Modulair 2 - Open Universiteit Nederland
Modulair 2 - Open Universiteit Nederland
Modulair 2 - Open Universiteit Nederland
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Tekst: Frans Bogaert Beeld: Chris Peeters<br />
Toename onderzoek vraagt om centraal gecoördineerde aanpak<br />
<strong>Open</strong> <strong>Universiteit</strong><br />
start Graduate School<br />
Het wetenschappelijk onderzoek bij de<br />
OU neemt instellingsbreed toe en de<br />
ambitie is dat dit nóg meer groeit. Naast<br />
promotie-onderzoeken van medewerkers<br />
en aio-onderzoeksplaatsen ligt het in de<br />
bedoeling om meer buitenpromovendi<br />
binnen te halen. De toenemende onderzoeksinitiatieven<br />
vragen tegelijkertijd<br />
om het bundelen van de good practices.<br />
Bij de OU staat wetenschappelijk onderzoek<br />
voor een groot deel in dienst van de vernieuwing<br />
van het hoger onderwijs. Daarnaast<br />
geldt voor faculteiten de regel van 20 procent<br />
onderzoekstijd (ook) ten behoeve van<br />
vakgericht onderzoek. Sinds het bestaan in<br />
2003 van de <strong>Nederland</strong>s-Vlaamse Accreditatie<br />
Organisatie (NVAO) is het belang van facultair<br />
onderzoek echter alleen maar toegenomen.<br />
Dat namelijk is één van de eisen van de NVAO,<br />
wil een wo-opleiding in aanmerking komen<br />
voor accreditatie. En dát keurmerk heeft een<br />
universiteit nodig om in aanmerking te komen<br />
voor overheidsfinanciering en het recht tot het<br />
afgeven van erkende diploma’s. Vooral binnen<br />
de wetenschappelijke staf van faculteiten heeft<br />
dat geleid tot toename van PhD-trajecten, zowel<br />
in de vorm van eigen promoties alsook onderzoeksplaatsen<br />
voor aio’s. Van meer recente<br />
datum is de heropleving van het fenomeen<br />
buitenpromovendus, waarbij studenten kunnen<br />
promoveren naast werk of zorgtaken. Inmiddels<br />
is het doctoraatsprogramma van de OU – zo’n<br />
100 actuele promotieplaatsen – ook ingebed in<br />
de promotiefinanciering van <strong>Nederland</strong>se<br />
10 <strong>Open</strong> <strong>Universiteit</strong><br />
<strong>Modulair</strong> 29 oktober 2010<br />
<strong>Modulair</strong> sprak met de zojuist<br />
benoemde decaan van de nieuwe<br />
Graduate School, prof. dr. Lilian Lechner,<br />
(op foto) tevens hoogleraar psychologie.<br />
Wat biedt de OU zoal aan buitenpromovendi?<br />
– academisch klimaat<br />
– participatie in onderzoeksgroep<br />
– samenwerking met een co-promotor<br />
– wetenschappelijke begeleiding van<br />
promotor (hoogleraar)<br />
– een (deels verplicht) scholingsprogramma<br />
– toegang tot (online) bibliotheken<br />
universiteiten. De toenemende onderzoeksinitiatieven<br />
vragen nu om een centraal<br />
gecoördineerde aanpak. Vandaar de oprichting,<br />
onlangs per 1 september, van een<br />
Graduate School als integrale infrastructuur.<br />
Wat gaat de Graduate School precies doen?<br />
‘De Graduate School zal vooral randvoorwaardelijk<br />
en coördinerend opereren. Waar<br />
de faculteiten en onderzoeksafdelingen<br />
zélf de feitelijke promoties begeleiden,<br />
zal de Graduate School zich richten op<br />
integrale kwaliteitszorg, het bieden van<br />
voorzieningen zoals scholing en leeromgevingen,<br />
monitoring. Samen met de Raad<br />
van decanen zal het faculteitsoverstijgend<br />
onderzoeksbeleid worden bepaald. De<br />
Graduate School is tevens platform voor<br />
het uitwisselen van ervaringen tussen faculteiten,<br />
het Centre for Learning Sciences<br />
and Technologies en het Ruud de Moor<br />
Centrum. Overigens gaan wij, in het kader<br />
van de internationalisering, de onderzoekstrajecten<br />
tweetalig aanbieden.’<br />
Wat is de actuele stand van zaken?<br />
‘Op dit moment inventariseren we binnen<br />
faculteiten wat er aan extra onderzoek<br />
wordt gedaan: met hoeveel buitenpromovendi<br />
zijn ze bezig? Hoe faciliteren ze dat?<br />
Welke hoogleraren heb je daarbij nodig?<br />
Is er zicht op interesse van alumni? Wat zijn<br />
de good practices? Dat willen we vervolgens<br />
naar een groter plan trekken.’<br />
Wat is jouw eerste indruk?<br />
‘Het onderzoek is de laatste jaren al stevig<br />
ingeweven in de bachelor- en masteropleidingen.<br />
Nu de OU zich nog meer wilt<br />
profileren als ook een disciplinaire onderzoeksuniversiteit,<br />
ligt het doortrekken naar<br />
promotietrajecten voor de hand. Je ziet<br />
ook nu al dat masterstudenten participeren<br />
in onderzoek van aio’s, kijk bijvoorbeeld<br />
naar de faculteiten Psychologie en<br />
Managementwetenschappen. Ook de groep<br />
buitenpromovendi Bestuurskunde van<br />
prof. Arno Kosten is een goed voorbeeld.<br />
OU-studenten, met typische kenmerken<br />
als grote zelfredzaamheid en discipline, en<br />
vertrouwd met kritisch afstudeeronderzoek,<br />
zijn daartoe vaak uitstekend toegerust.<br />
Binnen mijn eigen faculteit komen wekelijks<br />
e-mails binnen van studenten die geïnteresseerd<br />
zijn in promotieonderzoek.’<br />
Beschikt de OU over middelen om deze extra<br />
promotietrajecten te financieren?<br />
‘Wij krijgen voor onderzoek ook nu al subsidie.<br />
Vergeet niet dat faculteiten 20 procent van de tijd<br />
reserveren voor onderzoek. Wat je feitelijk doet, is<br />
planmatig anticiperen op succesvol en rendabel<br />
onderzoek. Dat is dus ook een kwestie van goede<br />
bedrijfsvoering, waartoe ook het verrekenen van<br />
overheidssubsidies hoort. Eerlijk is eerlijk: eerst<br />
moet er aantoonbaar succes zijn. Maar, faculteiten<br />
respectievelijk hoogleraren willen natuurlijk graag<br />
aan onderzoek in hun vakgebied doen. We denken<br />
tevens aan tweede en derde geldstromen<br />
(respectievelijk komend van zelfstandige publieke<br />
organisaties zoals de NWO, dan wel uit private<br />
projecten; red.). Ook daar zijn al goede voorbeelden<br />
van zoals het door de EU gefinancierde project<br />
TenCompetence van CELSTEC. Voor de duidelijkheid:<br />
het budget blijft een aangelegenheid<br />
van faculteiten en onderzoeksafdelingen zelf.’<br />
Wordt van buitenpromovendi een eigen<br />
financiële bijdrage gevraagd?<br />
‘De algemene regel is dat buitenpromovendi<br />
geen inschrijvingskosten betalen.’<br />
Buitenpromovendi zou je als de high potentials<br />
binnen het afstandsonderwijs kunnen typeren.<br />
Hoe vindt selectie plaats?<br />
‘Op dit moment bekijken we binnen de faculteiten<br />
welke procedures zij reeds ontwikkeld<br />
hebben. Daar zijn al goede mechanismen bedacht.<br />
In grote lijn rust de selectie op een aantal pijlers.<br />
Studenten worden eerst kritisch bevraagd op<br />
zaken als: haalbaarheid van het vierjarige traject,<br />
beschikbaarheid van respondenten en data, de<br />
wetenschappelijk state of the art, de haalbaarheid<br />
in praktische zin zoals met betrekking tot<br />
privé-omstandigheden, werk en beschikbare tijd.<br />
Vervolgens wordt de student gevraagd om, onder<br />
begeleiding, binnen zes tot twaalf maanden een<br />
onderzoeksplan op te leveren. Als dat is goedgekeurd,<br />
dan heeft de promovendus-in-spe een<br />
goede kans op een succesvol promotietraject.’<br />
Over onderzoek door buitenpromovendi publiceerde<br />
<strong>Modulair</strong> eerder reeds artikelen/interviews: <strong>Modulair</strong> 8,<br />
juli 2010 (pagina’s 14-15, 26); <strong>Modulair</strong> 5, maart 2010<br />
(pagina 28) en <strong>Modulair</strong> 8, juli 2009 (pagina 14-15).<br />
U kunt deze artikelen ook raadplegen in het digitale<br />
archief: www.ou.nl/modulair.