br />
ontbreekt.<br />
4.3 Verdeling en uitsluiting van de vordering<br />
tot verdeling<br />
De bevoegdheid tot handelingen met betrekking tot<br />
een onder bewind gesteld aandeel in een gemeenschap<br />
is geregeld in art. 4:170 BW. Het betreft een<br />
drietal handelingen. Het vorderen van verdeling is een<br />
exclusieve bevoegdheid van de bewindvoerder; de<br />
rechthebbende is dus onbevoegd. Voor de rechthebbende<br />
is wel een rol weggelegd als het gaat om<br />
twee andere handelingen, namelijk de overeenkomst<br />
tot het uitsluiten van de vordering tot verdeling 31 en<br />
de verdeling zelf. 32 Voor deze handelingen moet de<br />
rechthebbende toestemming verlenen. Is het bewind<br />
ingesteld uitsluitend of mede in het belang van een<br />
ander, dan is ook toestemming van die ander vereist. 33<br />
Zowel de toestemming van de rechthebbende als die<br />
van de ander kan, wanneer zij niet wordt verleend,<br />
door de machtiging van de kantonrechter worden<br />
vervangen. 34<br />
4.4 Wijziging van de bevoegdheden en<br />
verplichtingen van de bewindvoerder<br />
In lid 1 van art. 4:171 BW geeft de wet aan de erflater<br />
de bevoegdheid de bevoegdheden en verplichtingen<br />
van de bewindvoerder nader te regelen; de erflater is<br />
bevoegd deze ruimer of beperkter vast te stellen. Uit<br />
de parlementaire geschiedenis 35 blijkt dat de erflater<br />
de bevoegdheid van de bewindvoerder zodanig kan<br />
uitbreiden, dat noch toestemming van de rechthebbende<br />
noch machtiging van de kantonrechter<br />
nodig is. De geschiedenis rept op dit punt niet over de<br />
positie van de ‘ander’ in wiens belang het bewind is<br />
23 Art. 4:167, lid 2, BW.<br />
24 Art. 4:167, lid 3, BW.<br />
25 Art. 4:169, lid 1, letter a, BW.<br />
26 Art. 4:169, lid 2, BW.<br />
27 Voor de ouder art. 1:253k jo. art. 1:345,<br />
lid 1, BW, voor de voogd art. 1:345, lid 1,<br />
BW, en voor de curator art. 1:386, lid 1 jo.<br />
art. 1:345, lid 1, BW.<br />
28 Art. 1:441, lid 2, BW.<br />
29 Art. 4:169, lid 3, BW.<br />
30 Art. 4:154 BW.<br />
31 Art. 3:178, lid 5, BW bepaalt dat onder<br />
meer de deelgenoten in een gemeenschap<br />
de bevoegdheid hebben om de vordering<br />
tot verdeling voor een termijn van ten<br />
hoogste vijf jaar uit te sluiten.<br />
32 Art. 4:170, lid 2, BW.<br />
33 Art. 4:170, lid 3 jo. 169, lid 2, BW.<br />
34 Art. 4:170, lid 3 jo. 169, lid 3, BW.<br />
35 Van der Burght c.s., Parl. Gesch.<br />
Invoeringswet Boek 4, p. 2132.<br />
28<br />
Juni – 2007<br />
<strong>Sdu</strong> Uitgevers