Ruimtelijke opgaven in beeld - Planbureau voor de Leefomgeving
Ruimtelijke opgaven in beeld - Planbureau voor de Leefomgeving
Ruimtelijke opgaven in beeld - Planbureau voor de Leefomgeving
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
twee<br />
Figuur 2.13<br />
Won<strong>in</strong>gprijs per COROP-gebied<br />
Gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> won<strong>in</strong>gprijs per m 2 , 2010 Ontwikkel<strong>in</strong>g won<strong>in</strong>gprijs, 1995 – 2007<br />
Euro<br />
2000 of m<strong>in</strong><strong>de</strong>r<br />
2000 – 2250<br />
2250 – 2500<br />
2500 – 2750<br />
2750 – 3000<br />
Meer dan 3000<br />
In<strong>de</strong>x (1995 = 100)<br />
235 of lager<br />
235 – 250<br />
250 – 265<br />
Hoger dan 265<br />
Bron: ABF Research o.b.v. Huizenzoeker.nl<br />
De gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> won<strong>in</strong>gprijs per vierkante meter is het hoogst <strong>in</strong> <strong>de</strong> Noordvleugel van <strong>de</strong> Randstad. Ook el<strong>de</strong>rs steeg <strong>de</strong> won<strong>in</strong>gprijs, maar <strong>de</strong><br />
Noordvleugel bleef en blijft koploper.<br />
2.3.9 Beter laten functioneren van <strong>de</strong><br />
won<strong>in</strong>gmarkt<br />
Ruimtelijk beleid kan slechts beperkt bijdragen aan een<br />
beter functioneren<strong>de</strong> won<strong>in</strong>gmarkt. Naar verwacht<strong>in</strong>g is<br />
<strong>de</strong> <strong>in</strong>vloed van <strong>de</strong> hypotheekrenteaftrek en het<br />
huurbeleid veel groter.<br />
De won<strong>in</strong>gmarkt is <strong>in</strong>elastisch; bij stijgen<strong>de</strong><br />
won<strong>in</strong>gprijzen neemt <strong>de</strong> bouwproductie nauwelijks toe.<br />
Verschillen<strong>de</strong> partijen bepleiten een soepeler<br />
ruimtelijkeor<strong>de</strong>n<strong>in</strong>gsbeleid (CPB, CSED, OECD). De<br />
re<strong>de</strong>ner<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>ze partijen is: wanneer er m<strong>in</strong><strong>de</strong>r<br />
ruimtelijke belemmer<strong>in</strong>gen zijn, zou <strong>de</strong> vraag naar<br />
woonruimte beter kunnen wor<strong>de</strong>n geaccommo<strong>de</strong>erd.<br />
Hier is een nuancer<strong>in</strong>g op haar plaats. In veel regio’s<br />
wer<strong>de</strong>n bedui<strong>de</strong>nd m<strong>in</strong><strong>de</strong>r won<strong>in</strong>gen gerealiseerd dan<br />
gepland en blijft ook <strong>de</strong> prijsontwikkel<strong>in</strong>g achter (Schuur<br />
2010). In <strong>de</strong> regio Amsterdam wordt <strong>de</strong> plancapaciteit wel<br />
vrijwel geheel benut en stijgen <strong>de</strong> prijzen. In <strong>de</strong> regio’s<br />
Den Haag – Westland – Delft, Zuid-Holland-Oost en<br />
Utrecht-West blijft <strong>de</strong> toename van <strong>de</strong> won<strong>in</strong>g<strong>voor</strong>raad<br />
achter bij <strong>de</strong> economische en <strong>in</strong>komensgroei en zijn er<br />
hogere schaarstepremies (Renes et al. 2006).<br />
<strong>Ruimtelijke</strong> restricties zijn daarom maar een <strong>de</strong>el van het<br />
verhaal en spelen lang niet overal. Eén van <strong>de</strong> oorzaken<br />
van <strong>de</strong> slecht functioneren<strong>de</strong> won<strong>in</strong>gmarkt is het residuele<br />
grondbeleid van gemeenten, waarbij <strong>de</strong> grondprijs op <strong>de</strong><br />
verkoopprijs wordt afgestemd, zodat <strong>de</strong> prikkel om te<br />
bouwen bij corporaties en ontwikkelaars afneemt. Maar<br />
ook is er sprake van marktconcentratie van bouwgrond,<br />
zeker <strong>in</strong> <strong>de</strong> Randstad (Buitelaar & Pouls 2009), en zijn er<br />
beg<strong>in</strong> jaren negentig van <strong>de</strong> vorige eeuw vertrag<strong>in</strong>gen<br />
opgetre<strong>de</strong>n omdat gemeenten en ontwikkelaars moesten<br />
wennen aan <strong>de</strong> nieuwe sett<strong>in</strong>g met grote bouwlocaties,<br />
veel dure koopwon<strong>in</strong>gen, an<strong>de</strong>re procedures en lange<br />
<strong>voor</strong>bereid<strong>in</strong>gstij<strong>de</strong>n (Jókövi et al. 2006).<br />
In comb<strong>in</strong>atie met <strong>de</strong> lage prijselasticiteit werkt <strong>de</strong><br />
hypotheekrenteaftrek prijsopdrijvend. In <strong>de</strong> jaren<br />
negentig is <strong>de</strong> hypotheekrente gedaald en zijn <strong>de</strong><br />
<strong>in</strong>komens fl<strong>in</strong>k gestegen. Afloss<strong>in</strong>gsvrije en<br />
belegg<strong>in</strong>gshypotheken wer<strong>de</strong>n populair, zodat<br />
huishou<strong>de</strong>ns steeds hogere won<strong>in</strong>gprijzen kon<strong>de</strong>n<br />
betalen. De f<strong>in</strong>anciële risico’s stegen, evenals <strong>de</strong><br />
overheidsuitgaven aan hypotheekrenteaftrek. Hoge<br />
prijzen en nieuwe <strong>voor</strong>zichtigheid na <strong>de</strong> kredietcrisis<br />
maken <strong>de</strong> koopmarkt steeds ontoegankelijker <strong>voor</strong><br />
starters en mid<strong>de</strong>n<strong>in</strong>komensgroepen, zeker <strong>in</strong> <strong>de</strong> dure<br />
regio’s.<br />
<strong>Ruimtelijke</strong> <strong>opgaven</strong> en beleidsimplicaties | 35