You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
jaargang 26, nummer 2 • april <strong>2013</strong><br />
Protestantse klacht<br />
tegen de staat<br />
Armoedeonderzoek<br />
onder diaconieën
van de redactie<br />
“Er is echt wel<br />
iets aan de hand”<br />
Het zijn vaak kle<strong>in</strong>e d<strong>in</strong>gen waar<strong>in</strong> diakenen<br />
het verschil kunnen maken <strong>in</strong> mensenlevens.<br />
In dit nummer liggen de voorbeelden voor<br />
het oprapen. Zoals een laagdrempelige<br />
ontmoet<strong>in</strong>gsplek <strong>in</strong> Assen, koffie en soep<br />
<strong>in</strong> de Bredase Bus of kanskaarten voor<br />
mogelijke rechten <strong>in</strong> Joure.<br />
Soms zijn ook grotere ‘d<strong>in</strong>gen’ nodig om<br />
verschil te kunnen maken. Dan slaan we de<br />
handen <strong>in</strong>een, diaconieën en <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>. Zo<br />
maken diaconieën van (zo goed als) alle kerken<br />
<strong>in</strong> Nederland zichtbaar hoe het gesteld is met<br />
armoede <strong>in</strong> Nederland, anno 2012-<strong>2013</strong>.<br />
“Er is echt wel iets aan de hand”, voorspelt<br />
Carla van der Vlist van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>. Zie meer<br />
op pag<strong>in</strong>a 8.<br />
Klacht tegen de staat<br />
De protestantse klacht tegen de Nederlandse<br />
staat kun je met evenveel gemak als groot<br />
betitelen. <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> vraagt hiermee om<br />
het recht op m<strong>in</strong>imaal ‘bed bad brood’ voor<br />
uitgeprocedeerde asielzoekers. De dagelijkse<br />
hulpvragen bij <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> én bij vele diaconieën<br />
zetten aan tot deze historische stap <strong>in</strong><br />
de geschiedenis van onze Protestantse <strong>Kerk</strong>.<br />
Zie pag<strong>in</strong>a 10 en 11.<br />
Kle<strong>in</strong> en groot. Ze hebben elkaar nodig en<br />
versterken elkaar. Zo hopen wij met dit<br />
nummer u te sterken <strong>in</strong> uw diakenwerk.<br />
Blijft u ons vertellen wat u meemaakt?<br />
Henny Nagelhout,<br />
e<strong>in</strong>dredacteur<br />
Inhoud<br />
4 De Verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g<br />
Diaconie Adventskerk bundelt krachten<br />
met Resto VanHarte Assen<br />
7 Kleurrijk<br />
Diaconale vakanties <strong>in</strong> beeld<br />
8 Antenne<br />
“Er is echt wel iets aan de hand”<br />
Onderzoek naar armoede gestart<br />
10 Actueel<br />
Klacht Protestantse <strong>Kerk</strong> tegen Nederlandse staat<br />
11 Column<br />
Bidden en werken<br />
12 Op de stoep bij<br />
Salomon Salomons uit Aduard<br />
14 Uit de praktijk<br />
Diaconie Breda-Oost heeft een ‘dikke portefeuille’<br />
met diaconaal werk<br />
16 1 vraag, 3 diakenen<br />
Wat doet uw diaconie aan armoede <strong>in</strong> eigen land?<br />
17 Achtergrond<br />
Vakantiegevoel<br />
18 M<strong>in</strong>icursus<br />
Het spel ‘Diaconaat op de kaart’ <strong>in</strong> Rhenen<br />
20 Ingezonden op<strong>in</strong>ieartikel<br />
Diaconaat… beg<strong>in</strong>t bij jezelf!<br />
21 Collecte<br />
Nieuwe start voor jonge prostituees <strong>in</strong> Nicaragua<br />
Collecte 2 juni Werelddiaconaat<br />
22 Berichten<br />
24 Geef mij de geest van moed<br />
Bij de voorplaat<br />
De Protestantse <strong>Kerk</strong> dient een klacht <strong>in</strong> tegen de Nederlandse staat voor het op straat zetten van<br />
uitgeprocedeerde asielzoekers. Meer op pag<strong>in</strong>a 10 en 11.<br />
Foto: Piet den Blanken/Hollandse Hoogte
Onderzoek naar<br />
armoede gestart<br />
8<br />
7<br />
Klacht tegen<br />
Nederlandse staat<br />
2 juni: collecte<br />
Werelddiaconaat<br />
810<br />
16<br />
21<br />
Diaconie<br />
Breda-Oost<br />
heeft handen vol<br />
14<br />
colofon<br />
Diakonia, vakblad voor diakenen, 26e jaargang, nr. 2, april <strong>2013</strong><br />
Tijdschrift voor hen die plaatselijk actief zijn op diaconaal gebied.<br />
Uitgever<br />
Diakonia verschijnt zesmaal per jaar en is een uitgave van de<br />
dienstenorganisatie van de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland voor<br />
het diaconale programma van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>.<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> is het missionaire en diaconale werk <strong>in</strong> b<strong>in</strong>nen- en<br />
buitenland van de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland.<br />
Delen van dit werk worden uitgevoerd mede namens tien<br />
oecumenisch georiënteerde kerken en organisaties <strong>in</strong> Nederland.<br />
Redactieraad<br />
Sjon Donkers, Cor van Gron<strong>in</strong>gen, Teus Hubert, Henk van IJken,<br />
Mart<strong>in</strong> Joosse (voorzitter), Ellen van der Kemp, Jeanet Aartsen<br />
(bureauredactie), Ingeborg Kriegsmann, Henny Nagelhout<br />
(e<strong>in</strong>dredacteur), Irene Stok, Carla van der Vlist (hoofdredacteur),<br />
Beppie van der Waal.<br />
Opmaak en druk<br />
Ontwerp: Ladenius Communicatie B.V., Houten<br />
Opmaak: Ladenius Communicatie B.V., Houten<br />
Druk: De Groot Drukkerij, Goudriaan<br />
Adm<strong>in</strong>istratieadres<br />
Adressen- en periodiekenadm<strong>in</strong>istratie,<br />
Postbus 8504, 3503 RM Utrecht,<br />
telefoon: (030) 880 17 25,<br />
fax: (030) 880 15 84,<br />
e-mail: abonnementen@pkn.nl<br />
Redactieadres<br />
Postbus 456, 3500 AL Utrecht,<br />
tel. (030) 880 17 90,<br />
fax (030) 880 14 57,<br />
e-mail: <strong>diakonia</strong>@kerk<strong>in</strong>actie.nl<br />
Abonnementen<br />
De abonnementsprijs bedraagt bij<br />
- de eerste vier abonnementen à e 13,00;<br />
- vijf t/m negen abonnementen à e 9,85 (25% kort<strong>in</strong>g);<br />
- tien abonnementen en meer à e 7,75 (40% kort<strong>in</strong>g).<br />
Losse nummers kosten e 2,55 per stuk.<br />
Gesproken Diakonia<br />
Diakonia is ten behoeven van visueel gehandicapten ook<br />
verkrijgbaar <strong>in</strong> gesproken vorm op daisy-cd’s.<br />
Voor een abonnement of een proef-cd kunt u terecht bij de CBB,<br />
Postbus 131, 3850 AC Ermelo, tel. (0341) 56 54 99.<br />
Daar kunt u ook <strong>in</strong>formatie krijgen over de uitgave <strong>in</strong> brailleschrift.<br />
Website<br />
www.kerk<strong>in</strong>actie.nl<br />
Volg <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
Volg onze uitgezonden medewerkers: www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/weblogs.<br />
Volg <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> op L<strong>in</strong>kedIn, Twitter en Facebook.<br />
ISSN 0167 - 1472
DE VERBINDING<br />
Diaconie Adventskerk bundelt krachten met RestoVanHarte Assen<br />
‘Hier kunnen mensen<br />
elkaar weer v<strong>in</strong>den’<br />
De diaconie van de Adventskerk <strong>in</strong> Assen-Oost maakte ruim twee jaar<br />
geleden de bewuste keuze om energie te steken <strong>in</strong> de komst van een<br />
Resto VanHarte <strong>in</strong> de wijk Peelo. Deze restaurants – waar er <strong>in</strong>middels<br />
30 van zijn <strong>in</strong> het land – staan open voor iedereen en serveren een<br />
complete maaltijd voor 6 euro. De gedachte achter de formule is<br />
‘dat iedereen erbij hoort en dat er <strong>in</strong> de wijk een laagdrempelige<br />
ontmoet<strong>in</strong>gsplek moet zijn waar mensen elkaar weer v<strong>in</strong>den’.<br />
Naam:<br />
Anneke Kok, regelmatig<br />
gast Resto VanHarte<br />
Woonplaats:<br />
Assen<br />
Leeftijd:<br />
69 jaar<br />
Voormalig beroep:<br />
werk <strong>in</strong> de zorg<br />
Het is dit idee waar diaken Klaas Pieter<br />
Touw en gemeentelid Lourens Touwen zich<br />
uitstekend <strong>in</strong> kunnen v<strong>in</strong>den. M<strong>in</strong> of meer<br />
toevallig, via een filmpje op tv, kwam de<br />
Resto-gedachte bij de diaconie <strong>in</strong> Assen-<br />
Oost voorbij. “Wat kunnen we hier nou<br />
beter gebruiken dan de formule van Resto”,<br />
zo vertelt Lourens Touwen. “We hebben<br />
een <strong>in</strong>itiatiefgroep gevormd en zijn gaan<br />
onderzoeken of hier <strong>in</strong> de wijk een Resto<br />
VanHarte kon komen. In die groep zaten<br />
vertegenwoordigers uit alle lagen van de<br />
bevolk<strong>in</strong>g. Een buurtwerker, iemand van<br />
het bewonersoverleg, een wijkagent, een<br />
gemeenteraadslid en vertegenwoordigers<br />
van andere eet<strong>in</strong>itiatieven.”<br />
“Dit is een<br />
mooie kans<br />
om vanuit de<br />
diaconale<br />
gedachte de<br />
samenlev<strong>in</strong>g<br />
leefbaar te<br />
houden.”<br />
Over eigen muren heen<br />
Wat diaken Klaas Pieter Touw vooral<br />
aanspreekt is dat de samenwerk<strong>in</strong>g met<br />
Resto de kerk de gelegenheid biedt om de<br />
wijk <strong>in</strong> te gaan en over de eigen muren heen<br />
te kijken. Hij ziet een mogelijkheid om de<br />
ontwikkel<strong>in</strong>g te keren waarbij de kerk meer<br />
en meer <strong>in</strong> een isolement raakt. “Dit is een<br />
mooie kans om vanuit de diaconale gedachte<br />
de samenlev<strong>in</strong>g leefbaar te houden. Wij<br />
willen als kerk mensen graag bij elkaar<br />
brengen.”<br />
De diaconie heeft zich zeer <strong>in</strong>gespannen om<br />
de komst van Resto <strong>in</strong> Assen mogelijk te<br />
maken. Naast al het denkwerk, fondsenwerv<strong>in</strong>g<br />
en andere voorbereid<strong>in</strong>gen is de<br />
kerk met een bedrag van 15.000 euro over<br />
de brug gekomen. “We willen ook <strong>in</strong> de<br />
toekomst onze verantwoordelijkheid nemen”,<br />
aldus Klaas Pieter Touw.<br />
Niet zielig<br />
Resto VanHarte is meer dan alleen voordelig<br />
eten. Rondom de maaltijd worden er<br />
thema-avonden en activiteiten georganiseerd<br />
om mensen te <strong>in</strong>formeren en met elkaar <strong>in</strong><br />
contact te brengen. Tijdens de maaltijd en<br />
tussen de gangen door kunnen ze bijpraten<br />
met buurtgenoten. Ook zijn er muziekavonden.<br />
Lourens Touwen ziet Resto echt als een<br />
b<strong>in</strong>dmiddel voor de wijk. “Het liefst zouden<br />
we zien dat de hele wijk zich hier mengt.<br />
Mensen uit alle lagen van de samenlev<strong>in</strong>g die<br />
elkaar ontmoeten. Wat dat betreft v<strong>in</strong>d ik het<br />
jammer dat leden van bijvoorbeeld de<br />
serviceclubs uit Assen hun gezicht niet laten<br />
zien. Die hebben we heel nadrukkelijk<br />
04 | <strong>diakonia</strong> | April <strong>2013</strong>
Bezoekers Resto VanHarte Assen.<br />
“Het diaconale zit ‘m <strong>in</strong> de<br />
wederkerigheid, <strong>in</strong> mensen bij<br />
elkaar brengen.”<br />
uitgenodigd, maar tot op heden hebben we<br />
die alleen gezien op de eerste presentatieavond.<br />
Spijtig. Het blijkt <strong>in</strong> sommige gevallen<br />
heel lastig om mensen uit hun eigen<br />
kr<strong>in</strong>getje te halen. Maar gelukkig komen veel<br />
anderen wel voor de <strong>in</strong>formatieve presentaties.<br />
De wijkagent bijvoorbeeld heeft hier een<br />
verhaal gehouden. Mensen v<strong>in</strong>den dat<br />
ontzettend boeiend.”<br />
In Assen willen ze het liever niet hebben over<br />
een project voor ‘zielige, eenzame mensen’.<br />
Het diaconale zit ’m juist <strong>in</strong> de wederkerigheid.<br />
In mensen bij elkaar brengen, uit hun<br />
isolement halen. Mogelijk maken dat mensen<br />
met een krappe beurs ook kunnen meedoen.<br />
“Natuurlijk zijn er mensen die vereenzamen.<br />
Ook <strong>in</strong> Assen. We hopen dat zij de weg naar<br />
dit project v<strong>in</strong>den. De deur staat open voor<br />
iedereen. Jong, oud, allochtonen, autochtonen,<br />
alleenstaand of juist niet. Dit is een<br />
ontmoet<strong>in</strong>gsplek waar mensen weer een<br />
gesprek met elkaar aangaan, elkaar weer<br />
leren kennen.” Om dit idee kracht bij te<br />
zetten hechten ze bij Resto VanHarte aan het<br />
idee dat de gasten aanschuiven op volgorde<br />
van b<strong>in</strong>nenkomst. Op die manier voorkom je<br />
dat steeds dezelfde groepjes ontstaan. “Het<br />
is misschien even wennen wanneer je naast<br />
iemand komt te zitten die je niet kent, maar<br />
je ziet altijd dat er leuke gesprekken<br />
ontstaan.”<br />
Stamgast<br />
Vaste ‘stamgast’ Anneke Kok (69) kan dit<br />
beamen. Zij komt al ruim een half jaar<br />
wekelijks <strong>in</strong> Resto VanHarte en het is een<br />
onderdeel van haar leven dat ze niet graag<br />
meer wil missen. Anneke woont <strong>in</strong>middels<br />
24 jaar alleen. Voor die tijd had ze wel een<br />
relatie, maar daarna is er nooit meer iemand<br />
op haar pad gekomen. In de tijd dat ze nog<br />
werk had <strong>in</strong> de zorg, hield dat haar niet zo<br />
bezig. Maar s<strong>in</strong>ds haar pensioen ligt dat wel<br />
een beetje anders. “Ik kom hier heel graag.<br />
Per toeval kwam ik erachter dat je hier <strong>in</strong> het<br />
wijkgebouw twee keer <strong>in</strong> de week kunt eten<br />
en andere mensen kunt ontmoeten. Iedere<br />
keer weer ga ik er graag naartoe. Ik ben per<br />
week nog wel een paar keer oppasoma, maar<br />
verder ben ik alleen en <strong>in</strong> de straat heb ik ook<br />
niet zoveel contact.”<br />
»<br />
Naam:<br />
Lourens Touwen,<br />
kerklid en actief<br />
b<strong>in</strong>nen de diaconie<br />
Assen-Oost<br />
Woonplaats:<br />
Assen<br />
Leeftijd:<br />
80 jaar<br />
Voormalig beroep:<br />
market<strong>in</strong>gmanager<br />
<strong>in</strong>genieursbureau<br />
APRIL <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 05
DE VERBINDING<br />
Naam:<br />
Klaas Pieter Touw,<br />
diaken Adventskerk<br />
Assen-Oost<br />
Woonplaats:<br />
Assen<br />
Leeftijd:<br />
62 jaar<br />
Beroep:<br />
verpleegkundige<br />
Naam:<br />
Liesbeth de Vries<br />
Woonplaats:<br />
Rolde<br />
Leeftijd:<br />
34 jaar<br />
Beroep:<br />
manager Resto<br />
VanHarte Assen<br />
Steun uit samenlev<strong>in</strong>g<br />
Twee keer per week gaat het wijkgebouw<br />
open voor Restogasten. Op d<strong>in</strong>sdag- en<br />
donderdagavond. Gemiddeld schuiven er zo’n<br />
35 mensen aan. De meesten zijn vijftigplussers.<br />
Voor een driegangenmenu betalen ze<br />
6 euro en de m<strong>in</strong>der draagkrachtigen slechts<br />
3 euro. “Wanneer het <strong>in</strong>itiatief kostendekkend<br />
zou werken, zou een maaltijd 15 euro moeten<br />
kosten”, zo vertelt Restomanager Liesbeth de<br />
Vries. Daarom zal er altijd geld uit de samenlev<strong>in</strong>g<br />
moeten komen om de voortgang van<br />
het project veilig te stellen. Over twee jaar<br />
moet duidelijk zijn of het restaurant structureel<br />
voldoende steun uit de samenlev<strong>in</strong>g krijgt<br />
om te kunnen blijven bestaan. De bedoel<strong>in</strong>g is<br />
dat er <strong>in</strong> de toekomst twee keer per week zo’n<br />
vijftig mensen aanschuiven. “Ook de diaconie<br />
zal hier haar verantwoordelijkheid <strong>in</strong> nemen”,<br />
aldus Klaas Pieter Touw. “We willen ons als<br />
diaconie blijven <strong>in</strong>zetten voor Resto VanHarte.<br />
Ook door er bekendheid aan te geven.”<br />
Dat de formule van Resto VanHarte werkt is<br />
wel duidelijk, volgens alle betrokkenen. “Hier<br />
ontstaan veel echte vriendschappen. Mensen<br />
die elkaar aanvankelijk helemaal niet kennen,<br />
spreken al na een paar keer d<strong>in</strong>gen af buiten<br />
het Resto om. En als een vaste gast er eens<br />
niet is, krijgen we daar meteen vragen over.<br />
Mensen gaan elkaar ook ondersteunen met<br />
allerlei praktische d<strong>in</strong>getjes. En wat je ziet, is<br />
dat na afloop van het eten hier groepjes met<br />
elkaar optrekken. Met Kerstmis hadden we<br />
nog een stel gasten dat na afloop met elkaar<br />
gezellig naar de kerstmarkt g<strong>in</strong>g. Mooi toch!”<br />
Tekst en foto’s: Gerrit Groeneveld<br />
06 | <strong>diakonia</strong> | april <strong>2013</strong>
KLEURRIJK<br />
Diaconale<br />
vakanties<br />
<strong>in</strong> beeld<br />
Zo’n tweeënhalfduizend mensen konden vorig jaar genieten van een<br />
diaconale vakantieweek. 2500 mensen! Ieder <strong>in</strong> zijn eigen kwetsbaarheid<br />
en kracht. Zo’n 1400 vrijwilligers maakten dit mogelijk, met hulp van talloze<br />
diakenen uit het hele land.<br />
Dit jaar zijn er opnieuw 70 diaconale vakantieweken<br />
voor mensen, die om welke reden dan<br />
ook, niet zelf op vakantie kunnen gaan en<br />
zorg nodig hebben.<br />
En ook nu weer steunt <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> dit<br />
diaconale vakantiewerk f<strong>in</strong>ancieel. Dat kan<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> dankzij de bijdragen van<br />
diaconieën.<br />
Meer weten? Lees meer op pag<strong>in</strong>a 17.<br />
En kijk eens op www.hetvakantiebureau.nl.<br />
Foto’s: hetVakantiebureau.nl<br />
april <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 07
Antenne<br />
“Er is echt wel<br />
iets aan de hand”<br />
Onderzoek naar armoede gestart<br />
Diaconieën die zich eerder afvroegen hoe zij armoede <strong>in</strong> hun omgev<strong>in</strong>g<br />
op het spoor konden komen, stellen nu een andere vraag aan <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong><br />
<strong>Actie</strong>: hoe ga je met vragen om f<strong>in</strong>anciële hulp om? Dat duidt erop dat<br />
kerken <strong>in</strong> toenemende mate worden geconfronteerd met armoede.<br />
Gesprek met Carla van der Vlist, teamleider B<strong>in</strong>nenlands Diaconaat van<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>, over nut en noodzaak van het Armoedeonderzoek <strong>2013</strong>.<br />
“Ze hebben<br />
vaak geen<br />
brood op de<br />
plank, geen<br />
geld voor zorgpremies<br />
en<br />
woonlasten.<br />
Diaconieën<br />
zien deze<br />
armen <strong>in</strong><br />
de ogen.”<br />
“Wat zijn de trends <strong>in</strong> de diaconale hulpverlen<strong>in</strong>g?<br />
Als we die beter <strong>in</strong> beeld krijgen,<br />
kunnen we bij de Tweede Kamer, m<strong>in</strong>isteries<br />
en gemeentebesturen met meer onderbouw<strong>in</strong>g<br />
schrijnende situaties aankaarten. Bovendien<br />
kan een overzicht van wat diaconieën zoal<br />
ondernemen tegen armoede andere diakenen<br />
op ideeën brengen’’, zegt Carla van der Vlist.<br />
Het oecumenisch Armoedeonderzoek <strong>2013</strong><br />
– het zesde s<strong>in</strong>ds 2002 – gaat na hoeveel<br />
hulpvragen, veroorzaakt door armoede,<br />
diaconieën ontvangen.<br />
Hulpvragen verdubbeld<br />
Is dat meer, m<strong>in</strong>der of net zoveel als <strong>in</strong><br />
voorgaande jaren? Zijn er verander<strong>in</strong>gen <strong>in</strong><br />
de wijze waarop diaconieën helpen en welke<br />
doelgroepen ze bereiken?<br />
Aan het onderzoek doet een groot aantal<br />
kerkgenootschappen mee. Protestantse<br />
diaconieën en hun collega’s van de andere<br />
plaatselijke kerken ontv<strong>in</strong>gen <strong>in</strong>middels de<br />
vragenlijst. Tot 1 mei kunnen de <strong>in</strong>gevulde<br />
vragenlijsten worden opgestuurd.<br />
Carla van der Vlist: “Bij het laatste onderzoek<br />
<strong>in</strong> 2010 bleek dat de kerken <strong>in</strong> Nederland<br />
zorgen voor een groot vangnet, met een<br />
bedrag van bijna 30 miljoen euro. Wat ook<br />
bleek: juist bij de protestantse diaconieën<br />
was het aantal hulpvragen tussen 2008 en<br />
2010 verdubbeld! Ter vergelijk<strong>in</strong>g: bij de<br />
rooms-katholieken was de stijg<strong>in</strong>g 20%.<br />
Protestantse diaconieën zijn trouw bij het<br />
<strong>in</strong>vullen van dit onderzoek. We hopen<br />
opnieuw op een grote respons, ook om de<br />
gegevens goed te kunnen vergelijken.’’<br />
Alarmerend<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> verwacht dat het onderzoek een<br />
<strong>in</strong>tensiver<strong>in</strong>g van de hulpvragen laat zien.<br />
Carla van der Vlist: “Een tussentijdse peil<strong>in</strong>g<br />
onder zeven diaconale organisaties en<br />
noodfondsen kwam e<strong>in</strong>d vorig jaar uit op een<br />
stijg<strong>in</strong>g van het aantal hulpvragen <strong>in</strong> één jaar<br />
van 10 tot 50%.<br />
Ik v<strong>in</strong>d het alarmerend, omdat eruit blijkt dat<br />
een groeiend aantal mensen de primaire<br />
levensbehoeften niet meer kan betalen. Ze<br />
hebben vaak geen brood op de plank, geen<br />
geld voor zorgpremies en woonlasten.<br />
Diaconieën zien deze armen <strong>in</strong> de ogen, want<br />
ze komen geregeld achter hun voordeuren<br />
om ervoor te zorgen dat het gez<strong>in</strong>sleven door<br />
kan gaan, dat er eten is, dat er beroep<br />
gedaan kan worden op goede zorg en dat<br />
k<strong>in</strong>deren naar school kunnen gaan. Daarnaast<br />
kunnen diaconieën proberen het<br />
sociale netwerk van mensen te vergroten.’’<br />
Twee, drie baantjes<br />
“Er is echt wel iets aan de hand”, zegt Carla<br />
van der Vlist. “Diakenen vroegen eerder<br />
soms: hoe komen we armoede op het spoor?<br />
Diezelfde diakenen melden zich nu: hoe pakken<br />
Protocol voor hulp<br />
Er is een voorbeeldprotocol opgesteld<br />
door <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>, hoe diaconieën kunnen<br />
omgaan met vragen om f<strong>in</strong>anciële hulp.<br />
Ze staan op www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/armoede<br />
> l<strong>in</strong>ks en downloads. Hier is ook het<br />
uitgewerkte protocol van de diaconie <strong>in</strong><br />
Zuidland te v<strong>in</strong>den.<br />
08 | <strong>diakonia</strong> | april <strong>2013</strong>
Antenne<br />
we hulpvragen aan? Deels zijn het de effecten<br />
van de economische crisis. Die raakt ook<br />
werkenden. In de beeldvorm<strong>in</strong>g zijn armen<br />
mensen die al langdurig f<strong>in</strong>anciële problemen<br />
hebben, die thuis op de bank hangen en<br />
geactiveerd moeten worden. In de praktijk<br />
komen diakenen veel mensen tegen die twee,<br />
drie baantjes hebben, terwijl de opstelsom is<br />
dat ze daarmee nog steeds onder het bestaansm<strong>in</strong>imum<br />
uitkomen. Dat werkt door <strong>in</strong> het<br />
persoonlijk bestaan en het gez<strong>in</strong>sleven.’’<br />
Nut en noodzaak<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> en plaatselijke diaconieën<br />
hebben baat bij het armoedeonderzoek,<br />
aldus Carla van der Vlist. “Diakenen zien wat<br />
andere diaconieën doen. Mogelijk kunnen ze<br />
er <strong>in</strong> hun dorp of stad wat mee. Zo bracht<br />
een eerder onderzoek aan het licht dat het<br />
voor een diaconie z<strong>in</strong> heeft om <strong>in</strong> het kerkblad<br />
en <strong>in</strong> plaatselijke kranten te publiceren<br />
over armoede. Het doorbreekt het taboe<br />
waarmee armoede nog steeds omgeven is<br />
en het maakt de diaconie zichtbaarder, toegankelijker.<br />
Hulpvragers weten de diakenen<br />
daardoor beter te v<strong>in</strong>den. Bovendien krijgt <strong>Kerk</strong><br />
<strong>in</strong> <strong>Actie</strong> er een totaalbeeld van de diaconale<br />
praktijk mee. Dat gebruiken we <strong>in</strong> onze<br />
cursussen en andere vormen van toerust<strong>in</strong>g.”<br />
Het onderzoek levert meer op: aanbevel<strong>in</strong>gen<br />
voor overheidsbeleid, plaatselijk en landelijk.<br />
Maar ook feiten over schrijnende situaties,<br />
bruikbaar voor gesprekken met verantwoordelijke<br />
beleidsmakers.<br />
“Zo maakte het vorige onderzoek <strong>in</strong>zichtelijk<br />
dat mensen met schulden erg <strong>in</strong> de knel<br />
zaten. <strong>Kerk</strong>elijke lobby bij de Tweede Kamer<br />
heeft er o.a. aan bijgedragen dat <strong>in</strong> de<br />
nieuwe wet ‘preventie’ een kernonderdeel is<br />
geworden voor schuldhulpverlen<strong>in</strong>g.”<br />
Voor het eerst wordt ook gevraagd naar de<br />
diaconale <strong>in</strong>zet <strong>in</strong> uren. Carla van der Vlist:<br />
“We willen er concreet mee maken dat de<br />
kerken niet alleen veel geld steken <strong>in</strong> diaconale<br />
hulpverlen<strong>in</strong>g, maar dat ze ook daadwerkelijk<br />
bijdragen aan een rechtvaardige en leefbare<br />
samenlev<strong>in</strong>g. <strong>Kerk</strong>en leven niet teruggetrokken<br />
op een eiland, ze kennen de haarvaten van de<br />
samenlev<strong>in</strong>g. Ze bieden niet alleen hulp aan<br />
gemeenteleden, maar ook aan veel mensen<br />
die niet bij de kerk betrokken zijn. Ze weten<br />
dus waar ze over praten als ze bij een<br />
wethouder of een m<strong>in</strong>isterie aankloppen<br />
met hun signalen van zorg.”<br />
Doe mee aan het<br />
armoedeonderzoek <strong>2013</strong><br />
Hoe meer diaconieën meedoen, des te beter<br />
het beeld van de totale diaconale <strong>in</strong>zet rond<br />
armoede.<br />
Digitaal <strong>in</strong>vullen is het snelst en het<br />
goedkoopst, via<br />
www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/armoedeonderzoek.<br />
Het wachtwoord is Armoede<strong>2013</strong>.<br />
Lukt dit niet, dan kunt u het ontvangen<br />
formulier met de hand <strong>in</strong>vullen en aan <strong>Kerk</strong><br />
<strong>in</strong> <strong>Actie</strong> sturen tot uiterlijk 1 mei.<br />
Tekst: Jan Kas, freelance journalist<br />
april <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 09
actueel<br />
Klacht Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
tegen Nederlandse staat<br />
Vanaf 2000 heeft <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> van de Protestantse <strong>Kerk</strong> zich talloze malen<br />
bij m<strong>in</strong>isters, staatsecretarissen en politieke partijen hard gemaakt voor<br />
bescherm<strong>in</strong>g van asielzoekers (uitgeprocedeerd of niet) met tenm<strong>in</strong>ste<br />
onderdak, voedsel, kled<strong>in</strong>g en medische zorg (‘bed, bad, brood’).<br />
Veel uitgeprocedeerde mensen, maar ook mensen die nog <strong>in</strong> procedure<br />
zitten, worden s<strong>in</strong>ds 2001 op straat gezet. De nood is zo hoog dat we nu<br />
een klacht <strong>in</strong>dienen bij de staat.<br />
Ondertussen<br />
betrachten wij<br />
barmhartigheid<br />
en hopen dat er<br />
gerechtigheid<br />
volgt.<br />
Op straat leven<br />
Op straat leven is gevaarlijk voor mensen.<br />
Voor hun leven, maar ook om <strong>in</strong> handen te<br />
vallen van crim<strong>in</strong>elen, of te belanden <strong>in</strong> de<br />
prostitutie of als drugsrunner.<br />
K<strong>in</strong>deren die ‘op straat’ geboren worden,<br />
worden vaak niet aangegeven bij de burgerlijke<br />
stand. Vanaf hun geboorte zijn ze<br />
verstoken van burger- en mensenrechten.<br />
Twee klachten<br />
Een paar jaar geleden diende Defence for<br />
Children een klacht <strong>in</strong> bij de staat op grond<br />
van het Europees Sociaal Verdrag. Doel was<br />
gez<strong>in</strong>nen met k<strong>in</strong>deren te voorzien van<br />
onderdak. De klacht bleek ontvankelijk en<br />
gegrond, hoewel de toenmalige m<strong>in</strong>ister dit<br />
wilde negeren. Uite<strong>in</strong>delijk sommeerde de<br />
Hoge Raad de m<strong>in</strong>ister de voorzien<strong>in</strong>gen te<br />
verlenen.<br />
Na twaalf jaren<br />
… niet gehonoreerde verzoeken om uitgeprocedeerde<br />
asielzoekers te voorzien van m<strong>in</strong>imaal<br />
bad bed en brood…<br />
… dagelijkse hulpvragen bij <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> én<br />
bij vele diaconieën, <strong>in</strong> dorpen en steden…<br />
zoekt <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> nu recht via een andere route.<br />
Op basis van het Europees Sociaal Verdrag<br />
diende de Protestantse <strong>Kerk</strong> een klacht <strong>in</strong><br />
tegen de Nederlandse staat, via de Raad van<br />
Europa. Hulde aan de advocaat die het<br />
eerdergenoemde proces voor gez<strong>in</strong>nen won,<br />
en die nu onze klacht heeft geformuleerd en<br />
het juridische gedeelte uitvoert, onbezoldigd!<br />
Afwachten?<br />
Nu is het afwachten of de klacht ontvankelijk<br />
en daarna gegrond wordt verklaard. E<strong>in</strong>digt<br />
dat positief, dan is het afwachten wat de<br />
overheid doet. Misschien moet er verder<br />
geprocedeerd worden. Diakenen wachten<br />
niet af. Want ondertussen betrachten wij<br />
10<br />
| <strong>diakonia</strong> | april <strong>2013</strong>
Column<br />
allemaal barmhartigheid en hopen we dat<br />
gerechtigheid volgt. Want dát is diaconaat.<br />
Wilt u ook opkomen voor uitgeprocedeerden?<br />
U kunt <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> helpen voldoende geld<br />
bijeen te brengen voor bijvoorbeeld Inlia,<br />
Pauluskerk en het Wereldhuis. In totaal is<br />
voor <strong>2013</strong> ruim € 125.000 nodig.<br />
Zie www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/projecten. Kies<br />
Diaconaat, dan ‘vluchtel<strong>in</strong>gen’.<br />
Een greep uit de vragen die bij mij<br />
b<strong>in</strong>nenkomen<br />
“Ik ben hulpverlener b<strong>in</strong>nen de GGZ. Wij<br />
vragen uw hulp bij het opvangen van een man<br />
die nu nog vreemdel<strong>in</strong>g is, psychiatrisch<br />
patiënt, maar door de overheid nu als illegaal<br />
wordt betiteld. Hij moet b<strong>in</strong>nen enkele dagen<br />
onze Penitentiaire Instell<strong>in</strong>g verlaten. Hij heeft<br />
geen netwerk, geen won<strong>in</strong>g, geen uitker<strong>in</strong>g en<br />
spreekt alleen Frans. Hij is gevlucht uit Afrika,<br />
nu ruim een jaar geleden en alle aanvragen die<br />
hij hier heeft gedaan zijn afgewezen. Hij kan<br />
vanuit ons Nazorgtraject slechts gebruik<br />
maken van de nachtopvang van het Leger des<br />
Heils. Wij v<strong>in</strong>den dat absoluut niet wenselijk en<br />
ontoereikend. Kunt u de helpende hand bieden<br />
aan deze cliënt van ons?”<br />
“Graag breng ik het volgende onder uw<br />
aandacht. Dhr. X is opgenomen voor behandel<strong>in</strong>g<br />
op afdel<strong>in</strong>g Phoenix van GGZ Pro<br />
Persona te Wolfheze, s<strong>in</strong>ds juli 2012. Hij is<br />
<strong>in</strong>middels uitbehandeld en is op zoek naar<br />
opvang. Dhr. X heeft momenteel geen recht<br />
op opvang, aangezien hij uitgeprocedeerd is.<br />
Er loopt op juridisch gebied een bezwaar <strong>in</strong><br />
de artikel 64-procedure. Graag verneem ik<br />
van u of er via <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> mogelijkheden<br />
voor opvang zijn.”<br />
Van een advocatenkantoor:<br />
“Graag doe ik een verzoek voor een bijdrage<br />
van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>. Het gaat om een cliënt die<br />
HIV-positief is, geen verblijfsvergunn<strong>in</strong>g heeft<br />
en momenteel op straat zwerft. Hij heeft twee<br />
k<strong>in</strong>deren die <strong>in</strong> een pleeggez<strong>in</strong> wonen en<br />
waarmee hij een bezoekregel<strong>in</strong>g heeft. Voor<br />
cliënt lopen meerdere procedures zowel bij<br />
ons als bij een vreemdel<strong>in</strong>genrecht advocaat.<br />
Op dit moment heeft hij helemaal niets. We<br />
maken ons zorgen omdat hij de moed lijkt te<br />
verliezen en recent is gestopt met zijn<br />
medicijnen.”<br />
Tekst: Geesje Werkman<br />
fotocredits: Friso Spoelstra<br />
Ondertussen bij <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
Bidden<br />
en werken<br />
Vereerd voel ik me met het bezoek van de tien<br />
Somaliërs. Ze komen eten en praten. Ze vertellen me<br />
hoe ze uit Somalië vluchtten, en wat hen daarbij<br />
allemaal overkwam. Ze hebben aangeboden om hun<br />
verhalen te delen en zijn er drie kwartier eerder dan<br />
afgesproken.<br />
We zitten rond de tafel, en ik vraag hoe ze <strong>in</strong> Somalië<br />
bijeenkomen. Ze lopen, vertellen ze, en bij erg<br />
belangrijke zaken zitten ze onder de boom.<br />
Een van hen vertelt hoe hij steeds weer door de<br />
volgende smokkelaar werd vastgehouden, en dat er<br />
eerst weer geld van familieleden moest komen.<br />
Afpers<strong>in</strong>g, daar g<strong>in</strong>g het om. Niet een of twee keer,<br />
maar steeds weer. Ondertussen werden ze vastgezet,<br />
geslagen, werden jonge vrouwen en meisjes voor hun<br />
ogen verkracht. Er verdwenen makkers, er stierven<br />
mensen onderweg. Na maanden kwamen ze aan <strong>in</strong><br />
Nederland. Jonge mensen. Geteisterd. Een jongen<br />
met een verblijfsstatus had op deze wijze 30.000<br />
dollar betaald.<br />
Afschuwelijke verhalen, maar lichter gemaakt met<br />
humor. We genoten van de halal maaltijd <strong>in</strong> het<br />
restaurant van ons dienstencentrum. We hebben later<br />
Skype (bellen met beeldscherm) contact met Somalië<br />
en horen dat honderden jongeren dezelfde route<br />
willen gaan, zonder dat hun ouders dit weten. Die<br />
horen het op het moment dat er afpersers zijn die<br />
geld willen zien.<br />
Ook ’s avonds laat voel ik me nog vereerd dat ze hun<br />
verhalen met me willen delen. Het was bijzonder.<br />
Tegelijk begrijp ik niet dat de wereld zo maar doorgaat,<br />
ondanks zoveel verschrikkelijks wat mensen<br />
elkaar aandoen.<br />
Ik leg het voor aan God, maar de volgende dagen leg<br />
ik het ook voor aan de mensen die gaan over mensenhandel<br />
op het m<strong>in</strong>isterie. Want het gaat om bidden en<br />
werken <strong>in</strong> het diaconale<br />
werk. Zonder<br />
kunnen we het niet.<br />
Bidden en werken,<br />
steeds weer.<br />
Geesje Werkman behartigt<br />
het vluchtel<strong>in</strong>genwerk namens<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>.<br />
april <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 11
op de stoep bij<br />
Salomon Salomons<br />
uit Aduard<br />
“Diaken werd ik omdat er een vacature was, meestal gaat dat zo.<br />
Diakenen zijn bezige baasjes en ze werken wereldwijd. Ik heb gevaren<br />
als kapite<strong>in</strong> en dan moest je snel besliss<strong>in</strong>gen nemen. Dat lag me wel.<br />
Op zee heb je geen tijd om drie dagen te vergaderen voor je de knoop<br />
doorhakt. Op zijn tijd heb ik ook geduld.”<br />
“Gun alle<br />
mensen wat je<br />
zelf zou willen<br />
hebben. Dus<br />
buit ze niet uit<br />
en geef ze een<br />
eerlijke prijs.”<br />
Bovenstaande typeert Salomon Salomons,<br />
diaken uit Aduard. S<strong>in</strong>ds de jaren ’70 van de<br />
vorige eeuw is Salomon betrokken bij de<br />
diaconie <strong>in</strong> de Hervormde Gemeente, de<br />
Abdijkerk, <strong>in</strong> Aduard-Den Ham-Fransum. “Ik<br />
v<strong>in</strong>d <strong>in</strong> mijn hiërogliefen terug dat ik dus al<br />
meer dan 35 jaar betrokken ben bij het werk<br />
van de kerkenraad en de diaconie. Doorgaans<br />
als adm<strong>in</strong>istrerend diaken. Naast de<br />
diaconie hadden we ook een ZWO-commissie,<br />
maar <strong>in</strong>middels zijn we zo kle<strong>in</strong> dat we<br />
dit werk weer bij de diaconie hebben<br />
ondergebracht. Ik ben dus diaken met een<br />
wereldtaak. F<strong>in</strong>ancieel is dat ook een stuk<br />
eenvoudiger, we hebben de aparte reken<strong>in</strong>gen<br />
afgeschaft.”<br />
Grondstoffen<br />
“In de prov<strong>in</strong>ciale ZWO-commissie waar ik<br />
lang <strong>in</strong> zat, kwam ik <strong>in</strong> de jaren ’80 stukken<br />
tegen over olieconcessies en las ik dat<br />
oliemaatschappijen land wilden dat ‘free of<br />
<strong>in</strong>dians’ was. Het speelde <strong>in</strong> Zuid-Amerika en<br />
g<strong>in</strong>g dan om zogenaamde gentlemen’s<br />
agreements. Het stond dus niet zwart op wit.<br />
Als prov<strong>in</strong>ciale ZWO-commissie vroegen we<br />
daar aandacht voor door een gebed te maken<br />
voor alle gemeenten. Het feit dat mensen<br />
vermoord werden voor olie, vond ik vreselijk.<br />
Eigenlijk houdt dat me nog steeds bezig. In<br />
Trouw lees ik geregeld stukken over grondstoffen.<br />
In Afrika zijn er nog steeds conflicten<br />
en oorlogen om grondstoffen die worden<br />
gewonnen. Volkeren die daar wonen zijn de<br />
klos. Als slotz<strong>in</strong> voor dit <strong>in</strong>terview had ik dus<br />
al bedacht: ‘Onze luxe gaat vaak ten koste<br />
van arme volkeren. Geef hen een rechtmatig<br />
deel en zorg voor verantwoorde w<strong>in</strong>n<strong>in</strong>g.’<br />
Er zijn trouwens bedrijven die het wel netjes<br />
doen…”<br />
Nieuwsgierigheid<br />
“Voor mijn werk g<strong>in</strong>g ik naar <strong>in</strong>ternationale<br />
conferenties. Daar sprak ik dan ook wel over<br />
deze zaken. Ik ontmoette daar trouwens<br />
genoeg mensen die ook op een goede<br />
manier wilden werken. In Bombay kwam ik<br />
mensen tegen die daar woonden. Ik kon het<br />
niet laten om te vragen: ‘Zeg… vertel me nu<br />
eens, hoe zit dat bij jullie?’ Privé was ik<br />
betrokken bij een sticht<strong>in</strong>g die daar werkte,<br />
dus wist ik wat er speelde. Dan wilde ik<br />
uitvissen wat ze wisten van hun eigen land<br />
en stad. Rijkeren weten dat vaak niet.<br />
Nieuwsgierigheid, dat werkt beter dan<br />
betuttel<strong>in</strong>g! Je stimuleert elkaar dan om<br />
aandacht voor deze d<strong>in</strong>gen te vragen. Met<br />
een aantal mensen die ik toen ontmoette,<br />
heb ik nog altijd contact.”<br />
Geworteld <strong>in</strong><br />
het noorden<br />
– blik op de<br />
wereld<br />
In gesprek<br />
De gemeente van Salomon is kle<strong>in</strong>. Inmiddels<br />
is er een federatie met de gereformeerde<br />
zusterkerk <strong>in</strong> het dorp. En de samenwerk<strong>in</strong>g<br />
groeit. De gemeente van de Abdijkerk is al<br />
jaren betrokken bij CERDET, een project <strong>in</strong><br />
Bolivia. Salomon’s belangstell<strong>in</strong>g en zijn<br />
enthousiasme om het over te brengen op de<br />
gemeenteleden, komt daar samen. “Soms<br />
12<br />
| <strong>diakonia</strong> | april <strong>2013</strong>
loop ik wel voor de troepen uit, maar ik ga<br />
ook altijd weer terug. Ik blijf <strong>in</strong> gesprek. Ik wil<br />
ook weten hoe mijn collega-diakenen erover<br />
denken. We moeten het tenslotte samen<br />
voor elkaar krijgen. Dat deed ik <strong>in</strong> mijn werk<br />
ook. Nadat ik aan de wal kwam gaf ik leid<strong>in</strong>g<br />
<strong>in</strong> een bedrijf met scheepsbenodigdheden. Ik<br />
liep altijd een keer per jaar stage b<strong>in</strong>nen het<br />
bedrijf; ook bij de jongste medewerkers.”<br />
Beter beeld<br />
“In de gemeente maak ik van het materiaal<br />
dat we van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> krijgen altijd zelf<br />
weer iets. Voor diensten, maar vooral voor<br />
onze gemeente-avond. Naast zakelijke<br />
<strong>in</strong>formatie over het reilen en zeilen van de<br />
gemeente, maak ik een presentatie over het<br />
werk ver weg. Die kleed ik nog wat aan, dan<br />
krijgen mensen een beter beeld van het land.<br />
Als ze dat gezien hebben, onthouden ze het<br />
beter.<br />
Inheemse volkeren spreken me aan. Laatst<br />
las ik een artikel over bedoeïenen <strong>in</strong> de<br />
Negevwoestijn. Ze moesten zíj weer aantonen<br />
dat ze eigenaar van de grond zijn, en dat<br />
lukte niet. Ze hebben geen kadaster… Nu<br />
moeten ze maar verdwijnen, want er komen<br />
Israëlische legerposten <strong>in</strong> de woestijn. De<br />
oorspronkelijke bewoners gaan <strong>in</strong> steden<br />
wonen. Daar raken ze hun oriëntatie kwijt,<br />
hun wortels. Ze kunnen hun kennis niet<br />
doorgeven en die gaat voor altijd verloren.”<br />
Salomon vat de kern van zijn werk als volgt<br />
samen: “We moeten de aarde goed beheren,<br />
dat is een bijbelse opdracht. Gun alle mensen<br />
wat je zelf zou willen hebben. Dus buit ze<br />
niet uit en geef ze een eerlijke prijs. Gevechten<br />
om grondstoffen zijn dan overbodig. Die<br />
weg is wel lang, maar de moeite waard.”<br />
Tekst: Door-Elske Cazemier,<br />
gemeenteadviseur <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> Interactief<br />
foto’s: Marcel de Jong<br />
De gemeente Aduard is Interactief met CERDET. Interactief betekent dat<br />
de gemeente via <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> <strong>in</strong>houdelijk betrokken en persoonlijk<br />
verbonden is met dit project. Meer over CERDET: zie www.kerk<strong>in</strong>actie.nl<br />
(projectnummer W 009188).<br />
april <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 13
uit de praktijk<br />
Diaconie van de Markuskerk heeft een ‘dikke portefeuille’ met diaconaal werk<br />
Breda-Oost heeft de<br />
handen meer dan vol<br />
Diaconaal werk <strong>in</strong> een grote stad valt niet altijd mee. Aan de ene kant<br />
zijn de problemen van de stad vaak omvangrijk en complex en belanden<br />
meer mensen tussen wal en schip. Aan de andere kant is het aantal<br />
mensen dat bereid is diaconaal werk te doen b<strong>in</strong>nen de hectiek van de<br />
stad niet heel groot. Maar Hannie Bouman (75) uit Breda houdt vol.<br />
Naam:<br />
Hannie Bouman-Drent,<br />
diaken Markuskerk te<br />
Breda<br />
Woonplaats:<br />
Breda<br />
Leeftijd:<br />
75 jaar<br />
Voormalig beroep:<br />
leerkracht basisschool<br />
Al elf jaar diaconaal werk heeft de van<br />
oorsprong Friese Hannie erop zitten. Wel met<br />
een tussenpauze. Na twee periodes van vier<br />
jaar leek het erop dat ze het stokje def<strong>in</strong>itief<br />
aan anderen zou doorgeven, maar het was<br />
moeilijk voldoende diaconale menskracht te<br />
mobiliseren <strong>in</strong> de Bredase wijk Heusdenhout.<br />
Waarop Hannie de rug rechtte en besloot er<br />
nog maar eens vier jaar aan vast te plakken.<br />
“Och, misschien nog wel langer. Geraniums<br />
kan ik altijd nog gaan kopen. Waarom zou ik<br />
dit werk niet doen zolang ik het kan.”<br />
Samen met vijf andere diakenen b<strong>in</strong>nen de<br />
Markuskerk is Hannie betrokken bij een grote<br />
hoeveelheid diaconaal werk. Vooral <strong>in</strong> de<br />
eigen stad, maar ook bij diaconaal werk <strong>in</strong><br />
Afrika, Roemenië en Sur<strong>in</strong>ame. Te veel om<br />
op te noemen. Als ware jongleurs houden ze<br />
alle bordjes <strong>in</strong> hun omgev<strong>in</strong>g draaiende <strong>in</strong> de<br />
wetenschap dat ze daarmee een aanzienlijke<br />
bijdrage leveren aan medemensen <strong>in</strong> de knel.<br />
De Bus<br />
Het is vooral de bestrijd<strong>in</strong>g van armoede <strong>in</strong><br />
eigen land waar de diaconie van de Markuskerk<br />
veel energie <strong>in</strong> stopt. Want wat zich heel<br />
duidelijk aftekent is dat meer en meer<br />
mensen <strong>in</strong> Nederland onder de armoedegrens<br />
belanden. Steeds vaker zijn mensen<br />
aangewezen op hulp van voedselbank of<br />
andere projecten, ook <strong>in</strong> Breda. Hannie: “Zo<br />
hebben we hier een <strong>in</strong>itiatief van de gezamenlijke<br />
kerken, herberg De Bus. Dat is een<br />
bus die drie keer per week <strong>in</strong> de buurt van<br />
het station staat als een soort opvangplek<br />
voor daklozen. Ze kunnen er koffie, soep en<br />
een broodje krijgen. En als ze willen ook een<br />
gesprek van mens tot mens. Iedereen is er<br />
welkom zolang ze zich maar aan de regels<br />
houden. Er komen natuurlijk ook verslaafden,<br />
maar dealen bijvoorbeeld is absoluut<br />
verboden.”<br />
De Bus voorziet ook <strong>in</strong> andere behoeften,<br />
zoals kled<strong>in</strong>g. Zeker <strong>in</strong> dit jaargetijde is er een<br />
voorraad van gebruikte maar nog goede<br />
truien en broeken. Daar is veel vraag naar.<br />
“Niet alleen <strong>in</strong> de w<strong>in</strong>ter hoor. Ook <strong>in</strong> de<br />
zomer kunnen veel mensen een T-shirt goed<br />
gebruiken.”<br />
Kerstherberg<br />
Een beetje <strong>in</strong> het verlengde van De Bus kent<br />
Breda het <strong>in</strong>itiatief van de Kerstherberg. Een<br />
jaarlijks terugkerend fenomeen waar mensen<br />
van kerstavond tot en met tweede kerstdag<br />
terecht kunnen. De dag voor Kerst verzamelen<br />
vrijwilligers van de kerken voedsel bij<br />
w<strong>in</strong>keliers <strong>in</strong> de stad dat anders weggegooid<br />
zou worden. “En dat is enorm veel”, vertelt<br />
Hannie. “We maken er zo’n honderd kerstpakketten<br />
van en we kunnen er al die dagen<br />
ook nog eens van koken.”<br />
De Kerstherberg is voor de diakenen van de<br />
Markuskerk van grote betekenis. “Wat alleen<br />
erg lastig is, is dat we met de Kerstherberg<br />
steeds weer naar een andere plek op zoek<br />
moeten. We hebben een aantal jaren <strong>in</strong> een<br />
militair gebouw gezeten, maar daar moesten<br />
we uit. Nu gebruiken we een buurthuis, maar<br />
daar komt ook weer een e<strong>in</strong>d aan. Misschien<br />
kunnen we terecht <strong>in</strong> de Lutherse kerk maar<br />
dat is nog lang niet zeker. Maar we gaan hoe<br />
dan ook door. Als we niks kunnen v<strong>in</strong>den<br />
improviseren we een ruimte <strong>in</strong> de<br />
Markuskerk.”<br />
De voedselbank <strong>in</strong> de wijk, een zelfstandige<br />
organisatie maar voor een groot deel weer<br />
‘gevoed’ door de gezamenlijke kerken, kent<br />
ook drukke tijden. Een keer <strong>in</strong> de week is de<br />
14 | <strong>diakonia</strong> | april <strong>2013</strong>
De Markuskerk <strong>in</strong> de wijk Heusdenhout <strong>in</strong> Breda.<br />
voedselbank geopend, op vrijdag. De rijen<br />
zijn daar dan lang. “Honderden mensen<br />
komen hier wekelijks hun voedselpakket<br />
halen. Ook hier zie je dat de behoefte<br />
toeneemt. Het e<strong>in</strong>d is volgens mij nog niet <strong>in</strong><br />
zicht. In de Markuskerk hebben we een<br />
voedselkar staan. We vragen kerkgangers<br />
daar spullen op te leggen die b<strong>in</strong>nen de<br />
voedselbank bruikbaar zijn. Dat werkt goed.<br />
Elke maand is de kar vol en brengen we de<br />
opbrengst naar de voedselbank. Zo kan elk<br />
lid van de kerk op zijn of haar manier wat<br />
bijdragen.”<br />
45 km-autootje<br />
Een apart succesverhaal b<strong>in</strong>nen de activiteiten<br />
van de Bredase diaconie is dat van de<br />
60-jarige m<strong>in</strong>der-valide mevrouw die met<br />
haar 45 km-autootje <strong>in</strong> de problemen<br />
belandde. Die mevrouw kocht zo’n handig<br />
d<strong>in</strong>g bij een zaak, maar al snel bleek er het<br />
een en ander loos te zijn met het autootje.<br />
“Alleen de verkopende handelaar gaf niet<br />
thuis. Deze mevrouw kwam weleens <strong>in</strong> het<br />
diaconaal centrum het Annahuis en deed<br />
daar haar verhaal. We zijn met de kwestie<br />
naar de Rijdende Rechter gegaan. We<br />
konden meteen terecht. Vandaag gebeld en<br />
de volgende dag stonden we al <strong>in</strong> de studio.<br />
We kregen <strong>in</strong> alle opzichten gelijk. Maar ja,<br />
geregeld is het nog niet. De Rijdende Rechter<br />
heeft een advocaat <strong>in</strong>geschakeld en de zaak<br />
moet nog worden afgerond. Intussen hebben<br />
we met de diaconie wel gezorgd dat de<br />
mevrouw weer kan rijden met haar wagentje.<br />
Dat v<strong>in</strong>den we dan weer een mooi tastbaar<br />
resultaat. Ik was afgelopen zomer op<br />
vakantie <strong>in</strong> Spanje en keek daar naar die<br />
aflever<strong>in</strong>g van de Rijdende Rechter. Op een<br />
bepaalde manier is dat ook weer grappig.”<br />
Hannie Bouman:<br />
“Zat werk te doen.<br />
Geraniums kopen<br />
kan ik altijd nog.”<br />
Tekst en foto's: Gerrit Groeneveld,<br />
freelance fotograaf en journalist.<br />
april <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 15
1 vraag, 3 diakenen<br />
Wat doet uw diaconie aan armoede <strong>in</strong> eigen land?<br />
Ruud<br />
Jan<br />
Sweers<br />
de Haan<br />
uit Lelystad<br />
uit Heemskerk<br />
De diaconieën van Heemskerk<br />
hebben gezamenlijk een noodfonds.<br />
B<strong>in</strong>nen 24 uur kunnen we zo mensen<br />
helpen die <strong>in</strong> f<strong>in</strong>anciële nood verkeren.<br />
Iedereen <strong>in</strong> Heemskerk kan van deze<br />
regel<strong>in</strong>g gebruikmaken. De uitker<strong>in</strong>g<br />
(maximaal € 300) is een gift of een<br />
len<strong>in</strong>g. Het noodfonds wordt gevoed<br />
door onze diaconie en andere kerken<br />
en <strong>in</strong>stanties. De gemeente Heemskerk<br />
verdubbelt dit bedrag, tot<br />
maximaal € 7.500, maar de grenzen<br />
van het fonds zijn <strong>in</strong> zicht.<br />
Nadeel van deze werkwijze is dat<br />
er niet echt met andere <strong>in</strong>stanties<br />
naar permanente oploss<strong>in</strong>gen<br />
wordt gezocht, die de betrokkenen<br />
helpen om uit de schulden te blijven.<br />
Alleen dan kun je zoeken naar een<br />
duurzame oploss<strong>in</strong>g en kan het<br />
noodfonds als noodfonds fungeren.<br />
De diaconie brengt ook nog geld<br />
bijeen voor de Voedselbank, via<br />
collectes (bid- en dankdag en<br />
kerstnachtdienst). We verdubbelen<br />
dit bedrag. Armoede bestrijden we<br />
verder nog met voedselpakketten<br />
(Kerst), bijdragen voor boodschappen<br />
(als de Voedselbank tekort komt)<br />
en noodhulp aan asielzoekers voor<br />
vestig<strong>in</strong>gskosten. Onze diaconie<br />
droeg vorig jaar € 9.105,35 bij aan<br />
de totale plaatselijke hulpverlen<strong>in</strong>g.<br />
Joke van der Bos-te Raa<br />
uit Joure<br />
De koelkast is leeg, de bankreken<strong>in</strong>g<br />
leeg en de mensen ook. Het aantal<br />
hulpvragen stijgt, ook hier op het<br />
ruime Friese platteland. We gaan<br />
er samen tegenaan, kerken en<br />
gemeente. Alle diaconieën zijn<br />
verenigd <strong>in</strong> de Sticht<strong>in</strong>g Solidair<br />
Skarsterlân, die o.a. de Voedselbank<br />
organiseert, een kled<strong>in</strong>gbank<br />
onder haar hoede heeft en noodhulp<br />
verleent <strong>in</strong> acute situaties.<br />
Mensen kloppen niet zomaar bij de<br />
diaconie aan om hulp, daar is moed<br />
voor nodig. Persoonlijk v<strong>in</strong>d ik het<br />
heel moeilijk als het schuldhulpverlen<strong>in</strong>gstraject<br />
de enige manier blijkt<br />
om uit de problemen te raken.<br />
Armoede voorkomen is beter dan<br />
genezen. Zo ga ik de komende<br />
weken met een groep diaconale<br />
vrijwilligers de deuren langs <strong>in</strong> een<br />
doorsnee wijk waar zogenoemde<br />
kanskaarten zijn uitgedeeld. Daarop<br />
staan voorzien<strong>in</strong>gen opgesomd waar<br />
mogelijk aanspraak op gemaakt kan<br />
worden. We proberen zo mensen<br />
op te sporen die dat tot nu toe<br />
onterecht niet gedaan hebben.<br />
Zij worden vervolgens benaderd<br />
door een plaatselijk steunpunt voor<br />
uitker<strong>in</strong>gsgerechtigden. Er wordt een<br />
afspraak gemaakt, geluisterd (!) en<br />
eventueel praktische ondersteun<strong>in</strong>g<br />
geboden door geschoolde vrijwilligers.<br />
Het werkt gezien de resultaten<br />
<strong>in</strong> andere wijken <strong>in</strong> vorige jaren.<br />
Siepko Bekker<strong>in</strong>g<br />
uit Burgh-Haamstede<br />
In de regio en bij onze kerk hebben<br />
de meeste mensen het goed. Er<br />
leven relatief veel ouderen die hier<br />
naar toe verhuizen om te genieten<br />
van hun oude dag. In mijn tijd als<br />
diaken zijn er geen steunaanvragen<br />
geweest bij de diaconie. Dit was<br />
wel het geval toen hier nog een<br />
asielzoekerscentrum was. Toch is<br />
er wel stille armoede op ons eiland,<br />
waarvan de Voedselbank een direct<br />
bewijs is. Zeker nu er <strong>in</strong> Zeeland<br />
enkele grote werkgevers gestopt<br />
zijn, zal de armoede toenemen.<br />
Als diaconie collecteren we voor<br />
locale <strong>in</strong>itiatieven. Om ook een<br />
persoonlijke bijdrage te leveren<br />
ben ik coörd<strong>in</strong>ator van het project<br />
SchuldHulpMaatje geworden. Eén<br />
gemeentelid is maatje geworden.<br />
Het project loopt hier s<strong>in</strong>ds e<strong>in</strong>d<br />
2011 en er zijn nu 4 maatjes gekoppeld<br />
aan 4 hulpvragers. Het project<br />
SchuldHulpMaatje wordt uiteraard<br />
ook f<strong>in</strong>ancieel gesteund door de<br />
diaconieën van het eiland.<br />
Als coörd<strong>in</strong>ator heb ik contacten<br />
met o.a. de burgerlijke gemeente,<br />
de schuldhulpverlen<strong>in</strong>g en de<br />
Voedselbank. Bij de <strong>in</strong>take van een<br />
hulpvrager heb ik de kans om te<br />
zien hoe de mensen zich proberen<br />
te redden en de schaamte die een<br />
rol speelt. Na elke <strong>in</strong>take ben ik extra<br />
dankbaar voor het ‘gewone’ leven<br />
dat ik mag leiden.<br />
16 | <strong>diakonia</strong> | april <strong>2013</strong>
achtergrond<br />
Vakantiegevoel<br />
Het vakantiegevoel kriebelt fl<strong>in</strong>k. Als diaken voelt dat soms<br />
een beetje dubbel. Er zijn zóveel mensen die niet op vakantie<br />
kunnen. Wat kun je hier eigenlijk als diaconie aan doen?<br />
Een belangrijke mogelijkheid is het ondersteunen<br />
van de diaconale vakantieweken van het Vakantiebureau.<br />
Namens <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> organiseert het<br />
bureau zo’n 70 weken <strong>in</strong> tal van vakantieoorden.<br />
Wat een diaconie dan nog kan doen?<br />
Genoeg. Wat te denken van:<br />
• Gasten (die niet zelf op vakantie kunnen)<br />
helpen aanmelden.<br />
• Vrijwilligers zoeken voor het nodige<br />
vrijwilligerswerk.<br />
• Gasten een f<strong>in</strong>ancieel steuntje <strong>in</strong> de rug geven.<br />
• Zelf meegaan als vrijwilliger.<br />
• Gasten uit uw woonplaats heen en weer<br />
vervoeren.<br />
• Een bijdrage geven aan <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> voor de<br />
steun aan het diaconale vakantiewerk (we<br />
hebben daar per jaar bijna € 250.000 voor nodig).<br />
De vakantieweek van mantelzorger Jaap Verburg<br />
Het is lunchtijd <strong>in</strong> de Heerenhof <strong>in</strong> Mechelen.<br />
Het voormalige klooster ademt rust uit. Op<br />
de grote b<strong>in</strong>nenplaats zitten verschillende<br />
groepen mensen gezellig te praten. Anderen<br />
verkiezen een wandel<strong>in</strong>g of een uitje buiten<br />
de deur. Er is een programma, maar niets is<br />
verplicht. Iedereen kan zijn vakantie <strong>in</strong>vullen<br />
zoals hij dat graag wil.<br />
De gasten druppelen b<strong>in</strong>nen en doen zich te<br />
goed aan de uitgebreide broodtafel. Jaap<br />
Verburg (1928) is een van de gasten. Samen<br />
met zijn zorgbehoevende vrouw geniet hij<br />
van een weekje waar<strong>in</strong> twee vrijwilligers hem<br />
de zorg voor zijn vrouw uit handen nemen.<br />
Hij is er beduusd van. Dat er zoveel lieve<br />
mensen zijn die vrijwillig zorgen voor anderen!<br />
“Thuis ben ik fulltime mantelzorger voor mijn<br />
vrouw die niets meer zelf kan. Hier kan ik de<br />
zorg goed overgeven en kom ik ook een<br />
beetje tot rust.”<br />
Dat hij mantelzorger is, is geen vrije keus.<br />
Het is hem domweg overkomen toen zijn<br />
vrouw zorgbehoevend werd. “En toen heb ik<br />
onvermoede krachten ontwikkeld. Ik verzorg<br />
mijn vrouw helemaal zelf, 24 uur per dag.<br />
Twee keer per week word ik even een paar<br />
uur ontlast, maar dat zijn maar kruimeltjes.<br />
Gelukkig ben ik stressbestendig, anders zou<br />
ik het niet op kunnen brengen.”<br />
De diaconie bracht hem op het idee om er<br />
eens een weekje tussenuit te gaan met het<br />
Vakantiebureau. Inmiddels hebben ze er<br />
samen al twee vakanties opzitten en is zijn<br />
echtgenote ook een keer alleen geweest.<br />
“Dat was ook wel eens goed. Hier kan ik de<br />
zorg goed loslaten, maar helemaal vrij van<br />
zorg ben je niet. Als ze alleen een weekje<br />
weg is, heb ik even helemaal rust en dat is<br />
hard nodig om weer een beetje op krachten<br />
te komen.”<br />
Voor Jaap Verburg is De Heerenhof een<br />
ontdekk<strong>in</strong>g. “Het is net alsof je hier <strong>in</strong> het<br />
buitenland bent, dat geeft een echt vakantiegevoel.”<br />
Hij komt zeker terug, heeft hij zich<br />
voorgenomen. “Zo lang als het voor haar nog<br />
kan, boeken we ieder jaar weer opnieuw.<br />
Hier is ze <strong>in</strong> goede handen.”<br />
“Hier kan ik<br />
de zorg goed<br />
overgeven”<br />
05 17<br />
april <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 05
MINICURSUS<br />
Het spel ‘Diaconaat<br />
op de kaart’ <strong>in</strong> Rhenen<br />
”Een prachtig middel om met elkaar <strong>in</strong> gesprek te raken”<br />
Er komt veel terecht op het bordje van de diaconie: het collecterooster,<br />
de ouderen, de voedselbank, het werelddiaconaat. En dan wordt er ook<br />
nog avondenlang vergaderd… Hoe houd je dan je focus? Hoe maak je als<br />
diaconie een keuze <strong>in</strong> wat je wel en niet doet? Om een goed overzicht<br />
te krijgen <strong>in</strong> wat uw diaconie doet en waar er hiaten zijn, is het spel<br />
‘Diaconaat op de kaart’ ontwikkeld. Diaken Dick Kool uit Rhenen is er<br />
enthousiast over.<br />
Naam:<br />
Dick Kool<br />
voorzitter diaconie<br />
Protestantse<br />
gemeente Rhenen<br />
(drie wijkdiaconieën,<br />
18 diakenen)<br />
Beroep:<br />
Bus<strong>in</strong>ess Analyst<br />
motorrijder<br />
De diakenen van de Protestantse Gemeente<br />
te Rhenen speelden dit spel met gemeenteadviseur<br />
Lydia Roosendaal. Dick Kool,<br />
voorzitter van de diaconie <strong>in</strong> Rhenen, vertelt<br />
hier meer over <strong>in</strong> het kantoor van zijn<br />
werkgever <strong>in</strong> Arnhem. Hij werkt hier als<br />
Bus<strong>in</strong>ess Analyst en legt zijn woon-werkafstand<br />
iedere dag af met de motor. In zijn<br />
dagelijks leven is hij veelal bezig met het<br />
zoeken van oploss<strong>in</strong>gen voor allerhande<br />
vraagstukken, maar als diaken wordt hij<br />
vooral gemotiveerd door iets anders. “In<br />
Gouda was ik ooit kerkrentmeester, maar dat<br />
beheren vond ik we<strong>in</strong>ig <strong>in</strong>spirerend. Na mijn<br />
verhuiz<strong>in</strong>g naar Rhenen had ik direct het<br />
beeld dat de diaconie hier een leuke club<br />
mensen is, die zich <strong>in</strong>zet voor hen die het<br />
echt nodig hebben. Ik v<strong>in</strong>d het heel belangrijk<br />
om d<strong>in</strong>gen concreet te maken, en daar<br />
wil ik graag m’n steentje aan bijdragen.”<br />
Herzien<strong>in</strong>g beleid<br />
In Rhenen zijn drie wijkdiaconieën actief:<br />
‘Bethel’, ‘Rond de Cunerakerk’ en de<br />
‘Ontmoet<strong>in</strong>gskerk’. De drie wijkdiaconieën<br />
vormen gezamenlijk het College van Diakenen,<br />
maar bepalen afzonderlijk de diaconale<br />
activiteiten b<strong>in</strong>nen de eigen wijkgemeente.<br />
Iedere wijk legt hier<strong>in</strong> eigen accenten en<br />
maakt eigen keuzes: van de begeleid<strong>in</strong>g van<br />
(schuld)hulpvragen tot de wijze van geld<strong>in</strong>zamel<strong>in</strong>g.<br />
E<strong>in</strong>d 2011 was het beleidsplan toe<br />
aan een herzien<strong>in</strong>g. Toen de diakenen hier<br />
met elkaar over <strong>in</strong> gesprek g<strong>in</strong>gen, bleek<br />
men qua <strong>in</strong>houd en werkwijze zeer verschillende<br />
ideeën en <strong>in</strong>zichten te hebben. B<strong>in</strong>nen<br />
het begeleid<strong>in</strong>gstraject door een gemeenteadviseur,<br />
is toen ook een avond besteed aan<br />
het spelen van het spel ‘Diaconaat op de<br />
kaart’.<br />
Inzicht<br />
Dick (enthousiast): “Het spel was een<br />
prachtig middel voor ons om met elkaar <strong>in</strong><br />
gesprek te gaan over wat we nu zoal doen<br />
als diaconie. We ontdekten dat we tot dan<br />
toe heel sterk <strong>in</strong>tern gericht waren, en<br />
eigenlijk we<strong>in</strong>ig echte aandacht hadden voor<br />
de noden <strong>in</strong> de samenlev<strong>in</strong>g. Natuurlijk<br />
hebben we zo onze doelen, vaak jarenlang<br />
dezelfde, maar brengen we dat ook echt<br />
concreet naar de gemeente? En zit daar dan<br />
ook een visie achter? Ook realiseerden we<br />
ons tijdens het spel dat we wel heel veel<br />
aandacht hebben voor ouderen, wat tot<br />
uit<strong>in</strong>g komt <strong>in</strong> de vele koffieochtenden,<br />
diaconale maaltijden en uitstapjes. Ook de<br />
bloemengroet gaat bijna altijd naar een ouder<br />
gemeentelid. Dit was voor ons een belangrijke<br />
eye-opener. Is dit werkelijk wat wij met<br />
elkaar willen? Met elkaar kwamen we tot de<br />
conclusie dat we een andere richt<strong>in</strong>g op<br />
willen.”<br />
Bijsturen<br />
Dick vertelt verder: “Zo hebben we met<br />
elkaar besproken dat we meer naar buiten<br />
toe gericht willen zijn. Dit doen we enerzijds<br />
door het werelddiaconaat een gezicht te<br />
geven <strong>in</strong> de gemeente door, waar mogelijk<br />
natuurlijk, bij collectes iemand te vragen hier<br />
concreet iets over te vertellen. Daarnaast<br />
willen we ons gerichter bezig gaan houden<br />
met armoede <strong>in</strong> onze eigen omgev<strong>in</strong>g. Ook<br />
18 | <strong>diakonia</strong> | april <strong>2013</strong>
MINICURSUS<br />
Het spel ‘Diaconaat op de Kaart’ is<br />
gemaakt door <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> samen met<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Ontwikkel<strong>in</strong>g. Wilt u het spelen <strong>in</strong><br />
uw diaconie? Neem dan contact op met<br />
uw gemeenteadviseur via de Servicedesk,<br />
tel. (030) 880 14 56 of e-mail:<br />
servicedesk@kerk<strong>in</strong>actie.nl.<br />
willen we ons nadrukkelijk richten op de<br />
jongeren b<strong>in</strong>nen de gemeente, en hen<br />
betrekken bij het werk van de diaconie. Zo<br />
willen we bijvoorbeeld ook een verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g<br />
leggen tussen onze betrokkenheid bij de<br />
Voedselbank <strong>in</strong> Rhenen en het diaconale<br />
werk <strong>in</strong> de Pauluskerk <strong>in</strong> Rotterdam. Wie<br />
weet kunnen we daar een keer op bezoek<br />
met een groepje jongeren uit de gemeente.<br />
Ook voor andere diaconieën?<br />
Dick Kool vertelt dat hij veel avonden<br />
besteedt aan vergaderen, en dat hij dit niet<br />
altijd <strong>in</strong>spirerend v<strong>in</strong>dt. “Het is zó belangrijk<br />
om ook concreet bezig te zijn en niet te<br />
vergeten waarvoor we het uite<strong>in</strong>delijk doen.<br />
Het spel ‘Diaconaat op de kaart’ heeft ons<br />
geholpen om op een heel nieuwe manier<br />
naar ons diaconale werk te kijken. Tijdens<br />
vergader<strong>in</strong>gen is de verleid<strong>in</strong>g soms groot<br />
om eigen stokpaardjes te berijden, wat ons<br />
<strong>in</strong> de praktijk vaak niet bij elkaar brengt. Dit<br />
spel is een heel laagdrempelige manier om<br />
met elkaar <strong>in</strong> gesprek te gaan, het geeft een<br />
structuur die helpt om d<strong>in</strong>gen te zien die we<br />
eerder nog niet met elkaar zagen. We<br />
kwamen zelfs tijd tekort die avond, omdat er<br />
zóveel op tafel kwam waar we graag verder<br />
over door wilden praten. Ik kan het dus<br />
iedere diaconie aanbevelen om een gemeenteadviseur<br />
uit te nodigen en met behulp van<br />
dit spel een avond met elkaar <strong>in</strong> gesprek te<br />
gaan!”<br />
Tekst: Meta Floor, projectmanager<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> B<strong>in</strong>nenlands Diaconaat<br />
Fotocredits: <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
april <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 05 19
Ingezonden op<strong>in</strong>ieartikel<br />
Diaconaat…<br />
beg<strong>in</strong>t bij jezelf!<br />
Over de relatie ‘helper-geholpene’ <strong>in</strong> het diaconale werk<br />
De redactie<br />
ontv<strong>in</strong>g een<br />
<strong>in</strong>gezonden<br />
artikel dat we<br />
u niet willen<br />
onthouden.<br />
De tekst is<br />
<strong>in</strong>gekort.<br />
S<strong>in</strong>ds armoede <strong>in</strong> Nederland is toegenomen,<br />
doen mensen steeds vaker een beroep op de<br />
diaconie. Armoede is meer dan een gebrek<br />
aan geld: het dr<strong>in</strong>gt door <strong>in</strong> alle facetten van<br />
het dagelijks leven. Het raakt mensen <strong>in</strong> hun<br />
gezondheid, woonsituatie en toekomstperspectief.<br />
In sociaal opzicht betekent het een<br />
verlies van maatschappelijke waarder<strong>in</strong>g en<br />
respect. Voor nogal wat mensen geldt dat<br />
hun situatie onomkeerbaar is. Ook voor mij:<br />
ik ben chronisch ziek en heb nu 25 jaar een<br />
WAO-uitker<strong>in</strong>g.<br />
Houd<strong>in</strong>g<br />
In het diaconale werk is er sprake van een<br />
relatie ‘helper-geholpene’. Mijn ideaal is dat<br />
er <strong>in</strong> deze relatie sprake is van wederzijds<br />
geven en ontvangen. Van wederkerigheid<br />
dus. Helaas komt het nog steeds voor dat<br />
een ‘helper’ precies weet wat goed is voor<br />
de ‘geholpene’. Dat die ‘helper’ onmiddellijk<br />
klaar staat met allerlei (ongevraagde) adviezen.<br />
Beg<strong>in</strong>nen<br />
met luisteren<br />
Mag ik u <strong>in</strong> dit verband een aantal vragen<br />
stellen die kunnen helpen om uw houd<strong>in</strong>g te<br />
bepalen bij uw diaconale werk? Ik v<strong>in</strong>d dat<br />
belangrijk omdat ik en andere ‘geholpenen’<br />
<strong>in</strong> een kwetsbare positie verkeren. Niet alleen<br />
f<strong>in</strong>ancieel, maar ook omdat onze maatschappij<br />
mensen vastp<strong>in</strong>t op hun zwakte: ‘U bent een<br />
chronisch zieke, een WAO-er, een AOW-er.’<br />
Vragen die u zichzelf kunt stellen:<br />
• Wat doet het met mij dat de kloof tussen arm<br />
en rijk <strong>in</strong> onze maatschappij groter wordt?<br />
• Wat betekent geld voor mij?<br />
• Wat beweegt mij om diaconaal werk te doen?<br />
• Hoe kijk ik aan tegen mensen die op of onder<br />
de armoedegrens leven? Heb ik vooroordelen?<br />
• Hoe benader ik een hulpvrager: als<br />
hulpbehoevende of als een volwassen<br />
mens met mogelijkheden en beperk<strong>in</strong>gen?<br />
Geholpene<br />
Wederkerigheid betekent ook dat beide<br />
partijen verantwoordelijkheid nemen voor<br />
hun houd<strong>in</strong>g. Als degene die hulp nodig<br />
heeft, kan ik er alert op zijn dat ik niet <strong>in</strong> de<br />
slachtofferrol terechtkom. In plaats daarvan<br />
kan ik me zelf afvragen: Wat staat me <strong>in</strong> deze<br />
situatie te doen? Waar heb ik behoefte aan?<br />
Welke wijsheid breng ik <strong>in</strong>?<br />
Ik kan bijvoorbeeld <strong>in</strong> het diaconale contact<br />
aangeven dat ik vooral behoefte heb aan<br />
erkenn<strong>in</strong>g. Of anderen erop wijzen dat<br />
overmatig bezit van geld soms een pantser<br />
van angst is voor de toekomst. En als<br />
chronisch zieke die geleerd heeft om te gaan<br />
met beperkte energie kan ik mensen die<br />
maar doorjakkeren een spiegel voorhouden<br />
en laten zien dat het wijs is rust te nemen.<br />
Helper<br />
Wederkerigheid veronderstelt dat je elkaars<br />
naaste bent. Jurjen Beumer, pastor/directeur<br />
van diaconaal centrum Stem <strong>in</strong> de Stad <strong>in</strong><br />
Haarlem, zegt <strong>in</strong> zijn boek Pleisterplaatsen:<br />
‘Wie is mijn naaste? De naaste is niet degene<br />
over wie ik mij ontferm, maar degene die zich<br />
over mij ontfermt. Pas wie <strong>in</strong>ziet, dat zij zelf<br />
ook <strong>in</strong> de WAO terecht had kunnen komen,<br />
drugsverslaafd had kunnen zijn of vluchtel<strong>in</strong>g,<br />
kan zoiets doen als ‘diaconie’. Zo niet: dan<br />
overheersen paternalisme en superioriteitsgevoelens,<br />
dan wordt de ander gebruikt om het<br />
charitatieve ego op te poetsen.’<br />
In dit verband wordt u als hulpgevende<br />
uitgenodigd om uw eigen ‘armoede’ onder<br />
ogen te zien. Op welke terre<strong>in</strong>en <strong>in</strong> uw leven<br />
heeft u hulp nodig? Durft u het aan met lege<br />
handen te staan? En te luisteren zonder<br />
meteen een oploss<strong>in</strong>g te bieden? Wie zich zo<br />
opstelt als hulpgevende en als hulpvrager,<br />
maakt ruimte voor de presentie van de<br />
Eeuwige. God gebeurt, waar mensen elkaar<br />
zo ontmoeten.<br />
Tekst: Cathrien Roolv<strong>in</strong>k<br />
20 | <strong>diakonia</strong> | april <strong>2013</strong>
Collecte<br />
Nieuwe start voor jonge<br />
prostituees <strong>in</strong> Nicaragua<br />
“Ik heb nu de kracht om nee te zeggen.”<br />
Yarida was nog jong toen ze <strong>in</strong> de prostitutie belandde. Haar verhaal staat<br />
symbool voor dat van vele andere meisjes die opgroeien <strong>in</strong> de ruïnes van<br />
Managua, Nicaragua’s hoofdstad. “Toen mijn vader overleed, begon mijn<br />
stiefmoeder mij te mishandelen. Geestelijk en lichamelijk. Omdat ik nog een<br />
k<strong>in</strong>d was, kon ik mij alleen maar opsluiten <strong>in</strong> mijn pijn. Ik ben uite<strong>in</strong>delijk de<br />
straat op gevlucht en <strong>in</strong> de prostitutie terecht gekomen. Ik deed het niet<br />
voor mijn plezier, maar uit angst. En ik walgde ervan.”<br />
In december 1972 verwoestte een enorme<br />
aardbev<strong>in</strong>g het centrum van Managua. De<br />
heersende dictator Somoza stak de hulpgelden<br />
<strong>in</strong> zijn eigen zak en deed niets aan wederopbouw.<br />
Rijken bouwden mooie huizen aan de<br />
rand van stad. De ruïnes <strong>in</strong> het centrum<br />
waren voor de armen. Hun k<strong>in</strong>deren groeien<br />
hier op te midden van geweld en prostitutie.<br />
In de wijk liggen illegale bordelen, waar de<br />
moeders werken. En langs de ruïnes zijn<br />
tippelzones <strong>in</strong>gericht, waar jonge meiden aan<br />
de armoede proberen te ontsnappen door<br />
hun lichaam te verkopen.<br />
aan bij de politie. In de lotgenotengroep<br />
verwerkt ze haar ervar<strong>in</strong>gen. Inmiddels woont<br />
ze bij de familie van haar vriend. “Bij hen voel<br />
ik me rustig. B<strong>in</strong>nenkort ga ik een eigen<br />
bakkerij beg<strong>in</strong>nen. Bij Tesis heb ik daar een<br />
cursus voor gevolgd. Ik krijg altijd steun van<br />
Tesis, zij helpen me om vooruit te komen. Ik<br />
voel niet meer de angst van dat onzekere<br />
meisje, waar iedereen overheen liep. Ik heb nu<br />
de kracht om nee te zeggen.”<br />
Ontsnappen<br />
Mariela is sociaal werker <strong>in</strong> de armste wijk. Ze<br />
vertelt: “De meeste jongens en meisjes komen<br />
terecht <strong>in</strong> de prostitutie als gevolg van huiselijk<br />
geweld. Als ze tussen de 13 en 18 jaar zijn,<br />
gaan ze de straat op om aan het geweld te<br />
ontsnappen. Daar ontmoeten ze oplichters en<br />
pooiers, die hen <strong>in</strong>wijden <strong>in</strong> de prostitutie.”<br />
Midden<strong>in</strong> de pu<strong>in</strong>hopen brengt Tesis, partnerorganisatie<br />
van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>, hoop op een<br />
ander leven. Mariela: “In de lotgenotengroep<br />
van Tesis leren meiden om zich tegen het<br />
geweld te wapenen. Ik begeleid gez<strong>in</strong>nen en<br />
help hen om uit de geweldsspiraal te komen.”<br />
Tesis biedt de meiden ook een opleid<strong>in</strong>g aan en<br />
zorgt ervoor dat k<strong>in</strong>deren bij Justitie aangifte<br />
doen van mishandel<strong>in</strong>g en seksueel misbruik.<br />
Kracht<br />
De straatwerkers van Tesis helpen Yarida.<br />
Samen met hen geeft ze haar stiefmoeder<br />
Op 2 juni is de collecte bestemd voor het<br />
werelddiaconale werk van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>.<br />
Hiermee steunen we ook Tesis. Met de<br />
opbrengst helpt Tesis jonge meiden <strong>in</strong><br />
Managua en havenstad Puerto Cabezas om<br />
een nieuwe start te maken. Het geld is nodig<br />
om hen een opleid<strong>in</strong>g te geven en lotgenotengroepen<br />
voor hen op te zetten. Meer weten?<br />
Kijk dan op www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/collectes.<br />
Tekst: Jacom<strong>in</strong>e Oosterhoff, freelance tekstschrijver<br />
april <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 05 21
Berichten<br />
Vrijwilligersplekken<br />
voor jongeren<br />
Jongeren kunnen 6-12 maanden<br />
vrijwilligerswerk doen bij een<br />
partnerorganisatie van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
of ICCO <strong>in</strong> het buitenland.<br />
Misschien is het iets voor jongeren<br />
uit uw gemeente, bijvoorbeeld <strong>in</strong><br />
een tussenjaar? Als vrijwilliger<br />
draagt de jongere zijn of haar<br />
steentje bij aan een rechtvaardige<br />
wereld. Uitgebreide begeleid<strong>in</strong>g en<br />
tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g voor, tijdens en na de<br />
uitzend<strong>in</strong>g ligt <strong>in</strong> handen van<br />
Togetthere, het <strong>in</strong>ternationaal<br />
jongerenprogramma van ICCO en<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>.<br />
Op dit moment zijn de volgende<br />
plekken beschikbaar: Kirgizië<br />
(duurzame landbouw), Ghana<br />
(onderwijs), Indonesië (k<strong>in</strong>deren en<br />
jongeren), Bolivia (vrouwen <strong>in</strong><br />
geweldssituaties), Cuba (zorg voor<br />
kwetsbare groepen, duurzame<br />
landbouw), Kameroen (onderwijs<br />
voor k<strong>in</strong>deren met een verstandelijke<br />
beperk<strong>in</strong>g), Oeganda (k<strong>in</strong>deren<br />
en jongeren), Israël (<strong>in</strong>terreligieuze<br />
dialoog), Palestijnse Gebieden<br />
(educatieve activiteiten voor<br />
k<strong>in</strong>deren, jongeren en vrouwen),<br />
Peru (zorg voor kwetsbare<br />
groepen).<br />
Op www.togetthere.nl staat een<br />
uitgebreide beschrijv<strong>in</strong>g van elke<br />
plek. Daar v<strong>in</strong>dt u ook meer<br />
<strong>in</strong>formatie over de voorwaarden,<br />
tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g & begeleid<strong>in</strong>g en de kosten.<br />
Aangepaste<br />
vakantiechalets<br />
Op buitenplaats ‘Putterheijde’ <strong>in</strong> Putten<br />
staan 2 aangepaste vakantieaccommodaties,<br />
die door enthousiaste vrijwilligers en<br />
diakenen onderhouden worden. De chalets<br />
zijn volledig rolstoeltoegankelijk en geschikt<br />
voor mensen met cara-aandoen<strong>in</strong>gen.<br />
Kijk voor meer <strong>in</strong>formatie op:<br />
www.chaletproject.nl<br />
Gezichten<br />
van dementie<br />
Fietstocht op<br />
Wereldvluchtel<strong>in</strong>gendag<br />
Portret van mevrouw Geertje Klopstra<br />
Foto: Drents Museum<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> organiseert dit jaar op<br />
Wereldvluchtel<strong>in</strong>gendag, donderdag<br />
20 juni, een fietstocht waarbij<br />
onderweg wordt stilgestaan bij<br />
plaatsen die nu en <strong>in</strong> het verleden<br />
te maken hebben met migratie en<br />
vluchtel<strong>in</strong>gen. Er zijn langs de route<br />
<strong>in</strong>terculturele hapjes te koop en u<br />
krijgt <strong>in</strong>formatie over de manier<br />
waarop vluchtel<strong>in</strong>gen noodhulpvoorzien<strong>in</strong>gen<br />
krijgen.<br />
De fietstocht start bij het Protestants<br />
Landelijk Dienstencentrum<br />
aan de Joseph Haydnlaan 2a <strong>in</strong><br />
Utrecht en e<strong>in</strong>digt bij het detentiecentrum<br />
<strong>in</strong> Zeist. Leden van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> en mensen die<br />
betrokken zijn bij het vluchtel<strong>in</strong>genwerk<br />
zijn van harte uitgenodigd om<br />
aan deze tocht mee te doen.<br />
U kunt zich nu al aanmelden<br />
bij Geesje Werkman,<br />
g.werkman@kerk<strong>in</strong>actie.nl.<br />
Meer <strong>in</strong>formatie over deze fietstocht:<br />
www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/agenda.<br />
Komt u als diaken (of privé) <strong>in</strong> aanrak<strong>in</strong>g met<br />
mensen met dementie? Dan is de tentoonstell<strong>in</strong>g<br />
met geportretteerde mensen met<br />
dementie een aanrader. Kunstenaar Herman<br />
van Hoogdalem, die de aquarellen schilderde:<br />
“Ik heb een aantal mensen geportretteerd.<br />
In de serie her<strong>in</strong>ner ik mij het verander<strong>in</strong>gsproces<br />
dat mijn moeder onderg<strong>in</strong>g. Ik probeer<br />
de vele gezichten van dit proces te laten zien.”<br />
De tentoonstell<strong>in</strong>g is t/m 19 mei te zien <strong>in</strong><br />
het Drents Museum <strong>in</strong> Assen. Meer<br />
<strong>in</strong>formatie: www.drentsmuseum.nl. De<br />
kunstenaar werkte samen met Gijs Wanders<br />
(schrijver en journalist), die verhalen bij de<br />
portretten schreef. Het boek ‘Gezichten van<br />
dementie’ is uitgegeven bij W Books.<br />
22 | <strong>diakonia</strong> | april <strong>2013</strong>
BERICHTEN<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
P<strong>in</strong>ksterfeest<br />
Zaterdag 25 mei <strong>2013</strong> bent u<br />
welkom op het <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
P<strong>in</strong>ksterfeest <strong>in</strong> De Gl<strong>in</strong>d. Vier de<br />
veelkleurigheid en verbondenheid<br />
van christenen wereldwijd met ons<br />
mee! Kom luisteren naar <strong>in</strong>spirerende<br />
verhalen van christenen, die<br />
over de hele wereld wonen en<br />
werken. Deel uw geloof met elkaar.<br />
Geniet van muziek, zang en een<br />
heerlijke lunch. Samen vormen we<br />
een wereldwijde en veelkleurige<br />
kerk. Dat is een P<strong>in</strong>ksterfeest<br />
waard! Kosten: € 15,00 <strong>in</strong>cl. lunch.<br />
Aanmeld<strong>in</strong>g vóór 15 mei:<br />
www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/p<strong>in</strong>ksterfeest<br />
of (030) 880 18 52.<br />
Een land vol talent<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> vraagt diaconieën om<br />
foto’s <strong>in</strong> te sturen waarop de talenten<br />
van asielzoekers, vluchtel<strong>in</strong>gen en<br />
mensen zonder papieren aan bod<br />
komen. Geselecteerde foto’s zullen<br />
op de website van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
worden geplaatst.<br />
In het recente verleden zijn vluchtel<strong>in</strong>gen<br />
en asielzoekers door de<br />
landelijke politiek weggezet als<br />
gelukzoekers en mensen die niet<br />
willen terugkeren. Aan de andere<br />
kant stond bij de vrijwilligers en<br />
organisaties die hulp aan deze<br />
mensen bieden, het onrecht en de<br />
vraag om hulp centraal. Terwijl het<br />
ook gaat om mensen met talenten.<br />
Mensen die, net als anderen,<br />
Meldpunt<br />
k<strong>in</strong>deren en armoede<br />
Ongeveer 1 op de 9 k<strong>in</strong>deren groeit<br />
op <strong>in</strong> armoede, zo blijkt uit onderzoek.<br />
Wellicht komt u als diaken<br />
ook schrijnende omstandigheden<br />
tegen.<br />
K<strong>in</strong>derombudsman Marc Dullaert<br />
wil graag van k<strong>in</strong>deren en jongeren<br />
zelf weten hoe het is om op te<br />
groeien <strong>in</strong> armoede. Hoe ervaren zij<br />
hun situatie? Daartoe is er een meldpunt<br />
geopend. Ook volwassenen<br />
bijdragen aan de samenlev<strong>in</strong>g.<br />
Daarom wil <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> samen met<br />
kerken, diaconieën en diaconale<br />
werkgroepen, de beeldvorm<strong>in</strong>g over<br />
deze mensen veranderen. U draagt<br />
daaraan bij door foto’s <strong>in</strong> te sturen.<br />
Voor vragen: Geesje Werkman<br />
(g.werkman@kerk<strong>in</strong>actie.nl).<br />
(ouders, professionals, vrijwilligers)<br />
worden opgeroepen om aan te geven<br />
hoe het huidige armoedebeleid<br />
uitwerkt voor k<strong>in</strong>deren. Welke ideeën<br />
heeft u om ervoor te zorgen dat er<br />
m<strong>in</strong>der k<strong>in</strong>deren opgroeien <strong>in</strong><br />
armoede? Hoe zou hun situatie<br />
verbeterd kunnen worden?<br />
Deel uw ervar<strong>in</strong>gen en ideeën<br />
met de k<strong>in</strong>derombudsman op<br />
www.dek<strong>in</strong>derombudsman.nl.<br />
SEPA<br />
Het betal<strong>in</strong>gsverkeer <strong>in</strong> Nederland<br />
verandert de komende maanden.<br />
B<strong>in</strong>nen Europa wordt de manier van<br />
betalen gelijkgetrokken. Bovendien<br />
krijgen consumenten extra bescherm<strong>in</strong>g.<br />
Deze verander<strong>in</strong>gen worden<br />
<strong>in</strong>gevoerd onder de naam SEPA<br />
(S<strong>in</strong>gle Euro Payments Area).<br />
Op 1 februari 2014 wordt het<br />
nieuwe systeem verplicht.<br />
Wat betekent SEPA voor de<br />
diaconie? Dat zal per gemeente<br />
verschillen. Vast staat dat iedere<br />
reken<strong>in</strong>ghouder een <strong>in</strong>ternationaal<br />
banknummer (IBAN) krijgt van maar<br />
liefst 18 tekens. Dat vraagt de nodige<br />
aanpass<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> de adm<strong>in</strong>istratie<br />
(machtig<strong>in</strong>gen, jaarlijkse mail<strong>in</strong>gs).<br />
Er komen immers nieuwe reken<strong>in</strong>gnummers<br />
voor het overmaken van<br />
steunbedragen en landelijke<br />
collecten. Alles moet technisch op<br />
tijd <strong>in</strong> orde zijn. Daarom houdt de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> een eigen<br />
SEPA-deadl<strong>in</strong>e aan: 1 juli <strong>2013</strong>.<br />
Kijk op www.pkn.nl/sepa voor<br />
actuele <strong>in</strong>formatie. Heeft u vragen,<br />
mail dan naar sepa@pkn.nl of bel:<br />
(030) 880 18 80.<br />
april <strong>2013</strong> | <strong>diakonia</strong> | 23
Geef mij de geest van moed<br />
God, geef mij de geest van moed,<br />
dat ik kracht mag krijgen om onrecht te bestrijden.<br />
Geef mij de geest van verzet,<br />
dat ik mij niet zomaar neerleg<br />
bij de huidige status quo.<br />
Geef mij de geest van mededogen,<br />
dat ik de wereld mag zien<br />
door de ogen van anderen.<br />
Om de geest van zachtheid vraag ik ook,<br />
dat ik mag luisteren naar de stem van de armen<br />
zonder mijn dromen uit het oog te verliezen<br />
<strong>in</strong> mijn ongeduld naar actie.<br />
Schenk mij uw Geest, God,<br />
de Geest van waarheid,<br />
de Geest van gerechtigheid en hoop.<br />
En als ik rust of werk,<br />
laat het dan zijn met een toekomstvisie;<br />
een toekomst waar<strong>in</strong> allen verbonden zijn<br />
door banden van menselijkheid;<br />
een toekomst waar<strong>in</strong> niemand nog geketend is<br />
aan een onmenselijke schuldenlast.<br />
Amen.<br />
Zie ook www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/bez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>g<br />
L<strong>in</strong>da Jones <strong>in</strong>: Hoor mijn roepen<br />
Uitgave: Nederlandse Missieraad<br />
Foto: Jaap de Jager/<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>