Arbo-werkboek voor het verantwoord aanbrengen van spray ...
Arbo-werkboek voor het verantwoord aanbrengen van spray ...
Arbo-werkboek voor het verantwoord aanbrengen van spray ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong><br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>verantwoord</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>spray</strong>polyurethaanschuim<br />
(SPF)<br />
8 november 2011 – PU Europe
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 3<br />
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong><br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>verantwoord</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>spray</strong>polyurethaanschuim<br />
(SPF)<br />
Inhoudsopgave<br />
Termenlijst........................................................................................................................................................................5<br />
Hoofdstuk 1<br />
Hoofdstuk 2<br />
Hoofdstuk 3<br />
Hoofdstuk 4<br />
Hoofdstuk 5<br />
Scope <strong>van</strong> dit <strong>werkboek</strong>............................................................................................................................6<br />
Overzicht <strong>spray</strong>-polyurethaanschuim (SPF).................................................................................................7<br />
Mogelijke blootstelling tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF...............................................................................8<br />
3.1 Geformuleerd polyol (A-component)................................................................................................10<br />
3.1.1 Polyolen...............................................................................................................................10<br />
3.1.2 Katalysatoren.......................................................................................................................10<br />
3.1.3 Schuimmiddelen...................................................................................................................11<br />
3.1.4 Vlamvertragers.....................................................................................................................12<br />
3.1.5 Oppervlakte-actieve stoffen...................................................................................................12<br />
3.2 PMDI (B-component)......................................................................................................................12<br />
3.3 Coatings, primers en organische oplosmiddelen................................................................................13<br />
3.4 Stof...............................................................................................................................................14<br />
3.5 Heringebruikneming.......................................................................................................................14<br />
Communicatie over gevaren....................................................................................................................15<br />
4.1 Stickers en andere waarschuwingsvormen.......................................................................................15<br />
4.2 Veiligheidsinformatieblad (MSDS)....................................................................................................16<br />
4.3 Training en informatie <strong>voor</strong> medewerkers.........................................................................................17<br />
Goed werken in de praktijk.....................................................................................................................18<br />
5.1 Werkmethoden..............................................................................................................................18<br />
5.1.1 Voorbereiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> terrein................................................................................................19<br />
5.1.2 Handreikingen <strong>voor</strong> gebruikers..............................................................................................20<br />
5.1.3 Opslag en behandeling chemische stoffen..............................................................................21<br />
5.1.4 Aanbrengen <strong>van</strong> SPF.................................................................................................................23<br />
5.1.5 Knippen en snijden...............................................................................................................23<br />
5.1.6 Coaten en primen.................................................................................................................24<br />
5.1.7 Reiniging en onderhoud <strong>van</strong> de apparatuur.............................................................................24
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 4<br />
Hoofdstuk 6<br />
Hoofdstuk 7<br />
5.1.8 Omgaan met morsingen........................................................................................................24<br />
5.1.9 Afvoer <strong>van</strong> SPF-chemicaliën...................................................................................................26<br />
5.2 Bescherming <strong>van</strong> veiligheid en gezondheid.......................................................................................26<br />
5.2.1 Evaluatie <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE)..........................................................27<br />
5.2.1.1 Beschermende kleding..............................................................................................28<br />
5.2.1.2 Handschoenen..........................................................................................................28<br />
5.2.1.3 Oog- en gezichtsbescherming....................................................................................29<br />
5.2.1.4 Ademhalingsbescherming..........................................................................................29<br />
5.2.1.4.1 Luchtzuiverende ademhalingstoestellen (APR)..........................................30<br />
5.2.1.4.2 Elektrische luchtzuiverende ademhalingstoestellen....................................31<br />
5.2.1.4.3 Onafhankelijke adembescherming (SAR) en persluchtmaskers (SCBA)........31<br />
5.2.2 Zorg <strong>voor</strong> en onderhoud <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE)....................................32<br />
Overige afwegingen bij <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF......................................................................................33<br />
6.1 Gevaren met elektriciteit.................................................................................................................33<br />
6.2 Besloten ruimtes............................................................................................................................34<br />
6.3 Drukapparatuur..............................................................................................................................34<br />
6.4 Loop- en werkoppervlakken............................................................................................................35<br />
6.5 Lawaai op <strong>het</strong> werk........................................................................................................................35<br />
6.6 Thermische belasting......................................................................................................................35<br />
Brandpreventie tijdens de bouw..............................................................................................................37<br />
7.1 Beleidsverklaring door PU Europe....................................................................................................37<br />
7.2 Goed werken in de praktijk.............................................................................................................37<br />
7.3 Opdrachtnemers die werkzaamheden bij hoge temperaturen uitvoeren..............................................38<br />
7.4 Het <strong>spray</strong>en <strong>van</strong> dikke lagen...........................................................................................................39<br />
BIJLAGE A Grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling (OEL’s – Occupational Exposure Limits).............................40<br />
BIJLAGE B Overleg met eigenaren en gebruikers omtrent <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim.......................................47<br />
BIJLAGE C-1 Communicatie over gevaren – snelle veiligheidsindicaties..........................................................................49<br />
BIJLAGE C-2 Goed werken in de praktijk – Werkmethoden en <strong>voor</strong>bereiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> terrein...........................................50<br />
BIJLAGE C-3 Opslag en behandeling – Opslag en behandeling <strong>van</strong> chemische stoffen.....................................................51<br />
BIJLAGE C-4 PPE – Persoonlijke beschermingsmiddelen................................................................................................52<br />
BIJLAGE C-5 SPF & Brandveiligheid – Brandpreventie tijdens de bouw...........................................................................53<br />
Erkenning en vrijwaring <strong>van</strong> de American Chemistry Council / Disclaimer...................................54
Termenlijst<br />
Pagina 5<br />
Geformuleerd polyol<br />
Katalysator<br />
MSDS<br />
Oppervlakte-actieve<br />
stoffen<br />
PMDI<br />
Polyolen<br />
PPE<br />
SAR<br />
Schuimmiddel<br />
Vlamvertragers<br />
Ook bekend onder de naam A-component, is een polyolharssysteem dat bestaat uit een mengsel<br />
<strong>van</strong> chemicaliën die tot verschillende klassen behoren<br />
Meestal een onderdeel <strong>van</strong> geformuleerd polyol; dit bevordert de reactie tussen zichzelf en de<br />
PMDI-component<br />
Het veiligheidsinformatieblad of MSDS (Material Safety Data Sheet) bevat belangrijke informatie<br />
over chemische producten, zoals mogelijke risico’s en veiligheidsmaatregelen<br />
Meestal een onderdeel <strong>van</strong> geformuleerd polyol, reguleren deze de celstructuur <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuim<br />
PMDI, ook bekend onder de naam B-component, is een afkorting <strong>van</strong> polymerisch methyleen<br />
difenyl di-isocyanaat<br />
Primair component in <strong>het</strong> polyolharssysteem (A-component)<br />
Persoonlijke beschermingsmiddelen, of PPE (Personal Protective Equipment), zijn bedoeld om de<br />
medewerker te beschermen tegen blootstelling aan <strong>het</strong> chemische product<br />
Onafhankelijke adembescherming, of SAR (Supplied Air Respirator), bestaat uit een<br />
ademhalingsapparaat dat verse lucht aanvoert naar de werkplek, rechtstreeks <strong>van</strong> een bron<br />
buitenshuis<br />
Meestal een onderdeel <strong>van</strong> geformuleerd polyol; dit veroorzaakt de uitzetting <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuim na<br />
de reactie tussen geformuleerd polyol en de PMDI<br />
Meestal een onderdeel <strong>van</strong> geformuleerd polyol, beïnvloeden deze <strong>het</strong> brandgedrag <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
uiteindelijke schuim
Hoofdstuk 1<br />
Pagina 6<br />
Scope <strong>van</strong> dit <strong>werkboek</strong><br />
Dit <strong>werkboek</strong> biedt richtlijnen <strong>voor</strong> vaklieden en assistenten die <strong>spray</strong>-polyurethaanschuim (SPF) <strong>van</strong> professionele kwaliteit<br />
<strong>aanbrengen</strong>, <strong>het</strong>zij aan de binnenzijde, <strong>het</strong>zij aan de buitenzijde <strong>van</strong> gebouwen. Hoewel er op de bouwplaats ook gebruik<br />
gemaakt kan worden <strong>van</strong> andere SPF-producten (zoals bij<strong>voor</strong>beeld 1-componentenschuim (OCF) en 2-componentenkits<br />
onder lage druk), richt dit <strong>werkboek</strong> zich niet in de eerste plaats hierop. Wanneer in dit <strong>werkboek</strong> verwezen wordt naar ‘SPFchemicaliën’,<br />
worden hiermee de chemische componenten bedoeld die gebruikt worden in SPF <strong>van</strong> professionele kwaliteit,<br />
aangebracht onder hoge druk. Op een bouwplaats waar <strong>spray</strong>-schuim wordt aangebracht, kunnen ook andere chemicaliën,<br />
coatings en solventen gebruikt worden; enkele veelgebruikte stoffen zullen in dit <strong>werkboek</strong> ook aan de orde komen.<br />
Dit <strong>werkboek</strong> richt zich op de <strong>Arbo</strong>-aspecten <strong>van</strong> werkzaamheden waarbij <strong>spray</strong>-schuim wordt aangebracht, waaronder de<br />
eerste beoordeling <strong>van</strong> <strong>het</strong> terrein, handreikingen <strong>voor</strong> gebruikers, <strong>voor</strong>bereiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> terrein, opslag en behandeling <strong>van</strong><br />
SPF-chemicaliën, <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF, knippen en snijden, coaten en primen <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuimoppervlak, schoonmaken <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> terrein, omgaan met morsingen, afvoer <strong>van</strong> SPF-chemicaliën, en heringebruikneming.
Hoofdstuk 2<br />
Pagina 7<br />
Overzicht <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-polyurethaanschuim (SPF)<br />
Spray-polyurethaanschuim (SPF) wordt gevormd door middel <strong>van</strong> een exothermische (waarbij warmte vrijkomt) chemische<br />
reactie tussen ongeveer gelijke hoeveelheden <strong>van</strong> een polyol-mengsel (geformuleerd polyol of A-component) en polymerisch<br />
methyleen difenyl di-isocyanaat (PMDI of B-component). Binnen enkele seconden na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> is <strong>het</strong> schuim-oppervlak<br />
al niet kleverig meer.<br />
Het geformuleerde polyol (A-component) is een mengsel <strong>van</strong> polyolen en andere chemische stoffen die een specifieke rol<br />
spelen in <strong>het</strong> reactieproces of belangrijke kenmerken geven aan <strong>het</strong> uiteindelijke isolatieschuim. Deze chemische stoffen<br />
kunnen katalysatoren zijn, schuimmiddelen, vlamvertragers of oppervlakte-actieve stoffen.<br />
Het isocyanaat-component (B-component) dat gebruikt wordt, is PMDI (4,4’ methyleen difenyl di-isocyanaat), wat beschouwd<br />
wordt als een risicofactor, omdat <strong>het</strong> ademhalings- en huidproblemen kan veroorzaken.<br />
Maar informatie over de chemische stoffen is te vinden in de betreffende technische en veiligheidsinformatiebladen <strong>van</strong><br />
de leverancier <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuim. Deze informatie dient te allen tijde beschikbaar te zijn <strong>voor</strong> de vaklieden die <strong>het</strong> product<br />
<strong>aanbrengen</strong>.
Hoofdstuk 3<br />
Pagina 8<br />
Mogelijke blootstelling tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
Ademhalingstoestellen of maskers met volledige positieve luchttoevoer, alsook andere persoonlijke beschermingsmiddelen<br />
(PPE) zijn vereist om blootstelling aan dampen, aërosols en deeltjes <strong>van</strong> PMDI en andere chemicaliën tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim en de vervolghandelingen te minimaliseren. Afhankelijk <strong>van</strong> de kenmerken <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuim, waaronder<br />
de samenstelling <strong>van</strong> polyol, de warmte die vrijkomt tijdens de exothermische reactie, en de omgevingsfactoren zoals<br />
temperatuur en luchtvochtigheid, kan <strong>het</strong> tussen de 23 en 72 uur duren <strong>voor</strong>dat <strong>het</strong> schuim volledig is uitgehard (d.w.z.<br />
totdat de optimale fysieke eigenschappen <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuim zijn bereikt). Vanwege deze variatie is <strong>het</strong> belangrijk om de<br />
aanwijzingen <strong>van</strong> de fabrikant met betrekking tot de tijdsduur tussen <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> de lagen in acht te nemen.<br />
Het mogelijke risico <strong>van</strong> blootstelling aan een chemische stof hangt af <strong>van</strong> verschillende factoren, zoals de plaats <strong>van</strong><br />
binnendringen, de dosering, de frequentie, de duur <strong>van</strong> de blootstelling en de gevoeligheid en de sensibilisering <strong>van</strong> de<br />
persoon in kwestie. Het binnendringen vindt bij SPF-chemicaliën normaal gesproken plaats via de ademhaling, rechtstreeks<br />
huidcontact of contact met de ogen. Contact met de huid of ogen kan plaatsvinden met de chemische stof zelf of via<br />
daarmee vervuilde artikelen, instrumenten of persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE). En wanneer iemand na <strong>het</strong> werken<br />
met chemische stoffen eet, drinkt of rookt zonder eerst de handen te wassen, kan <strong>het</strong> ook gebeuren dat de stof via de<br />
mond ingenomen wordt. De dosering heeft betrekking op de hoeveelheid chemische stof die <strong>het</strong> lichaam binnendringt. De<br />
chemische stof kan pas een negatief effect opleveren wanneer <strong>het</strong> lichaam wordt binnengedrongen. Andere belangrijke<br />
overwegingen zijn de frequentie en de duur <strong>van</strong> de blootstelling. Hoe lang duurde de blootstelling? Hoe vaak heeft de<br />
blootstelling zich <strong>voor</strong>gedaan? Een reactie hangt ook af <strong>van</strong> de mate waarin iemand gevoelig is <strong>voor</strong> de chemische stof, of<br />
gevoelig is geworden. Dit laatste wordt sensibilisering genoemd; dit houdt een allergische reactie in, waarbij een persoon<br />
gevoeliger wordt <strong>voor</strong> blootstelling aan steeds lagere concentraties <strong>van</strong> een bepaalde chemische stof.<br />
Het is belangrijk te <strong>voor</strong>komen dat SPF-chemicaliën ingeademd worden of in aanraking komen met huid of ogen.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 9<br />
Let op: in dit <strong>werkboek</strong> worden<br />
niet behandeld de chronische<br />
gezondheidsrisico’s die zich op de<br />
werkplek kunnen <strong>voor</strong>doen met SPFchemicaliën<br />
of andere chemicaliën,<br />
coatings of oplosmiddelen.<br />
De termen ‘acuut’ en ‘chronisch’ worden<br />
meestal gebruikt om onderscheid te<br />
maken tussen effecten op basis <strong>van</strong><br />
ernst of duur. ‘Acute’ effecten doen<br />
zich meestal snel <strong>voor</strong> na een korte<br />
blootstelling en zijn slechts <strong>van</strong> korte duur.<br />
‘Chronische’ effecten doen zich meestal<br />
<strong>voor</strong> na een langdurige blootstelling en<br />
zijn <strong>van</strong> langere duur. Raadpleeg <strong>het</strong><br />
veiligheidsinformatieblad (MSDS) <strong>van</strong><br />
de fabrikant <strong>voor</strong> meer informatie over<br />
mogelijk chronische gezondheidsrisico’s.<br />
Met betrekking tot blootstelling via inademing hebben de bevoegde nationale overheidsinstanties of andere rele<strong>van</strong>te<br />
nationale instellingen <strong>van</strong> de EU-lidstaten <strong>voor</strong> diverse chemicaliën grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling (OEL,<br />
Occupational Exposure Limits) opgesteld. De limieten kunnen <strong>van</strong> land tot land verschillen. Richtlijnen zijn opgesteld door de<br />
Europese Commissie door de Advisory Committee for Safety, Hygiene, and Health Protection at Work (ACSHH) en de Scientific<br />
Committee on Occupational Exposure Limits (SCOEL). Deze limieten betreffen de luchtconcentraties die volgens deze<br />
expertise-organisaties acceptabel zijn <strong>voor</strong> blootstelling <strong>van</strong> gezonde werknemers en omvatten tijdgewogen gemiddelden<br />
(TWA) <strong>voor</strong> de duur <strong>van</strong> een volledige werkdag alsook kortdurende blootstellingslimieten (STEL). Extra informatie over de<br />
grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling zijn te vinden in Bijlage A <strong>van</strong> dit <strong>werkboek</strong>.<br />
Over <strong>het</strong> algemeen kan gesteld worden dat wanneer een werknemer de grenswaarde <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling<br />
overschrijdt, de werkgever stappen dient te ondernemen om blootstelling te beheersen en te verminderen. Voorbeelden <strong>van</strong><br />
beheersing zijn technische maatregelen zoals ventilatiesystemen, werkmethoden, luchtkwaliteitsbewaking, <strong>het</strong> aanbieden en<br />
onderhouden <strong>van</strong> de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) om blootstelling te <strong>voor</strong>komen, training en medisch toezicht.<br />
Werknemers kunnen tijdens de volgende werkzaamheden blootstaan aan SPF-chemicaliën via de lucht:<br />
> > behandeling <strong>van</strong> SPF-chemicaliën <strong>voor</strong>dat <strong>het</strong> werk begint,<br />
> > <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF,<br />
> > knippen, snijden en vormen <strong>van</strong> SPF na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong>,<br />
> > reiniging en onderhoud <strong>van</strong> apparatuur, en<br />
> > omgaan met morsingen.<br />
Gedurende de uitvoer <strong>van</strong> deze taken dient de werkomgeving zodanig afgeschermd te zijn dat alleen bevoegd personeel<br />
toegang heeft en bovendien dat dit personeel naar behoren op de hoogte is gebracht <strong>van</strong> de risico’s <strong>van</strong> blootstelling aan SPF.<br />
Hoofdstuk 3<br />
Mogelijke blootstelling tijdens<br />
<strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
Chemicaliën, en gebruik maakt <strong>van</strong> de geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE). Neem contact op met uw leverancier<br />
<strong>voor</strong> informatie wanneer vaklieden, assistenten, overig personeel en gebruikers <strong>het</strong> betreffende werkgebied weer mogen betreden.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Página Pagina 10<br />
De volgende paragrafen handelen over chemische substanties die u tegen kunt komen tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF.<br />
Scope of Workbook<br />
3.1 Geformuleerd polyol (A-component)<br />
Geformuleerd polyol, ook bekend onder de naam A-component, is een polyolharssysteem dat gewoonlijk bestaat uit een<br />
mengsel <strong>van</strong> chemicaliën die tot verschillende klassen behoren. Deze omvatten de polyolen – de hoofdingrediënten – en<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
kleinere hoeveelheden amines en/of metaalkatalysatoren, schuimmiddelen, oppervlakte-actieve stoffen en vlamvertragers.<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
Geformuleerd polyol (A-component) kan een grote variatie aan chemische stoffen bevatten.<br />
1-component foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
Te lange blootstelling via inademing <strong>van</strong> geformuleerd polyol (A-component) kan irritatie <strong>van</strong> de luchtwegen veroorzaken, met<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
als gevolg hoesten, keelpijn of een loopneus. Blootstelling aan sommige katalysatordampen kan <strong>het</strong> zicht tijdelijk onscherp of<br />
application site, and this Workbook will also address some of the more commonly used materials.<br />
wazig maken. Raadpleeg de veiligheidsinformatiebladen (MSDS) <strong>van</strong> de betreffende chemische stoffen <strong>voor</strong> meer inormatie.<br />
This<br />
Contact<br />
Workbook<br />
met de<br />
addresses<br />
huid of ogen<br />
all<br />
kan<br />
health<br />
plaatsvinden<br />
and safety<br />
tijdens<br />
aspects<br />
<strong>het</strong><br />
of<br />
gehele<br />
the typical<br />
werk<br />
<strong>spray</strong><br />
wanneer<br />
foam<br />
de<br />
application<br />
mogelijkheid<br />
job<br />
bestaat<br />
including<br />
om<br />
initial<br />
in contact<br />
site<br />
te<br />
assessment,<br />
komen met SPF-chemicaliën<br />
occupant outreach,<br />
of zaken<br />
site preparation,<br />
die vervuild zijn<br />
SPF<br />
met<br />
chemical<br />
SPF-chemicaliën,<br />
storage and<br />
zoals<br />
handling,<br />
artikelen,<br />
SPF application,<br />
gereedschappen,<br />
trimming<br />
instrumenten<br />
and cutting,<br />
of<br />
coating<br />
persoonlijke<br />
and priming<br />
beschermingsmiddelen<br />
of the foam surface,<br />
(PPE).<br />
site<br />
Voor<br />
cleanup,<br />
de meeste<br />
spill<br />
geformuleerde<br />
response, disposal<br />
polyol<br />
of<br />
(A-component)<br />
SPF chemicals,<br />
chemicaliën<br />
and re-occupancy.<br />
kan contact met<br />
de huid of ogen met A-component (polyol) chemicaliën irritatie tot gevolg hebben en kan leiden tot sensibilisering <strong>van</strong> de huid.<br />
3.1.1 Polyolen<br />
Polyolen zijn de primaire componenten in geformuleerd polyol (A-component). Polyolen zijn polyfunctionele alcoholen met<br />
een lage dampdruk en lage toxiciteit met betrekking tot alle wegen via welke deze stoffen <strong>het</strong> lichaam binnen kunnen<br />
dringen. Ze kunnen echter de ogen, de huid en de luchtwegen irriteren wanneer de blootstelling hoog is, <strong>voor</strong>al tijdens <strong>het</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim. Polyolen reageren met PMDI (B-component) chemicaliën om polyurethaan te vormen.<br />
3.1.2 Katalysatoren<br />
Hoofdstuk 3<br />
Mogelijke blootstelling tijdens<br />
<strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
Katalysatoren bevorderen de reactie tussen geformuleerd polyol (A-component) en de PMDI (B-component), en helpen de<br />
polyurethaanschuimcellen bij <strong>het</strong> ontwikkelen <strong>van</strong> voldoende sterkte om hun structuur te behouden en in elkaar zakken en
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 11<br />
vervorming te <strong>voor</strong>komen; ook helpen ze bij <strong>het</strong> completeren <strong>van</strong> de reactie: de uitharding <strong>van</strong> <strong>het</strong> gespoten schuim. De<br />
meeste katalysatoren die in SPF gebruikt worden, vinden hun basis in amines, terwijl sommige verbindingen gebruik maken<br />
<strong>van</strong> metaalkatalysatoren.<br />
Te lange blootstelling aan lucht gedragen concentraties <strong>van</strong> amine-katalysatoren kunnen de luchtwegen, de huid en de ogen<br />
irriteren. Inademing kan een omkeerbaar effect tot gevolg hebben dat zich uit als een ‘blauwe waas’ <strong>voor</strong> de ogen. Wanneer de<br />
blootstelling wordt beëindigd, keert <strong>het</strong> zicht geleidelijk terug. Wanneer dit binnen een paar uur niet <strong>het</strong> geval is, dient u een arts<br />
te raadplegen. Amines worden verkregen uit ammoniak en zijn vaak herkenbaar aan hun typische ammoniak/visachtige geur.<br />
Metaalkatalysatoren kunnen, indien aanwezig, opgenomen worden via de huid, met hoofdpijn en/of misselijkheid als<br />
gevolg. Deze verbindingen kunnen ook de ogen, de huid en de luchtwegen irriteren. Langdurig contact met de huid kan<br />
huidaandoeningen tot gevolg hebben. Veel metaalkatalysatoren die toegepast worden in geformuleerd polyol (A-component)<br />
hebben geen grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling.<br />
3.1.3 Schuimmiddelen<br />
Voor geformuleerd polyol (A-component) kan gebruik gemaakt worden <strong>van</strong> chemische (reactieve) schuimmiddelen, fysische<br />
schuimmiddelen, of een combinatie <strong>van</strong> beide soorten schuimmiddelen.<br />
Een chemisch schuimmiddel reageert met een andere stof om een gas te vormen. Water wordt in een formule vaak toegepast<br />
als een chemisch schuimmiddel. Het reageert met PMDI om kooldioxide te vormen.<br />
Fysische schuimmiddelen worden verdampt door de hitte <strong>van</strong> de polyurethaanreactie. Fluorkoolwaterstoffen (HFC’s) worden<br />
vaak gebruikt als fysisch schuimmiddel. HFC kan in contact met huid en ogen irritatie veroorzaken. Te lange blootstelling aan<br />
lucht gedragen concentraties <strong>van</strong> HFC kunnen de luchtwegen irriteren of <strong>het</strong> centrale zenuwstelsel aantasten, en in sommige<br />
gevallen een onregelmatige hartslag veroorzaken.<br />
Hoofdstuk 3<br />
Mogelijke blootstelling tijdens<br />
<strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
Als grote hoeveelheden schuimmiddelen in een afgesloten ruimte worden vrijgegeven, kan dit zuurstof verdringen waardoor<br />
een zuurstofarme en gevaarlijke atmosfeer ontstaat. Omdat schuimmiddelen echter slechts een klein percentage SPF<br />
bevatten, ligt <strong>het</strong> niet <strong>voor</strong> de hand dat een zuurstofarme atmosfeer ontstaat.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 12<br />
3.1.4 Vlamvertragers<br />
Vlamvertragers veranderen de eigenschappen <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuim en zorgen <strong>voor</strong> een grotere brandwerendheid <strong>van</strong> <strong>het</strong> uitgeharde schuim.<br />
Te lange chemische blootstelling aan vlamvertragers kan de luchtwegen irriteren en rechtstreeks contact met vlamvertragers<br />
kan de ogen en huid irriteren. Er zijn vlamvertragers in verschillende klassen en met verschillende toxicologische profielen,<br />
zodat u altijd <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) dient te raadplegen.<br />
3.1.5 Oppervlakte-actieve stoffen<br />
Oppervlakte-actieve stoffen omvatten siliconen polymeren die normaal gesproken een lage toxiciteit hebben met betrekking tot alle<br />
wegen via welke deze stoffen <strong>het</strong> lichaam binnen kunnen dringen. Sommige oppervlakte-actieve stoffen kunnen lichte irritaties aan de<br />
ogen, de huid en de luchtwegen veroorzaken. Voor deze stoffen zijn geen grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling vastgesteld.<br />
3.2 PMDI (B-component)<br />
PMDI (B-component) is reactief en reacties kunnen zich <strong>voor</strong>doen na onjuiste menging met water, zuren, anorganische<br />
basische stoffen (zoals natriumhydroxide), ammoniak, metaalzouten, oxideringsmiddelen (zoals bleek en chloor) of polyolen.<br />
Te lange blootstelling via inademing kan veroorzaken:<br />
> > irritatie <strong>van</strong> neus, keel en longen, met als gevolg een loopneus, keelpijn, hoesten, benauwdheid op de borst,<br />
kortademigheid, en<br />
> > sensibilisering <strong>van</strong> de luchtwegen, met symptomen als benauwdheid, kortademigheid, hoesten en/of een<br />
piepende ademhaling.<br />
Hoofdstuk 3<br />
Mogelijke blootstelling tijdens<br />
<strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
Sensibilisering <strong>voor</strong> PMDI (B-component) houdt een allergische reactie in, waarbij een persoon gevoeliger wordt <strong>voor</strong><br />
blootstelling aan steeds lagere concentraties <strong>van</strong> een bepaalde chemische stof, zelfs lager dan de concentraties die <strong>voor</strong> de<br />
meeste mensen als veilig gelden. Let erop dat vroegtijdige herkenning <strong>van</strong> sensibilisering en de onmiddellijke en afdoende<br />
eliminatie <strong>van</strong> blootstelling essentieel is om <strong>het</strong> risico <strong>van</strong> langetermijnproblemen met de luchtwegen <strong>voor</strong> werknemers die
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 13<br />
overgevoelig zijn geraakt te minimaliseren. Personen die gesensibiliseerd zijn <strong>voor</strong> SPF-chemicaliën dienen ander<br />
werk aangeboden te krijgen dan de taken waarbij blootstelling aan SPF-chemicaliën mogelijk is.<br />
PMDI (B-component) chemicaliën hebben een muffe geur, maar <strong>van</strong>wege de relatief hoge geurdrempel kunnen de meeste<br />
mensen PMDI (B-component) chemicaliën niet waarnemen wanneer deze in toegestane concentraties – met betrekking tot de<br />
<strong>van</strong> toepassing zijnde grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling – aanwezig zijn. In de praktijk kunt u er<strong>van</strong> uitgaan<br />
dat wanneer u PMDI kunt ruiken (muffe geur), u waarschijnlijk de grenswaarden <strong>voor</strong> blootstelling hebt<br />
overschreden. Wanneer tijdens <strong>het</strong> werk een muffe geur te ruiken is, dient u de werkomgeving te verlaten en de technische<br />
maatregelen en persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) te controleren om een te hoge blootstelling te <strong>voor</strong>komen. Voor<br />
meer informatie over de precieze grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling <strong>voor</strong> PMDI refereren wij naar Bijlage A.<br />
Contact met de huid of ogen kan plaatsvinden tijdens de applicatie, wanneer de mogelijkheid bestaat om in contact te komen<br />
met PMDI (B-component) chemicaliën of zaken die vervuild zijn met PMDI (B-component) chemicaliën, zoals artikelen,<br />
gereedschappen, instrumenten of persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE). Contact met de huid kan 1) irritatie en<br />
2) sensibilisering (een allergische reactie) tot gevolg hebben. Symptomen kunnen onder andere zijn: roodheid, jeuk, zwelling<br />
en uitslag. Contact met de huid kan ook leiden tot sensibilisering <strong>van</strong> de luchtwegen (astma). Contact met de ogen kan zich<br />
uiten in roodheid <strong>van</strong> de ogen of tranende, prikkende of gezwollen ogen.<br />
3.3 Coatings, primers en organische oplosmiddelen<br />
Diverse coatings kunnen in schuimtoepassingen gebruikt worden om <strong>het</strong> polyurethaanschuim te beschermen tegen fysieke schade<br />
of blootstelling aan ultraviolette (UV) straling. Voorbeelden zijn materialen op basis <strong>van</strong> acryl, butyl, siliconen, polyureum en<br />
polyurethaan. Veel dak-coatings bevatten organische oplosmiddelen zoals tolueen, petroleumdestillaten, xyleen, methylethylketon,<br />
nafta bestemd <strong>voor</strong> vernis- en verffabrikanten (VM&P-nafta) en n-butylacetaat. Daarbij kunnen oplosmiddelen gebruikt worden om<br />
<strong>het</strong> oppervlak waar <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim op aangebracht wordt <strong>voor</strong> te behandelen, of na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> te reinigen.<br />
Hoofdstuk 3<br />
Mogelijke blootstelling tijdens<br />
<strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
Contact tussen de huid en organische oplosmiddelen kunnen ontvetting en uitdroging veroorzaken of barstjes in de huid.<br />
Verschillende organische oplosmiddelen worden gemakkelijk door de huid opgenomen en kunnen ook ingeademd worden. Een<br />
te hoge blootstelling aan organische oplosmiddelen kan hoofdpijn en misselijkheid veroorzaken, en een zeer hoge blootstelling
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 14<br />
braken, soms zelfs gevolgd door bewusteloosheid. Raadpleeg <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) <strong>voor</strong> specifieke informatie met<br />
betrekking tot de coatings, primers en oplosmiddelen waar u mee werkt.<br />
3.4 Stof<br />
Stof kan zich gedurende alle stadia <strong>van</strong> <strong>het</strong> bouwproces <strong>voor</strong>doen. Zorg er<strong>voor</strong> dat stof gedurende <strong>het</strong> gehele bouwproject<br />
netjes opgeruimd wordt. Naast de ademhalingsmoeilijkheden die kunnen optreden bij blootstelling aan stofdeeltjes in de<br />
lucht, kan veel stof ook beperkt zicht en gevaar om uit te glijden opleveren.<br />
Bekijk zorgvuldig de noodzaak <strong>voor</strong> <strong>het</strong> dragen <strong>van</strong> geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) tijdens <strong>het</strong> werken met<br />
SPF-chemicaliën indien er mogelijk blootstelling aan stof plaatsvindt na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim en <strong>voor</strong>dat <strong>het</strong><br />
schuim volledig is uitgehard. Deze omvatten <strong>voor</strong>al ademhalingsbescherming om te <strong>voor</strong>komen dat de stof ingeademd wordt,<br />
beschermende kleding en handschoenen om <strong>het</strong> risico <strong>van</strong> contact met de huid te verkleinen, en oog- en gezichtsbescherming<br />
om <strong>het</strong> risico op contact met de ogen te verminderen. Hoewel SPF normaal gesproken binnen één uur na <strong>aanbrengen</strong> al<br />
<strong>voor</strong> 90% is uitgehard en minimaal 90% <strong>van</strong> zijn optimale fysieke eigenschappen heeft bereikt, kan <strong>het</strong>, afhankelijk <strong>van</strong> de<br />
omgevingstemperatuur, nog eens tussen de 23 en 72 uur duren <strong>voor</strong>dat <strong>het</strong> schuim volledig is uitgehard. Raadpleeg <strong>het</strong><br />
veiligheidsinformatieblad (MSDS) <strong>voor</strong> specifieke informatie met betrekking tot de SPF-chemicaliën waar u mee werkt.<br />
3.5 Heringebruikneming<br />
Heringebruikneming door bewoners en gebruikers zonder dat persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) nodig zijn is mogelijk na<br />
een bepaalde tijd nadat <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim is aangebracht. Deze tijd <strong>voor</strong> heringebruikneming hangt af <strong>van</strong> diverse factoren, zoals de<br />
vorming <strong>van</strong> <strong>het</strong> systeem, de mate <strong>van</strong> ventilatie, de afmetingen <strong>van</strong> de besloten ruimte en de hoeveelheid schuim die is aangebracht.<br />
Hoofdstuk 3<br />
Mogelijke blootstelling tijdens<br />
<strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
Bij toepassingen buitenshuis kan <strong>het</strong> terrein binnen enkele minuten na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim alweer betreden<br />
worden; binnenshuis is dit zeer afhankelijk <strong>van</strong> de aanwezige ventilatie. Over <strong>het</strong> algemeen wordt bij toepassingen binnenshuis<br />
24 uur aangehouden <strong>voor</strong>dat heringebruikneming kan plaatsvinden. Extra tijd zal waarschijnlijk nodig zijn <strong>voor</strong> zeer kleine of<br />
besloten ruimtes zonder ventilatie. Neem contact op met uw leverancier <strong>voor</strong> de richtlijnen <strong>voor</strong> heringebruikneming.
Hoofdstuk 4<br />
Pagina 15<br />
Communicatie over gevaren<br />
Europese normen met betrekking tot de communicatie over gevaren zijn ontwikkeld om werknemers te informeren over<br />
de aard en de gevaren <strong>van</strong> alle chemicaliën die in de werkomgeving gebruikt worden en de beschermende maatregelen<br />
die worden aanbevolen. De Europese Richtlijn 89/391/EEG omvat algemene principes met betrekking tot de preventie <strong>van</strong><br />
arbeidsrisico’s, de bescherming <strong>van</strong> gezondheid en veiligheid, <strong>het</strong> bieden <strong>van</strong> heldere informatie en <strong>het</strong> elimineren <strong>van</strong> risicoen<br />
ongevalfactoren in de werkomgeving<br />
Extra richtlijnen met betrekking tot Product Stewardship in verband met Communicatie over gevaren worden geboden in<br />
Bijlage C-1 <strong>van</strong> dit <strong>werkboek</strong>.<br />
4.1 Stickers en andere waarschuwingsvormen<br />
Volgens de Europese richtlijnen dienen containers met chemische stoffen <strong>voor</strong>zien te zijn <strong>van</strong> een etiket, waarbij de<br />
informatie op <strong>het</strong> etiket goed leesbaar en duidelijk zichtbaar moet zijn. Op chemische etiketten wordt de inhoud <strong>van</strong> de<br />
container die op de werkplek wordt gebruikt, beschreven. Daarnaast biedt <strong>het</strong> etiket informatie over de toxicologische,<br />
chemische en fysische eigenschappen <strong>van</strong> de chemische stof. Volgens goed gebruik blijft <strong>het</strong> oorspronkelijke etiket <strong>van</strong> de<br />
fabrikant behouden. Wanneer chemische stoffen naar een blanco container worden overgebracht, dienen deze containers<br />
volgens de Europese richtlijnen ook <strong>voor</strong>zien te worden <strong>van</strong> de vereiste informatie, behalve wanneer de overgehevelde stof<br />
direct door de persoon die de stof heeft overgeheveld gebruikt gaat worden.<br />
Op dit moment bestaan er twee verschillende Europese etiketteer-richtlijnen naast elkaar. Richtlijn 67/548/EEG en 1999/45/<br />
EG hebben betrekking op pictogrammen, risico- en veiligheidszinnen (R-zinnen en S-zinnen). Dit zijn de klassieke Europese<br />
richtlijnen die per 1 juni 2015 uitgefaseerd zijn.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 16<br />
Parallel aan deze richtlijn is de nieuwe CLP-verordening (Indeling, Etikettering en Verpakking <strong>van</strong> stoffen en mengsels), (EG)<br />
nr. 1272/2008, gecreëerd om een Globally Harmonized System (GHS), zoals bevorderd door de VN, mogelijk te maken. De<br />
CLP bepaalt nieuwe gevarenpictogrammen, signaalwoorden, en gevarenaanduidingen en <strong>voor</strong>zorgsmaatregelen (H-zinnen en<br />
P-zinnen).<br />
Stoffen:<br />
Figuur 1: PMDI (B-component) is volgens<br />
deze verordening een stof en moet<br />
dienovereenkomstig geëtiketteerd worden<br />
Sinds 1 december 2010 dienen etiketten <strong>voor</strong> stoffen ontworpen te worden volgens de CLP (Verordening (EG) nr. 1272/2008).<br />
Een <strong>voor</strong>beeld is te zien in Figuur 1.<br />
Mengsels:<br />
In de huidige overgangsfase kunnen mengsels ofwel geëtiketteerd worden volgens de klassieke Europese richtlijnen 67/548/<br />
EEG of 1999/45/EG, of volgens de nieuwe CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008. De overgangsfase loopt tot 1 juni 2015; na<br />
deze datum wordt alleen de CLP-etikettering geaccepteerd. Een <strong>voor</strong>beeld <strong>van</strong> de klassieke Europese richtlijn wordt getoond<br />
in Figuur 2.<br />
4.2 Veiligheidsinformatieblad (MSDS)<br />
Figuur 2: Geformuleerd polyol (Acomponent)<br />
is een mengsel en kan daarom<br />
overeenkomst de klassieke richtlijnen of de<br />
nieuwe verordening geëtiketteerd worden<br />
Hoofdstuk 4<br />
Communicatie over gevaren<br />
Van elke fabrikant of importeur <strong>van</strong> chemicaliën wordt geëist dat deze <strong>voor</strong> elke gevaarlijke chemische stof die geproduceerd<br />
of geïmporteerd wordt, een veiligheidsinformatieblad (MSDS) verkrijgt of ontwikkelt. Medewerkers dienen er<strong>voor</strong> te zorgen<br />
dat er <strong>voor</strong> elke gevaarlijke stof die ze gebruiken een veiligheidsinformatieblad (MSDS) op de werkplek aanwezig is. Indien er<br />
<strong>voor</strong> een chemische stof die op uw werkplek gebruikt wordt, geen veiligheidsinformatieblad aanwezig is, dient u contact op te<br />
nemen met de fabrikant.<br />
Een veiligheidsinformatieblad (MSDS) wordt vervaardigd volgens de richtlijnen uiteengezet in Bijlage II <strong>van</strong> de Europese<br />
Verordening (EG) nr. 1907/2006. Deze verordening beschrijft welke informatie een veiligheidsinformatieblad dient te bevatten.<br />
Risico- en veiligheidszinnen of gevarenaanduidingen en <strong>voor</strong>zorgsmaatregelen staan hier ook in. Het veiligheidsinformatieblad<br />
(MSDS) <strong>voor</strong> mengsels wordt op dezelfde wijze behandeld als <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad <strong>voor</strong> stoffen.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 17<br />
Dit betekent dat tussen 1 december 2010 en 1 juni 2015 <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) informatie zal bevatten<br />
zoals bepaald in Richtlijn 67/548/EEG of 1999/45/EG en de Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP). Na 1 juni 2015 zal <strong>het</strong><br />
veiligheidsinformatieblad (MSDS) alleen de informatie bepaald door CLP bevatten.<br />
Voordat u een SPF-product gaat gebruiken, dient u <strong>het</strong> volledige veiligheidsinformatieblad (MSDS) <strong>voor</strong> dat product gelezen<br />
en begrepen te hebben. Het veiligheidsinformatieblad (MSDS) bevat belangrijke informatie over <strong>het</strong> product, onder andere<br />
de onderdelen <strong>van</strong> de chemische stof en de concentraties (bij benadering), de geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen<br />
(PPE) <strong>voor</strong> <strong>het</strong> werk, informatie over <strong>het</strong> omgaan met accidentele uitstoot, en informatie over opslag, behandeling, transport<br />
en verwijdering.<br />
Omdat deze documenten zo belangrijk zijn, dient u ze op een gemakkelijk toegankelijke plaats te bewaren. Zorg er altijd<br />
<strong>voor</strong> dat er <strong>van</strong> alle veiligheidsinformatiebladen (MSDS) een schoon exemplaar in een duidelijk aangegeven map zit;<br />
zo is alle informatie altijd meteen beschikbaar. Veel opdrachtnemers stellen <strong>het</strong> op prijs als er reserve-exemplaren <strong>van</strong><br />
veiligheidsinformatiebladen (MSDS) aanwezig zijn zodat hulpverleners in noodgevallen of incidenten de informatie meteen<br />
kunnen inzien. Een ander goed gebruik is om, <strong>voor</strong>dat men aan <strong>het</strong> werk gaat, alle medewerkers op de SPF werkplek te<br />
wijzen op de locatie <strong>van</strong> de map met veiligheidsinformatiebladen (de MSDS-map).<br />
Extra richtlijnen met betrekking tot Product Stewardship in verband met Communicatie over gevaren worden geboden in<br />
Bijlage C-1 <strong>van</strong> dit <strong>werkboek</strong>.<br />
4.3 Training en informatie <strong>voor</strong> medewerkers<br />
Hoofdstuk 4<br />
Communicatie over gevaren<br />
De Europese <strong>Arbo</strong> Kaderrichtlijn (89/391/EEC), officieel genaamd ‘Veiligheid en gezondheid bij <strong>het</strong> gebruik door<br />
werknemers <strong>van</strong> arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats’ is opgesteld om de algemene principes <strong>voor</strong> de bescherming <strong>van</strong><br />
de arbeidsomstandigheden <strong>van</strong> de medewerkers uiteen te zetten. Binnen dit kader zijn werkgevers verplicht om de juiste<br />
maatregelen te nemen zodat werknemers de benodigde informatie met betrekking tot veiligheids- en gezondheidsrisico’s en<br />
de beschermende en preventieve maatregelen en handelingen. De nationale wetgeving en de praktijk bepalen hoe training<br />
gegeven dient te worden en informatie overgedragen. Raadpleeg uw nationale wet- en regelgeving <strong>voor</strong> meer informatie.
Hoofdstuk 5<br />
Pagina 18<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Het volgende onderdeel <strong>van</strong> dit document belicht goede werkmethoden en geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen<br />
(PPE) die er samen <strong>voor</strong> moeten zorgen dat inademing <strong>van</strong> SPF-chemicaliën en contact met huid en ogen door vaklieden,<br />
assistenten, gebruikers en personeel in de omgeving wordt <strong>voor</strong>komen.<br />
De bescherming <strong>van</strong> de gezondheid en veiligheid <strong>van</strong> werknemers wordt bewaakt door verschillende Europese richtlijnen.<br />
Onder deze richtlijnen evalueren de werkgevers alle risico’s en gevaren waaraan hun medewerkers worden blootgesteld<br />
of blootgesteld kunnen worden en bieden preventieve en beschermende maatregelen om dergelijke risico’s te vermijden.<br />
Werken die plaatsvinden in tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, zoals bij SPF gebruikelijk is, worden specifiek bewaakt door<br />
Richtlijn 92/57/EEG ‘Implementatie <strong>van</strong> minimum<strong>voor</strong>schriften inzake veiligheid en gezondheid <strong>voor</strong> tijdelijke en<br />
mobiele bouwplaatsen’.<br />
In dit document wordt er<strong>van</strong> uitgegaan dat de bouwplaats volledig voldoet aan de eisen <strong>van</strong> deze Richtlijn. Advies en tips<br />
<strong>voor</strong> de bescherming en veiligheid <strong>van</strong> SPF-vaklieden worden hieronder gegeven. Het doel hier<strong>van</strong> is om werkgevers en<br />
werknemers te helpen bij <strong>het</strong> verkrijgen <strong>van</strong> een maximaal beschermings- en preventieniveau.<br />
De <strong>verantwoord</strong>elijkheid <strong>voor</strong> de uitvoering <strong>van</strong> alle wettelijk bindende eisen die in de Europese en Nationale wetgevingen<br />
zijn vastgelegd, rust bij de werkgevers.<br />
5.1 Werkmethoden<br />
Goede werkmethoden zijn <strong>van</strong> groot belang <strong>voor</strong> de veiligheid in elke werkomgeving. De volgende onderwerpen dienen met<br />
de medewerkers overlegd te worden. Ze hebben betrekking op <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim en betreffen vaklieden,<br />
assistenten en overige werklieden die zich in de buurt <strong>van</strong> <strong>het</strong> werkgebied bevinden.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 19<br />
Een algemene risico-preventieregel is dat er geen voedingsmiddelen op <strong>het</strong> werkterrein bewaard, bereid of genuttigd mogen<br />
worden. Deze regel geldt ook in een omgeving waar SPF-chemicaliën behandeld en/of gebruikt worden. Ook is <strong>het</strong> verboden<br />
om in de buurt <strong>van</strong> chemicaliën te roken.<br />
5.1.1 Voorbereiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> terrein<br />
De volgende factoren dienen in acht genomen te worden <strong>voor</strong>dat SPF aangebracht wordt:<br />
> > Gaat <strong>het</strong> werk plaatsvinden in een gebouw dat gebruikt wordt of dat in aanbouw is?<br />
> > Zal <strong>het</strong> gebouw ontruimd worden?<br />
> > Zijn er ook andere mensen aan <strong>het</strong> werk wanneer <strong>het</strong> schuim aangebracht wordt?<br />
> > Wordt <strong>het</strong> schuim binnen of buiten aangebracht?<br />
> > Hoe groot is <strong>het</strong> werkgebied? Is <strong>het</strong> een grote open ruimte, of een vliering of kruipruimte met beperkte ventilatie?<br />
Verwarmings-, ventilatie- of airconditioning-systemen (VVAC-systemen), dienen tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> primers, <strong>spray</strong>polyurethaanschuim<br />
en coatings uitgeschakeld te worden om aanzuiging <strong>van</strong> stof, aerosol en/of dampen naar binnenruimten<br />
te <strong>voor</strong>komen. Voorkom <strong>het</strong> binnendringen <strong>van</strong> stof en deeltjes door de luchtopeningen <strong>van</strong> de VVAC-systemen, na<br />
uitschakeling, met plastic af te plakken. Laat dit plastic na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim enige tijd zitten – bij<br />
<strong>voor</strong>keur 24 uur of langer; dit is <strong>voor</strong>al <strong>van</strong> belang na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> coatings; wacht tot de coating volledig is uitgehard<br />
en geen dampen meer afgeeft.<br />
Het VVAC-systeem mag pas weer opgestart worden nadat er voldoende tijd overheen is gegaan en de plastic afplakking is verwijderd.<br />
Neem de volgende punten in overweging wanneer een terrein wordt <strong>voor</strong>bereid <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF:<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
> > Als niet <strong>het</strong> gehele gebouw wordt ontruimd, kijk dan in hoeverre de SPF-chemicaliën naar de andere verdiepingen<br />
kunnen doordringen. Overleg met de beheerders <strong>van</strong> <strong>het</strong> gebouw of de andere aannemers welke verdiepingen in<br />
gebruik zullen zijn.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 20<br />
> > Als <strong>het</strong> een in aanbouw zijnd gebouw betreft, overleg dan met de terreinbeheerder en de veiligheidscoördinator<br />
welke risico’s er zijn met betrekking tot andere werkzaamheden; bepaal een veiligheidszone rond <strong>het</strong> werkgebied<br />
om werknemers in de omgeving te beschermen. Een veilige afstand tussen <strong>het</strong> werkgebied en werknemers in<br />
de omgeving hangt af <strong>van</strong> een aantal factoren, waaronder, onder andere, de hoeveelheid SPF die aangebracht<br />
wordt, <strong>het</strong> oppervlak waarop dit gebeurt,en de luchtverplaatsing.<br />
> > Geef duidelijk aan in welk gebied beperkte toegang geldt.<br />
> > Bepaal <strong>voor</strong> de werkzaamheden beginnen waar de persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) aangetrokken en<br />
uitgedaan kunnen worden.<br />
> > Bepaal <strong>voor</strong>af de kans op schade door te veel <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim. Zorg <strong>voor</strong> een noodplan in geval<br />
<strong>van</strong> schade aan de omgeving door <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim. Zorg er<strong>voor</strong> dat alle medewerkers preventieve maatregelen<br />
nemen om te veel <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim te <strong>voor</strong>komen.<br />
> > Maak <strong>voor</strong>af een lijst <strong>van</strong> oppervlakken (zoals ramen, deuren, apparatuur, buitenwanden) die door <strong>het</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim beschadigd zouden kunnen raken.<br />
> > Neem bij buitenwerkzaamheden de windrichting in ogenschouw <strong>voor</strong>dat <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim<br />
aan<strong>van</strong>gt. Als <strong>het</strong> werk zich over verschillende dagen uitstrekt, houd er dan rekening mee dat de windrichting kan<br />
veranderen en dat <strong>het</strong> werkgebied dienovereenkomstig aangepast kan worden. Gebruik bij wind een windscherm.<br />
> > Breng geen <strong>spray</strong>-schuim of coatings aan als de windkracht te hoog is. Windsnelheden of windvlagen met een<br />
snelheid hoger dan 30 km/u zullen een gecontroleerde aanbrenging vermoeilijken.<br />
Een samenvatting <strong>van</strong> Product Stewardship met betrekking tot Goed werken in de praktijk in verband met <strong>het</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF-chemicaliën, binnen en buiten, wordt geboden in Bijlage C-2 <strong>van</strong> dit <strong>werkboek</strong>.<br />
5.1.2 Handreikingen <strong>voor</strong> gebruikers<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
De vaklieden en hun assistenten die SPF gaan <strong>aanbrengen</strong>, krijgen professionele training met betrekking tot de gevaren<br />
die <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim met zich meebrengt. Gebruikers <strong>van</strong> een gebouw zijn niet altijd bekend met de
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 21<br />
mogelijke gezondheidsgevaren <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim of de veiligheidsmaatregelen die nodig zijn om risico’s<br />
te minimaliseren. Het <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF kan gepaard gaan met blootstelling aan diverse chemicaliën, waaronder de<br />
ingrediënten <strong>van</strong> SPF, coatings en oplosmiddelen. Zorg er<strong>voor</strong> dat alle mogelijke blootstellingen in kaart zijn gebracht <strong>voor</strong>dat<br />
u handreikingen <strong>voor</strong> gebruikers opstelt.<br />
Vaklieden en ander personeel kunnen de gebruikers <strong>van</strong> een gebouw informeren over de mogelijke gevaren <strong>voor</strong> de<br />
gezondheid die er zijn tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF en de manieren waarop zij zich tegen deze gevaren kunnen<br />
beschermen. In Bijlage B vindt u een <strong>voor</strong>beeld-checklist met informatie die u zou kunnen geven aan eigenaren,<br />
aangewezen personen of gebruikers. Hoewel er dankzij de natuurlijke ventilatie bij toepassingen buitenshuis minder gevaar<br />
is met betrekking tot inademing <strong>van</strong> SPF-chemicaliën dan bij toepassingen binnenshuis, doen opdrachtnemers er goed aan<br />
om deze checklist als leidraad te gebruiken bij <strong>het</strong> informeren <strong>van</strong> gebruikers. In openbare of bedrijfsgebouwen zou de<br />
opdrachtnemer er<strong>voor</strong> kunnen kiezen om de eigenaren en aangewezen personen <strong>van</strong> een gebouw handreikingen te bieden,<br />
alsook individuele huurders.<br />
Soms komt <strong>het</strong> <strong>voor</strong> dat een eigenaar of aangewezen persoon <strong>het</strong> werkgebied wil betreden <strong>voor</strong>dat <strong>het</strong> gebouw vrijgegeven<br />
wordt, bij<strong>voor</strong>beeld om <strong>het</strong> werk te inspecteren. Er kunnen persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) nodig zijn om <strong>het</strong><br />
werkgebied te betreden, ook wanneer de persoon in kwestie niet direct betrokken is bij <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF-chemicaliën.<br />
Om blootstelling te vermijden, kunt u ook overwegen om <strong>het</strong> proces <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim of inspectie<br />
<strong>van</strong> de status <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk op een alternatieve wijze door de eigenaar of de aangewezen persoon te laten beoordelen,<br />
bij<strong>voor</strong>beeld door <strong>het</strong> bekijken <strong>van</strong> foto’s of videofilms.<br />
5.1.3 Opslag en behandeling chemische stoffen<br />
Het is belangrijk dat SPF-chemicaliën <strong>voor</strong> en tijdens gebruik op de juiste wijze op de bouwplaats opgeslagen worden.<br />
Onjuiste opslag kan onbruikbaarheid <strong>van</strong> de materialen tot gevolg hebben. Daarnaast kan er brand- en/of explosiegevaar<br />
ontstaan. Ook is <strong>het</strong> belangrijk om materialen die niet gecombineerd mogen worden, afzonderlijk op te slaan.<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Sla containers ter bescherming op in een koele, afgesloten omgeving, buiten direct zonlicht en buiten bereik <strong>van</strong> overmatige<br />
warmte. Raadpleeg de aanwijzingen <strong>van</strong> de fabrikant <strong>voor</strong> de temperatuurlimieten <strong>voor</strong> opslag <strong>van</strong> de vaten. Normaal
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 22<br />
gesproken wordt een temperatuur tussen de 10 ºC en 25 ºC aangehouden. Zorg <strong>voor</strong> een goede ventilatie in de opslagruimte<br />
en de totale afwezigheid <strong>van</strong> ontstekingsbronnen.<br />
Vaten met PMDI (B-component) dienen op grote afstand <strong>van</strong> water, zuren, logen, alcoholen en sterk oxiderende en reduceermiddelen<br />
opgeslagen te worden. De meeste sterke reduceermiddelen zijn ook corrosief. Raadpleeg de veiligheidsinformatiebladen (MSDS) en<br />
productetiketten. Te allen tijde dient contact tussen PMDI (B-component) en deze stoffen vermeden te worden.<br />
Naast <strong>het</strong> uit de buurt houden <strong>van</strong> onverenigbare materialen, is <strong>het</strong> belangrijk om er<strong>voor</strong> te zorgen dat de containers met PMDI<br />
(B-component) dichtblijven, om de inhoud te beschermen tegen vocht en rechtstreeks contact met water. Als er water bij komt,<br />
kan <strong>het</strong> vat scheuren of exploderen omdat water langzaam reageert met PMDI (B-component) en dan kooldioxide vormt.<br />
Vaten met geformuleerd polyol (A-component) dienen op grote afstand <strong>van</strong> zuren, logen en sterk oxiderende en<br />
reduceermiddelen opgeslagen te worden om contact te vermijden. Wanneer een vat met geformuleerd polyol (A-component)<br />
wordt geopend, kan <strong>het</strong> beste eerst de stop bovenop <strong>het</strong> vat langzaam geopend worden om zodoende de opgebouwde<br />
druk te laten ontsnappen, waarna <strong>het</strong> vat veilig geopend kan worden. Wanneer een vat met behulp <strong>van</strong> bij<strong>voor</strong>beeld een<br />
verwarmingsdeken opgewarmd wordt, kunt u door deze stop los te draaien <strong>het</strong> overtollige gas laten ontsnappen. Steek een<br />
temperatuursensor in <strong>het</strong> materiaal om de temperatuur <strong>van</strong> <strong>het</strong> materiaal te controleren en oververhitting te <strong>voor</strong>komen. Met<br />
een mixer kunnen de stoffen <strong>voor</strong>zichtig gemengd worden om er<strong>voor</strong> te zorgen dat de warmte zich gelijkmatig verspreidt.<br />
Wees heel <strong>voor</strong>zichtig met <strong>het</strong> erin steken en <strong>het</strong> eruit halen <strong>van</strong> de mixer, zodat u geen mengsel morst. Raadpleeg <strong>het</strong><br />
technische informatieblad <strong>van</strong> de fabrikant <strong>voor</strong> een indicatie <strong>van</strong> de maximale opslagtemperatuur.<br />
Vaten of containers met coating of primer met oplosmiddelen kunnen een etiket hebben met de vermelding ‘Ontvlambaar’ of<br />
‘Brandbaar’. Raadpleeg de veiligheidsinformatiebladen (MSDS) <strong>van</strong> de betreffende chemische stoffen <strong>voor</strong> de juiste opslagaanwijzingen.<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Medewerkers die containers met geformuleerd polyol (A-component) of PMDI (B-component) chemicaliën hanteren<br />
dienen geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) te dragen om mogelijke risico’s <strong>van</strong> blootstelling aan SPFchemicaliën<br />
door middel <strong>van</strong> inademing of contact met huid of ogen te minimaliseren. Afhankelijk <strong>van</strong> de taak kan dit<br />
chemicaliënbestendige handschoenen of kleding of oogbescherming zijn. Indien er gevaar <strong>van</strong> inademing <strong>van</strong> SPFchemicaliën<br />
bestaat, kan ademhalingsbescherming nodig zijn.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 23<br />
Extra richtlijnen met betrekking tot Product Stewardship in verband met Opslag en behandeling <strong>van</strong> chemische stoffen<br />
worden geboden in Bijlage C-3 <strong>van</strong> dit <strong>werkboek</strong>.<br />
5.1.4 Het <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
Tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF kunnen de vaklieden en hun assistenten <strong>het</strong> mogelijke risico <strong>van</strong> blootstelling aan SPFchemicaliën<br />
<strong>voor</strong> gebruikers en collega’s die op de werkplek aanwezig zijn, aanzienlijk verminderen. Het werkgebied dient<br />
naar behoren afgesloten te zijn <strong>voor</strong> iedereen behalve <strong>het</strong> personeel dat uit hoofde <strong>van</strong> de <strong>verantwoord</strong>elijkheden die hun<br />
werk met zich meebrengt op de werkplek aanwezig moet zijn; zij dienen bovendien de juiste training te hebben genoten en<br />
de vereiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) te dragen.<br />
De juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) <strong>voor</strong> hogedruktoepassingen bestaan in de regel uit minimaal<br />
chemicaliënbestendige handschoenen, beschermende kleding, oog- en gezichtsbescherming en ademhalingsbescherming.<br />
De specifieke persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) kunnen variëren afhankelijk <strong>van</strong> de omstandigheden in de<br />
werkomgeving, zoals aanbrenging binnen of buiten, de hoeveelheid ventilatie, de specifieke componenten <strong>van</strong> de chemicaliën<br />
in <strong>het</strong> geformuleerd polyol (A-component) en de hoeveelheid SPF-chemicaliën die wordt aangebracht.<br />
5.1.5 Knippen en snijden<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Normaal gesproken is SPF binnen één uur na aanbrenging <strong>voor</strong> 90 % uitgehard en heeft <strong>het</strong> schuim 90 % <strong>van</strong> de optimale fysieke<br />
eigenschappen bereikt. Naarmate de exothermische reactie <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuim afneemt, hardt <strong>het</strong> minder snel uit. Het kan dan<br />
ook nog tussen de 23 en 72 uur duren <strong>voor</strong>dat <strong>het</strong> materiaal volledig is uitgehard, afhankelijk <strong>van</strong> de omgevingstemperatuur en<br />
luchtvochtigheid. Uit recente onderzoeksgegevens blijkt bovendien dat de oppervlaktereactie <strong>van</strong> SPF binnen 15 minuten al is<br />
voltooid (Lesage et al, 2007). Wanneer u dus gaat knippen en snijden door de oppervlakte <strong>van</strong> SPF, naar <strong>het</strong> binnenste <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
aangebrachte materiaal dat nog bezig is uit te harden, dient u geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) te dragen,<br />
daar blootstelling aan SPF-chemicaliën nog mogelijk is. Noodzakelijke beschermingsmiddelen (PPE) tijdens <strong>het</strong> knippen en snijden<br />
kunnen bestaan uit chemicaliënbestendige handschoenen, een overall om huid en kleding te beschermen, oogbescherming, en<br />
ademhalingsbescherming om te <strong>voor</strong>komen dat u stof en SPF-chemicaliën inademt.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 24<br />
5.1.6 Coaten en primen<br />
Chemicaliën die gebruikt worden <strong>voor</strong> coaten en primen tijdens SPF-projecten kunnen ook een mogelijke blootstelling aan<br />
chemicaliën met zich meebrengen. Over <strong>het</strong> algemeen kunnen coatings en primers organische oplosmiddelen bevatten;<br />
daarnaast kunnen ook andere chemicaliën aanwezig zijn. Sommige coatings en primers kunnen schadelijk zijn wanneer deze<br />
ingeademd worden of wanneer deze in contact komen met de huid. Raadpleeg <strong>het</strong> betreffende veiligheidsinformatieblad<br />
(MSDS) <strong>voor</strong> specifieke informatie over de inhoud en de <strong>voor</strong>zorgsmaatregelen tijdens <strong>het</strong> coaten en primen.<br />
5.1.7 Reiniging en onderhoud <strong>van</strong> de apparatuur<br />
Reinig na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuim de apparatuur en de werkomgeving grondig. Draag de juiste persoonlijke<br />
beschermingsmiddelen (PPE) wanneer u materialen reinigt die vervuild zijn met geformuleerd polyol (A-component) of PMDI<br />
(B-component) chemicaliën en wanneer u containers hanteert die A-component of B-component bevatten (bij<strong>voor</strong>beeld<br />
vaten, emmers, <strong>spray</strong>-pistolen). Maak gebruik <strong>van</strong> een stofzuiger uitgerust met een HEPA-filter (High Efficiency Particulate<br />
Air-filter); dit zal de hoeveelheid stof tijdens <strong>het</strong> reinigen verminderen.<br />
Nadat u <strong>het</strong> werkgebied hebt verlaten, kunt u de persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) uit- en afdoen in de<br />
daar<strong>voor</strong> bestemde schone zone waar geen risico is <strong>van</strong> blootstelling aan SPF-chemicaliën. Verwijder de persoonlijke<br />
beschermingsmiddelen conform de plaatselijke en nationale <strong>voor</strong>schriften die hierop <strong>van</strong> toepassing zijn. Controleer en reinig<br />
herbruikbare persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE). Als persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) beschadigd zijn, laat<br />
deze dan repareren <strong>voor</strong>dat ze opnieuw gebruikt worden of gooi ze weg en ver<strong>van</strong>g ze.<br />
Het is verstandig om een setje kleding op <strong>het</strong> werk te houden. Let erop dat leren kleding, zoals schoenen, riemen en<br />
horlogebandjes die na blootstelling aan SPF-chemicaliën vervuild zijn, niet ontsmet kunnen worden en derhalve op<br />
<strong>verantwoord</strong>e wijze afgevoerd moeten worden.<br />
5.1.8 Omgaan met morsingen<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Wanneer materiaal gemorst wordt, kan <strong>het</strong> in de grond, <strong>het</strong> grondwater of in de lucht terechtkomen. Aanbevolen wordt om<br />
een noodsetje bij de hand te hebben waarmee morsingen kunnen worden opgeruimd, met daarin absorberende materialen,
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 25<br />
zoals klei, watten of oude lappen, waarmee u schade aan <strong>het</strong> milieu kunt beperken.<br />
Een schone werkplek <strong>voor</strong>komt struikelen, uitglijden en vallen. Omdat de chemicaliën in geformuleerd polyol (A-component) zeer<br />
glad kunnen zijn, dient u morsingen zo snel mogelijk te markeren en op te ruimen – zeker op paden en vloeren waarop gelopen<br />
wordt.<br />
Hoewel <strong>het</strong> niet vaak <strong>voor</strong>komt, kan <strong>het</strong> gebeuren dat chemicaliën <strong>van</strong> geformuleerd polyol (A-component) en PMDI<br />
(B-component) in ernstige mate gemorst worden of vrijkomen. Als dit gebeurt, is <strong>het</strong> belangrijk onmiddellijk actie te<br />
ondernemen om schade aan <strong>het</strong> milieu te beperken.<br />
Afhankelijk <strong>van</strong> plaatselijke en nationale <strong>voor</strong>schriften kan <strong>van</strong> u geëist worden dat u morsingen en emissies <strong>van</strong> <strong>spray</strong>schuim<br />
en coatingingrediënten aan de plaatselijke en/of nationale overheidsinstanties meldt. Zorg er daarom <strong>voor</strong> dat alle<br />
containers met chemicaliën goed afgesloten zijn, behalve wanneer deze daadwerkelijk in gebruik zijn.<br />
In geval <strong>van</strong> een grote morsing of emissie <strong>van</strong> PMDI (B-component) (d.w.z. meer dan een paar kilo of liter), dient u <strong>het</strong> volgende<br />
in overweging te nemen:<br />
> > Stuur alle medewerkers uit de onmiddellijke omgeving weg om onnodige blootstelling te vermijden.<br />
> > Zorg <strong>voor</strong> de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) <strong>voor</strong> degenen die betrokken zijn bij de reiniging.<br />
Persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) <strong>voor</strong> reinigingswerkers kunnen bestaan uit geschikte beschermende<br />
ademhalingsapparatuur, ondoordringbare kleding, schoeisel, oog/gezichtsbescherming en handschoenen – in<br />
overeenstemming met de veiligheids<strong>voor</strong>schriften.<br />
> > Absorbeer de PMDI (B-component) chemisch met zand, natte grond of een absorberende kleisoort (bij<strong>voor</strong>beeld<br />
vermiculiet of kattenbakstrooisel). Plaats <strong>het</strong> geabsorbeerde materiaal in vaten en neutraliseer de stof. Sluit deze vaten<br />
gedurende een bepaalde tijd niet af (normaal gesproken minimaal 48 uur, of langer als de temperatuur later is dan 10 °C).<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Definieer <strong>het</strong> afval (d.w.z. gevaarlijk of niet gevaarlijk afval) en verwijder <strong>het</strong> afval in overeenstemming met de <strong>van</strong> toepassing<br />
zijnde <strong>voor</strong>schriften.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 26<br />
Het is <strong>van</strong> <strong>het</strong> allerhoogste belang<br />
om te <strong>voor</strong>komen dat SPFchemicaliën<br />
ingeademd worden of<br />
in aanraking komen met huid of<br />
ogen.<br />
Het kan zijn dat u een grote morsing of emissie <strong>van</strong> PMDI aan een plaatselijke of nationale alarmcentrale moet melden. De<br />
boete <strong>voor</strong> een niet-melding kan zeer hoog oplopen, dus neem liever <strong>het</strong> zekere <strong>voor</strong> <strong>het</strong> onzekere.<br />
Uitgehard polyurethaanschuim voldoet niet aan de criteria <strong>van</strong> gevaarlijk afval volgens de Europese Kaderrichtlijn Afvalstoffen<br />
(nr. 2008/98/EG) en mag daarom gestort worden. Sommige stortplaatsen kunnen vragen naar <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad<br />
(MSDS) <strong>voor</strong> uitgehard polyurethaanschuim <strong>voor</strong>dat <strong>het</strong> storten wordt goedgekeurd. Op <strong>het</strong> moment dat dit document werd<br />
opgesteld, was storten een aanvaardbare optie. De regelgeving kan <strong>van</strong> land tot land verschillen; raadpleeg daarom altijd de<br />
nationale en/of plaatselijke afvalverwerkingsinstantie <strong>voor</strong>dat u afval gaat verwijderen.<br />
5.1.9 Afvoer <strong>van</strong> SPF-chemicaliën<br />
Beide chemicaliën in SPF systemen worden geclassificeerd als gevaarlijke afval en mogen alleen afgevoerd worden volgens de<br />
procedure omschreven in de Europese Kaderrichtlijn Afvalstoffen. Kleine hoeveelheden geformuleerd polyol (A-component)<br />
en PMDI (B-component) kunnen gemakkelijk omgezet worden in uitgehard polyurethaanschuim. Dit is geen gevaarlijk afval.<br />
Indien grote hoeveelheden SPF-chemicaliën afgevoerd moeten worden, neem dan contact op met de fabrikant <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
systeem en vraag naar de juiste <strong>voor</strong>schriften.<br />
Vaten met SPF-chemicaliën dienen op de juiste wijze geprepareerd, ontsmet en afgevoerd te worden, in overeenstemming<br />
met de wettelijke eisen. Het is nooit aanvaardbaar om een vat achter te laten of te verwijderen zonder dat de juiste<br />
verwijderingsprocedures in overeenstemming met de wettelijke eisen in acht worden genomen. Raadpleeg <strong>het</strong><br />
veiligheidsinformatieblad (MSDS) <strong>voor</strong> meer informatie.<br />
Draag te allen tijde de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) wanneer u omgaat met SPF-chemicaliën en de vaten<br />
die deze materialen bevatten.<br />
5.2 Bescherming <strong>van</strong> veiligheid en gezondheid<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Personeel dat werkt met SPF-chemicaliën dient de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) te dragen. Als eerste informatiebron<br />
<strong>voor</strong> gezondheid en veiligheid dient <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) <strong>van</strong> de SPF-chemicaliën. Een exemplaar <strong>van</strong> de laatste revisie
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 27<br />
hier<strong>van</strong> dient te allen tijde op de SPF-locatie aanwezig te zijn. Het is de <strong>verantwoord</strong>elijkheid <strong>van</strong> de fabrikant en/of de leverancier <strong>van</strong><br />
de chemicaliën om er<strong>voor</strong> te zorgen dat er een up-to-date exemplaar <strong>van</strong> <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) aanwezig is.<br />
Het is een goede zaak om <strong>voor</strong>afgaand aan <strong>het</strong> karwei een evaluatie <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE-evaluatie)<br />
uit te voeren.<br />
5.2.1 Evaluatie <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE)<br />
Het doel <strong>van</strong> evaluaties <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE-evaluaties) is om te bepalen welke persoonlijke<br />
beschermingsmiddelen nodig zijn <strong>voor</strong> een bepaalde klus, afhankelijk <strong>van</strong> de omstandigheden op de werkplek.<br />
Neem bij <strong>het</strong> kiezen <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) <strong>voor</strong> een karwei waarbij SPF wordt aangebracht de<br />
volgende zaken in overweging:<br />
> > Plaats <strong>van</strong> de werkzaamheden: binnenshuis of in de open lucht, vindt <strong>het</strong> werk plaats in een besloten ruimte,<br />
welke ventilatie is aanwezig, wat is de omgevingstemperatuur, hoe is de luchtvochtigheid, wat is de windrichting<br />
en -snelheid, indien <strong>van</strong> toepassing, enz.<br />
> > Risico op blootstelling via inademing of contact via ogen of huid met SPF-chemicaliën op basis <strong>van</strong> de taken die<br />
gedaan moeten worden.<br />
> > De hoeveelheid SPF-chemicaliën die wordt aangebracht en de methode die hier<strong>voor</strong> wordt gebruikt.<br />
> > Het soort werk dat wordt uitgevoerd en de verwachte mate <strong>van</strong> slijtage aan de persoonlijke<br />
beschermingsmiddelen (PPE).<br />
> > Kenmerken <strong>van</strong> de persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) die de uitvoering <strong>van</strong> de werkzaamheden kunnen<br />
hinderen, zoals handschoenen die behendigheid nadelig beïnvloeden of ademhalingsbescherming die <strong>het</strong> zicht<br />
rondom belemmeren.<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
> > Past <strong>het</strong> bij de drager. Persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) in een verkeerde maat biedt onvoldoende<br />
bescherming. Daarbij is draagcomfort belangrijk; immers, als iemand opziet tegen <strong>het</strong> dragen <strong>van</strong> persoonlijke
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 28<br />
beschermingsmiddelen (PPE) is de kans groot dat ze niet gebruikt worden.<br />
Geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) kunnen bestaan uit:<br />
> > Beschermende kleding,<br />
> > Handschoenen,<br />
> > Oog- en gezichtsbescherming,<br />
> > Ademhalingsbescherming.<br />
Figuur 3: Wegwerpoverall<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
© 3M Company 2011. Alle rechten reserveerden<br />
De effectiviteit <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) hangt af <strong>van</strong> de juiste keuze, <strong>het</strong> juiste gebruik en <strong>het</strong> juiste<br />
onderhoud. Het is <strong>van</strong> belang <strong>voor</strong> werkgevers en werknemers om te begrijpen wanneer persoonlijke beschermingsmiddelen<br />
(PPE) nodig zijn, hoe ze aan- en uitgedaan en gebruikt worden, hoe ze onderhouden worden en hoe ze afgevoerd worden.<br />
Extra richtlijnen met betrekking tot Product Stewardship in verband met Persoonlijke beschermingsmiddelen worden<br />
geboden in Bijlage C-4 <strong>van</strong> dit <strong>werkboek</strong>.<br />
5.2.1.1 Beschermende kleding<br />
Het gebruik <strong>van</strong> geschikte beschermende kleding is nodig wanneer de mogelijkheid <strong>van</strong> rechtstreeks contact met SPFchemicaliën<br />
bestaat. Geschikte beschermende kleding varieert aan de hand <strong>van</strong> mogelijke blootstelling. Vaklieden en<br />
assistenten dragen normaal gesproken een wegwerpoverall (Figuur 3) om te <strong>voor</strong>komen dat <strong>spray</strong> en nevel in aanraking<br />
komt met huid en kleding. Om de huid te beschermen dient de beschermende kleding alle huid te bedekken: er mag geen<br />
blote huid zichtbaar zijn. Wanneer geen ademhalingstoestel met kap wordt gedragen, kies dan <strong>voor</strong> een overall met een<br />
capuchon. Voor taken met spatgevaar is <strong>het</strong> beter om te kiezen <strong>voor</strong> een pak met een vloeistofdichte laag, zoals PVC.<br />
5.2.1.2 Handschoenen<br />
Handschoenen gemaakt <strong>van</strong> nitril, neopreen, butyl of PVC bieden over <strong>het</strong> algemeen voldoende bescherming tegen PMDI<br />
(B-component) materialen. Bescherming tegen PMDI wordt ook verondersteld voldoende te beschermen tegen geformuleerd
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 29<br />
polyol (A-side); raadpleeg echter altijd <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) <strong>van</strong> de fabrikant <strong>voor</strong> specifieke informatie over<br />
bescherming tegen geformuleerd polyol. Als <strong>het</strong> goed is, kunt u kiezen uit diverse maatvoeringen. Een handschoen die te groot of<br />
te klein is, kan de gebruiker onvoldoende bescherming bieden. Een stoffen handschoen met een laagje nitril, neopreen, butyl of<br />
PVC kan goede bescherming bieden aan vaklieden die SPF <strong>aanbrengen</strong>.<br />
5.2.1.3 Oog- en gezichtsbescherming<br />
Figuur 4: Chemicaliënbestendige<br />
handschoenen<br />
Een goede oogbescherming <strong>voor</strong>komt dat vloeibare SPF-chemicaliën in de ogen komen, alsook accidentele verstuivingen <strong>van</strong><br />
reagerend schuim, aerosol, dampen die tijdens <strong>het</strong> <strong>spray</strong>en kunnen ontstaan, en lucht gedragen deeltjes die rondzweven<br />
tijdens <strong>het</strong> slijpen en schuren.<br />
Het type oogbescherming hangt af <strong>van</strong> de aard <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk.<br />
Personen die vloeibare SPF-chemicaliën in open containers hanteren, kunnen hun ogen beschermen door een veiligheidsbril te dragen<br />
of een veiligheidsbril in combinatie met een masker. Het gebruik <strong>van</strong> contactlenzen wordt afgeraden. Contactlenzen verhogen <strong>het</strong><br />
risico op oogirritaties door spatten, lucht gedragen deeltjes en dampen en kunnen <strong>het</strong> uitspoelen <strong>van</strong> de ogen bemoeilijken.<br />
5.2.1.4 Ademhalingsbescherming<br />
Tijdens <strong>het</strong> werken met SPF-chemicaliën is ademhalingsbescherming nodig, tegen zowel de relatief lage grenswaarde <strong>voor</strong><br />
beroepsmatige blootstelling die geldt <strong>voor</strong> PMDI (B-component) chemicaliën als de mogelijke blootstelling aan chemicaliën <strong>van</strong><br />
geformuleerd polyol (A-component).<br />
Ook kan extra bescherming nodig zijn als de mogelijkheid <strong>van</strong> blootstelling aan meerdere chemicaliën tegelijkertijd bestaat. Het<br />
is mogelijk dat blootstelling aan één chemische stof lager is dan de grenswaarde <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling terwijl de<br />
blootstelling aan een andere stof hoger is dan de grenswaarde <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling. Administratieve maatregelen,<br />
zoals werkschema’s en werkmethoden, worden tegelijkertijd toegepast om blootstelling te minimaliseren.<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Ademhalingstoestellen zijn nodig wanneer de grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling <strong>voor</strong> luchtconcentraties nog<br />
steeds overschreden worden nadat technische en administratieve maatregelen zijn ingevoerd. Deze limieten zijn <strong>voor</strong> een aantal<br />
SPF-chemicaliën ingesteld, waaronder sommige chemicaliën die in de meeste SPF-systemen <strong>voor</strong>komen.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 30<br />
Figuur 5: Gezicht bedekkende APR met<br />
OV-cartridge (Organic Vapour Cartridge)<br />
en deeltjesfilter (P100)<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
© 3M Company 2011. Alle rechten reserveerden<br />
Maak bij <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> polyurethaanschuim buitenshuis gebruik <strong>van</strong> luchtzuiverende ademhalingstoestellen (APR). Maak<br />
gebruik <strong>van</strong> onafhankelijke adembescherming (SAR) wanneer <strong>het</strong> schuim binnenshuis, in een besloten ruimte, wordt aangebracht.<br />
5.2.1.4.1 Luchtzuiverende ademhalingstoestellen (APR)<br />
Gezicht bedekkende APR’s kunnen gebruikt worden tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF buitenshuis, wanneer de luchtconcentraties <strong>van</strong><br />
MDI lager zijn dan 0,25 ppm (oftewel 50 keer de grenswaarde <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling gedurende een 8-urige werkdag).<br />
APR’s verwijderen vervuilende deeltjes uit de lucht door middel <strong>van</strong> mechanische filtratie en/of chemische adsorptie.<br />
De bescherming die door een APR wordt geboden hangt af <strong>van</strong> de gekozen cartridge, de toestand <strong>van</strong> de cartridge en de<br />
maatvoering <strong>van</strong> <strong>het</strong> ademhalingstoestel. Ter bescherming tegen SPF-chemicaliën is een APR uitgerust met filtercartridges<br />
die beschermen tegen deeltjes en organische dampen (bij<strong>voor</strong>beeld type A2B2P3 of gelijkwaardig). De maskers en<br />
filters dienen <strong>voor</strong>zien te zijn <strong>van</strong> een CE-markering ter certificering dat <strong>het</strong> masker of de filter voldoet aan de rele<strong>van</strong>te<br />
geharmoniseerde EN verordening.<br />
Wanneer de filters <strong>van</strong> <strong>het</strong> ademhalingstoestel verstopt raken, wordt <strong>het</strong> <strong>voor</strong> de gebruiker moeilijk om door de cartridge adem<br />
te halen. Wanneer <strong>het</strong> adsorptiemiddel opgebruikt is, kan <strong>het</strong> gebeuren dat er chemische dampen door de cartridge heen<br />
breken. Cartridges <strong>van</strong> ademhalingstoestellen dienen volgens een vast schema ver<strong>van</strong>gen te worden om te <strong>voor</strong>komen dat<br />
de filter verstopt raakt of chemische stoffen doorbreken. Werkgevers dienen er<strong>voor</strong> te zorgen dat verstopping en chemische<br />
doorbraak <strong>voor</strong>komen wordt, door cartridges volgens een vast schema te verwisselen, gebaseerd op de ESLI (de indicator die<br />
<strong>het</strong> einde <strong>van</strong> de levensduur aangeeft) <strong>van</strong> de fabrikant <strong>van</strong> <strong>het</strong> ademhalingstoestel, of op basis <strong>van</strong> objectieve informatie die<br />
garandeert dat de cartridges <strong>voor</strong> <strong>het</strong> einde <strong>van</strong> hun levensduur ver<strong>van</strong>gen worden.<br />
Een verstopt ademhalingstoestel of de (geur)detectie <strong>van</strong> een chemische substantie terwijl <strong>het</strong> ademhalingstoestel gedragen<br />
wordt, kan een teken zijn dat <strong>het</strong> ademhalingstoestel niet naar behoren werkt. Verlaat in dat geval onmiddellijk <strong>het</strong> werkgebied<br />
om <strong>het</strong> ademhalingstoestel na te kijken, en ver<strong>van</strong>g indien nodig de cartridges. Blootstelling aan een chemisch middel terwijl<br />
<strong>het</strong> ademhalingstoestel gedragen wordt kan <strong>het</strong> gevolg zijn <strong>van</strong> een ondeugdelijke afsluiting of een chemische doorbraak.<br />
Ver<strong>van</strong>g de filter als deze verstopt is of wanneer doorbraak heeft plaatsgevonden.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 31<br />
© 3M Company 2011. Alle rechten reserveerden<br />
5.2.1.4.2 Elektrische luchtzuiverende ademhalingstoestellen<br />
Elektrische luchtzuiverende ademhalingstoestellen (PAPR’s) zijn APR’s die uitgerust zijn met een batterij-aangedreven blaas-unit<br />
die gefilterde lucht levert aan <strong>het</strong> gelaatstuk <strong>van</strong> de gebruiker. Het gelaatstuk dat samen met een PAPR wordt gebruikt, kan<br />
een strak gelaatstuk zijn of een ruim zittende kap. Wanneer de blaas-unit in bedrijf is, staat <strong>het</strong> strak zittende gelaatstuk <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> ademhalingstoestel onder positieve druk. Wanneer de blaas-unit uitgeschakeld is, staat <strong>het</strong> masker onder negatieve druk.<br />
Mensen die een strak zittende PAPR dragen, dienen jaarlijks een pasvormtest uit te voeren en vóór elk gebruik de afsluiting te<br />
controleren terwijl <strong>het</strong> masker onder negatieve druk staat (d.w.z. terwijl de blaas-unit uitgeschakeld is). Bij de ruim zittende<br />
kap staat <strong>het</strong> ademhalingstoestel onder positieve druk. Zowel bij <strong>het</strong> strak zittende ademhalingstoestel als de ruim zittende kap<br />
dienen de ademhalingscartridges verwisseld te worden volgens <strong>het</strong> schema genoemd in 5.2.1.4.1. Een pasvormtest is alleen<br />
vereist <strong>voor</strong> een strak zittende PAPR.<br />
Figuur 6: Onafhankelijke<br />
adembescherming, of SAR (Supplied Air<br />
Respirator)<br />
Een PAPR wordt vaak gebruikt <strong>voor</strong> toepassingen buitenshuis en kan ook gekozen worden wanneer een APR normaal gesproken<br />
wordt gebruikt. Wanneer de temperaturen buitenshuis erg hoog zijn, kan de PAPR zorgen <strong>voor</strong> een air-conditioning-achtig<br />
effect, waardoor de drager koeler en comfortabeler kan werken. Ook is een pasvormtest niet nodig <strong>voor</strong> een PAPR met een ruim<br />
zittende kap. Verder kunnen sommige mensen die om medische of andere redenen moeite hebben met de negatieve druk <strong>van</strong><br />
een APR, een PAPR vaak wel gebruiken. Een arts of verpleegkundige kan na een medisch onderzoek bepalen of een medewerker<br />
die om fysieke redenen geen negatieve-druk-APR kan gebruiken, wel een PAPR mag dragen.<br />
5.2.1.4.3 Onafhankelijke adembescherming (SAR) en persluchtmaskers (SCBA)<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Onafhankelijke adembescherming, of SAR’s (Supplied Air Respirators ) worden normaal gesproken binnenshuis, in een<br />
besloten ruimte, gebruikt. Een SAR levert in te ademen lucht <strong>van</strong> een bron buitenshuis, bij<strong>voor</strong>beeld via een compressor, een<br />
fles perslucht, of een lagedrukpomp verbonden aan een luchtslang. SAR’s worden ook wel ‘Type C’-systemen of lucht-slangademhalingstoestellen<br />
genoemd. Bij correct gebruik kan een SAR de drager de hoogst mogelijke bescherming bieden. Een SAR<br />
bestaat uit een strak zittend gelaatstuk of een ruim zittende kap of helm waaraan lucht geleverd wordt via een slang met een<br />
kleine diameter die verbonden is aan een luchtbron.<br />
Er zijn drie types SAR te onderscheiden:
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 32<br />
> > Continue stroom, waarbij een <strong>voor</strong>tdurende luchtstroom aan <strong>het</strong> gelaatstuk of de kap/helm geleverd wordt,<br />
ongeacht de ademsnelheid <strong>van</strong> de medewerker.<br />
> > Druk-vraag, waarbij een constante luchtstroom geleverd wordt, waardoor een kleine positieve druk in <strong>het</strong> masker<br />
ontstaat en die ook reageert op de ademsnelheid <strong>van</strong> de medewerker.<br />
> > Luchtstroom aan de hand <strong>van</strong> de vraag, die minder goed beschermt dan de continue stroom en de druk-vraagmodus,<br />
en die in te ademen lucht aan <strong>het</strong> masker levert op basis <strong>van</strong> de ademsnelheid <strong>van</strong> de medewerker. SAR’s<br />
op basis <strong>van</strong> vraag hebben flinke nadelen wanneer deze gebruikt worden <strong>voor</strong> SPF-toepassingen; daarom kiezen<br />
veel opdrachtnemers er<strong>voor</strong> om deze niet te gebruiken.<br />
SAR’s en SCBA’s dienen <strong>voor</strong>zien te zijn <strong>van</strong> een CE-markering en te voldoen aan EN 402, 270, 1835, 12941 en 12942.<br />
5.2.2 Zorg <strong>voor</strong> en onderhoud <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE)<br />
Zorg er<strong>voor</strong> dat persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) <strong>voor</strong> eenmalig gebruik afgevoerd worden in overeenstemming met<br />
de plaatselijke of nationale milieuwetgeving, afhankelijk <strong>van</strong> de chemische stof(fen) die vervuiling veroorzaakt kunnen hebben.<br />
Indien geschikt <strong>voor</strong> hergebruik, ontsmet de persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) na <strong>het</strong> verlaten <strong>van</strong> <strong>het</strong> werkgebied. Om de<br />
persoonlijke beschermingsmiddelen in goede staat te houden, dienen deze regelmatig gereinigd en gedesinfecteerd te worden. Volg<br />
de instructies <strong>van</strong> de fabrikant op bij <strong>het</strong> reinigen en desinfecteren <strong>van</strong> <strong>het</strong> ademhalingstoestel. Periodieke inspecties <strong>van</strong> persoonlijke<br />
beschermingsmiddelen zorgen er<strong>voor</strong> dat apparatuur en onderdelen tijdig ver<strong>van</strong>gen, gerepareerd of gevuld worden. Het is<br />
belangrijk om te controleren of de persoonlijke beschermingsmiddelen in verschillende maatvoeringen beschikbaar is. De persoonlijke<br />
beschermingsmiddelen dienen gecontroleerd te worden op scheuren, barsten of andere tekenen <strong>van</strong> slijtage die hun effectiviteit<br />
nadelig kan beïnvloeden. Het verdient de <strong>voor</strong>keur om daartoe opgeleid personeel hun eigen persoonlijke beschermingsmiddelen <strong>voor</strong><br />
en na elk gebruik te laten controleren. Verwijder kapotte materialen onmiddellijk en ver<strong>van</strong>g of repareer ze.<br />
Hoofdstuk 5<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Berg persoonlijke beschermingsmiddelen op een veilige plaats op, waar ze niet beschadigd kunnen raken en daardoor minder<br />
effectief zijn, buiten bereik <strong>van</strong> zonlicht, chemische besmetting, extreme temperaturen, vocht, dieren en insecten. Liefst op een<br />
speciaal daar<strong>voor</strong> aangewezen, koele, droge plaats.
Hoofdstuk 6<br />
Pagina 33<br />
Scope of Workbook<br />
Overige afwegingen bij <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
Naast <strong>het</strong> risico op blootstelling aan chemische stoffen tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF-chemicaliën zijn er nog andere aspecten die<br />
1-component foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
tijdens <strong>het</strong> werk mogelijk gevaar kunnen opleveren. Zorg er<strong>voor</strong> dat u <strong>van</strong> tevoren weet welke dit zijn en hoe u deze <strong>het</strong> beste kunt<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
aanpakken. Bij<strong>voor</strong>beeld gevaren met elektriciteit, in besloten ruimtes, met drukapparatuur, op loop- en werkoppervlakken, lawaai<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
op <strong>het</strong> werk en thermische belasting.<br />
application site, and this Workbook will also address some of the more commonly used materials.<br />
6.1 Gevaren met elektriciteit<br />
This Workbook addresses all health and safety aspects of the typical <strong>spray</strong> foam application job including initial site<br />
assessment, occupant outreach, site preparation, SPF chemical storage and handling, SPF application, trimming and cutting,<br />
Elektriciteitskabels op de werkplek vormen een mogelijk ontstekingsgevaar en andere ernstige risico’s, zoals elektrische<br />
coating and priming of the foam surface, site cleanup, spill response, disposal of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
schokken of elektrocutie. Als u kapotte elektriciteitskabels in de omgeving ontdekt, zorg dan dat alle ontvlambare materialen<br />
uit de buurt gehouden worden en evacueer personeel totdat de kabels gerepareerd zijn. Houd apparatuur altijd uit de buurt<br />
<strong>van</strong> elektriciteitskabels en andere elektriciteitsbronnen.<br />
Waar gewerkt wordt met elektrische apparatuur, dienen opdrachtnemers de nationale regelgeving te volgen met betrekking<br />
tot de vergrendeling of verzegeling <strong>van</strong> machines en apparatuur tijdens reparatie- en servicehandelingen.<br />
Elektrische apparatuur die gebruikt wordt in SPF-toepassingen dient uitgerust te zijn met een GFCI (aardlekschakelaar) of<br />
andere uitschakelmechanismen om elektrische schokken en elektrocutie te <strong>voor</strong>komen. Dit is met name belangrijk wanneer<br />
<strong>het</strong> werk in de buurt <strong>van</strong> water plaatsvindt, of op natte oppervlakken of daken.<br />
Alle apparatuur en containers met ontvlambaar materiaal dient geaard te zijn. Plastic containers die gebruikt worden <strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
vervoer <strong>van</strong> oplosmiddelen kunnen niet geaard worden. Gebruik gereedschap dat geen vonken kan veroorzaken (bij<strong>voor</strong>beeld<br />
<strong>van</strong> messing of aluminium) wanneer ontvlambaarheid een probleem kan zijn. Koppel of ontkoppel geen elektriciteitskabels in<br />
Chapter 1
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina Page 34<br />
de buurt waar schuim is aangebracht, omdat er nog ontvlambare dampen in de lucht kunnen hangen. Controleer de nationale<br />
regelgeving met betrekking tot elektriciteit en aarding <strong>voor</strong> uw omgeving en type apparatuur en raadpleeg de <strong>voor</strong>schriften<br />
Scope of Workbook<br />
<strong>van</strong> de fabrikant <strong>voor</strong> specifieke instructies <strong>voor</strong> de apparatuur.<br />
6.2 Besloten ruimtes<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
Vlieringen en kruipruimtes zijn <strong>voor</strong>beelden <strong>van</strong> besloten ruimtes. Elk werk dat plaatsvindt in een besloten ruimte dat<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
mogelijk een gevaarlijke atmosfeer kan veroorzaken, dient te voldoen aan de eisen beschreven in de nationale wetgeving.<br />
1-component foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
Deze wetgeving kan betrekking hebben op de bewaking <strong>van</strong> zuurstof, brandgevaar, giftige gassen <strong>voor</strong> en tijdens<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
aanwezigheid, uitschakeling <strong>van</strong> alle bronnen waardoor plotseling energie in de ruimte zou kunnen vrijkomen (zoals<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
elektrische apparatuur), <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong> de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen, en/of <strong>het</strong> zorgen <strong>voor</strong> personeel dat<br />
application site, and this Workbook will also address some of the more commonly used materials.<br />
standby staat in geval <strong>van</strong> nood.<br />
This Workbook addresses all health and safety aspects of the typical <strong>spray</strong> foam application job including initial site<br />
6.3 Drukapparatuur<br />
assessment, occupant outreach, site preparation, SPF chemical storage and handling, SPF application, trimming and cutting,<br />
coating and priming of the foam surface, site cleanup, spill response, disposal of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
Behandel hogedruktoepassingen met de grootste zorg, daar vloeistof onder druk zeer gevaarlijk kan zijn. Als er in de slang<br />
een lek, scheur of breuk ontstaat, als gevolg <strong>van</strong> slijtage, schade of verkeerd gebruik, dan kan er met grote kracht vloeistof<br />
uitgespoten worden, wat schade of ernstig letsel kan veroorzaken. Alle vloeistofslangen hebben veerklemmen aan beide<br />
uiteinden om knikken in de slang en bochten nabij koppelingen te <strong>voor</strong>komen waardoor de slang zou kunnen breken. Draai<br />
alle vloeistofkoppelingen <strong>voor</strong> elk gebruik goed aan. Vloeistof onder hoge druk kan een losse koppeling verder losmaken<br />
waardoor de vloeistof met grote kracht uit de koppeling gespoten kan worden. Gebruik nooit een slang die beschadigd is.<br />
Hoofdstuk 6<br />
Overige afwegingen bij <strong>het</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
Controleer <strong>voor</strong> elk gebruik de gehele slang op scheuren, lekken, slijtageplekken, bobbels en controleer de koppelingen op<br />
schade en speling. Ver<strong>van</strong>g de slang onmiddellijk wanneer u een <strong>van</strong> deze zaken ontdekt. Probeer een hogedrukslang nooit<br />
te repareren met een extra koppeling, tape of een ander middel. Een gerepareerde slang kan de hogedrukvloeistof niet in<br />
bedwang houden. Hanteer en positioneer de slangen zorgvuldig. Trek niet aan slangen om apparatuur te verplaatsen.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> Guía de Seguridad <strong>voor</strong> y <strong>het</strong> Salud <strong>verantwoord</strong> para Proyección <strong>aanbrengen</strong> de Poliuretano <strong>van</strong> SPF Página Pagina 35<br />
Scope of Workbook<br />
Als u tijdens <strong>het</strong> werken met hogedrukvloeistof een snee of schaafwond oploopt, roep dan onmiddellijk medische hulp in omdat<br />
er chemische vloeistof in de wond gekomen kan zijn. Behandel de wond niet als een gewone wond. Vertel de arts precies welke<br />
vloeistof betrokken was en overhandig hem/haar een exemplaar <strong>van</strong> alle rele<strong>van</strong>te veiligheidsinformatiebladen (MSDS).<br />
6.4 Loop- en werkoppervlakken<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
1-component Verhoogde werkoppervlakken foams (OCF) and zijn 2-component een veel<strong>voor</strong>komend low pressure gevaar kits) bij may werkzaamheden also be used at waarbij construction SPF wordt sites, aangebracht.<br />
they are not the<br />
primary Ondeugdelijke focus of constructies this Workbook. en verkeerd When this gebruik Workbook <strong>van</strong> verhoogde refers to “SPF werkplatforms Chemicals,” zijn we de mean twee the meest chemical <strong>voor</strong>komende components oorzaken that are <strong>van</strong><br />
used verwondingen to make professional in de bouw. grade, Alle ladders high pressure en steigers SPF. dienen Other volgens chemicals, de laatste coatings, nationale and solvents regelgeving may be geconstrueerd used at a <strong>spray</strong> en foam gebruikt<br />
application te worden. site, Elk werk and dat this plaatsvindt Workbook will op een also verhoogd address some niveau of dient the more <strong>voor</strong>zien commonly te zijn used <strong>van</strong> valbescherming materials. volgens de nationale<br />
regelgeving.<br />
This Workbook addresses all health and safety aspects of the typical <strong>spray</strong> foam application job including initial site<br />
6.5 Lawaai op <strong>het</strong> werk<br />
assessment, occupant outreach, site preparation, SPF chemical storage and handling, SPF application, trimming and cutting,<br />
coating and priming of the foam surface, site cleanup, spill response, disposal of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
Tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF kunnen medewerkers blootgesteld worden aan lawaai <strong>van</strong> bronnen zoals <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong><br />
bouwapparatuur. Wanneer technische en administratieve maatregelen onvoldoende zijn om de blootstelling <strong>van</strong> medewerkers<br />
te beperken tot onder de toelaatbare blootstellingslimiet (PEL), is gehoorbescherming verplicht.<br />
Als algemene richtlijn geldt dat wanneer iemand zijn stem moet verheffen om op een afstand <strong>van</strong> ongeveer 1 meter door<br />
iemand gehoord te worden, de blootstelling waarschijnlijk hoger is dan 90 dBA.<br />
6.6 Thermische belasting<br />
Hoofdstuk 6<br />
Overige afwegingen bij <strong>het</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong> Chapter 1 <strong>van</strong> SPF<br />
SPF mag worden aangebracht buitenshuis en in een omgeving waar geen VVAC-systeem (verwarming, ventilatie en<br />
airconditioning) aanwezig is of uitgeschakeld is. Daarom kan <strong>het</strong> zijn dat medewerkers die SPF <strong>aanbrengen</strong>, moeten werken<br />
onder zeer warme of zeer koude omstandigheden. De volgende omstandigheden kunnen ook bijdragen aan koude- of<br />
hittestress:
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina Page 36<br />
> > Verhoogd metabolisme als gevolg <strong>van</strong> de fysieke aard <strong>van</strong> de werkzaamheden. Ook kan <strong>het</strong> metabolisme<br />
verhoogd zijn als gevolg <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddelen.<br />
Scope<br />
><br />
of Workbook<br />
> Verhoogde stralingswarmte bij werkzaamheden buitenshuis.<br />
> > Variaties in temperatuur en luchtvochtigheid als gevolg <strong>van</strong> niet-geconditioneerde circulatie via plaatselijke<br />
afzuiging. Hierdoor kan, afhankelijk <strong>van</strong> de omgevingstemperatuur, koude- of hitte-stress ontstaan.<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
foam<br />
> ><br />
(SPF) in<br />
Afhankelijk<br />
both interior<br />
<strong>van</strong><br />
and<br />
de omgevingsomstandigheden<br />
exterior construction applications.<br />
kan koude-<br />
While<br />
of hitte-stress<br />
other SPF products<br />
ontstaan<br />
(including<br />
als gevolg<br />
but<br />
<strong>van</strong><br />
not<br />
overmatig<br />
limited to<br />
1-component<br />
transpireren.<br />
foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
Houd rekening met deze omstandigheden en <strong>het</strong> feit dat medewerkers gedurende hun werkzaamheden mogelijk koude- of<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
hitte-stress kunnen ondervinden. Wijs medewerkers, met name vaklieden en hun assistenten, op de tekenen en symptomen<br />
application site, and this Workbook will also address some of the more commonly used materials.<br />
<strong>van</strong> koude- of hitte-stress en wanneer zij hier<strong>voor</strong> medische hulp moeten inroepen.<br />
This Zonnesteek Workbook kan addresses bij<strong>voor</strong>beeld all health levensbedreigend and safety aspects zijn. Tekenen of the <strong>van</strong> typical zonnesteek <strong>spray</strong> foam kunnen application zijn: een job warme, including droge initial huid site (zonder<br />
assessment, zweet) en een occupant hoge lichaamstemperatuur. outreach, site preparation, Als u zonnesteek SPF chemical bij iemand storage vermoedt, and handling, verplaats SPF application, diegene dan trimming naar een and koele cutting,<br />
coating schaduwplek and priming en bel 112 of the <strong>voor</strong> foam onmiddellijke surface, site geneeskundige cleanup, spill response, hulp. disposal of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
Hoofdstuk 6<br />
Overige afwegingen bij <strong>het</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF
Hoofdstuk 7<br />
Pagina 37<br />
Scope of Workbook<br />
Brandpreventie tijdens de bouw<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
1-component 7.1 Beleidsverklaring foams (OCF) and 2-component door low PU pressure Europe kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
Het is <strong>het</strong> beleid en de aanbeveling <strong>van</strong> PU Europe dat alle <strong>spray</strong>-polyurethaanschuim (SPF) dat binnenshuis wordt aangebracht,<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
zo snel mogelijk na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> om veiligheidsredenen en om te voldoen aan de brandveiligheidseisen bedekt moet worden<br />
application site, and this Workbook will also address some of the more commonly used materials.<br />
met een geschikte beschermingslaag, zoals 12 mm gipsplaat, behalve wanneer <strong>het</strong> schuim zelf op basis <strong>van</strong> brandproeven die<br />
This speciaal Workbook <strong>voor</strong> deze addresses toepassing all health ontwikkeld and safety zijn, door aspects een vertegenwoordiger of the typical <strong>spray</strong> <strong>van</strong> foam de application bouw<strong>voor</strong>schriften job including is goedgekeurd. initial site<br />
assessment, occupant outreach, site preparation, SPF chemical storage and handling, SPF application, trimming and cutting,<br />
coating 7.2 Goed and priming werken of the foam in surface, de praktijk<br />
site cleanup, spill response, disposal of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
Brandgevaar vormt een zeer ernstig risico in de bouw en tijdens reparaties en renovaties, omdat las- en zaagapparatuur<br />
vlammen en vonken kunnen veroorzaken. Met name in combinatie met <strong>spray</strong>-schuim wanneer dit hieraan wordt blootgesteld<br />
is dit gevaarlijk. Hoewel brand waarbij polyurethaanschuim betrokken is niet vaak <strong>voor</strong>komt, is er wel degelijk een risico en<br />
kan <strong>het</strong> <strong>voor</strong>komen worden. Een goed gebruik is om op de bouwplaats de volgende <strong>voor</strong>zorgsmaatregelen te nemen:<br />
> > Pleeg <strong>voor</strong>, tijdens en na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim veiligheids-werkoverleg met de andere opdrachtnemers.<br />
> > Plaats waarschuwingsborden en -stickers op de werkplaats duidelijk zichtbaar en in de buurt <strong>van</strong> de locaties waar<br />
andere opdrachtnemers <strong>het</strong>e werkzaamheden uitvoeren.<br />
> > Zorg er<strong>voor</strong> dat andere opdrachtnemers de locatie waar <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim wordt aangebracht niet kunnen<br />
betreden totdat <strong>het</strong> product op de juiste wijze is bedekt.<br />
Chapter 1<br />
> > Blijf tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim <strong>voor</strong>tdurend alert op mogelijk brandgevaar; stel indien nodig een<br />
brandwacht aan.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina Page 38<br />
> > Breng geen <strong>spray</strong>-schuim aan op elektrische hotspots, zoals lichtpunten en bedrading.<br />
Scope of Workbook<br />
> > Zorg er<strong>voor</strong> dat de omgeving tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim goed geventileerd is.<br />
7.3 Opdrachtnemers die werkzaamheden onder hoge temperaturen uitvoeren<br />
This Wanneer Workbook opdrachtnemers provides guidance werkzaamheden to applicators uitvoeren and helpers onder hoge who temperaturen, apply professional dienen grade zij: high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
> > Te voldoen aan EN of nationale veiligheidsbepalingen met betrekking tot lassen, zagen en solderen.<br />
1-component foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
primary > > focus Te of voldoen this Workbook. aan de richtlijnen When this <strong>voor</strong> Workbook de bouw refers of industrie. to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
> > Te zorgen <strong>voor</strong> bescherming <strong>van</strong> brandbare materialen zoals <strong>spray</strong>-schuim door hun werk te verplaatsen naar een<br />
application site, and this Workbook will also address some of the more commonly used materials.<br />
omgeving waar zich geen brandbare materialen bevinden.<br />
This > Workbook > Indien addresses <strong>het</strong> werk all niet health verplaatst and safety kan aspects worden, of te the zorgen typical dat <strong>spray</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim foam application tijdens job de including werkzaamheden initial site onder<br />
assessment, hoge occupant temperatuur, outreach, is site afgeschermd preparation, met SPF een chemical daartoe storage geschikte and las- handling, of branddeken. SPF application, trimming and cutting,<br />
coating and priming of the foam surface, site cleanup, spill response, disposal of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
Zorg <strong>voor</strong> een brandwacht wanneer:<br />
> > <strong>het</strong> brandbare materiaal zich binnen 10 m <strong>van</strong> de werkzaamheden onder hoge temperatuur bevindt;<br />
> > er zich binnen een straal <strong>van</strong> 10 m wand- of vloeropeningen bevinden waardoor brandbare materialen in<br />
naastliggende gebieden blootliggen, bij<strong>voor</strong>beeld in besloten ruimtes in muren of vloeren;<br />
> > er zich brandbare materialen bevinden aan de andere zijde <strong>van</strong> tussenwanden, muren, plafonds of daken die<br />
mogelijk aangestoken kunnen worden.<br />
Elke opdrachtnemer dient:<br />
Hoofdstuk 7<br />
Brandpreventie tijdens de<br />
bouw<br />
> > Veiligheid op <strong>het</strong> werk belangrijk te vinden.<br />
> > Zorg er<strong>voor</strong> dat de vaklieden die <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim <strong>aanbrengen</strong> veiligheidstraining hebben ont<strong>van</strong>gen.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 39<br />
Scope of Workbook<br />
> > Zorg er<strong>voor</strong> dat er voldoende brandblussers aanwezig zijn, op gemakkelijk bereikbare locaties (Let op: alle<br />
werknemers dienen bekend te zijn met <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong> brandblussers).<br />
> > Afvalmateriaal zoals stukken afgesneden schuim, papier, oplosmiddel en verpakkingsmateriaal dient elke dag op<br />
This Workbook<br />
de juiste<br />
provides<br />
wijze<br />
guidance<br />
verwijderd<br />
to applicators<br />
te worden<br />
and<br />
in verband<br />
helpers<br />
met<br />
who<br />
de<br />
apply<br />
brandbaarheid<br />
professional<br />
<strong>van</strong><br />
grade<br />
deze<br />
high<br />
materialen.<br />
pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
foam > > (SPF) in Als both er brand interior uitbreekt and exterior die niet construction meteen geblust applications. kan worden, While evacueer other SPF dan products onmiddellijk (including <strong>het</strong> gebied but not en limited bel 112 to (de<br />
1-component brandweer). foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
used 7.4 to Het make <strong>spray</strong>en professional grade, <strong>van</strong> high dikke pressure lagen SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
application site, and this Workbook will also address some of the more commonly used materials.<br />
Het <strong>spray</strong>en <strong>van</strong> polyurethaan-hardschuim met een gesloten celstructuur in lagen die dikker zijn dan 4 cm dient gecontroleerd<br />
This<br />
te gebeuren.<br />
Workbook<br />
De<br />
addresses<br />
warmte die<br />
all<br />
vrijkomt<br />
health and<br />
tijdens<br />
safety<br />
de<br />
aspects<br />
exothermische<br />
of the typical<br />
reactie<br />
<strong>spray</strong><br />
<strong>van</strong><br />
foam<br />
de reagerende<br />
application<br />
materialen<br />
job including<br />
kan<br />
initial<br />
binnen<br />
site<br />
<strong>het</strong><br />
assessment,<br />
isolatiemateriaal<br />
occupant<br />
zeer veel<br />
outreach,<br />
hitte veroorzaken.<br />
site preparation,<br />
Dit probleem<br />
SPF chemical<br />
doet<br />
storage<br />
zich nog<br />
and<br />
sterker<br />
handling,<br />
<strong>voor</strong> op<br />
SPF<br />
koude<br />
application,<br />
ondergronden.<br />
trimming and cutting,<br />
coating and priming of the foam surface, site cleanup, spill response, disposal of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
In <strong>het</strong> algemeen dient <strong>het</strong> isolatiemateriaal in lagen aangebracht te worden die per keer niet dikker zijn dan 4 cm, afhankelijk<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuimsysteem, waarbij een afkoeltijd <strong>van</strong> minimaal 20 minuten tussen de lagen in acht genomen moet<br />
worden. De koeltijd hangt af <strong>van</strong> de omgevingsomstandigheden zoals temperatuur en ventilatie. Indien meer dan twee<br />
lagen worden aangebracht, moet de tijd tussen de lagen steeds meer dan 20 minuten bedragen. Als de warmte niet kan<br />
ontsnappen, kan de temperatuur binnen in <strong>het</strong> schuim zodanig stijgen dat de fysieke eigenschappen veranderen en men<br />
zich er zelfs aan kan branden. In extreme gevallen, waarbij <strong>het</strong> polyurethaanschuim in te dikke lagen en/of met onvoldoende<br />
tussenliggende tijd aangebracht wordt, kan <strong>het</strong> schuim spontaan vlam vatten.<br />
Raadpleeg <strong>het</strong> technische informatieblad <strong>van</strong> de fabrikant <strong>voor</strong> aanbevelingen met betrekking tot de ideale laagdikte en de<br />
aanbevolen tijd tussen lagen.<br />
Hoofdstuk 7<br />
Brandpreventie tijdens de<br />
bouw Chapter 1<br />
Extra richtlijnen met betrekking tot Product Stewardship in verband met Brandpreventie tijdens de bouw worden<br />
geboden in Bijlage C-5 <strong>van</strong> dit <strong>werkboek</strong>.
Chapter Bijlage A1<br />
Pagina 40<br />
LET OP: Als gevolg <strong>van</strong> de<br />
veranderende aard <strong>van</strong> de<br />
informatie en de complexiteit<br />
<strong>van</strong> de wetgeving raden wij<br />
u aan om de website <strong>van</strong> de<br />
OSHA te raadplegen om de<br />
juiste waarden te vinden:<br />
http://osha.europa.eu/en/<br />
topics/ds/oel/members.stm<br />
Scope Grenswaarden of Workbook <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling<br />
(OEL’s – Occupational Exposure Limits)<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
Hieronder volgt een beknopt overzicht <strong>van</strong> de systemen <strong>van</strong> grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling die gelden in<br />
1-component foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
de Europese lidstaten en een aantal andere landen. Meer informatie over de lidstaten is te vinden via de links hieronder, of<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
via de pagina’s <strong>van</strong> de betreffende lidstaat op de website <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap. Het wordt sterk aanbevolen om de<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
betreffende nationale wetgeving te raadplegen.<br />
application site, and this Workbook will also address some of the more commonly used materials.<br />
EU-lidstaten<br />
This Workbook addresses all health and safety aspects of the typical <strong>spray</strong> foam application job including initial site<br />
assessment, occupant outreach, site preparation, SPF chemical storage and handling, SPF application, trimming and cutting,<br />
België<br />
coating and priming of the foam surface, site cleanup, spill response, disposal of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
In België staan OEL’s bekend onder de naam “Valeurs Limites d’Exposition Professionnelle” (VLEP) / of “Grenswaarden <strong>voor</strong><br />
Beroepsmatige Blootstelling (GWBB). Sommige <strong>van</strong> de Belgische OEL’s zijn gewijzigd in overeenstemming met de EUrichtsnoeren,<br />
maar de bron <strong>van</strong> veel OEL’s in België is nog steeds de ACGIH (USA) TLV-lijst.<br />
Het Belgische Ministerie <strong>van</strong> Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg – http://www.meta.fgov.be/<br />
VLEP/GWBB Lijst – http://www.emis.vito.be/<br />
Belgische pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://osha.europa.eu<br />
Denemarken<br />
In <strong>het</strong> Deense OSH-systeem, zijn de Grænseværdier for stoffer og materialer (grenswaarden <strong>voor</strong> stoffen en materialen)<br />
administratieve instructies die gehandhaafd worden onder de Wet Arbeidsomgeving.<br />
In Denemarken zijn de meeste OEL-waarden TWA – 8u.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 41<br />
De Arbeidsinspectie (Arbejdstilsynet) – http://www.arbejdstilsynet.dk/<br />
Deense pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://dk.osha.europa.eu/<br />
Duitsland<br />
Duitsland kent twee soorten OEL’s <strong>voor</strong> lucht in de werkomgeving:<br />
> > de TRK’s (Technische Richtkonzentrationen); dit zijn de technische richtsnoerconcentraties, en<br />
> > de MAK’s (Maximale Arbeitsplatzkonzentrationen), die de maximale concentratie <strong>van</strong> een chemische stof in de<br />
werkomgeving aangeven.<br />
De MAK-waarden zijn dagelijkse gewogen gemiddelden gedurende een periode <strong>van</strong> 8 uur en zijn <strong>van</strong> toepassing op gezonde<br />
volwassenen. Hierin worden omschreven de specifieke, aanvaardbare piek-concentraties per stof, inclusief de langste duur<br />
<strong>van</strong> een dergelijke piek. Indien de stof via de huid opgenomen kan worden, staat dit aangegeven.<br />
De TRK is de concentratie <strong>van</strong> een chemische stof in de lucht binnen een werkomgeving, die bereikt mag worden met gebruik<br />
<strong>van</strong> de best mogelijke technologie (state of the art).<br />
Technische Regels zijn te verkrijgen bij BAuA – http://www.baua.de/prax/index.htm<br />
Lucht-grenswaarden in Duitsland zijn te vinden via BAuA hierboven of via DGUV: http://www.dguv.de/content/<br />
index.jsp (http://publikationen.dguv.de/dguv/pdf/10002/grenzwerte2011.pdf).<br />
Duitse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://de.osha.europa.eu/<br />
Bijlage A<br />
Grenswaarden <strong>voor</strong><br />
beroepsmatige blootstelling<br />
Finland<br />
Het Finse OEL-systeem wordt onderverdeeld in de wettelijk gehandhaafde bindende grenswaarden (sitovat raja-arvot) en<br />
de meer oriënterende concentraties waar<strong>van</strong> bekend is dat ze schadelijk zijn (haitalliseksi tunnetut pitoisuudet, HTP-arvot).<br />
Beide zijn verbonden aan de Labour Protection Act, die werkgevers verplicht om werknemers te <strong>voor</strong>zien <strong>van</strong> gezonde en<br />
veilige arbeidsomstandigheden.<br />
Het Ministerie <strong>van</strong> Sociale Zaken en Volksgezondheid – http://www.stm.fi<br />
Finse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://fi.osha.europa.eu/
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 42<br />
Frankrijk<br />
In Frankrijk worden de (lucht-) OEL’s genoemd “Valeurs limites d’exposition professionnelle aux agents chimiques en<br />
Scope of Workbook<br />
France” (VL). Deze VL worden omschreven als de concentratie <strong>van</strong> een stof in de lucht binnen een werkomgeving die een<br />
persoon gedurende een vastgestelde periode kan inademen zonder dat er een risico <strong>van</strong> verandering in de gezondheid<br />
<strong>van</strong> die persoon bestaat. De VL’s worden vastgesteld door <strong>het</strong> Ministère de l’Emploi et de la Solidarité (<strong>het</strong> Ministerie <strong>van</strong><br />
This Werkgelegenheid Workbook provides en Solidariteit). guidance Sommige to applicators waarden and helpers worden who ook aanbevolen apply professional door <strong>het</strong> grade nationale high pressure ziekenfonds <strong>spray</strong> CNAM. polyurethane<br />
foam Frankrijk (SPF) kent in both twee interior typen OEL-waarden:<br />
and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
1-component foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
> > Grenswaarden <strong>voor</strong> blootstelling <strong>van</strong> korte duur (valeurs limites d’exposition à court terme); dit zijn de<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
grenswaarden gedurende maximaal 15 minuten;<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
application > > site, en gemiddelde and this Workbook grenswaarden will also <strong>voor</strong> address blootstelling some of (valeurs the more limites commonly de moyenne used materials. d’exposition); deze worden<br />
gedurende een periode <strong>van</strong> 8 uur gemeten.<br />
This Workbook addresses all health and safety aspects of the typical <strong>spray</strong> foam application job including initial site<br />
Het Ministerie <strong>van</strong> Werkgelegenheid en Solidariteit (Ministère de l’Emploi et de la Solidarité) – http://www.travail.<br />
assessment, occupant outreach, site preparation, SPF chemical storage and handling, SPF application, trimming and cutting,<br />
gouv.fr/index.asp<br />
coating and priming of the foam surface, site cleanup, spill response, disposal of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
INRS publiceert delen <strong>van</strong> de VL op <strong>het</strong> Internet, op de volgende pagina’s: http://www.inrs.fr/default/dms/inrs/<br />
CataloguePapier/ED/TI-ED-98/ed98.pdf – http://www.inrs.fr/default/dms/inrs/CataloguePapier/ED/TI-ED-984/ed984.pdf<br />
Franse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://fr.osha.europa.eu/<br />
Griekenland<br />
De algemene wet met betrekking tot de ‘gezondheid en veiligheid <strong>van</strong> werknemers’ en een aantal daaruit <strong>voor</strong>tvloeiende<br />
presidentiële besluiten hebben harmonisatie bereikt met de EU-wetgeving. De onderwerpen die in deze wetgeving aan<br />
de orde komen (zoals beroepsmatige factoren, werkomstandigheden) omvatten ook de bepalingen <strong>voor</strong> afdwingbare<br />
grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling <strong>voor</strong> bijna 600 chemicaliën. De meeste OEL’s die genoemd worden komen<br />
overeen met de drempelgrenswaarden (TLV-TWA) zoals gepubliceerd door de ACGIH (USA).<br />
Bijlage A<br />
Grenswaarden <strong>voor</strong><br />
beroepsmatige blootstelling<br />
Griekse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://gr.osha.europa.eu/
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 43<br />
Groot Brittannië<br />
Grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling (OEL) in Groot Brittannië functioneren onder de Control of Substances<br />
Hazardous to Health Regulations (COSHH) en de spiegelwetgeving daar<strong>van</strong> in Noord-Ierland. Volgens de regels <strong>van</strong> de<br />
COSHH zijn werkgevers verplicht er<strong>voor</strong> zorgen dat de blootstelling <strong>van</strong> werknemers aan stoffen die gevaarlijk zijn <strong>voor</strong><br />
de gezondheid ofwel <strong>voor</strong>komen wordt, ofwel, indien dat in de praktijk onmogelijk is, voldoende wordt beheerst. OELs in<br />
Groot Brittannië kunnen onderverdeeld worden in Maximum Exposure Limits (MEL’s) en Occupational Exposure Standards<br />
(OES’s). Blootstelling dient zo ver mogelijk onder een MEL te blijven, terwijl in <strong>het</strong> geval <strong>van</strong> OES aanvaard wordt dat de stof<br />
verminderd wordt tot een specifiek niveau. De lijst met grenswaarden <strong>voor</strong> blootstelling staat bekend onder de naam EH40<br />
en is beschikbaar bij HSE Direct.<br />
Diensten <strong>van</strong> HSE – http://www.hse.gov.uk/legislation/services.htm<br />
The Health and Safety Executive – http://www.hse.gov.uk<br />
UK pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://uk.osha.europa.eu/good_practice/<br />
Ierland<br />
In Ierland worden de Occupational (Air) Exposure Limits (OELs) omschreven als de maximaal toelaatbare concentratie <strong>van</strong><br />
een chemische stof in de lucht binnen een werkomgeving waaraan werknemers blootgesteld mogen worden, gedurende een<br />
8-urige werkdag of een referentieperiode <strong>van</strong> 15 minuten.<br />
Health and Safety Authority – http://www.hsa.ie/<br />
Statutory Instrument 1994 No. 445 is te verkrijgen via de website <strong>van</strong> de Health and Safety Authority:<br />
http://www.hsa.ie/eng/Your_Industry/Chemicals/<br />
Ierse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://ie.osha.europa.eu/good_practice/<br />
Bijlage A<br />
Grenswaarden <strong>voor</strong><br />
beroepsmatige blootstelling<br />
Italië<br />
De Italiaanse grenswaarden <strong>voor</strong> blootstelling zijn identiek aan de TLV’s die vastgesteld zijn door de ACGIH (USA). De lijst is<br />
beschikbaar als papieren versie. Een bijgewerkte lijst <strong>van</strong> de Italiaanse wetgeving met betrekking tot gevaarlijke stoffen is<br />
verkrijgbaar via Internet, op de website <strong>van</strong> <strong>het</strong> Nationaal Instituut <strong>voor</strong> Beroepsmatige Veiligheid en Preventie (ISPESL).
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 44<br />
ISPESL – http://www.ispesl.it<br />
De ISPESL zoekmachine <strong>voor</strong> wetgevingen is te vinden op: http://www.ispesl.it/norme/accessibile/main.<br />
aspx?lingua=ita<br />
Scope of Workbook<br />
Italiaanse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://it.osha.europa.eu/<br />
Luxemburg<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
Luxemburg heeft de grenswaarden <strong>voor</strong> blootstelling overgenomen <strong>van</strong> diverse internationale <strong>Arbo</strong>-agentschappen. De<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
grenswaarden <strong>voor</strong> blootstelling in Luxemburg zijn gebaseerd op de verordening <strong>van</strong> 19 juli 1991. OEL’s die in Luxemburg<br />
1-component foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
gebruikt worden, zijn identiek aan die <strong>van</strong> Duitsland, behalve wanneer specifieke OEL’s worden genoemd<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
Inspection used to make du professional Travail et grade, des Mines high pressure – http://www.itm.lu/<br />
SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
Ministère application du site, Travail and this et Workbook de l’Emploi will – also http://www.mt.etat.lu/<br />
address some of the more commonly used materials.<br />
Luxemburgse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://lu.osha.europa.eu/good_practice/<br />
This Workbook addresses all health and safety aspects of the typical <strong>spray</strong> foam application job including initial site<br />
Nederland<br />
assessment, occupant outreach, site preparation, SPF chemical storage and handling, SPF application, trimming and cutting,<br />
In coating Nederland priming bestaan of twee the foam typen surface, OEL’s, met site een cleanup, verschillende spill response, basis en disposal status: of SPF chemicals, and re-occupancy.<br />
> > Wettelijk bindende OEL’s, en<br />
> > administratieve OEL’s.<br />
Grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling (OEL’s, of Occupational Exposure Limits) worden ook wel MAC-waarden<br />
genoemd (Maximaal Aanvaarde Concentraties). Een MAC-waarde wordt omschreven als een maximaal aanvaarde concentratie<br />
<strong>van</strong> een stof in gas-, damp-, mist- of stofvorm in de lucht <strong>van</strong> een werkomgeving. In Nederland wordt een OEL-waarde<br />
vastgesteld op basis <strong>van</strong> een 8-urige, tijd-gewogen, maximaal aanvaarde concentratie (8-uur TWA) en op basis <strong>van</strong> een<br />
gemiddelde concentratie gedurende 15 minuten (15-minuten TWA).<br />
Bijlage A<br />
Grenswaarden <strong>voor</strong><br />
beroepsmatige blootstelling<br />
MAC-waarden zijn te vinden op Internet: http://www.dohsbase.nl en http://www.ser.nl/nl/taken/adviserende/<br />
grenswaarden.aspx
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 45<br />
Het Dutch Expert Committee on Occupational Standards (DECOS) <strong>van</strong> de Gezondheidsraad – http://www.gr.nl<br />
Het Ministerie <strong>van</strong> Sociale Zaken en Werkgelegenheid – http://www.minszw.nl/<br />
De Sociaal Economische Raad – http://www.sev.nl<br />
Nederlandse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://osha.europa.eu/fop/netherlands/nl<br />
Oostenrijk<br />
De Oostenrijkse OEL-lijst is gebaseerd op internationale en nationale bronnen, zoals de American Conference of<br />
Governmental Industrial Hygienists (ACGIH – zie onder USA <strong>voor</strong> meer informatie) en de Duitse MAK-commissie.<br />
Bundesministerium für Wirtschaft und Arbeit, (BMWA) – http://www.bmwa.gv.at/<br />
Oostenrijkse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://at.osha.europa.eu/<br />
Polen<br />
In Polen zijn de Occupational (Air) Exposure Limits (OEL’s) wettelijk bepaald, met name in de Arbeidswet.<br />
De verordening uitgegeven onder de Arbeidswet betreffen de maximale concentratie en intensiteit <strong>van</strong> schadelijke factoren in<br />
de werkomgeving.<br />
De wetgeving is te vinden op http://isap.sejm.gov.pl<br />
De eisen zijn te vinden op http://www.ciop.pl<br />
Poolse pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://www.pl.osha.europa.eu/<br />
Bijlage A<br />
Grenswaarden <strong>voor</strong><br />
beroepsmatige blootstelling<br />
Portugal<br />
In Portugal zijn de grenswaarden <strong>voor</strong> beroepsmatige blootstelling <strong>voor</strong> gevaarlijke stoffen gepubliceerd in de Portugese<br />
Standaard 1796 uit 1988. De uitgevende instantie is <strong>het</strong> Portuguese Institute of Quality. De Standaard 1796 wordt op dit<br />
moment herzien. De VLE’s (OEL’s) die genoemd worden in deze Standaard, alsook in de nieuwe Standaard zijn gelijkwaardig<br />
aan de grenswaarden die gepubliceerd zijn door ACGIH (USA).<br />
Portuguese Institute of Quality – http://www.ipq.pt
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 46<br />
Direção de Serviços de Prevenção de Riscos Profissionais, Instituto de Desenvolvimento e Inspeção das<br />
Condições de Trabalho, Lisboa – www.act.gov.pt<br />
Scope of Workbook<br />
Portugese pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://pt.osha.europa.eu/good_practice/<br />
Spanje<br />
Het wettelijke kader <strong>voor</strong> grenswaarden <strong>voor</strong> gevaarlijke stoffen (in <strong>het</strong> Spaans: VLA = Valores Límite Ambientales) werd in<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
2011 gepubliceerd.<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
Instituto 1-component Nacional foams (OCF) de Segurança and 2-component e Higiene low no pressure Trabalho kits) (INSHT) may also – be http://www.insht.es<br />
used at construction sites, they are not the<br />
Grenswaarden primary focus of this <strong>voor</strong> Workbook. beroepsmatige When this blootstelling Workbook refers aan chemicaliën to “SPF Chemicals,” in Spanje we mean 2011 the – chemical http://www.insht.es/InshtWeb/<br />
components that are<br />
Contenidos/Documentacion/TextosOnline/Valores_Limite/limites2011/Limites2011web.pdf<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
Spaanse application pagina’s site, and <strong>van</strong> this Workbook <strong>het</strong> Europees will also Agentschap address some Netwerk of the – more http://es.osha.europa.eu<br />
commonly used materials.<br />
Zweden This Workbook addresses all health and safety aspects of the typical <strong>spray</strong> foam application job including initial site<br />
De assessment, “Hygiënische occupant grenswaarden outreach, en site maatregelen preparation, <strong>voor</strong> SPF luchtverontreiniging” chemical storage and (Hygieniska handling, SPF gränsvärden application, och trimming åtgärder and mot cutting,<br />
luftföronreningar, coating and priming Arbetarskyddsstyrelsens of the foam surface, site författningssamling; cleanup, spill response, AFS 2000: disposal 3) is of een SPF instructie chemicals, afgegeven and re-occupancy. door de Zweedse<br />
Arbeidsmilieu Raad (Arbetsmiljöverket) bekrachtigd door de Arbeidsmilieuverordening (Arbetsmiljöförordningen; SFS 1977:<br />
1166). Deze verordeningen zijn gebaseerd op de Arbeidsmilieu Wet (Arbetsmiljölagen; SFS 1977: 1160) en de grenswaarden<br />
vormen <strong>het</strong> uitgangspunt <strong>voor</strong> chemisch risico management. De nationale wetgeving bepaalt dat de werkgever verplicht is<br />
om <strong>het</strong> blootstellingsniveau zo laag mogelijk onder de grenswaarde te houden.<br />
De meeste OEL’s zijn maximale waarden <strong>van</strong> luchtconcentraties in de werkomgeving.<br />
Arbetsmiljöverket – http://www.av.se<br />
Zweden pagina’s <strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Agentschap Netwerk – http://se.osha.europa.eu/good_practice/<br />
Bijlage A<br />
Grenswaarden <strong>voor</strong><br />
beroepsmatige blootstelling
Bijlage B<br />
Pagina 47<br />
Overleg met eigenaren en gebruikers omtrent <strong>het</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim<br />
Deze checklist is bedoeld om opdrachtnemers te helpen in hun overleg met eigenaren en gebruikers <strong>van</strong> een gebouw<br />
omtrent de gezondheids- en veiligheidsoverwegingen tijdens <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim. De lijst suggereert een<br />
aantal discussieonderwerpen, maar heeft niet de intentie volledig te zijn. Overweeg <strong>het</strong> bespreken <strong>van</strong> extra gezondheids- en<br />
veiligheidsonderwerpen die <strong>van</strong> belang zijn <strong>voor</strong> uw specifieke project.<br />
> > Algemene informatie over de duur, de planning en de om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk, met nadruk op de beschikbaarheid <strong>van</strong><br />
elektriciteit en water, stroomonderbrekers, noodingangen en -uitgangen door bouwprofessionals en eigenaren/gebruikers.<br />
> > Informatie over de chemicaliën die bij <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF worden gebruikt.<br />
• Hoe <strong>spray</strong>-schuim gemaakt wordt; reactie tussen A-component en B-component.<br />
• De mogelijke gezondheidsrisico’s <strong>van</strong> A- en B-componenten chemicaliën. Leg uit dat er <strong>voor</strong> alle chemicaliën<br />
voldoende veiligheidsinformatiebladen (MSDS) op de bouwplaats beschikbaar zijn en neem deze<br />
documenten indien gewenst met de eigenaar/gebruiker door.<br />
• Wijs op de locaties <strong>van</strong> verbanddozen en oogwaspunten.<br />
> > Uitleg <strong>van</strong> de maatregelen die genomen worden om de vaklieden, de assistenten, <strong>het</strong> personeel in de omgeving<br />
en de gebruikers te beschermen.<br />
• Plannen met betrekking tot ventilatie en inperking.<br />
• Bespreek de locaties en werking <strong>van</strong> VVAC-systemen en bespreek de afsluiting <strong>van</strong> <strong>het</strong> gebouw tijdens <strong>het</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong> tot <strong>het</strong> moment <strong>van</strong> heringebruikneming.<br />
• Persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) die gebruikt worden en de redenen hier<strong>voor</strong>.
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 48<br />
• Bespreek de plannen om <strong>het</strong> werkgebied af te zetten, inclusief de plannen <strong>voor</strong> bewaking <strong>van</strong> de omgeving<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> werkgebied.<br />
Scope > of Workbook<br />
> Bespreek met de eigenaar/gebruiker wanneer <strong>het</strong> gebouw gedurende en na <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> ontruimd zal worden.<br />
• Zoek uit of <strong>het</strong> gebouw gebruikt wordt door mensen met speciale gevoeligheden (bij<strong>voor</strong>beeld mensen met<br />
ademhalingsproblemen of aandoeningen aan de luchtwegen) en onderneem de juiste acties.<br />
This Workbook provides guidance to applicators and helpers who apply professional grade high pressure <strong>spray</strong> polyurethane<br />
• Als <strong>het</strong> werk een groot kantoorgebouw of flatgebouw betreft, overleg dan of <strong>het</strong> gebouw geheel of<br />
foam (SPF) in both interior and exterior construction applications. While other SPF products (including but not limited to<br />
gedeeltelijk ontruimd moet worden; overleg zaken zoals HVAC en ventilatie; bespreek <strong>het</strong> luchten <strong>van</strong> de<br />
1-component foams (OCF) and 2-component low pressure kits) may also be used at construction sites, they are not the<br />
ruimtes in <strong>het</strong> gebouw.<br />
primary focus of this Workbook. When this Workbook refers to “SPF Chemicals,” we mean the chemical components that are<br />
• Geef een richtlijn <strong>voor</strong> <strong>het</strong> tijdstip <strong>van</strong> heringebruikneming; overleg hiertoe met de fabrikant <strong>van</strong> <strong>het</strong> product.<br />
used to make professional grade, high pressure SPF. Other chemicals, coatings, and solvents may be used at a <strong>spray</strong> foam<br />
application > > site, Indien and de this eigenaar/gebruiker Workbook will also <strong>het</strong> address gebouw some gedurende of the more <strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong> commonly used niet wil materials. verlaten, bespreek dan de<br />
problemen die zich kunnen <strong>voor</strong>doen bij blootstelling.<br />
This Workbook addresses all health and safety aspects of the typical <strong>spray</strong> foam application job including initial site<br />
assessment,<br />
•<br />
occupant<br />
Bespreek<br />
outreach,<br />
de eisen<br />
site<br />
met<br />
preparation,<br />
betrekking<br />
SPF<br />
tot<br />
chemical<br />
persoonlijke<br />
storage<br />
beschermingsmiddelen<br />
and handling, SPF application,<br />
(PPE) <strong>voor</strong><br />
trimming<br />
de eigenaar/gebruiker<br />
and cutting,<br />
coating and priming<br />
wanneer<br />
of the<br />
deze<br />
foam<br />
<strong>het</strong><br />
surface,<br />
werkgebied<br />
site cleanup,<br />
betreedt<br />
spill<br />
om<br />
response,<br />
<strong>het</strong> <strong>aanbrengen</strong><br />
disposal<br />
te<br />
of<br />
bekijken<br />
SPF chemicals,<br />
(bespreek<br />
and<br />
alternatieve<br />
re-occupancy.<br />
methoden<br />
om <strong>het</strong> werk te inspecteren waarbij mogelijke blootstelling wordt geminimaliseerd, zoals <strong>het</strong> bekijken <strong>van</strong><br />
foto’s of real-time videofilms).<br />
• Kwesties rond luchten en ventilatie.<br />
• Procedures <strong>voor</strong> de bewaking <strong>van</strong> luchtkwaliteit, indien <strong>van</strong> toepassing.<br />
> > Bespreek met de eigenaar wat te doen om schade aan eigendommen als gevolg <strong>van</strong> een teveel <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>spray</strong>-schuim te <strong>voor</strong>komen.<br />
Bijlage B<br />
Overleg met eigenaren en<br />
gebruikers omtrent <strong>het</strong><br />
<strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim<br />
> > Informeer de gebruikers dat een vis-achtige of ammoniak-geur kan duiden op amine-katalysatoren in de SPF, en<br />
geef richtlijnen en contactinformatie in geval <strong>van</strong> sterke geuren of geuren die niet verdwijnen.<br />
> > Bespreek de procedures rond <strong>het</strong> schoonmaken achteraf en hoe <strong>het</strong> stof en de restanten opgeruimd zullen worden.
Bijlage C-1<br />
Pagina 49<br />
Communicatie over gevaren<br />
Snelle veiligheidsindicaties<br />
Vaststellen <strong>van</strong> chemicaliën en risico’s<br />
Verantwoorde afvoer<br />
POLYOLEN kunnen schadelijke stoffen bevatten zoals katalysatoren,<br />
Leeg vaten en IBC’s (Intermediate Bulk Containers) volledig om<br />
vlamvertragers en schuimmiddelen.<br />
reststoffen te minimaliseren.<br />
Methyleen difenyl di-isocyanaat (MDI) is een chemische stof, die bij<br />
Zorg er<strong>voor</strong> dat de lege vaten volgens de plaatselijke <strong>voor</strong>schriften<br />
onjuist gebruik gevaarlijk kan zijn.<br />
worden opgehaald en afgevoerd.<br />
Draag tijdens <strong>het</strong> verwerken <strong>van</strong> POLYOL en MDI altijd handschoenen,<br />
Schuim-afval kan afgevoerd worden samen met plastic afval.<br />
volledige gezichtsbescherming en een masker met filter.<br />
> LEES <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) DEEL 1 t/m 3 > LEES <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) DEEL 13<br />
Persoonlijke bescherming<br />
Brandbestrijding<br />
Overige informatie<br />
Accidentele uitstoot, opslag en behandeling<br />
Gebruikt u de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) <strong>voor</strong> uw taken?<br />
In geval <strong>van</strong> accidentele uitstoot: verhelp de oorzaak <strong>van</strong> de morsing,<br />
> Luchtzuiverend ademhalingstoestel (APR) <strong>voor</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>schuim<br />
in de open lucht<br />
Voorkom dat gemorste vloeistoffen in <strong>het</strong> afvoersysteem terechtkomen.<br />
adsorbeer de vloeistoffen met droog zand of zaagsel. Gebruik geen water.<br />
> SAR (Supplied Air Respirator) <strong>voor</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>-schuim<br />
Berg POLYOL en MDI op in een koele plaats, buiten direct zonlicht. Zorg<br />
binnenshuis<br />
dat vaten en IBC’s goed gesloten blijven. Zorg er tijdens <strong>het</strong> openen<br />
> In alle gevallen: volledige gezichtsbescherming, handschoenen,<br />
<strong>van</strong> een vat of IBC met POLYOL <strong>voor</strong> dat de interne druk langzaam en<br />
overall, laarzen<br />
beheerst kan ontsnappen. Bewaar vaten en IBC’s bij een temperatuur<br />
> Onderhoud uw persoonlijke beschermingsmiddelen aan <strong>het</strong> eind <strong>van</strong><br />
tussen 10 ºC en 30 °C. Breng een vat met POLYOL op een temperatuur<br />
elke werkdag, ver<strong>van</strong>g filters, gooi beschadigde apparatuur weg<br />
tussen 20 ºC en 25 °C <strong>voor</strong>dat u <strong>het</strong> opent.<br />
> LEES <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) DEEL 8 > LEES <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) DEEL 6<br />
Spoed Eisende Hulp<br />
Bij een brand waarbij POLYOL of MDI betrokken is, dient u onmiddellijk<br />
de brandweer in te schakelen.<br />
Bij contact met de huid: onmiddellijk wassen met stromend water en<br />
zeep. Verwijder vervuilde kledingstukken.<br />
Houd gesloten vaten of IBC’s koel door ze te besproeien met water om<br />
explosiegevaar te vermijden.<br />
Bij contact met de ogen: onmiddellijk wassen met stromend water<br />
Als er in de buurt <strong>van</strong> aangebracht <strong>spray</strong>-schuim werkzaamheden<br />
gedurende minimaal 15 minuten; houd de ogen open.<br />
onder hoge temperaturen uitgevoerd moeten worden, zorg dan<br />
Breng de getroffen persoon onmiddellijk naar <strong>het</strong> ziekenhuis, afdeling<br />
<strong>voor</strong> bescherming <strong>van</strong> <strong>het</strong> schuim met branddekens en plaats<br />
Spoed Eisende Hulp. Bij inslikken: roep medische hulp in.<br />
waarschuwingsborden om werknemers op <strong>het</strong> gevaar te wijzen.<br />
> LEES <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) DEEL 5 > LEES <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) DEEL 4<br />
Overige informatie wordt geboden op ETIKETTEN en in <strong>het</strong><br />
VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD (MSDS):<br />
> Fysische en chemische eigenschappen<br />
> Stabiliteit en reactiviteit<br />
> Transport<br />
> Verplichte informatie<br />
> Toxicologie > LEES <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) DEEL 9 t/m 16 en de ETIKETTEN op vaten of IBC’s
Bijlage C-2<br />
Pagina 50<br />
Goed werken in de praktijk<br />
Werkmethoden en <strong>voor</strong>bereiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> terrein<br />
Met deze informatie kunnen vaklieden, assistenten<br />
en werklieden in de buurt <strong>van</strong> <strong>het</strong> werkgebied <strong>het</strong><br />
hoogste niveau <strong>van</strong> bescherming en preventie<br />
bereiken.<br />
Voedingsmiddelen en roken zijn<br />
verboden in de buurt <strong>van</strong> plaatsen<br />
waar chemicaliën worden gebruikt,<br />
behandeld en/of opgeslagen<br />
Voorkom <strong>het</strong> doordringen <strong>van</strong><br />
dampen naar andere verdiepingen<br />
Voorkom dat er teveel <strong>spray</strong>-schuim<br />
wordt aangebracht en bescherm<br />
alle oppervlakken die beschadigd<br />
zouden kunnen worden<br />
Schakel VVAC-systemen, zoals<br />
verwarmings-, ventilatie- of<br />
airconditioning-systemen uit en plak<br />
de luchtopeningen af met plastic<br />
(gedurende minimaal 24 uur)<br />
Bepaal een veiligheidszone rond<br />
<strong>het</strong> werkgebied en zorg <strong>voor</strong><br />
beperkte toegang<br />
Trek persoonlijke<br />
beschermingsmiddelen (PPE) aan<br />
en uit in de daar<strong>voor</strong> bestemde<br />
ruimten<br />
Houd rekening met de windrichting<br />
wanneer er in de openlucht wordt<br />
gewerkt en werk niet als <strong>het</strong> erg<br />
winderig is (bij windsnelheden<br />
hoger dan 30 km/u)
Bijlage C-3<br />
Pagina 51<br />
Opslag en behandeling<br />
Opslag en behandeling <strong>van</strong> chemische stoffen<br />
Opslag<br />
Omgaan met morsingen<br />
Het is belangrijk dat de chemicaliën<br />
<strong>van</strong> <strong>spray</strong>-polyurethaanschuim (SPF)<br />
<strong>voor</strong> en tijdens gebruik op de juiste<br />
wijze op de bouwplaats opgeslagen<br />
en behandeld worden. Onjuiste<br />
opslag en verkeerd gebruik kunnen<br />
de onderdelen onbruikbaar maken en<br />
mogelijk risico met zich meebrengen<br />
> Sla materialen die niet gecombineerd mogen worden<br />
afzonderlijk op<br />
> Berg vaten op een koele plaats op, buiten direct zonlicht<br />
en buiten bereik <strong>van</strong> overmatige warmte (liefst bij een<br />
temperatuur tussen 10 ºC en 25 ºC)<br />
> Houd de vaten altijd goed afgesloten om te <strong>voor</strong>komen<br />
dat er vocht of andere stoffen bij kan komen<br />
> Bewaar vaten uit de buurt <strong>van</strong> zuren, logen, alcoholen en<br />
sterk oxiderende en reduceermiddelen<br />
> Alle containers dienen correct geëtiketteerd te zijn<br />
> Zorg er<strong>voor</strong> dat u altijd een noodsetje met absorberend<br />
materiaal bij u draagt om morsingen direct op te ruimen<br />
> Ontsmet en ruim morsingen op volgens <strong>het</strong><br />
veiligheidsinformatieblad (MSDS)<br />
> Draag altijd persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE)<br />
wanneer u morsingen ontsmet en opruimt<br />
> Stuur medewerkers weg uit <strong>het</strong> besmette geibed om<br />
onnodige blootstelling te vermijden<br />
> Meld grote morsingen aan de plaatselijke of nationale<br />
overheidsinstanties<br />
MSDS<br />
Behandeling<br />
Algemeen advies<br />
> Zorg er<strong>voor</strong> dat er <strong>voor</strong> elke gevaarlijke chemische stof een<br />
veiligheidsinformatieblad (MSDS) op de werkplek aanwezig is<br />
> Zorg er<strong>voor</strong> dat <strong>van</strong> dit veiligheidsinformatieblad (MSDS)<br />
altijd de nieuwste versie beschikbaar is<br />
> Het veiligheidsinformatieblad (MSDS) bevat belangrijke<br />
informatie over <strong>het</strong> omgaan met accidentele uitstoot,<br />
de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE),<br />
en informatie over opslag, behandeling, transport en<br />
verwijdering<br />
> Draag de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE)<br />
wanneer u chemicaliën behandelt<br />
> Open vaten behoedzaam zodat eventuele opgebouwde<br />
druk langzaam kan ontsnappen<br />
> Voorkom morsingen wanneer u een transferpomp in een<br />
vat steekt of deze eruit haalt<br />
> Als u een vat wilt opwarmen, doe dit dan langzaam<br />
en zorg er<strong>voor</strong> dat de stop los zit om gas te laten<br />
ontsnappen. Roer zachtjes en <strong>voor</strong>kom oververhitting!<br />
> Leg slangen en kabels netjes neer en houd de werkplek<br />
schoon om struikelen, uitglijden en vallen te <strong>voor</strong>komen<br />
> Zet vaten tijdens transport goed vast om morsingen te<br />
<strong>voor</strong>komen<br />
> Zorg dat er altijd een verbandtrommel in de buurt is <strong>voor</strong><br />
kleine verwondingen<br />
> Zorg dat er een brandblusser aanwezig is tijdens<br />
transport
Bijlage C-4<br />
Pagina 52<br />
PPE<br />
Persoonlijke beschermingsmiddelen<br />
Sprayen<br />
Draag tijdens<br />
<strong>het</strong> <strong>spray</strong>en alle<br />
persoonlijke<br />
beschermingsmiddelen<br />
(PPE)<br />
Behandeling<br />
Bescherming tijdens<br />
<strong>het</strong> overbrengen <strong>van</strong><br />
pompapparatuur<br />
Onderhoud<br />
Nitril handschoenen<br />
die tijdens<br />
pistoolreparaties<br />
gedragen zijn<br />
Helm*<br />
Oogbescherming met zij-afscherming (reinig en onderhoud)<br />
Goedgekeurde ademhalingsbescherming (reinig en onderhoud) – gebruik<br />
onafhankelijke adembescherming (SAR) in besloten ruimten, en luchtzuiverende<br />
ademhalingstoestellen (APR) bij toepassingen buitenshuis<br />
Nitril rubberen handschoenen*<br />
Chemicaliënbestendig pak*<br />
Oogbescherming tegen spatten<br />
Nitril handschoenen<br />
Bescherming tegen vloeistofspatten<br />
Draag oogbescherming tegen spatten <strong>van</strong> chemische stoffen wanneer tijdens de<br />
onderhoudsprocedure oplosmiddelen gebruikt worden <strong>voor</strong> de reiniging<br />
Beschermt tegen mogelijk contact <strong>van</strong> de blote huid met chemische stoffen<br />
* Deze onderdelen zijn bestemd <strong>voor</strong> eenmalig gebruik en worden achteraf weggegooid. Volg de instructies op <strong>het</strong> veiligheidsinformatieblad (MSDS) <strong>voor</strong> <strong>het</strong> verwijderen <strong>van</strong> eventuele vloeibare materialen die afgevoerd moeten worden.
Bijlage C-5<br />
Pagina 53<br />
SPF & brandveiligheid<br />
Brandpreventie tijdens de bouw<br />
Pleeg veiligheids-werkoverleg met de<br />
andere opdrachtnemers<br />
Voer <strong>het</strong>e werkzaamheden uit op<br />
een plaats waar geen brandbaar<br />
materiaal is<br />
Zorg <strong>voor</strong> een brandwacht wanneer<br />
werkzaamheden onder hoge<br />
temperatuur plaatsvinden:<br />
> Binnen 10 m <strong>van</strong> <strong>spray</strong>polyurethaanschuim<br />
(SPF)<br />
> Binnen 10 m <strong>van</strong> openingen waar SPF<br />
blootligt<br />
> Wanneer er aan de andere kant <strong>van</strong> de<br />
wand SPF aangebracht is<br />
Plaats waarschuwingsborden en<br />
-stickers op de bouwplaats<br />
Of scherm <strong>het</strong> <strong>spray</strong>-schuim af<br />
met een daartoe geschikte las- of<br />
branddeken, als <strong>het</strong> werk niet<br />
verplaatst kan worden<br />
Bedek zo snel mogelijk na<br />
aanbrenging alle binnenshuis<br />
aangebrachte <strong>spray</strong>polyurethaanschuim<br />
met een<br />
geschikte beschermlaag, zoals 12 mm<br />
gipsplaat
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF Pagina 54<br />
Erkenning en vrijwaring <strong>van</strong> de American Chemistry Council:<br />
Dit document is <strong>voor</strong> een deel gebaseerd op <strong>het</strong> <strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> onder hoge druk <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> <strong>spray</strong>polyurethaanschuim<br />
(“Health and Safety Product Stewardship Workbook for High-Pressure Application of Spray Polyurethane Foam”), door<br />
de American Chemistry Council (ACC), dat op 15 maart 2010 werd gepubliceerd. PU Europe is de ACC erkentelijk <strong>voor</strong> haar ondersteuning.<br />
De ACC kan niet <strong>verantwoord</strong>elijk worden gesteld <strong>voor</strong> de inhoud <strong>van</strong> deze publicatie <strong>van</strong> PU Europe, die uitsluitend door PU Europe<br />
werd opgesteld. Hij biedt richtlijnen <strong>voor</strong> vaklieden en assistenten die <strong>spray</strong>-polyurethaanschuim (SPF) <strong>van</strong> professionele kwaliteit<br />
<strong>aanbrengen</strong>, <strong>het</strong>zij aan de binnenzijde, <strong>het</strong>zij aan de buitenzijde <strong>van</strong> gebouwen. De publicatie is niet bedoeld als een ver<strong>van</strong>ging <strong>voor</strong><br />
een deugdelijke training of andere eisen, noch is hij ontwikkeld om wettelijke rechten en plichten te omschrijven. Hij is ook niet bedoeld<br />
als een handleiding of een instructiegids. Iedereen die betrokken is bij <strong>het</strong> onder hoge druk <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF <strong>van</strong> professionele<br />
kwaliteit, <strong>het</strong>zij binnenshuis, <strong>het</strong>zij buitenshuis, is hoofdelijk verplicht om er<strong>voor</strong> te zorgen dat zijn/haar handelingen in overeenstemming<br />
zijn met de nationale, federale, staats- en plaatselijke wet- en regelgevingen en dient hierover juridische adviseurs te raadplegen.<br />
Dit document is per definitie algemeen <strong>van</strong> aard en de vaklieden, assistenten en de individuele bedrijven kunnen een andere aanpak<br />
hebben met betrekking tot specifieke praktijken op basis <strong>van</strong> specifieke feitelijke omstandigheden, de uitvoerbaarheid en effectiviteit<br />
<strong>van</strong> bepaalde handelingen, en de economische en technologische haalbaarheid. Noch de ACC, noch de afzonderlijke leden <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
Center for the Polyurethanes Industry <strong>van</strong> de ACC, noch enige <strong>van</strong> hun respectievelijke directieleden, functionarissen, medewerkers,<br />
onderaannemers, adviseurs of andere rechthebbenden geeft enige garantie of verklaring, expliciet of impliciet, met betrekking tot de<br />
juistheid of volledigheid <strong>van</strong> de informatie in dit handboek; noch zullen de ACC of enig bedrijf dat lid is daar<strong>van</strong> enige aansprakelijkheid<br />
of <strong>verantwoord</strong>elijkheid <strong>voor</strong> enig gebruik of misbruik, of de resultaten <strong>van</strong> dergelijk gebruik of misbruik, of enige informatie, procedure,<br />
conclusie, mening, product of proces uiteengezet in deze Richtlijnen aanvaarden. Er worden geen garanties gegeven; alle<br />
impliciete garanties <strong>van</strong> verkoopbaarheid of geschiktheid <strong>voor</strong> een bepaald doel worden uitdrukkelijk uitgesloten.<br />
Disclaimer:<br />
Terwijl alle informatie en aanbevelingen in deze publicatie met de grootst mogelijke zorg zijn samengesteld en <strong>voor</strong> zover wij weten op<br />
<strong>het</strong> moment <strong>van</strong> publicatie correct zijn, mag niets hierin opgevat worden als garantie, expliciet of anderszins. Dit document dient als<br />
aanvulling op, niet als ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong>, plaatselijke richtlijnen en <strong>voor</strong>schriften.
Verantwoordelijke redactie<br />
PU Europe<br />
Adres<br />
Avenue E. Van Nieuwenhuyse 6<br />
B-1160 Brussel, België<br />
© 2011, PU Europe
<strong>Arbo</strong>-<strong>werkboek</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>verantwoord</strong> <strong>aanbrengen</strong> <strong>van</strong> SPF<br />
PU Europe<br />
Av. E. Van Nieuwenhuyse 6<br />
B-1160 Brussel (België)<br />
Tel.: +32 2 676 72 71<br />
Fax: +32 2 676 74 79<br />
secretariat@pu-europe.eu<br />
www.pu-europe.eu