Scenario's in kaart - Feweb - Vrije Universiteit Amsterdam
Scenario's in kaart - Feweb - Vrije Universiteit Amsterdam
Scenario's in kaart - Feweb - Vrije Universiteit Amsterdam
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
het simuleren van ruimtegebruiksverander<strong>in</strong>gen<br />
Inleid<strong>in</strong>g<br />
S<strong>in</strong>ds de <strong>in</strong>troductie van sim-City is het modelleren van toekomstig ruimtegebruik<br />
niet langer voorbehouden aan professionals. Het simuleren van de<br />
complexe <strong>in</strong>teractie tussen menselijk handelen en de natuurlijke omgev<strong>in</strong>g<br />
is hiermee ook b<strong>in</strong>nen het handbereik gekomen van veel liefhebbers van<br />
computerspelen (Starr 1994). De reguliere ruimtegebruiksmodellen echter<br />
hebben het afgelopen decennium nog nauwelijks aan bekendheid gewonnen.<br />
Voor de meeste betrokkenen blijven zij zelfs zwarte dozen die mooie <strong>kaart</strong>en<br />
maken. De diverse <strong>in</strong>ventarisaties van operationele modellen voor ruimtegebruiksverander<strong>in</strong>g<br />
laten een zeer heterogene groep aan <strong>in</strong>strumenten zien;<br />
deze verschillen sterk <strong>in</strong> achtergrond, uitgangspunten, toepass<strong>in</strong>gsbereik en<br />
dergelijke.<br />
In dit hoofdstuk <strong>in</strong>troduceren we verschillende benader<strong>in</strong>gen die het toekomstig<br />
ruimtegebruik <strong>in</strong> <strong>kaart</strong> brengen. Het gaat hierbij om een analytische<br />
benader<strong>in</strong>g die door middel van een simulatiemodel – de Ruimtescanner (rs) –<br />
verander<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> het ruimtegebruik kan ‘voorspellen’, en twee meer ontwerpgerichte<br />
benader<strong>in</strong>gen: Rasterplan (rp) en Analytische gis-ondersteunde<br />
Ruimtelijke Allocatie (agora). Deze drie methoden worden <strong>in</strong> de volgende<br />
hoofdstukken aan de hand van een casus verder toegelicht.<br />
Overigens is de tegenstell<strong>in</strong>g tussen de model- en de ontwerpbenader<strong>in</strong>g<br />
niet zo sterk als op het eerste gezicht wellicht lijkt. De ontwerpbenader<strong>in</strong>gen<br />
maken gebruik van analytische hulpmiddelen, terwijl de Ruimtescanner ook<br />
gebruik maakt van creatieve <strong>in</strong>terpretaties van mogelijke toekomstige ruimtelijke<br />
ontwikkel<strong>in</strong>gen. Er is dus sprake van een glijdende schaal waarop de<br />
gebruikte methoden en technieken een plaats hebben.<br />
Figuur 2 Glijdende schaal tussen de model- en de ontwerpbenader<strong>in</strong>g<br />
Ruimtegebruiksmodellen<br />
Modellen die veranderend grondgebruik simuleren, zijn er <strong>in</strong> diverse soorten<br />
en maten. In feite grijpen ze allemaal terug op slechts enkele theorieën en<br />
methoden. Zo wordt de ruimtegebruiksverander<strong>in</strong>g vaak verklaard aan de<br />
hand van economische theorieën, vanuit de gedachte dat grond vooral gebruikt<br />
wordt door degene die er het meeste geld voor over heeft. Maar ook discipl<strong>in</strong>es<br />
als geografie en wiskunde hebben ertoe bijgedragen dat verander<strong>in</strong>gen <strong>in</strong><br />
Het simuleren van ruimtegebruiksverander<strong>in</strong>gen 18 • 19