Kerkinformatie nr. 167, februari 2009 - Kerk in Actie
Kerkinformatie nr. 167, februari 2009 - Kerk in Actie
Kerkinformatie nr. 167, februari 2009 - Kerk in Actie
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong><br />
Nummer 132 <strong>167</strong><br />
December Februari <strong>2009</strong> 2005<br />
Calvijn en Darw<strong>in</strong><br />
Beroep<strong>in</strong>gswerk en mobiliteit<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> het verpleeghuis
Inhoud<br />
Colofon<br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> berichten Februari <strong>2009</strong><br />
Vooraanstaand bericht met goedgevulde kop<br />
Intro<br />
Eerste tekstregel<br />
3 Calvijnjaar Psalmen z<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> monumentale kerken.<br />
4 <strong>Kerk</strong>balans <strong>Kerk</strong>blans, daar geef je voor!<br />
6 Kroniek Calvijn en Darw<strong>in</strong><br />
7 Berichten<br />
8 Pastoraat Begeleid<strong>in</strong>g slachtoffers seksueel misbruik <strong>in</strong> pastorale relaties<br />
9 Veertigdagentijdcampagne ‘Een ramp laat je niet los’<br />
10 Missionair Werk Missionair zijn is…<br />
11 Diaconale Ontmoet<strong>in</strong>gsdagen Diakenen en hun PGB…<br />
12 Biddag voor gewas en arbeid Flexibel en kwetsbaar<br />
13 Eredienst Samen naar de kerk <strong>in</strong> het verpleeghuis<br />
14 Predikanten en kerkelijk werkers Beroep<strong>in</strong>gswerk en mobiliteit<br />
Artikel van m<strong>in</strong>der belang;<br />
16 Berichten<br />
kop over een kolom<br />
17 Vredesboodschap Joden, christenen en moslims roepen op tot vrede door dialoog<br />
18 Eerste JOP tekstregel Jeugdwerk op een kleurrijk kerkelijk palet<br />
20 JOP JOP en HGJB vormen Jeugdwerk van de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
21 Berichten<br />
23 Predikantswissel<strong>in</strong>gen<br />
24 Bijbelteksten<br />
25 Advertenties<br />
Over de bijlage<br />
Artikel van m<strong>in</strong>der belang;<br />
kop over een kolom<br />
Bij deze editie van <strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> treft u een toegangsbewijs aan voor de beurs <strong>Kerk</strong> en<br />
Gemeente. Tijdens deze beurs zal ook de Protestantse <strong>Kerk</strong> aanwezig zijn met een speciaal<br />
<strong>in</strong>gericht kerkple<strong>in</strong> waar het werk van de kerk gepresenteerd wordt. In <strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong><br />
van maart <strong>2009</strong> kunt u er meer over lezen.<br />
Eerste De tekstregel beurs wordt gehouden op 20 en 21 maart <strong>2009</strong> <strong>in</strong> de Jaarbeurs te Utrecht. Voor<br />
meer <strong>in</strong>formatie over de stand van de Protestantse <strong>Kerk</strong> kunt u terecht bij Janet van<br />
Dijk, j.van.dijk@pkn.nl, tel. (030) 880 14 82.<br />
Bij de voorplaat:<br />
De Oostkerk te Middelburg, één van de locaties waar men b<strong>in</strong>nenkort terecht kan om psalmen te<br />
z<strong>in</strong>gen. Meer op p. 3. (Foto: Freek van der Veen)<br />
Nummer <strong>167</strong> Februari <strong>2009</strong><br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> verschijnt elf keer per jaar als<br />
officieel orgaan van de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong><br />
Nederland.<br />
Algemeen adres<br />
Dienstenorganisatie Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong><br />
Nederland, Joseph Haydnlaan 2a,<br />
3533 AE Utrecht,<br />
Postbus 8504, 3503 RM Utrecht,<br />
telefoon (030) 880 18 80,<br />
fax (030) 880 13 00.<br />
Abonnementenadm<strong>in</strong>istratie<br />
Abonnementsprijs € 17,50 per jaar; buitenland<br />
€ 24,–. Vanaf 35 ex.: € 15,– per jaar.<br />
U kunt zich als abonnee opgeven en afmelden<br />
bij de Abonnementen-adm<strong>in</strong>istratie<br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong>, Postbus 8504,<br />
3503 RM Utrecht, telefoon (030) 880 17 25,<br />
abonnementen@pkn.nl.<br />
Dit blad is voor visueel gehandicapten <strong>in</strong> aangepaste<br />
leesvorm verkrijgbaar. Voor<br />
nadere <strong>in</strong>formatie CBB, Postbus 131,<br />
3850 AC Ermelo, telefoon (0341) 56 54 99.<br />
Redactie-adres<br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong>, Postbus 8504, 3503 RM<br />
Utrecht, telefoon (030) 880 14 17.<br />
Fax (030) 880 14 45.<br />
E-mail: f.rozemond@pkn.nl<br />
Advertenties:<br />
kerk<strong>in</strong>formatie.advertenties@pkn.nl<br />
tel. (030) 880 14 17.<br />
Redactie<br />
Ronald Bolwijn, Janet van Dijk, Evert-Jan<br />
Hazeleger, Jan-Gerd Heetderks (hoofdredacteur),<br />
Henk Jan Ooster<strong>in</strong>k en Frans Rozemond<br />
(e<strong>in</strong>dredactie).<br />
Basisvormgev<strong>in</strong>g<br />
Total Identity, Amsterdam<br />
Opmaak<br />
Interface Communicatie, Ede<br />
Druk<br />
Kon<strong>in</strong>klijke BDU, Barneveld<br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> op <strong>in</strong>ternet<br />
www.pkn.nl>Tijdschriften/Nieuwsbrieven<br />
Overname van artikelen wordt op prijs<br />
gesteld, mits met bronvermeld<strong>in</strong>g.<br />
Overname van foto’s <strong>in</strong> overleg.<br />
ISSN 1380-460X<br />
2
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong><br />
Calvijnjaar<br />
Janet van Dijk<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Psalmen z<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> monumentale kerken<br />
Alles wat adem heeft<br />
Meez<strong>in</strong>gen met de psalmen op melodieën uit de tijd van Calvijn en op de reciterende manier zoals <strong>in</strong><br />
kloosters gezongen wordt. Maar ook op hedendaagse melodieën, zoals de psalmen van Huub<br />
Oosterhuis en de meer populaire ‘Psalmen voor nu’. Het kan tussen Pasen en P<strong>in</strong>ksteren tijdens vijf<br />
psalmz<strong>in</strong>gbijeenkomsten die de Protestantse <strong>Kerk</strong> organiseert.<br />
Wat zijn onze gebeden toch koud! Dat was de<br />
ervar<strong>in</strong>g van Calvijn toen hij <strong>in</strong> 1537 merkte<br />
hoe de protestanten <strong>in</strong> Genève hun kerkdiensten<br />
i<strong>nr</strong>ichtten. Hij hoorde de dom<strong>in</strong>ees wel<br />
bidden, maar hij ervoer er geen warmte bij.<br />
Gezongen werd er nog niet <strong>in</strong> de kerkdiensten<br />
van toen. Calvijn zocht de oploss<strong>in</strong>g vervolgens<br />
<strong>in</strong> de Bijbel, want daar leren we bidden.<br />
Vooral de psalmen zetten zijn hart <strong>in</strong> vuur en<br />
vlam. Als we psalmen bidden, zo vond hij,<br />
dan legt God zelf ons de goede woorden <strong>in</strong> de<br />
mond. En onze ziel komt vanzelf wel bloot te<br />
liggen. Want als we z<strong>in</strong>gen over hoop, verdriet,<br />
ellende, angst, zorg, blijdschap, redd<strong>in</strong>g<br />
en wat niet al, dan komt ons hele leven voorbij.<br />
Calvijn zorgde er vervolgens voor, samen<br />
met dichters en componisten, dat alle 150<br />
psalmen gezongen konden worden.<br />
Psalmen z<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> vijf plaatsen<br />
U bent van harte welkom op:<br />
woensdag 15 april <strong>in</strong> de Oostkerk <strong>in</strong> Middelburg;<br />
woensdag 22 april <strong>in</strong> de Bovenkerk <strong>in</strong> Kampen;<br />
d<strong>in</strong>sdag 12 mei <strong>in</strong> de St. Janskerk <strong>in</strong> Gouda;<br />
d<strong>in</strong>sdag 19 mei <strong>in</strong> de Nieuwe <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Gron<strong>in</strong>gen;<br />
woensdag 27 mei <strong>in</strong> de Grote <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Dordrecht.<br />
Meer <strong>in</strong>formatie op www.pkn.nl/calvijnjaar.<br />
Medewerkers<br />
Inmiddels is er veel veranderd en zijn veel<br />
van de psalmen anders ‘verdicht’ en op<br />
muziek gezet. Op de bijeenkomsten <strong>in</strong> het<br />
land kunt u uit verschillende tradities een<br />
psalm meez<strong>in</strong>gen. De bijeenkomsten worden<br />
<strong>in</strong> prachtige monumentale kerken<br />
gehouden, worden <strong>in</strong>houdelijk begeleid door<br />
ds. Roel Bosch, en muzikaal begeleid door de<br />
plaatselijke organist, door kerkmusicus<br />
Hanna Rijken, en het Vocaal Theologenensemble<br />
uit Utrecht met medewerk<strong>in</strong>g van<br />
een trompettist.<br />
Vanaf 19.15 uur kunt u <strong>in</strong> de kerk terecht<br />
voor een kop koffie of thee. Tevens is er de<br />
mogelijkheid om de mobiele Calvijnkapel te<br />
bezoeken, een plek om neer te knielen en te<br />
bidden door een psalm te z<strong>in</strong>gen op orgel-<br />
muziek. Het samen z<strong>in</strong>gen duurt van 20.00<br />
uur tot uiterlijk 21.30 uur. U kunt dan nog<br />
even blijven voor een drankje.<br />
Kosten<br />
De toegangsprijs bedraagt € 10,-, te voldoen<br />
bij de <strong>in</strong>gang van de kerk. Voor dat bedrag<br />
ontvangt u ook een programmaboekje en het<br />
boekje ‘Alles wat adem heeft’ (zie kadertekst).<br />
Janet van Dijk is werkzaam voor missionair werk.<br />
Meer <strong>in</strong>formatie over de activiteiten van<br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> het kader van het<br />
Calvijnjaar kunt u v<strong>in</strong>den op<br />
www.pkn.nl/calvijnjaar.<br />
Boekje open over de psalmen<br />
Ornament <strong>in</strong> de Oostkerk te Middelburg, één<br />
van de locaties waar psalmz<strong>in</strong>gavonden worden<br />
gehouden.<br />
(foto: Freek van der Veen)<br />
Maarten Luther noemde de psalmen ‘een kle<strong>in</strong>e Bijbel’<br />
en zei dat ze een spiegel vormen waar<strong>in</strong> we onszelf<br />
kunnen herkennen. Beg<strong>in</strong> april verschijnt een boekje<br />
dat mensen laat kennismaken met de rijkdom van de<br />
psalmen. Het boekje bevat een korte <strong>in</strong>leid<strong>in</strong>g over de<br />
psalmen en de rol die zij dankzij Calvijn spelen <strong>in</strong> de<br />
protestantse kerkdiensten <strong>in</strong> Nederland. Verder staan<br />
er <strong>in</strong> het boekje psalmen die je kunt lezen op heel verschillende<br />
momenten <strong>in</strong> het leven. Als je het uitz<strong>in</strong>gt<br />
van vreugde of verlamd bent door verdriet, bij rouw,<br />
trouw, klacht, jubel, verwonder<strong>in</strong>g, twijfel, geloof, hoop<br />
en liefde. Allerlei manieren waarop mensen kunnen<br />
reageren op het leven, op de vragen ‘wie ben ik?’ en<br />
‘wie is God?’ komen <strong>in</strong> de psalmen en de<br />
portretjes van mensen <strong>in</strong> dit boekje aan bod.<br />
Het boekje is geschikt om te gebruiken voor eigen<br />
meditatie, voor open<strong>in</strong>gen van vergader<strong>in</strong>gen of om<br />
weg te geven aan iemand die u wilt laten kennismaken<br />
met de psalmen.<br />
Bestellen<br />
U kunt het boekje ‘Alles wat adem heeft’ vanaf 1 april<br />
bestellen bij de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland:<br />
bestell<strong>in</strong>gen@pkn.nl, tel. (030) 880 13 37 of via de<br />
webw<strong>in</strong>kel op www.pkn.nl. De prijs van het boekje is<br />
€ 4,50, vanaf 10 exemplaren € 4,-, vanaf 25 exemplaren<br />
€ 3,50, vanaf 100 exemplaren € 3,-.<br />
3
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong><br />
KERKBALANS <strong>2009</strong><br />
Frans Rozemond<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
<strong>Kerk</strong>balans, daar geef je voor!<br />
Dat het geen gemakkelijk jaar gaat worden voor <strong>Kerk</strong>balans staat wel vast. Dirk Bijl, voorzitter van<br />
de Interkerkelijke Commissie Geldwerv<strong>in</strong>g, wond er tijdens de perspresentatie van de jaarlijkse<br />
werv<strong>in</strong>gsactie van de vijf deelnemende kerkgenootschappen geen doekjes om. Veel mensen<br />
zullen m<strong>in</strong>der geld besteden aan giften en dat zal de kerk merken.<br />
Bestuurlijk en organisatorisch gaat het goed<br />
met <strong>Kerk</strong>balans. De strategie van ‘<strong>Kerk</strong>balans<br />
Nieuwe Stijl’, waar<strong>in</strong> maatwerk en het apart<br />
benaderen van doelgroepen belangrijke factoren<br />
zijn, werpt vruchten af. Over 2008 lieten<br />
de opbrengsten een stijg<strong>in</strong>g zien ten opzichte<br />
van het vorige jaar. Bijl: ‘Dat is een opvallend<br />
signaal <strong>in</strong> een land, waar naar verwacht<strong>in</strong>g <strong>in</strong><br />
<strong>2009</strong> twee kerkgebouwen per week afgestoten<br />
zullen worden en waar het ledenverlies<br />
vergelijkbaar is met het <strong>in</strong>wonertal van een<br />
stad van 67.000. Ook <strong>in</strong> de fondsenwereld<br />
valt die stijg<strong>in</strong>g op!’.<br />
Economische zorgen<br />
Tegelijkertijd riep Bijl de kerken op hun ogen<br />
niet te sluiten voor tegenwerkende factoren<br />
<strong>in</strong> dit jaar. ‘De Nederlandsche Bank heeft<br />
voor dit jaar (en wellicht ook daarna) een pessimistische<br />
prognose. We hebben te maken<br />
met een krimpende economie, met groeiende<br />
werkloosheid, met een uitblijven van<br />
<strong>in</strong>dexer<strong>in</strong>g van de pensioenen, met stijgende<br />
energieprijzen enz. Stuk voor stuk factoren<br />
die <strong>in</strong>werken op het gez<strong>in</strong>sbudget, dus ook<br />
op dat van kerkleden. Onderzoekers voorspellen<br />
dat ruim 30% van de bevolk<strong>in</strong>g het<br />
aantal giften en de hoogte per gift zal terugschroeven.’<br />
Voor de kerken komt hier volgens Bijl nog<br />
een factor bij. ‘Meer en meer worden kerken<br />
geconfronteerd met bestuurlijke schaalvergrot<strong>in</strong>g<br />
en (soms gedwongen) samenwerk<strong>in</strong>g.<br />
De zo vertrouwde eigen parochie of<br />
gemeente schuift naar de achtergrond en dat<br />
bevordert de gevoelsafstand. Dat is een actuele<br />
en moeilijke factor voor de organisatoren<br />
van de plaatselijke <strong>Kerk</strong>balansactie.’<br />
Migranten en jongeren<br />
Toch wil Bijl <strong>in</strong> deze verander<strong>in</strong>gen ook een<br />
uitdag<strong>in</strong>g zien. Hij wees op een enthousiast<br />
actieplan <strong>in</strong> het bisdom Rotterdam, waar vijf<br />
migrantenparochies (Polen, Kroaten, Kaapverdianen,<br />
Spanjaarden en gemengde<br />
migranten) tot f<strong>in</strong>anciële zelfstandigheid<br />
worden gestimuleerd. Ook de Raad voor de<br />
Plaatselijke Geldwerv<strong>in</strong>g b<strong>in</strong>nen de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> was samen met de Verenig<strong>in</strong>g<br />
voor <strong>Kerk</strong>rentmeesterlijk Beheer zeer actief<br />
op het terre<strong>in</strong> van voorlicht<strong>in</strong>g, hulp aan<br />
kerkrentmeesters en de ontwikkel<strong>in</strong>g van<br />
beleidsvisie voor plaatselijke gemeenten.<br />
In samenwerk<strong>in</strong>g met JOP, de jeugdorganisatie<br />
van de Protestantse <strong>Kerk</strong>, starten dit<br />
jaar tien pilots <strong>in</strong> protestantse gemeenten, <strong>in</strong><br />
een oud-katholieke parochie en <strong>in</strong> een<br />
samenwerk<strong>in</strong>gsvorm tussen een protestantse<br />
gemeente en een rooms-katholieke<br />
parochie <strong>in</strong> Enschede.<br />
Bijl bedankte synoden, bisschoppen en<br />
kerkrentmeesters voor hun steun. ‘Maar<br />
essentieel zijn de vaart en visie die we mogen<br />
WEcollect, zet je <strong>in</strong> voor je eigen<br />
jeugdwerk!<br />
WEcollect.nl is een pilotproject van JOP, de jeugdorganisatie<br />
van de Protestantse kerk en <strong>Kerk</strong>balans. Het doel is<br />
om een geefhoud<strong>in</strong>g te ontwikkelen bij jongeren,<br />
passend bij hun belangstell<strong>in</strong>g, motivatie en doelen.<br />
De acties door en voor jongeren kunnen het hele jaar<br />
door gehouden worden. Wat betreft de <strong>in</strong>komsten:<br />
75% gaat naar het eigen plaatselijke jeugdwerk doel en<br />
25% gaat naar een landelijk doel dat de jongeren zelf<br />
kiezen.<br />
putten uit de woorden van onze Heer. Zijn<br />
kerk (<strong>in</strong> welke vorm dan ook: kle<strong>in</strong>, groot, traditioneel<br />
of anders) is van blijvende waarde!’<br />
Toespraak dr. Arjan Plaisier<br />
Dat de kerk van blijvende waarde is benadrukte<br />
ook synodescriba dr. Arjan Plaisier tij-<br />
De protestantse w<strong>in</strong>naars van de <strong>Kerk</strong>balans Award.<br />
(foto’s: Protestantse <strong>Kerk</strong>)<br />
Drs. E. F. F. Duijssens sprak eveneens tijdens de presentatie.<br />
4
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong><br />
Februari <strong>2009</strong><br />
<strong>Kerk</strong>balans Nieuwe Stijl<br />
<strong>Kerk</strong>elijke geldwerv<strong>in</strong>g heeft alles te maken met de<br />
opbouw van de geloofsgemeenschap en met pastoraat.<br />
Dat staat bij de Interkerkelijke Commissie<br />
Geldwerv<strong>in</strong>g voorop. Het is de basis voor de maatwerkformule<br />
en doelgroepenstrategie van <strong>Kerk</strong>balans<br />
Nieuwe Stijl, waaraan de commissie al drie jaar werkt<br />
onder het motto ‘Verbreden en Verdiepen’. Voorzitter<br />
Dirk Bijl sprak op 15 januari tijdens de perspresentatie<br />
van <strong>Kerk</strong>balans <strong>2009</strong> van een ‘megaoperatie met<br />
activiteiten die <strong>in</strong> grote delen van onze samenwerkende<br />
kerken aanslaan’.<br />
Op allerlei manieren kunnen plaatselijke gemeenten<br />
de hulp i<strong>nr</strong>oepen van <strong>Kerk</strong>balans-adviseurs, die<br />
kerke<strong>nr</strong>aden en colleges van kerkrentmeesters ter<br />
plaatse adviseren over het benaderen van verschillende<br />
groepen die zich met de gemeente en met het<br />
kerkgebouw verbonden voelen. Voorlicht<strong>in</strong>g en workshops<br />
maken structureel deel uit van het aanbod.<br />
Extra aandacht wordt besteed aan de ‘lopers’, die<br />
als ambassadeurs van <strong>Kerk</strong>balans, <strong>in</strong> de frontl<strong>in</strong>ie<br />
deur-aan-deur, soms als eersten worden geconfronteerd<br />
met kritiek en vraagtekens over het kerkelijk<br />
bedrijf. <strong>Kerk</strong>balans Nieuwe Stijl zal na vijf jaar <strong>in</strong> 2011<br />
worden geëvalueerd.<br />
Meer <strong>in</strong>formatie: www.kerkbalans.nl.<br />
In <strong>Kerk</strong>balans werken de volgende kerken samen:<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland, Rooms-Katholieke<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland, Oud-Katholieke <strong>Kerk</strong> van<br />
Nederland, Algemene Doopsgez<strong>in</strong>de Sociëteit,<br />
Remonstrantse Broederschap. De kerken die meedoen<br />
aan <strong>Kerk</strong>balans vertegenwoordigen 43 procent<br />
van de totale Nederlandse bevolk<strong>in</strong>g. Dat zijn bijna<br />
7 miljoen mensen. De 3.954 aangesloten parochies,<br />
gemeenten en kerkgenootschappen dragen samen<br />
de zorg voor het <strong>in</strong> stand houden van 5.035 kerkgebouwen.<br />
Daarnaast bieden de kerken aan 9.200<br />
mensen werkgelegenheid.<br />
dens de persbijeenkomst. ‘Het is een ontroerende<br />
gedachte, te mogen weten dat je<br />
aanschuift <strong>in</strong> een gemeenschap die er al eeuwen<br />
is. Wij zijn opgenomen door hen die ons<br />
voorg<strong>in</strong>gen, en we hopen zelf weer ruimte te<br />
maken voor hen die na ons komen.’ Ondanks<br />
de sombere economische vooruitzichten<br />
mag de kerk vrijmoedig een beroep doen op<br />
mensen om ook <strong>in</strong> <strong>2009</strong> royaal bij te dragen<br />
aan het kerkenwerk, vond Plaisier. ‘We<br />
mogen mensen stimuleren naar vermogen<br />
bij te dragen, omdat het <strong>in</strong> de kerk gaat om<br />
de d<strong>in</strong>gen die blijvende waarde hebben, die<br />
betekenis hebben voor tijd en eeuwigheid.’<br />
Plaisier noemde de kerk een unieke gemeenschap.<br />
‘Het is een dak boven het evangelie,<br />
de blijde boodschap van een God die zoekt<br />
wat verloren is geraakt. Het is de ruimte waar<br />
brood en wijn wordt gedeeld als tekenen van<br />
Christus die met ons is, en waar het loflied<br />
kl<strong>in</strong>kt tot eer van God. Het is ook de plaats<br />
waar iedereen welkom is: het stel dat gaat<br />
trouwen, de ouders die hun k<strong>in</strong>d laten<br />
Mevr. Annemarie Stern-Jasperse, Award-w<strong>in</strong>nares<br />
uit Oost-Souburg en synodescriba dr. A. J. Plaisier.<br />
dopen, de weduwe die haar man moet missen,<br />
de jonge vrouw die <strong>in</strong> het geloof de<br />
<strong>in</strong>spiratie v<strong>in</strong>dt om mee te helpen bij de<br />
opvang van daklozen. En nog zoveel andere<br />
mensen die <strong>in</strong> de kerk iets v<strong>in</strong>den dat voor<br />
hen van blijvende waarde is.’<br />
<strong>Kerk</strong>balans Award voor Marijke van der Poel<br />
De <strong>Kerk</strong>balans Award, die jaarlijks wordt uitgereikt<br />
aan vier personen die <strong>in</strong> hun eigen gemeente of<br />
parochie opvallende resultaten hebben geboekt,<br />
g<strong>in</strong>g dit keer naar de protestantse gemeenten te<br />
Amsterdam en Oost-Souburg, de Rooms-Katholieke<br />
parochies te Ulicoten en Oudorp/St. Pancras en de<br />
Oud Katholieke Parochie te E<strong>in</strong>dhoven.<br />
Mevrouw Marijke van der Poel werd gekozen op voordracht<br />
van het College van <strong>Kerk</strong>rentmeesters van<br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> Amsterdam, waaraan zij als<br />
ambtelijk secretaris is verbonden. Volgens de jury,<br />
bestaande uit mevrouw H.H. de Haan-Verduyn en<br />
de heren R. Belder, M. Bemelmans en E. Fokkema,<br />
heeft mevrouw Van der Poel de coörd<strong>in</strong>atie van geldwerv<strong>in</strong>g<br />
zeer voortvarend op zich genomen. De <strong>in</strong><br />
2006 opgestelde vijfjaars-begrot<strong>in</strong>g <strong>in</strong> Amsterdam<br />
hield reken<strong>in</strong>g met dalende opbrengsten van collecten,<br />
giften en acties. Maar mevrouw Van der Poel<br />
zorgde voor professioneel vervaardigde folders voor<br />
E<strong>in</strong>dejaarsactie en <strong>Kerk</strong>balans, maakte draaiboeken<br />
en organiseerde vergader<strong>in</strong>gen met wijkgeldwervers.<br />
Resultaat: een stijg<strong>in</strong>g van de kerkelijk bijdragen,<br />
waarbij ook het aantal bijdragers is gestegen.<br />
5<br />
Plaatselijk en landelijk kerkenwerk<br />
De scriba benadrukte dat uit de bijdrage aan<br />
<strong>Kerk</strong>balans vooral lopende kosten van het<br />
eigen plaatselijke kerkenwerk worden<br />
bestreden: het onderhoud van het gebouw,<br />
de verwarm<strong>in</strong>g, de verlicht<strong>in</strong>g, personeelskosten,<br />
pastorale projecten, bijzondere vier<strong>in</strong>gen,<br />
etc. Plaisier: ‘Het gaat om al die kosten<br />
die gemaakt moeten worden om de<br />
kerkdeuren open te houden en mensen welkom<br />
te blijven heten. Er is een directe relatie<br />
tussen de gave en de gemeenschap waar je<br />
deel van uitmaakt.<br />
Daarnaast is een bescheiden deel bestemd<br />
voor het landelijke kerkenwerk. We zijn ook<br />
met elkaar kerk, en vanuit de landelijke kerk<br />
worden onder andere plaatselijke gemeenten<br />
ondersteund en worden vele projecten en<br />
activiteiten (jeugd, missionair kerkzijn) ontwikkeld.<br />
Zonder deze onderl<strong>in</strong>ge solidariteit<br />
en dit samen kerkzijn, hangen we als los<br />
zand aan elkaar, en dat is de kerk onwaardig.’<br />
‘Alles van waarde is kwetsbaar’, zo e<strong>in</strong>digde<br />
dr. Plaisier. ‘Er zijn waarden, die niet omgerekend<br />
kunnen worden <strong>in</strong> geld. Geluk, liefde,<br />
geborgenheid, kracht, troost, <strong>in</strong>spiratie. Het<br />
zijn kostbare ijkpunten <strong>in</strong> het leven en ze zijn<br />
met geen goud te betalen! De kerk is de<br />
plaats waar al deze waarden samenkomen <strong>in</strong><br />
de ontmoet<strong>in</strong>g met God en met andere mensen.<br />
In de kerk gaat het er niet om wat je<br />
bezit of presteert, maar om wie je bent. Juist<br />
daarom is het belangrijk deze waarden te<br />
verdedigen. Daar is actie <strong>Kerk</strong>balans voor<br />
bedoeld.’<br />
Frans Rozemond is e<strong>in</strong>dredacteur van<br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong>.<br />
Onderzoek onder kerkleden<br />
Mevrouw Van der Poel coörd<strong>in</strong>eert ook een onderzoek<br />
onder 400 mensen ‘aan de rand’.<br />
De Protestantse <strong>Kerk</strong> Amsterdam (18 wijkgemeenten,<br />
18 kerkgebouwen, waarvan 4 een rijksmonument,<br />
23 preekplaatsen, 23 predikanten, excl. studentenpredikanten,<br />
ziekenhuispredikanten, etc.) heeft een<br />
proces van stedelijke kerkvernieuw<strong>in</strong>g opgezet met<br />
als doel: meer leden, meer geld. Daarom besloot zij<br />
te onderzoeken of de kerk ook mensen kan aanspreken<br />
die wat op afstand van het ‘<strong>in</strong>stituut’ kerk zijn<br />
geraakt. Aan circa vierhonderd ‘anders-meelevenden’<br />
werd gevraagd welke aanpass<strong>in</strong>gen de kerk zou<br />
moeten doorvoeren om voor hen weer aantrekkelijk<br />
te worden. Als attentie ontv<strong>in</strong>gen zij daarbij de speciale<br />
kalender die de kerk voor <strong>2009</strong> heeft uitgegeven.<br />
Ongeveer tw<strong>in</strong>tig vrijwilligers werden getra<strong>in</strong>d<br />
om deze vierhonderd leden b<strong>in</strong>nen twee weken na<br />
ontvangst van de kalender telefonisch te benaderen<br />
voor een <strong>in</strong>terview. Marijke van der Poel coörd<strong>in</strong>eert<br />
deze actie, die <strong>in</strong>tussen ertoe heeft geleid dat alle<br />
overige ‘actieve’ kerkleden de kalender ook hebben<br />
gekregen, evenals een groep mensen die <strong>in</strong> 2008<br />
heeft meegedaan aan een enquête over kerkelijke<br />
presentie <strong>in</strong> Amsterdam-Zuid. Zo werden <strong>in</strong> totaal<br />
4500 kalenders verspreid, met voor elke doelgroep<br />
een op hen afgestemde begeleidende brief.<br />
5
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> Kroniek<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Arjan Plaisier<br />
Calvijn en Darw<strong>in</strong><br />
Het jaar <strong>2009</strong> kent twee opvallende jubilarissen. Het is<br />
de grote reformator Johannes Calvijn en de bioloog<br />
Charles Darw<strong>in</strong>. Beiden schreven een boek dat geschiedenis<br />
heeft gemaakt. Calvijns Institutie (eerste druk<br />
1536) heeft een onuitwisbaar stempel gezet op de gereformeerde<br />
tak van de Reformatie. Darw<strong>in</strong>s On the Orig<strong>in</strong><br />
of Species by natural selection (eerste druk 1859)<br />
heeft een revolutie <strong>in</strong> de biologie teweeggebracht <strong>in</strong> het<br />
denken en het bewustzijn van velen.<br />
De erfenis van beiden is ook omstreden. Calvijn wordt<br />
vaak beurtel<strong>in</strong>gs afgeschilderd als een tiran, een naargeestige<br />
theoloog of een somber man die niet van het<br />
leven wist te genieten. Darw<strong>in</strong>s evolutietheorie is door<br />
velen gezien als atheïstisch of zelfs antichristelijk.<br />
Verkiez<strong>in</strong>g of selectie<br />
Er zal gelegenheid genoeg zijn om deze beelden bij te<br />
stellen. Er zullen festiviteiten genoeg zijn, en wat betreft<br />
Calvijn speelt ook de Protestantse <strong>Kerk</strong> haar partijtje<br />
mee. Ik beperk me tot een belangrijk thema. Volgens<br />
Calvijn wordt de geschiedenis beheerst door verkiez<strong>in</strong>g,<br />
volgens Darw<strong>in</strong> door selectie. ‘Electie of selectie’: daar<br />
zit een wereld van verschil tussen.<br />
Volgens Calvijn is de wil van God de allesbepalende factor<br />
<strong>in</strong> de geschiedenis. God heeft een schepp<strong>in</strong>g gewild,<br />
Hij heeft verloss<strong>in</strong>g gewild. Voor de mens is het belangrijk<br />
de wil van God te kennen, zoals die <strong>in</strong> Christus zichtbaar<br />
wordt. Een gelovige is iemand die deze wil van<br />
God kent, en daar ja op zegt.<br />
Calvijn heeft ook nog wel andere d<strong>in</strong>gen gezegd over de<br />
wil van God. Hij spreekt over een verkiez<strong>in</strong>g en een verwerp<strong>in</strong>g<br />
‘van eeuwigheid’. Dat is een moeilijk te doorgronden<br />
element <strong>in</strong> zijn theologie, en een behoorlijk<br />
omstreden, waar ik nu verder niet op <strong>in</strong> ga.<br />
Darw<strong>in</strong> heeft het vooral over de ontwikkel<strong>in</strong>g van de<br />
‘schepp<strong>in</strong>g’, al spreekt hij zich <strong>in</strong> zijn wetenschappelijke<br />
publicaties er niet over uit of het de door God gewilde<br />
schepp<strong>in</strong>g is, die ontwikkelt, of een werkelijkheid die<br />
een andere ‘afkomst’ heeft. Aan deze ontwikkel<strong>in</strong>g<br />
komt geen wil te pas. Er is sprake van een natuurlijke<br />
selectie. De natuur evolueert vanzelf.<br />
kan zich <strong>in</strong> zeven dagen voltrekken, zoals <strong>in</strong> de voorstell<strong>in</strong>g<br />
van Genesis 1 wordt verteld, maar kan zich ook voltrekken<br />
<strong>in</strong> een proces van miljoenen jaren. Het een is<br />
niet persé goddelijker dan het ander. Een christen kan<br />
mijns <strong>in</strong>ziens evolutie accepteren. Het is op zich geen<br />
streep door zijn geloof <strong>in</strong> God als Schepper. Genesis 1<br />
moet ook niet als een wetenschappelijke beschrijv<strong>in</strong>g<br />
van het schepp<strong>in</strong>gsproces worden beschouwd.<br />
Blijde wetenschap<br />
Anders wordt het natuurlijk wanneer er alleen natuurlijke<br />
selectie is, wanneer er alleen een natuurlijke werkelijkheid<br />
is, waar geen bedoel<strong>in</strong>g en geen wil van God<br />
aan ten grondslag ligt. Dan is ‘selectie’ het laatste<br />
woord. De mens is dan bij toeval uit deze selectie<br />
tevoorschijn gekomen, al is dat toeval dan wel de consequentie<br />
van een proces dat een eigen wetmatigheid<br />
heeft. Maar voorzien is de mens niet. Nu hij er is, moet<br />
hij natuurlijk het beste er van maken. Hij moet vooral<br />
zorgen menswaardig te zijn, de ander niet de hersens <strong>in</strong><br />
te slaan, mee te helpen aan een leefbare maatschappij,<br />
enzovoort. Of dat alles ook de visie van Darw<strong>in</strong> zelf is<br />
geweest, laat ik <strong>in</strong> het midden.<br />
Calvijn heeft op zijn manier benadrukt dat alles rust <strong>in</strong><br />
de wil van God. Hij bedoelt daarmee niet, dat de mens<br />
geen wil heeft, of dat wij niets te willen hebben. Hij<br />
bedoelt dat de grond van het bestaan rust <strong>in</strong> Gods welbehagen.<br />
Gods wil is weliswaar niet te doorgronden,<br />
maar het meest tastbaar wordt deze <strong>in</strong> Jezus, die zich<br />
voor ons gegeven heeft en die de weg gegaan is naar<br />
het kruis, om deze wereld te redden. Dat is een ‘blijde<br />
wetenschap’. Gods wil is bovendien hoorbaar <strong>in</strong> de<br />
oproep tot een leven dat God liefheeft boven alles en de<br />
naaste als zichzelf. Dat is echt richt<strong>in</strong>ggevend.<br />
Darw<strong>in</strong> heeft belangrijk wetenschappelijk werk verricht.<br />
De biologische wetenschap kan niet meer achter hem<br />
terug. Calvijn is getuige geweest van de barmhartige wil<br />
van God. In dat opzicht is hij van belang geweest voor<br />
de hele christenheid, ook al is hij met Luther vooral<br />
bekend als de found<strong>in</strong>g father van de reformatorische<br />
kerken.<br />
Op zich is dat geen tegenstell<strong>in</strong>g. Velen hebben het al<br />
gezegd, en ik zeg het ook nog maar een keer: schepp<strong>in</strong>g<br />
Arjan Plaisier is scriba van de generale synode.<br />
6
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> berichten Februari <strong>2009</strong><br />
Inspiratiebeurzen <strong>in</strong> <strong>februari</strong><br />
Het werven van vrijwilligers is een van de<br />
thema’s van de workshops tijdens de<br />
Inspiratiebeurzen (voorheen Paasbeurzen),<br />
die ook <strong>in</strong> <strong>februari</strong> nog gehouden worden.<br />
Andere workshops gaan over concreet<br />
kiezen voor duurzaamheid (economie, mens<br />
en natuur), over liturgisch bloemschikken<br />
voor vier<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> Veertigdagentijd en<br />
Paastijd en over jeugdprojecten <strong>in</strong> de<br />
Veertigdagentijd en Pasen. Verder kan men<br />
terecht voor materialen en ideeën op het<br />
gebied van bijvoorbeeld eredienst, bezoekwerk,<br />
jeugdwerk, geloofsgesprek, ZWO,<br />
pastoraat, missionair werk en diaconaat.<br />
De gemeenteadviseurs uit de regio zijn<br />
aanwezig om de materialen toe te lichten<br />
en vragen te beantwoorden. Een aantal<br />
beurzen is al achter de rug, maar <strong>in</strong> <strong>februari</strong><br />
kunt u nog terecht <strong>in</strong> Alkmaar, Amersfoort,<br />
Amsterdam, Steenwijk, Leeuwarden,<br />
Gron<strong>in</strong>gen en Holten. Zie voor de locaties:<br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> van januari <strong>2009</strong> (p. 3) of<br />
op www.pkn.nl onder Actueel ><br />
Inspiratiebeurzen. U kunt ook bellen:<br />
Servicedesk Protestantse <strong>Kerk</strong>,<br />
tel. (030) 880 18 80 of sevicedesk@pkn.nl<br />
Ambtdragersbijeenkomsten Stuurgroep<br />
Werk <strong>in</strong> de Wijngaard<br />
De Stuurgroep Werk <strong>in</strong> de Wijngaard,<br />
die onder voorzitterschap van prof. C.P.<br />
Veerman plannen voorbereidt voor een<br />
goede en betaalbare predikantsvoorzien<strong>in</strong>g<br />
voor elke gemeente, kreeg <strong>in</strong> november van<br />
de generale synode groen licht om haar<br />
voorstellen verder uit te werken. Over de<br />
def<strong>in</strong>itieve voorstellen zal de synode <strong>in</strong> april<br />
spreken en besluiten nemen.<br />
In aansluit<strong>in</strong>g op andere bijeenkomsten<br />
(van onder meer kerkrentmeesters, classicale<br />
vergader<strong>in</strong>gen, predikanten, regionale<br />
colleges, visitatoren) wil de stuurgroep<br />
graag haar uitgewerkte voorstellen toelichten<br />
voor ambtsdragers. Er zijn twee mogelijkheden:<br />
• zaterdag 21 maart <strong>in</strong> De Hoofdhof,<br />
<strong>Kerk</strong>weg 26 te Zwolle/Berkum<br />
• zaterdag 4 april <strong>in</strong> de Johanneskerk,<br />
Nieuwe Hoven 141 te Gor<strong>in</strong>chem.<br />
Veertigdagenkalender<br />
Beide bijeenkomsten duren van 10.00 -<br />
12.30 uur, waarna men kan deelnemen aan<br />
een eenvoudige lunch. Geïnteresseerde<br />
leden van kerke<strong>nr</strong>aden, classicale vergader<strong>in</strong>gen<br />
enz. zijn hartelijk welkom. Namens<br />
de stuurgroep zijn <strong>in</strong> Zwolle aanwezig: prof.<br />
dr. J. Hoek, dr. H.G. Dane en dr. F.A. Petter.<br />
In Gor<strong>in</strong>chem: dr. H.G. Dane en J.A. van<br />
Bergeijk. De leid<strong>in</strong>g is <strong>in</strong> handen van<br />
Dirk Bijl, eveneens lid van de Stuurgroep.<br />
Na het beluisteren van <strong>in</strong>formatie over de<br />
plannen is er ruim gelegenheid tot het<br />
stellen van vragen.<br />
Aanmeld<strong>in</strong>g met vermeld<strong>in</strong>g van gewenste<br />
datum, naam en adresgegevens graag<br />
uiterlijk op 5 maart bij mw. Janne-Marije<br />
Florijn, e-mail: j.florijn@pkn.nl<br />
Jongerenproject voor<br />
lijdenstijd<br />
De HGJB komt beg<strong>in</strong> dit jaar met een uniek<br />
project voor de lijdenstijd, speciaal gericht<br />
op tieners en jongeren. Onder de titel Make<br />
a difference verschijnt er een boekje met<br />
daar<strong>in</strong> ‘vijftig kle<strong>in</strong>e acties die een groot<br />
verschil kunnen maken’. Het project sluit<br />
daarmee aan bij de functie die de lijdensof<br />
Veertigdagentijd vanouds <strong>in</strong> de kerk<br />
heeft. Behalve nadenken over het lijden<br />
van Christus gaat het daar<strong>in</strong> ook om zelfonderzoek<br />
en de oproep tot <strong>in</strong>keer. ‘Jezus<br />
maakt een nieuw leven mogelijk, waarvoor<br />
Hij zelf het voorbeeld gaf en bovendien Zijn<br />
eigen leven over had - tot <strong>in</strong> de dood van<br />
het kruis’, aldus de HGJB. Die laatste<br />
woorden komen uit Filippenzen 2, waar het<br />
gaat over de gez<strong>in</strong>dheid van Christus.<br />
De vijftig acties <strong>in</strong> het project ‘Make a<br />
difference’ (voor elke dag één) proberen<br />
daaraan op een concrete manier uit<strong>in</strong>g te<br />
geven: speels, eenvoudig, soms met een<br />
vleugje humor, maar toch altijd met een<br />
serieuze ondertoon. Het boekje is te koop<br />
<strong>in</strong> de boekhandel en kost € 2,-. Tieners en<br />
jongeren kunnen er <strong>in</strong>dividueel en samen<br />
mee aan de slag. Meer <strong>in</strong>formatie:<br />
www.hgjb.nl.<br />
De Protestantse Oranjekerk te Amsterdam<br />
geeft ter voorbereid<strong>in</strong>g op het Paasfeest<br />
<strong>2009</strong> weer een Veertigdagenkalender uit.<br />
De kalender heeft als thema ‘Daar zijn<br />
woorden voor’ en bevat voor iedere dag een<br />
gedicht, verhaal, gebed of recept en sluit<br />
aan bij de specifieke dagen tussen<br />
Aswoensdag 25 <strong>februari</strong> tot en met Pasen<br />
op 12 april. Toelicht<strong>in</strong>g wordt gegeven bij<br />
de speciale zondagen, die ‘niet meetellen’.<br />
De kalender kost € 4,- per stuk (excl. verzendkosten)<br />
en is te bestellen bij het secretariaat<br />
van de VVP, tel. (030) 880 14 97 of<br />
<strong>in</strong>fo@vrijz<strong>in</strong>nig.nl of <strong>in</strong> de Oranjekerk zelf<br />
vanaf 15 <strong>februari</strong> <strong>2009</strong>.<br />
Bloemschikken <strong>in</strong> de Veertigdagentijd<br />
Onlangs verscheen het boekje ‘Leven<br />
vanuit het geheim - Symbolisch Bloemschikken<br />
<strong>in</strong> de Veertigdagentijd, Goede<br />
Week en Pasen <strong>2009</strong>’. De werkgroep<br />
Symbolisch Bloemschikken bereidde aan<br />
de hand van de bijbellez<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> de tijd<br />
voor Pasen en de projecten van K<strong>in</strong>d op<br />
Zondag en Bonnefooi diverse schikk<strong>in</strong>gen<br />
voor. Met een uitleg van de symbolen en<br />
de rituelen <strong>in</strong> de verschillende diensten, is<br />
de brochure een handig hulpmiddel om<br />
zelf wekelijks schikk<strong>in</strong>gen te verzorgen<br />
voor de eredienst.<br />
Daarnaast geeft de brochure voor elke<br />
week suggesties om liederen te z<strong>in</strong>gen,<br />
die passen bij het thema en bijbelgedeelte.<br />
Er is een keuze gemaakt uit diverse liedbundels.<br />
Leven vanuit het geheim kost<br />
€ 11,50 en is te bestellen via de webw<strong>in</strong>kel,<br />
http://webw<strong>in</strong>kel.pkn.nl of bij de<br />
afdel<strong>in</strong>g brochureverkoop,<br />
tel. (030) 880 13 37,<br />
brochureverkoop@pkn.nl<br />
7
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> Pastoraat<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Sylvia van Delden<br />
Begeleid<strong>in</strong>g slachtoffers seksueel misbruik <strong>in</strong> pastorale relaties:<br />
‘Doen wat je moet doen’<br />
Onlangs verscheen ‘Doen wat je moet doen’, een werkboek voor predikanten die begeleid<strong>in</strong>g<br />
geven aan slachtoffers van seksueel misbruik <strong>in</strong> pastorale en gezagsrelaties. Zo’n tw<strong>in</strong>tig jaar<br />
geleden was het onderwerp onbespreekbaar. Inmiddels hebben de meeste kerken beleid<br />
ontwikkeld op dit terre<strong>in</strong>.<br />
Zeven kerken werken samen b<strong>in</strong>nen het<br />
<strong>in</strong>terkerkelijk samenwerk<strong>in</strong>gsverband<br />
tegen Seksueel Misbruik <strong>in</strong> Pastorale Relaties<br />
(SMPR), om gezamenlijk beleid te ontwikkelen,<br />
dat de participerende kerken<br />
verder kunnen uitwerken. Niet alleen op het<br />
gebied van beleid is er het een en ander veranderd.<br />
De hulp die SMPR aanvankelijk<br />
bood, bestond uit anonieme telefonische<br />
begeleid<strong>in</strong>g. Veel mensen durfden hun naam<br />
niet te noemen en wilden al helemaal niet dat<br />
er iets over hun verhaal bekend was <strong>in</strong> hun<br />
eigen gemeente. Inmiddels gaat ook wat dat<br />
betreft veel anders. Mensen kunnen nog<br />
steeds voor begeleid<strong>in</strong>g terecht bij SMPR, al<br />
dan niet telefonisch en al dan niet anoniem.<br />
Maar <strong>in</strong> toenemende mate kunnen mensen<br />
ook <strong>in</strong> hun eigen omgev<strong>in</strong>g bij predikanten of<br />
pastoraal werkers terecht. Dat is een goede<br />
ontwikkel<strong>in</strong>g, waar we als SMPR blij en dankbaar<br />
om zijn.<br />
Voor- en nadelen<br />
Het is fijn dat mensen dicht bij huis iemand<br />
v<strong>in</strong>den bij wie ze terecht kunnen. Maar er zijn<br />
ook nadelen verbonden aan deze vorm van<br />
begeleid<strong>in</strong>g. Het begeleiden van een slachtoffer<br />
van seksueel misbruik <strong>in</strong> een pastorale<br />
relatie vraagt veel. Niet alleen van het slachtoffer,<br />
dat moet proberen het haar of hem<br />
aangedane te verwerken en opnieuw een<br />
evenwicht <strong>in</strong> het leven te v<strong>in</strong>den.<br />
Het vraagt ook veel van de predikant/begeleider.<br />
Niet altijd is een predikant voldoende<br />
voorbereid op het begeleid<strong>in</strong>gsproces dat hij<br />
of zij aangaat. Zo kunnen predikant en pastorant<br />
te maken krijgen met loyaliteitsconflicten,<br />
omdat de predikant loyaal wil zijn aan<br />
zowel het slachtoffer als de beschuldigde.<br />
Of de predikant is wel goed thuis <strong>in</strong> het pastoraat,<br />
maar kan niet goed begeleiden bij een<br />
juridisch traject. De kerkorde kennen betekent<br />
nog niet dat je iemand kunt helpen de<br />
voor- en nadelen van een kerkelijke klachtenprocedure<br />
te overzien.<br />
Aspecten<br />
Om hier<strong>in</strong> te voorzien is er nu ‘Doen wat je<br />
moet doen’, het werkboek voor predikanten<br />
die slachtoffers van seksueel misbruik <strong>in</strong> pastorale<br />
en gezagsrelaties begeleiden. In dit<br />
werkboek worden alle verschillende aspecten<br />
behandeld. Uiteraard wordt om te beg<strong>in</strong>nen<br />
de problematiek verkend: wat is nu<br />
eigenlijk seksueel misbruik <strong>in</strong> een pastorale<br />
relatie en hoe kan het gebeuren? Er wordt <strong>in</strong><br />
het kort aangegeven wat misbruikten, maar<br />
ook predikanten, kunnen verwachten van<br />
SMPR. Dan is er ruim aandacht voor begeleid<strong>in</strong>g<br />
door predikanten: wat is het specifieke<br />
van deze vorm van begeleid<strong>in</strong>g? Met welke<br />
mechanismen krijgt de predikant/begeleider<br />
te maken, zowel bij het slachtoffer, als bij de<br />
dader, als bij de gemeente, alsook bij zichzelf.<br />
De verschillende juridische procedures<br />
komen aan bod (kerkelijk, civielrechtelijk en<br />
strafrechtelijk), maar vooral ook: waar moet<br />
iemand reken<strong>in</strong>g mee houden als hij of zij<br />
overweegt een juridische procedure te beg<strong>in</strong>nen?<br />
Wat kan haar of hem boven het hoofd<br />
hangen?<br />
Mechanismen<br />
Alle hoofdstukken staan <strong>in</strong> de context van<br />
begeleid<strong>in</strong>g van slachtoffers. Ook de hoofdstukken<br />
die daar niet over lijken te gaan. Zo is<br />
het hoofdstuk over mechanismen van daders<br />
uiteraard <strong>in</strong>formatief over gedrag<strong>in</strong>gen en<br />
redener<strong>in</strong>gen die daders vertonen, maar het<br />
hoofdstuk gaat niet <strong>in</strong> op de begeleid<strong>in</strong>g van<br />
daders. Begeleid<strong>in</strong>g van daders (en van<br />
beschuldigden, waarvan men - nog - niet<br />
weet of de beschuldig<strong>in</strong>g juist is) is een vak<br />
apart. Aan een advies aan de kerken over<br />
dader- en beschuldigdenbeleid wordt<br />
gewerkt. In ‘Doen wat je moet doen’ zult u dit<br />
niet v<strong>in</strong>den. De predikant/begeleider moet<br />
iets van dadergedrag weten, om het slachtoffer<br />
te kunnen helpen omgaan met dat gedrag<br />
en met de effecten daarvan op haar of zijn<br />
eigen leven. Daarom v<strong>in</strong>dt u een hoofdstuk<br />
‘dadergedrag’ <strong>in</strong> dit werkboek.<br />
Datzelfde geldt voor het hoofdstuk over<br />
mechanismen <strong>in</strong> de gemeente. Dit werkboek<br />
is niet geschreven voor mensen die een<br />
gemeente begeleiden, maar voor mensen die<br />
een slachtoffer begeleiden. Omdat het misbruik<br />
plaatsv<strong>in</strong>dt b<strong>in</strong>nen een kerkelijke<br />
gemeente, zijn de processen <strong>in</strong> die gemeente<br />
ook van belang voor de verwerk<strong>in</strong>g van een<br />
slachtoffer.<br />
Protocol<br />
Aan het werkboek is een protocol van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland toegevoegd, voor<br />
gemeenten die geconfronteerd worden met<br />
misbruik. Op verschillende plekken <strong>in</strong> het<br />
werkboek wordt naar dit protocol verwezen.<br />
U heeft het dus direct bij de hand. En u kunt<br />
het zo nodig aan de kerke<strong>nr</strong>aad geven om te<br />
gebruiken als richtlijn voor zijn handelen.<br />
‘Doen wat je moet doen’ is een uitgave van<br />
SMPR, een <strong>in</strong>terkerkelijke uitgave dus, waar<br />
hopelijk mensen van verschillende kerkelijke<br />
achtergrond relevante <strong>in</strong>formatie v<strong>in</strong>den.<br />
Mocht er iets ontbreken, dan geldt ook hier:<br />
neem contact op met de coörd<strong>in</strong>ator van<br />
SMPR, die kan u adviseren en zo nodig doorverwijzen<br />
naar relevante deskundigen.<br />
Sylvia van Delden is coörd<strong>in</strong>ator van het<br />
<strong>in</strong>terkerkelijk samenwerk<strong>in</strong>gsverband tegen<br />
Seksueel Misbruik <strong>in</strong> Pastorale Relaties (SMPR).<br />
Bestellen<br />
‘Doen wat je moet doen’ kost € 15,- (<strong>in</strong>clusief verzendkosten)<br />
en is te bestellen via de webw<strong>in</strong>kel van<br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland, http://webw<strong>in</strong>kel.<br />
pkn.nl of bij de afdel<strong>in</strong>g brochureverkoop, tel. (030)<br />
880 13 37, brochureverkoop@pkn.nl<br />
8
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong><br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
Emmy Bregman<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Campagne Veertigdagentijd<br />
‘Een ramp laat je niet los’<br />
Tijdens de Veertigdagentijdcampagne vragen <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> en ICCO aandacht voor<br />
wederopbouw <strong>in</strong> Sierra Leone en overal waar mensen na een ramp een nieuw leven proberen<br />
op te bouwen. Miljoenen worden nog elke dag geconfronteerd met de naweeën van een ramp:<br />
een overstrom<strong>in</strong>g, een burgeroorlog of het verlies van een k<strong>in</strong>d. Zo’n ramp laat je niet los.<br />
De tieners van Sierra Leone zijn <strong>in</strong> een tijd van<br />
wetteloosheid opgegroeid. De burgeroorlog<br />
leidde tot een sfeer van geweld en veel k<strong>in</strong>deren<br />
kwamen <strong>in</strong> aa<strong>nr</strong>ak<strong>in</strong>g met de politie. Nu<br />
de burgeroorlog ten e<strong>in</strong>de is, werkt de bevolk<strong>in</strong>g<br />
hard aan de wederopbouw van het land.<br />
Daarbij is niet alleen aandacht voor de materiële<br />
schade, maar wordt er ook hard gewerkt<br />
aan het herstel van het rechtssysteem.<br />
Het komt nog voor dat k<strong>in</strong>deren zonder enige<br />
vorm van proces vastzitten <strong>in</strong> een cel. Ze zitten<br />
gevangen tussen volwassenen, zijn overgeleverd<br />
aan de willekeur hun bewakers en<br />
kwetsbaar door chantage, manipulatie en<br />
misbruik.<br />
Kansen voor k<strong>in</strong>deren<br />
Tijdens de campagne staan zes projecten<br />
rondom wederopbouw <strong>in</strong> b<strong>in</strong>nen- en buitenland<br />
centraal. Een van de projecten is<br />
Defence for Children International (DCI) <strong>in</strong><br />
Sierra Leone. Deze partnerorganisatie van<br />
ICCO en <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> zet zich <strong>in</strong> voor k<strong>in</strong>deren<br />
die met het strafrecht <strong>in</strong> aa<strong>nr</strong>ak<strong>in</strong>g<br />
komen. De wetgev<strong>in</strong>g <strong>in</strong> Sierra Leone maakte<br />
vroeger we<strong>in</strong>ig onderscheid tussen k<strong>in</strong>deren<br />
en volwassenen. DCI heeft er hard aan<br />
gewerkt om de rechten van k<strong>in</strong>deren te versterken<br />
en <strong>in</strong> 2007 is de child rights bill (k<strong>in</strong>derrechtenverklar<strong>in</strong>g)<br />
e<strong>in</strong>delijk aangenomen.<br />
Het reguliere strafrecht kan nu niet meer<br />
zomaar worden toegepast op jongeren tot<br />
achttien jaar. De kern van de nieuwe wetgev<strong>in</strong>g<br />
is dat k<strong>in</strong>deren wezenlijk anders zijn dan<br />
volwassenen en ook zo behandeld moeten<br />
worden. Niet het straffen staat centraal, maar<br />
het vergroten van de kans dat de jongere niet<br />
opnieuw <strong>in</strong> de fout gaat. Op dit moment<br />
ondersteunt de organisatie rechters en politiemensen<br />
bij de handhav<strong>in</strong>g van deze wet.<br />
Niet hun eigen schuld<br />
In het kader van de Veertigdagentijdcampagne<br />
is <strong>in</strong> de kerstvakantie een groep<br />
Nederlandse jongeren op bezoek geweest <strong>in</strong><br />
Sierra Leone om met eigen ogen te zien wat<br />
wederopbouw betekent. Ze hebben DCI<br />
bezocht, spraken op het politiebureau <strong>in</strong> Bo<br />
met de hoofdofficier en bezochten een<br />
Nederlandse jongeren waren <strong>in</strong> de kerstvakantie op bezoek <strong>in</strong> Siera Leone (foto: <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>)<br />
Remand House, een huis waar k<strong>in</strong>deren<br />
onder de achttien wachten op hun strafzaak.<br />
Irma L<strong>in</strong>stra (20) vertelt: ‘Het was erg moeilijk<br />
om die k<strong>in</strong>deren te zien, ze waren zo jong en<br />
hadden een lege blik <strong>in</strong> hun ogen. Na de<br />
rondleid<strong>in</strong>g door het huis, hebben we nog<br />
even heerlijk lummeltje gespeeld met de jongens.<br />
Ik had het idee dat ik echt kon zien dat<br />
ze het fijn vonden dat we met hen konden<br />
spelen.’ Helga Wijnja (18) hoopt dat de k<strong>in</strong>deren<br />
na hun straf wel weer goed opgevangen<br />
worden, anders belanden ze weer <strong>in</strong> dezelfde<br />
situatie. ‘Meestal is het niet hun eigen schuld<br />
dat ze daar zitten. Het komt door de omstandigheden.<br />
Sommige k<strong>in</strong>deren kunnen niet<br />
zonder stelen anders overleven ze niet.’ DCI<br />
blijft deze k<strong>in</strong>deren en hun families volgen en<br />
begeleiden.<br />
DCI vraagt bij politiekantoren na of er jongeren<br />
zijn opgepakt. Het gebeurt namelijk nog<br />
regelmatig dat een jongere wordt vastgezet<br />
zonder dat zijn ouders op de hoogte zijn.<br />
Maar ook als DCI ze op de hoogte stelt zijn de<br />
ouders door de burgeroorlog vaak nog zo<br />
bang voor de politie, dat ze hun k<strong>in</strong>d niet durven<br />
opzoeken. DCI gaat met de ouders mee<br />
en overtuigt hen ervan dat zij geen risico<br />
lopen.<br />
Emmy Bregman is communicatiemedewerker bij<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>.<br />
Meer weten?<br />
Meer <strong>in</strong>formatie over de Veertigdagentijdcampagne<br />
van ICCO en <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> is te v<strong>in</strong>den op<br />
www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/40dagentijd.<br />
De jongeren die op bezoek zijn geweest <strong>in</strong> Sierra<br />
Leone kunnen tijdens de 40dagentijd uitgenodigd<br />
worden voor een presentatie tijdens een gemeenteavond<br />
of bij de jeugdclub.<br />
9
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> Missionair Werk<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Hans van Ark<br />
Missionair zijn is…<br />
In december werd het symposium ‘De missionaire kerk’ gehouden. Aan het e<strong>in</strong>d van de dag vatte ds.<br />
Hans van Ark, programmamanager Missionaire vernieuw<strong>in</strong>g en <strong>Kerk</strong>groei bij de Protestantse <strong>Kerk</strong>, een<br />
paar resultaten samen.<br />
Missionair zijn is… vieren<br />
Ik pleit voor een sterker accent <strong>in</strong> de missionaire<br />
activiteiten op de vier<strong>in</strong>gen. Er is niks<br />
mis met laagdrempelige doordeweekse<br />
activiteiten, maar durf ook van meet af aan te<br />
vieren. De vier<strong>in</strong>g, de liturgie, een Woord voor<br />
de mensen, dat blijft het kloppend hart van de<br />
gemeente. Daar heeft de kerk - om het eens<br />
wat werelds te zeggen - patent op, daar zijn<br />
we door de eeuwen heen goed <strong>in</strong> geweest.<br />
Natuurlijk mag je het met elkaar hebben over<br />
de vorm waar<strong>in</strong>. Vier<strong>in</strong>gen hoeven niet per se<br />
op zondag, en niet altijd <strong>in</strong> de vorm van de<br />
klassieke kerkdienst zoals wij gewend zijn.<br />
Een lied, een woord, een gebed, soms <strong>in</strong> alle<br />
laagdrempeligheid. De vorm is ter discussie,<br />
maar laten we <strong>in</strong> ons missionaire werk God en<br />
zijn zoon Jezus Christus weer ter sprake<br />
durven brengen.<br />
‘Ik geloof sterk <strong>in</strong> het concept van een etende gemeente’ (foto: Istockphoto)<br />
Een missionaire activiteit is te vergelijken met<br />
bruggen bouwen. Je slaat een verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g<br />
tussen b<strong>in</strong>nen en buiten. Je opent de<br />
gemeente naar buiten toe. Belangrijk is wel<br />
om vooraf te weten hoe buiten eruit ziet: wat<br />
voor mensen wonen <strong>in</strong> onze buurt, wat zijn<br />
hun bezigheden, <strong>in</strong> welke cultuur leven ze?<br />
Voorbeeld: op een studieavond <strong>in</strong> mijn<br />
gemeente kwamen we erachter dat ons dorp<br />
- zoals veel dorpen - erg voetbalm<strong>in</strong>ded is.<br />
De ene helft van de bevolk<strong>in</strong>g speelt voetbal,<br />
de andere helft kijkt ernaar. We zeiden: daar<br />
moeten we wat mee. Met de Europese<br />
kampioenschappen <strong>in</strong> zicht ontstond rond de<br />
zomer van 2008 het plan voetbal en kerk<br />
samen te brengen. Het werd <strong>in</strong> voetbaltermen<br />
gesproken een voltreffer: 1500 belangstellenden<br />
op het voetbalveld bij de kerkdienst,<br />
waarbij voetballers iets over hun geloof<br />
vertelden en op een speelse wijze het thema<br />
van de dienst uitbeeldden: ‘Doel gemist?!’<br />
Met een heldere bijbelse boodschap.<br />
Door de brugfunctie komen overigens vervolgens<br />
ook <strong>in</strong>vloeden van buiten naar b<strong>in</strong>nen de<br />
kerk <strong>in</strong>. Per def<strong>in</strong>itie. Dat betekent dat er door<br />
missionaire activiteiten ook iets gebeurt <strong>in</strong> de<br />
gemeente zelf. Er verandert wat.<br />
Missionair zijn is… veranderen<br />
Een missionaire gemeente is een gemeente<br />
die open durft te staan voor veranderen.<br />
Nieuwkomers brengen hun eigen cultuur<br />
mee, nieuwe gasten veroorzaken een nieuwe<br />
sfeer. Dit is een heikel punt, zo werd tijdens<br />
het symposium ook nog eens vastgesteld.<br />
Want we roepen vanuit het Evangelie elke<br />
zondag wel op tot vernieuwen en omkeren<br />
en groeien, maar als het concreet wordt…<br />
Mensen houden niet zo van veranderen.<br />
Dat zit niet <strong>in</strong> onze genen. Veranderen roept<br />
weerstand op.<br />
Ik kom <strong>in</strong> de praktijk weerstanden tegen bij<br />
voorgangers (‘Hoezo, hebben we het dan<br />
altijd verkeerd gedaan of zo?’), bij kerke<strong>nr</strong>aden<br />
(‘Zo doen we dat hier al jaren, dom<strong>in</strong>ee’)<br />
en ook bij gemeenteleden. Laatst zei iemand<br />
tegen me: ‘Als dit zo doorgaat, dan is het<br />
straks mijn kerk niet meer.’ Ik zei voorzichtig:<br />
‘Hoort u zelf wat u zegt? Is het dan uw kerk,<br />
of mijn kerk?’ De kerk is niet van ons, maar<br />
van de Heer die ons zo ongeveer op elke<br />
bladzijde van de Bijbel oproept tot vernieuw<strong>in</strong>g<br />
en ommekeer. Kortom: schrik niet van<br />
weerstanden, maar maak ze bespreekbaar en<br />
neem ze serieus.<br />
Missionair zijn is… samen eten<br />
Met die oproep heb ik het symposium afgesloten.<br />
Ik geloof sterk <strong>in</strong> het concept van een<br />
etende gemeente. We eten veel te we<strong>in</strong>ig <strong>in</strong><br />
en rond de kerk. Meer liturgisch gezegd: we<br />
mogen weer een maaltijdvierende gemeente<br />
zijn. De eerste gemeente uit Handel<strong>in</strong>gen 2<br />
was een etende gemeente.<br />
Zo ontstaat verbondenheid, zo blijf je een<br />
gemeenschap. Je gaat niet aan tafel met<br />
iemand met wie je ruzie hebt. De maaltijd is<br />
liturgie. We ontmoeten elkaar, we ontmoeten<br />
Christus. Ik ken gemeenten die juist op zondag<br />
de maaltijd <strong>in</strong> ere hersteld hebben. Er zijn<br />
gemeenten waar ze per wijk zo nu en dan bij<br />
iemand thuis gezamenlijk eten. Zelf beg<strong>in</strong> ik<br />
regelmatig doordeweekse avonden <strong>in</strong> onze<br />
eigen kerk met een maaltijd. Vraag aan alle<br />
deelnemers iets te eten mee te nemen, en dan<br />
liefst een dubbele portie, zodat er altijd<br />
genoeg is voor iedereen. Gaat altijd goed en je<br />
hebt daarna de rest van de avond een heel<br />
ander gesprek met elkaar.<br />
Ds. Hans van Ark is programmamanager<br />
Missionaire vernieuw<strong>in</strong>g en <strong>Kerk</strong>groei.<br />
10
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong><br />
DIACONALE ONTMOETINGSDAGEN<br />
Kees T<strong>in</strong>ga<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Diakenen en hun PGB…<br />
Diakenen zijn doeners. Maar als het nodig is, schuwen ze het overleg niet. Juist van andere diakenen kun<br />
je veel leren. Dat zal ook weer blijken op de Diaconale Ontmoet<strong>in</strong>gsdagen, die <strong>in</strong> maart en april worden<br />
gehouden. Er worden vele honderden diakenen verwacht.<br />
Diakenen zijn praktische, concreet <strong>in</strong>gestelde<br />
mensen. Als er gekozen moet worden tussen<br />
praten en vergaderen óf doen, dan weet een<br />
diaken het wel: dan wordt het dat laatste.<br />
Liever actief en resultaatgericht aan de slag<br />
dan worstelen met stapels stukken.<br />
Toch ontkomt ook een diaken niet aan overleg.<br />
En als er daarna maar weer werk aan de<br />
w<strong>in</strong>kel is, loont het de moeite. Van collega’s<br />
kun je vaak iets opsteken. En <strong>in</strong> de ontmoet<strong>in</strong>g<br />
van een paar diakenen is al menigmaal<br />
iets moois bedacht.<br />
Die uitwissel<strong>in</strong>g- en <strong>in</strong>spiratiefunctie geldt<br />
vanouds ook voor de Diaconale Ontmoet<strong>in</strong>gsdagen.<br />
Tientallen jaren werden ze <strong>in</strong> Lunteren<br />
gehouden, s<strong>in</strong>ds 2006 zijn ze geregionaliseerd<br />
en zo op redelijke schaal bereikbaar; op vier<br />
locaties <strong>in</strong> het land.<br />
Op Diaconale Ontmoet<strong>in</strong>gsdagen komen<br />
diakenen uit allerlei dorpen en steden elkaar<br />
tegen. Bespreken ze hun ervar<strong>in</strong>gen, kaarten<br />
ze oude en nieuwe problemen en uitdag<strong>in</strong>gen<br />
Diaconale Ontmoet<strong>in</strong>gsdagen <strong>2009</strong><br />
Motto: Van passie naar praktijk: lokaal diaconaat zichtbaar maken<br />
aan. Doen ze ideeën en<br />
<strong>in</strong>spiratie op voor de<br />
dagelijkse praktijk van<br />
hun werk.<br />
‘Van passie naar praktijk’<br />
Van passie naar praktijk<br />
luidt dit jaar het motto.<br />
Want diakenen zijn bij<br />
hun onvermoeibaar bezig<br />
zijn soms wat te bescheiden<br />
<strong>in</strong> het - naar b<strong>in</strong>nen<br />
en naar buiten - zichtbaar<br />
maken van hun werk. En<br />
licht dat onder de korenmaat<br />
blijft, kan geen<br />
nieuwe cliënten bereiken<br />
of potentiële opvolgers<br />
<strong>in</strong>teresseren. Ook zonder<br />
overdreven toeters en<br />
bellen kan en mag diaconaat best wat vaker<br />
worden beschreven, tentoongesteld en tot<br />
belevenis gemaakt. Dat versterkt de verbon-<br />
In het ochtendprogramma wordt het thema gepresenteerd en ontdekken de deelnemers hoe ze hun eigen missie<br />
kunnen uitstralen. ‘s Middags zijn er vijf themaworkshops: over het betrekken van de eigen kerkleden bij het diaconaat,<br />
over diaconale PR, over omgaan met diaconaal geld, over <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> Interactief en over het werk van de<br />
Federatie van Diaconieën. Alle dagen beg<strong>in</strong>nen om 9.30 en e<strong>in</strong>digen om 15.30 uur.<br />
Data en locaties:<br />
Zaterdag 28 maart: De Hofstad, Hofveld 52, 7331 KE Apeldoorn<br />
Zaterdag 4 april: Pauluskerk, Albert<strong>in</strong>e Agnesstraat 2, 3314 LC Dordrecht<br />
Zaterdag 4 april: De Schutse, Onnastraat 44, 8331 HM Steenwijk<br />
Zaterdag 18 april: ‘Witte <strong>Kerk</strong>’, Kon<strong>in</strong>g<strong>in</strong> Wilhelm<strong>in</strong>alaan 15, 1411 EL Naarden<br />
Informatie en aanmeld<strong>in</strong>g:<br />
www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/agenda, tel. (030) 880 18 86 (Marijke Gaastra), e-mail: m.gaastra@kerk<strong>in</strong>actie.nl<br />
Diaconale aandacht voor mensen gebeurt vanuit Passie voor<br />
Gerechtigheid en Barmhartigheid. (foto: <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>/Freek Visser)<br />
denheid met andere kerkelijke vrijwilligers en<br />
voedt het vertrouwen van medegelovigen en<br />
medeburgers. Wat diakenen daarbij vooral<br />
kunnen laten zien, is hun eigen PGB - dat staat<br />
voor hun Passie voor Gerechtigheid en<br />
Barmhartigheid.<br />
Tijdens de Diaconale Ontmoet<strong>in</strong>gsdagen <strong>in</strong><br />
maart en april worden vele honderden diakenen<br />
verwacht. PGB-diakenen die hun rugzakjes<br />
meenemen, de <strong>in</strong>houd ervan uitstallen,<br />
uitwisselen en wederzijds aanvullen. Om er<br />
daarna weer mee naar huis te gaan en hun<br />
passie opnieuw <strong>in</strong> praktijk te brengen!<br />
Kees T<strong>in</strong>ga is medewerker van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
B<strong>in</strong>nenland.<br />
Paasgroetenactie <strong>2009</strong><br />
Ook <strong>in</strong> <strong>2009</strong> kunt u weer paasgroetenkaarten<br />
sturen aan gedet<strong>in</strong>eerden <strong>in</strong> Nederland en<br />
daarbuiten. Daarmee geven gemeenteleden<br />
gedet<strong>in</strong>eerden een teken van hoop en vertrouwen<br />
op het nieuwe leven van Pasen.<br />
Het gaat zo: de diaconie of zwo-groep bestelt<br />
kaarten, voorziet die van adressen en zorgt<br />
bericht<br />
dat deze kaarten ondertekend en verstuurd<br />
worden. Een eenvoudige actie, die naar twee<br />
kanten goed doet: gemeenteleden staan stil<br />
bij de tegenstell<strong>in</strong>g tussen Pasen (bevrijd<strong>in</strong>g)<br />
en gevangen zitten (niet vrij zijn).<br />
Gedet<strong>in</strong>eerden ervaren dat er aan hen<br />
gedacht wordt en dat doet goed! Dat blijkt<br />
wel uit de reacties die de organisatoren<br />
ontvangen via Amnesty, de justitiepredikanten<br />
en Epafras (organisatie voor Nederlandse<br />
gevangenen <strong>in</strong> het buitenland). In 2008<br />
werden er bijna 100.000 kaarten verstuurd.<br />
Meer <strong>in</strong>formatie en bestellen:<br />
www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/paasgroetenactie.<br />
11
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> BIDDAG VOOR GEWAS EN ARBEID<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Tr<strong>in</strong>us Hoekstra<br />
Biddag: flexibel en kwetsbaar<br />
Zal het dit jaar anders zijn op biddag (11 maart), omdat de economie <strong>in</strong> zwaar weer is terechtgekomen?<br />
Misschien zijn we bezorgd over ons werk, de waarde van ons huis of pensioen. Prediker zei al dat er voor<br />
alles een tijd is. Er is niks nieuws onder de zon, we zijn gewoon kwetsbare en afhankelijke mensen.<br />
De biddag voor gewas én arbeid, op<br />
woensdag 11 maart of de zondag erop<br />
volgend, staat dit jaar onder een<br />
bijzonder voorteken. De kredietcrisis<br />
die <strong>in</strong> het najaar van 2008 haar doorwerk<strong>in</strong>g<br />
vond <strong>in</strong> ons land, lijkt ook hier<br />
onafwendbaar te leiden tot een economische<br />
recessie. Hoewel de meeste<br />
mensen nog niets merken aan hun<br />
koopkracht, hangt er een kenter<strong>in</strong>g <strong>in</strong><br />
de lucht naar een m<strong>in</strong>der welvarende<br />
tijd. Er heerst bezorgdheid over de<br />
toekomst van werk en <strong>in</strong>komen en<br />
over de waarde van huizenbezit en<br />
pensioenen. Naast onze zelfredzaamheid<br />
komt zo onze afhankelijkheid<br />
plotsel<strong>in</strong>g weer <strong>in</strong> beeld.<br />
Flexibiliteit<br />
Onze huidige samenlev<strong>in</strong>g wordt al<br />
langere tijd gekenmerkt door verander<strong>in</strong>g.<br />
We spreken van een kenniseconomie,<br />
en niets is zo vatbaar voor<br />
verander<strong>in</strong>g als kennis. In deze kenniseconomie<br />
leren we dan ook om zelf<br />
flexibel <strong>in</strong> het leven te staan.<br />
Flexibiliteit is een begrip dat onze tijd<br />
kenmerkt. Het gaat hierbij om een<br />
soepel omgaan met en <strong>in</strong>spelen op<br />
verander<strong>in</strong>gen. Flexibiliteit wordt<br />
daarbij ook steeds meer benoemd als<br />
een deugd. Het materiaal voor vier<strong>in</strong>g<br />
en gesprek van Disk, het landelijk<br />
bureau voor arbeidspastoraat, is dit<br />
jaar dan ook gericht op het thema<br />
‘Flexibiliteit als deugd’.<br />
Prediker<br />
Op de biddag komt dit thema <strong>in</strong> het licht te<br />
staan van Prediker 3, de verzen 1 tot en met<br />
13. Bijna geruststellend zet Prediker <strong>in</strong> met<br />
“Voor alles wat gebeurt is er een uur, een tijd<br />
voor alles wat er is onder de hemel”. In de<br />
reeks van tegenstell<strong>in</strong>gen, die vervolgens<br />
geschetst wordt <strong>in</strong> de verzen 2 tot en met 8,<br />
ontvouwt het leven zich als een lappendeken<br />
van gebeurtenissen: baren en sterven, planten<br />
en rooien, doden en helen, breken en<br />
bouwen, huilen en lachen, rouwen en dansen,<br />
enz. We zouden de reeks <strong>in</strong> de actualiteit<br />
nog kunnen vervolgen met voorspoed en<br />
crisis, werk en werkloosheid.<br />
De z<strong>in</strong> van deze tegenstell<strong>in</strong>gen blijft de mens<br />
Omslag van het tijdschrift Ondersteboven, dat materiaal bevat voor<br />
de bid- en dankdag en de zondag van de arbeid. (foto: DISK)<br />
volgens Prediker verborgen. De mens rest<br />
slechts een vreugdevolle bevestig<strong>in</strong>g van het<br />
leven, als het same<strong>nr</strong>aapsel dat het vanuit ons<br />
beperkte perspectief nu eenmaal vaak moet<br />
zijn. Het laten van de vraag naar de samenhang<br />
van het leven bij God en het zich toevertrouwen<br />
aan het goede <strong>in</strong> het leven, wordt<br />
getekend als een gave van diezelfde God.<br />
Heilzaam onderbroken<br />
Flexibiliteit als deugd riekt een beetje naar<br />
greep op je leven (moeten) hebben. Het<br />
ademt de sfeer van werken aan jezelf om een<br />
goede plek op de arbeidsmarkt te krijgen en<br />
te behouden. Daar<strong>in</strong> is het een fenomeen dat<br />
velen <strong>in</strong>spireert dan wel kwelt. Het maakt ook<br />
uit voor een succesvolle loopbaan <strong>in</strong> de<br />
kenniseconomie of je hoogopgeleid bent of<br />
niet, dan wel <strong>in</strong> staat bent om je<br />
nieuwe kennis en vaardigheden eigen<br />
te maken of niet. Al naar gelang je<br />
uitgangspositie kun je de arbeidsmarkt<br />
als grillig en bedreigend ervaren of als<br />
een reservoir van kansen en mogelijkheden.<br />
In onze tijd doet een mensbeeld<br />
opgeld waarbij je flexibel,<br />
autonoom en onafhankelijk je levensweg<br />
en carrière uitstippelt. Precies dit<br />
laatste wordt door Prediker heilzaam<br />
onderbroken. Jij kunt wel denken dat<br />
je de regisseur van je leven bent, maar<br />
voor je het weet ligt het door een<br />
economische crisis, ziekte, relatieproblemen,<br />
een tragisch ongeval of<br />
gewoon pech aan scherven.<br />
De vreugdevolle boodschap uit<br />
Prediker op de biddag zou wel eens<br />
kunnen zijn, dat we altijd kwetsbare<br />
mensen zullen blijven. We zijn afhankelijk<br />
van elkaar en het is goed, heilzaam<br />
en vreugdevol om dat onder<br />
ogen te zien. Dat ontslaat ons niet van<br />
het flexibel aangaan van uitdag<strong>in</strong>gen,<br />
maar <strong>in</strong> die flexibiliteit verb<strong>in</strong>dt het ons<br />
op een heilzaam solidaire wijze <strong>in</strong> onze<br />
verantwoordelijkheid voor leven en<br />
werken.<br />
Tr<strong>in</strong>us Hoekstra is projectmanager bij het<br />
b<strong>in</strong>nenlands diaconaat van <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
en mededirecteur van Disk.<br />
Materiaal<br />
Het bovengenoemde themanummer van het tijdschrift<br />
Ondersteboven is voor € 2,50 (exclusief verzendkosten)<br />
te bestellen bij Landelijk Bureau Disk,<br />
Luijbenstraat 17, 5211 BR ‘s-Hertogenbosch, e-mail<br />
<strong>in</strong>fo@disk-arbeidspastoraat.nl, tel. (073) 612 82 01.<br />
12
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> Eredienst<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Peter Jan van der Wal<br />
Samen naar de kerk <strong>in</strong> het verpleeghuis<br />
In heel wat zorg<strong>in</strong>stell<strong>in</strong>gen worden kerkdiensten gehouden. Bewoners van een verpleeghuis én<br />
kerkgangers van buitenaf beleven hier veel aan. Alle reden om deze ‘v<strong>in</strong>dplaatsen van geloof’<br />
serieus te nemen en er beleid op te maken.<br />
Een mens kan - soms zomaar van de ene op<br />
de andere dag - geconfronteerd worden met<br />
ziekte en gebrek. Dan is er veel om te verwerken.<br />
De behoefte aan (ondersteun<strong>in</strong>g bij)<br />
z<strong>in</strong>gev<strong>in</strong>g ontstaat heel nadrukkelijk, wanneer<br />
het leven <strong>in</strong> een crisis is geraakt, óók bij<br />
mensen die daar voorheen nooit zo bij stil<br />
hebben gestaan. <strong>Kerk</strong>diensten <strong>in</strong> het verpleeghuis<br />
blijken <strong>in</strong> dat opzicht een belangrijke<br />
rol te kunnen vervullen.<br />
‘Ze is met haar 54 jaar nog een redelijk<br />
jonge verpleeghuisbewoonster. Toch verblijft<br />
ze er al vele jaren. Met onduidelijke<br />
lichamelijke klachten kwam ze hier destijds<br />
terecht; bovendien was er <strong>in</strong> allerlei<br />
opzicht onvoldoende draagkracht aanwezig<br />
<strong>in</strong> haar sociale omgev<strong>in</strong>g. Ik her<strong>in</strong>ner<br />
me van de eerste kennismak<strong>in</strong>g, dat ze<br />
me met enige nadruk toevertrouwde, dat<br />
ze “niet christelijk” was. Een trouwer kerkgangster<br />
is er al die jaren niet geweest!...’<br />
Tijdens mijn onderzoek <strong>in</strong> de ouderenzorg<br />
merkte ik dat kerkdiensten door bewoners<br />
niet alleen worden gewaardeerd om hun<br />
<strong>in</strong>houd en dat ze er zíjn, maar daarnaast<br />
vooral vanwege ‘de ontmoet<strong>in</strong>g’ die deze<br />
met zich mee brengen. Ook het oecumenische<br />
karakter spreekt veel mensen aan. In het<br />
aangezicht van ziekte en gebrek vallen kerkgrenzen<br />
weg.<br />
Vooral de eigen sfeer en belev<strong>in</strong>gsgerichtheid<br />
dragen <strong>in</strong> hoge mate bij aan de waarder<strong>in</strong>g<br />
die bewoners ervoor hebben.<br />
Ook voor kerkgangers van buitenaf blijken<br />
deze diensten aantrekkelijk. Voor tweederde<br />
ligt de directe aanleid<strong>in</strong>g weliswaar bij een<br />
familielid dat <strong>in</strong> de <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g verblijft. Maar ze<br />
beleven er vaak zelf zoveel aan, dat ze blijven<br />
komen, ook nadien. Op een plek waar kwetsbaarheid<br />
aan de oppervlakte komt, komen<br />
mensen gemakkelijker tot elkaar. De ontmoet<strong>in</strong>g<br />
is er puur, zonder schone schijn. Je hebt<br />
zorg voor elkáár en je begrijpt elkaar (beter).<br />
Zorgcentrum De Nieuwe Maas te Vlaard<strong>in</strong>gen (foto: Zorgcomb<strong>in</strong>atie Nieuwe Maas)<br />
Die on-gewone ontmoet<strong>in</strong>g brengt gemeenschap<br />
tot stand. Als sterke punten van kerkdiensten<br />
<strong>in</strong> het verpleeghuis komen naar voren:<br />
• laagdrempelig (toegankelijk, ongedwongen<br />
karakter, spontaan, gemoedelijk, je er welkom<br />
voelen, warmte voelen);<br />
• een groot gemeenschapsgevoel (saamhorigheid,<br />
ontmoet<strong>in</strong>g, samenzijn, oecumene,<br />
zorg voor elkaar, onderl<strong>in</strong>ge betrokkenheid);<br />
• aansprekend (korte dienst, wisselende<br />
voorgangers, afwissel<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de dienst, niet<br />
zo zwaar);<br />
‘Het gaat er anders aan toe dan <strong>in</strong> mijn eigen kerk,<br />
maar toch v<strong>in</strong>d ik hier wat.’<br />
• treft mensen recht <strong>in</strong> het hart, omdat ze zien<br />
hoe goed het bewoners doet en hoezeer<br />
vrijwilligers zich <strong>in</strong>spannen om er voor hen<br />
te zijn.<br />
Voor één op de vijf mensen speelt ook hun<br />
verm<strong>in</strong>derde mobiliteit een rol. Zij hebben<br />
niet alleen behoefte aan w<strong>in</strong>keltjes en een<br />
kapsalon om de hoek, maar óók aan een<br />
mogelijkheid om samen kerk te zijn. Radio en<br />
tv zijn weliswaar populair onder een deel van<br />
de mensen, maar kunnen daarmee de ervar<strong>in</strong>g<br />
van een kerkdienst nog niet vervangen.<br />
W<strong>in</strong>-w<strong>in</strong> situatie<br />
Grote waarder<strong>in</strong>g dus van de kant van de<br />
kerkgangers. Toch staan kerkdiensten <strong>in</strong> zorg<strong>in</strong>stell<strong>in</strong>gen<br />
vaak onder druk of worden zelfs<br />
geweerd. Het management van de <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g<br />
onderkent de waarde ervan dikwijls niet en<br />
stelt dan andere prioriteiten. Locale kerkgemeenschappen<br />
kunnen en moeten daar het<br />
gesprek over aan durven gaan. Uite<strong>in</strong>delijk<br />
kan daaruit een w<strong>in</strong>-w<strong>in</strong> situatie ontstaan:<br />
• zorg<strong>in</strong>stell<strong>in</strong>gen onderscheiden zich zo van<br />
andere en kunnen tegelijk iets voor de<br />
locale gemeenschap betekenen (belangrijk<br />
<strong>in</strong> het kader van de Wet op de Maatschappelijke<br />
Ondersteun<strong>in</strong>g (WMO));<br />
• kerkgemeenschappen - zeker als zij gebouwen<br />
moeten afstoten - houden zo ontmoet<strong>in</strong>gsplekken<br />
vast of creëren nieuwe;<br />
• en het meest belangrijk van al: aan de diep<br />
gevoelde behoefte van bewoners en de<br />
gemeenschap die zich om hen heen vormt,<br />
kan recht worden gedaan.<br />
Drs. Peterjan van der Wal is als geestelijk verzorger<br />
verbonden aan Zorgcomb<strong>in</strong>atie ‘Nieuwe Maas’<br />
te Vlaard<strong>in</strong>gen (www.nieuwemaas.nl) en verricht<br />
onderzoek <strong>in</strong> de ouderenzorg <strong>in</strong> opdracht van de<br />
landelijke verenig<strong>in</strong>g ‘Het Zonnehuis’<br />
(www.verenig<strong>in</strong>ghetzonnehuis.nl).<br />
Wie meer wil weten kan hem mailen:<br />
ajpw.vanderwal@<strong>in</strong>ter.nl.net.<br />
Zie ook: www.netwerklevensvragen.nl<br />
13
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> PREDIKANTEN EN KERKELIJK WERKERS<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Jan Oortgiesen<br />
Beroep<strong>in</strong>gswerk en mobiliteit<br />
‘Alles wisselt en verandert…’, zongen we vroeger. Zo verandert ook nu veel <strong>in</strong> de kerk, <strong>in</strong><br />
gemeenten en <strong>in</strong> dom<strong>in</strong>eesland. Met grote belangstell<strong>in</strong>g zien velen uit naar de nieuwe<br />
voorstellen van de stuurgroep Werk <strong>in</strong> de Wijngaard, onder leid<strong>in</strong>g van oud-m<strong>in</strong>ister C.P. Veerman.<br />
Haar eerste rapport ´De wissel voorbij: het spoor en de bielzen´ (2008) doet vermoeden dat er veel<br />
gaat veranderen <strong>in</strong> de komende jaren.<br />
Jan Oortgiesen (foto: Freek Visser)<br />
Het roer moet om. De één zit er al jaren op te<br />
wachten en naar te smachten en een ander<br />
moet er (nog) niet aan denken: om als predikanten<br />
en kerkelijk werkers meer als een<br />
team te gaan werken, ieder als generalist<br />
met een (gematigde) specialisatie, met iets<br />
van loopbaanplann<strong>in</strong>g, met fundamentele<br />
gesprekken omtrent het functioneren, met<br />
permanente educatie. Ook met de bedoel<strong>in</strong>g<br />
om de mobiliteit te verhogen. Spannende<br />
tijden dus, mede om het ambt van predikant<br />
<strong>in</strong> de toekomst aantrekkelijk te houden en de<br />
positie van de kerkelijk werker goed te regelen.<br />
En dat alles om het leven van de<br />
gemeente, de plaatselijke geloofsgemeenschap<br />
vitaal, aantrekkelijk en missionair te<br />
houden of te maken.<br />
Vanuit de afdel<strong>in</strong>g HRM, waar<strong>in</strong> het mobiliteitsbureau<br />
voor predikanten en kerkelijk<br />
werkers is opgenomen, volgen we deze<br />
ontwikkel<strong>in</strong>gen met grote belangstell<strong>in</strong>g.<br />
In dit artikel aandacht voor een aantal zaken,<br />
die daar alles mee te maken hebben: de<br />
toekomst voor de proponenten, oudere<br />
predikanten (soms jarenlang <strong>in</strong> dezelfde<br />
gemeente), het beroep<strong>in</strong>gsproces (en de<br />
procedure) en de toekomst van het mobiliteitsbureau.<br />
Proponenten<br />
Naar oud kerkelijk gebruik noemen we<br />
´kandidaten (tot de heilige dienst)´ s<strong>in</strong>ds de<br />
nieuwe kerkorde weer proponenten. Zij zijn<br />
afgestudeerd, hebben colloquium gedaan en<br />
wachten op het moment dat een gemeente<br />
hen beroept. Enkele decennia geleden waren<br />
zij ´roofgoed´ en kregen ze b<strong>in</strong>nen de kortste<br />
keren soms meerdere beroepen. Nu moeten<br />
sommigen tijden lang wachten op een<br />
beroep. Eén van de redenen daarvan is dat<br />
de kosten voor een gemeente voor een ervaren<br />
predikant of proponent bij de huidige<br />
traktementsregel<strong>in</strong>g gelijk zijn. Vanwege een<br />
lager bedrag voor de ‘<strong>in</strong>houd<strong>in</strong>g bijdrage<br />
bewon<strong>in</strong>g ambtswon<strong>in</strong>g’ bij een beg<strong>in</strong>nende<br />
predikant zijn de kosten voor de desbetreffende<br />
gemeente zelfs (enigsz<strong>in</strong>s) hoger bij<br />
het beroepen van een proponent. Dat kan<br />
voor de gemeente maandelijks netto maximaal<br />
ruim 300 euro schelen. Gelukkig wordt<br />
er aan gewerkt om deze (onbedoeld) ‘discrim<strong>in</strong>erende’<br />
maatregel ten aanzien van proponenten<br />
op te heffen. Verwacht wordt dat<br />
dit met <strong>in</strong>gang van 2010 kerkordelijk ‘geëgaliseerd’<br />
gaat worden. Wellicht dat de<br />
komende rapportage van de stuurgroep<br />
Werk <strong>in</strong> de Wijngaard ook nog een mogelijkheid<br />
schetst om voor gemeenten ‘juniorpredikanten’<br />
aantrekkelijk te maken, zoals<br />
vroeger de echte ‘kandidaatsgemeenten’.<br />
Proponenten verdienen een eerlijke kans<br />
vanaf het moment dat zij door de kerk zijn<br />
toegelaten tot het ambt! Ze staan er theologisch<br />
goed opgeleid en gevormd klaar voor<br />
om de wetenschappelijke expertise <strong>in</strong> de<br />
praktijk <strong>in</strong> te kunnen zetten en voor de<br />
gemeente vruchtbaar te maken, soms al met<br />
een andere werkkr<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de samenlev<strong>in</strong>g en<br />
de nodige levenservar<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de rug. Vorig<br />
jaar brak drs. P.J. Vergunst <strong>in</strong> De Waarheidsvriend<br />
(het weekblad van de Gereformeerde<br />
Bond) terecht een lans voor de kandidaten/<br />
proponenten die staan naar het ambt. Na het<br />
colloquium zijn ze geschikt, bekwaam en<br />
geroepen tot het ambt. Zij staan niet graag<br />
(lang) werkloos op de markt van de kerk….<br />
Ze zijn er klaar voor!<br />
Ter <strong>in</strong>dicatie een paar (sprekende) cijfers: <strong>in</strong><br />
2008 hebben we vanuit het beroep<strong>in</strong>gswerk<br />
ruim 300 kerkordelijk voorgeschreven adviezen<br />
aan vacante gemeenten uitgebracht. In<br />
datzelfde jaar werden bijna 50 proponenten<br />
beroepbaar en werd ongeveer de helft daarvan<br />
bevestigd <strong>in</strong> het ambt van predikant.<br />
Datzelfde beeld tekende zich af <strong>in</strong> 2007.<br />
Er zijn dus voldoende proponenten die graag<br />
aan de slag willen <strong>in</strong> de wijngaard van de<br />
Heer. Geeft u ze een kans?<br />
Oudere predikanten<br />
De meeste profielschetsen vragen om een<br />
jonge, energieke, <strong>in</strong>spirerende en enthousiaste<br />
predikant, een krachtige leidersfiguur.<br />
Alsof ´er voor gaan´, vitaliteit, <strong>in</strong>spiratie en uithoud<strong>in</strong>gsvermogen<br />
bij mensen boven de 45<br />
zou ontbreken. Eerder heb ik eens geschreven<br />
dat oud ‘out’ is en jong ‘<strong>in</strong>’. Dat lijkt <strong>in</strong> de<br />
samenlev<strong>in</strong>g ook zo te zijn. Zo werkt de<br />
markt. Leeftijd is echter geen enkele garantie!<br />
Het is fijn om <strong>in</strong> de tweede helft van de vijftiger<br />
levensjaren nog een keer de kans van een<br />
nieuw beg<strong>in</strong> te hebben en gelukkig neemt<br />
dat de laatste tijd ook weer toe. Er zijn overigens<br />
ook veel m<strong>in</strong>der predikanten tussen de<br />
35 en 45 jaar: 378 (tegenover 836 tussen de<br />
45-55 en 825 tussen de 55-65 jaar). Wat<br />
gevraagd wordt <strong>in</strong> profielschetsen lijkt soms<br />
meer ´wereldgelijkvormig´ en marktconform<br />
dan dat het je doet denken aan de opbouw<br />
van de gemeente van Christus…<br />
Het is belangrijk om tijdig goed na te denken<br />
over het profiel: wat is nodig <strong>in</strong> de komende<br />
jaren om <strong>in</strong> deze specifieke context op een<br />
vitale en aantrekkelijke manier (missionaire)<br />
gemeente te zijn? Dan valt er vast meer te<br />
zeggen dan alleen <strong>in</strong>spirerend, charismatisch<br />
leiderschap op grond van het marktmechanisme<br />
van onze tijd en samenlev<strong>in</strong>g.<br />
Beroep<strong>in</strong>gswerk is geestelijk werk! Vlieg<br />
daarom niet alleen af op predikanten die<br />
(soms nog nauwelijks beroepbaar) steeds<br />
opnieuw beroepen worden, maar denk ook<br />
eens aan hen die nooit een kans kregen of<br />
krijgen. Ik kom graag op classicale vergade-<br />
14
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> Februari <strong>2009</strong><br />
r<strong>in</strong>gen en-/of werkgemeenschappen om<br />
daarover met u over van gedachten wisselen.<br />
Horen, ontmoeten en beroepen<br />
Het kan niet vaak genoeg gezegd kan worden:<br />
´uit horen gaan´ zonder dat de beroep<strong>in</strong>gscommissie<br />
zich vooraf of na afloop<br />
meldt bij de predikant(e) is ethisch gesproken<br />
onzorgvuldig en niet correct. Zo gaan<br />
we <strong>in</strong> de gemeente van de Heer niet met<br />
elkaar om! Vooraf kan het u veel onnodige<br />
tijd en moeite besparen en achteraf is het<br />
netjes om de kontakten ook zorgvuldig af te<br />
hechten, ook als er geen verdergaand contact<br />
meer zal zijn.<br />
Om het bovenstaande te omzeilen gebeurt<br />
het de laatste tijd vrij veel dat vacante<br />
gemeenten via het <strong>in</strong>ternet gaan ‘horen’ om<br />
een eerste selectie te maken. In sommige<br />
vacante gemeenten beluistert men op een<br />
dergelijke manier soms meer dan 60 predikanten.<br />
Daarvoor zijn de uitzend<strong>in</strong>gen van<br />
kerkdiensten op het <strong>in</strong>ternet niet <strong>in</strong> eerste<br />
<strong>in</strong>stantie bedoeld! Voor het beroepen van<br />
een nieuwe predikant is het horen en ontmoeten,<br />
liefst <strong>in</strong> de huidige gemeente, zeer<br />
gewenst en dr<strong>in</strong>gend aan te bevelen. De<br />
context spreekt namelijk altijd mee <strong>in</strong> de eredienst.<br />
Tevens proeft u dan ook het klimaat<br />
en de sfeer <strong>in</strong> de gemeente en krijgt u door<br />
de ´viva vox´ naast de <strong>in</strong>houd ook een <strong>in</strong>druk<br />
van het betrekk<strong>in</strong>gsniveau, de<br />
<strong>in</strong>teractie met de gemeente<br />
en van de verbale en non-verbale<br />
communicatie. Ten diepste<br />
kunt u daar mijns <strong>in</strong>ziens<br />
niet zonder.<br />
Bij de twee bovenstaande<br />
punten gaat het met name<br />
over het voorgaan <strong>in</strong> de eredienst.<br />
Ik kan me niet aan de<br />
<strong>in</strong>druk onttrekken dat predikanten<br />
veelal ´afgerekend´<br />
worden op het voorgaan <strong>in</strong> de<br />
eredienst en daarbij de predik<strong>in</strong>g<br />
<strong>in</strong> het bijzonder. Een predikant<br />
is echter naast prediker<br />
ook herder en leraar: naast de<br />
eredienst vormen pastoraat,<br />
vorm<strong>in</strong>g en toerust<strong>in</strong>g (catecheet!)<br />
en organisatie en<br />
beleid (bestuur, managen zo u<br />
wilt) de kerntaken van de predikant.<br />
De kerkorde van onze<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> spreekt<br />
daar klare taal over: men leze<br />
art. V-3 en ord. 3-9. En dat<br />
dan samen met de overige<br />
ambtsdragers <strong>in</strong> een gemeenschappelijke<br />
verantwoordelijkheid<br />
´voor de opbouw van<br />
de gemeente <strong>in</strong> de wereld´.<br />
Alle aspecten samen <strong>in</strong> een<br />
gedeelde verantwoordelijkheid.<br />
Alleen afgaan op de eredienst is dus op<br />
zijn m<strong>in</strong>st eenzijdig.<br />
Al even noemde ik de (on)mogelijkheden van<br />
<strong>in</strong>ternet. Om meer over eventueel te beroepen<br />
predikanten te weten te komen bekijkt<br />
men vaak de websites van de huidige<br />
gemeenten. Daar valt ongetwijfeld wat uit af<br />
te lezen, maar ook hier spreekt de context en<br />
de situatie een stevig woordje mee. Wat hier<br />
‘loopt als een tre<strong>in</strong>’ zal daar niet altijd automatisch<br />
goede grond v<strong>in</strong>den. Zonder persoonlijk<br />
contact krijgt u dus ook op deze<br />
manier geen volledig beeld. Het is niet de<br />
bedoel<strong>in</strong>g om het <strong>in</strong>ternet als referentiemogelijkheid<br />
te gebruiken. Recherchewerk is<br />
politiewerk en als het dat is, is het <strong>in</strong> ieder<br />
geval geen kerkenwerk. Iemand zijn of haar<br />
verleden blijven nadragen ook niet. Dat zouden<br />
we zeker b<strong>in</strong>nen de kerk goed moeten<br />
weten. Ook dat is kerkelijk ethisch gesproken<br />
beneden de maat. Referenties <strong>in</strong>w<strong>in</strong>nen <strong>in</strong><br />
goed overleg met de predikant is prima, maar<br />
dan met goede ethische richtlijnen die te v<strong>in</strong>den<br />
zijn <strong>in</strong> de Gids voor het beroep<strong>in</strong>gswerk.<br />
Mobiliteitsbureau<br />
In het afgelopen jaar hebben we via de Raad<br />
voor het beroep<strong>in</strong>gswerk en de Klankbordgroep<br />
van het mobiliteitsbureau nagedacht<br />
over het beleid voor de komende jaren en een<br />
aantal prioriteiten gesteld. Niet alles wat we<br />
zouden wensen kan namelijk tegelijk. De<br />
komende jaren willen we naast het reguliere<br />
werk onder andere aandacht besteden aan<br />
het ontwikkelen van meer mogelijkheden<br />
voor ´losgemaakte´ predikanten, de kerk(ord)<br />
elijke implementatie van de <strong>in</strong>terim-predikant<br />
(een <strong>in</strong>itiatief van de landelijke kerk, waar<br />
gemeenten dankbaar gebruik van maken),<br />
het optimaliseren van de mogelijkheden van<br />
automatiser<strong>in</strong>g, het ontwikkelen van een gids<br />
voor het beroep<strong>in</strong>gswerk speciaal gericht op<br />
predikanten en het verwerken van de te<br />
nemen synodale besluiten naar aanleid<strong>in</strong>g<br />
van de rapportage van de stuurgroep Werk <strong>in</strong><br />
de Wijngaard.<br />
Het mobiliteitsbureau is een onderdeel van<br />
de stafafdel<strong>in</strong>g HRM van de dienstenorganisatie<br />
van de Protestantse <strong>Kerk</strong>. Die afdel<strong>in</strong>g<br />
staat er voor om het beste uit mensen naar<br />
voren te halen, zodat ze als sterren kunnen<br />
schitteren, groeien en bloeien en de goede<br />
d<strong>in</strong>gen op een goede wijze doen. Het mobiliteitsbureau<br />
wil daar graag al haar krachten op<br />
<strong>in</strong>zetten. Opdat het goed gaat met kerk en<br />
gemeente en met haar dienaren, en opdat zij<br />
functioneren naar haar bedoel<strong>in</strong>g en roep<strong>in</strong>g.<br />
Ds. Jan Oortgiesen is hoofd van het<br />
Mobiliteitsbureau voor predikanten en kerkelijk<br />
werkers en adviseur voor het beroep<strong>in</strong>gswerk.<br />
‘Ik kan me niet aan de <strong>in</strong>druk onttrekken dat predikanten veelal ´afgerekend´ worden op het voorgaan <strong>in</strong> de eredienst en<br />
daarbij de predik<strong>in</strong>g <strong>in</strong> het bijzonder.’ (foto: <strong>Kerk</strong> Katlijk - He<strong>nr</strong>y Kieskamp)<br />
15
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> BERICHTEN Februari <strong>2009</strong><br />
Reis naar Israël en Palestijnse<br />
gebieden<br />
Meta Floor is <strong>in</strong> 2007 door <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong><br />
uitgezonden naar Sabeel, een Palestijns<br />
theologisch <strong>in</strong>stituut <strong>in</strong> Oost Jeruzalem.<br />
Zij werkt daar mee <strong>in</strong> een <strong>in</strong>ternationaal<br />
programma voor bewustword<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de<br />
kerken <strong>in</strong> het westen over de situatie van<br />
Palestijnse christenen. In dit kader wordt er<br />
van 14-24 mei <strong>2009</strong> een reis georganiseerd<br />
voor Nederlanders die meer <strong>in</strong>zicht willen<br />
krijgen <strong>in</strong> de huidige situatie van de<br />
Palestijnen. Ook v<strong>in</strong>den er ontmoet<strong>in</strong>gen<br />
plaats met vertegenwoordigers van Joods-<br />
Israëlische mense<strong>nr</strong>echten- en vredesorganisaties.<br />
De reis v<strong>in</strong>dt plaats van donderdag<br />
14 mei tot zondag 24 mei <strong>2009</strong> en wordt<br />
georganiseerd <strong>in</strong> samenwerk<strong>in</strong>g met<br />
Vrienden van Sabeel Nederland. Meer<br />
<strong>in</strong>formatie op www.metafloor.nl (prikbord)<br />
of bij Meta Floor, floormeta@hotmail.com<br />
Moderamen schrijft leiders Palestijnse christenen<br />
De Protestantse <strong>Kerk</strong> voelt zich diep verbonden<br />
met de Palestijnse christenen. Dat<br />
schreef het moderamen van de generale<br />
synode op 7 januari aan verschillende vertegenwoordigers<br />
van de Palestijnse christenen<br />
die <strong>in</strong> oktober het moderamen bezochten.<br />
‘Wij betreuren het dat u en uw volk opnieuw<br />
moeten lijden. Wij betreuren het evenzo dat<br />
Joodse mensen lijden. Daarom - en vooral <strong>in</strong><br />
tijden van een crisis zoals nu - voelen wij ons<br />
verscheurd.’<br />
Het moderamen hoopt dat de politieke<br />
leiders <strong>in</strong> Israël en Gaza zich bewust worden<br />
van hun politieke en sociale verantwoordelijkheid<br />
om onschuldige burgers te beschermen<br />
en een grote humanitaire ramp te<br />
voorkomen. Tegelijk erkent het protestantse<br />
Sem<strong>in</strong>ar ‘Waarom is Israël belangrijk?’<br />
synodebestuur dat ook westerse leiders niet<br />
eenduidig hebben gestaan voor gerechtigheid.<br />
Het moderamen belooft <strong>in</strong> de brief er bij<br />
de politieke leiders op aan te dr<strong>in</strong>gen serieuze<br />
stappen te zetten om vrede en gerechtigheid<br />
te bevorderen.<br />
‘Veel gemeenten <strong>in</strong> onze kerk hebben gebeden<br />
voor mensen die lijden onder het oorlogsgeweld<br />
<strong>in</strong> het Midden-Oosten’, zo schrijven<br />
De Fijter en Plaisier. Het moderamen<br />
benadrukt dat het de Palestijnse christenen<br />
niet <strong>in</strong> de steek wil laten. ‘Wij zullen de<br />
gemeenten oproepen te blijven bidden.’<br />
De brief is te v<strong>in</strong>den op www.pkn.nl, <strong>in</strong> de<br />
rubriek Actueel, onderaan het bericht van 7<br />
januari <strong>2009</strong>.<br />
Jeruzalem-sem<strong>in</strong>ar over<br />
pelgrimage<br />
Een pelgrimsreis maken is een spirituele<br />
oefen<strong>in</strong>g, een daad van aanbidd<strong>in</strong>g, jezelf <strong>in</strong><br />
beweg<strong>in</strong>g zetten ondanks risico’s en op<br />
zoek gaan naar nieuwe impulsen. In de<br />
Middeleeuwen was het al een populaire<br />
bezigheid en tegenwoordig misschien nog<br />
wel sterker. Pelgrimage naar Jeruzalem<br />
heeft een centrale plaats <strong>in</strong> de tradities van<br />
Joden, christenen en moslims. Dat heeft <strong>in</strong><br />
het Midden Oosten tot op vandaag ideologische<br />
en politieke consequenties. Over het<br />
fenomeen Pelgrimage naar Jeruzalem en<br />
het Heilige Land wordt van 15-29 juni <strong>2009</strong><br />
het jaarlijkse Jerusalem-sem<strong>in</strong>ar gehouden.<br />
Thema: ‘Pilgrimage: long<strong>in</strong>g, belong<strong>in</strong>g and<br />
sacred travel <strong>in</strong> Jewish, Christian and<br />
Muslim traditions’.<br />
Deelname staat open voor theologen,<br />
pastores en iedereen die geïnteresseerd is <strong>in</strong><br />
theologie, religie, politiek, geschiedenis,<br />
filosofie en de dialoog tussen de verschillende<br />
godsdiensten. De deelnemers komen<br />
uit verschillende landen, de voertaal is<br />
meestal engels. De kosten van vliegreis en<br />
sem<strong>in</strong>ar bedragen ongeveer € 1650,-.<br />
Informatie over een tegemoetkom<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de<br />
f<strong>in</strong>ancier<strong>in</strong>g voor studenten theologie en<br />
predikanten is verkrijgbaar bij het<br />
Protestants Landelijk Dienstencentrum,<br />
Marieke den Braber, e-mail:<br />
m.den.braber@pkn.nl.<br />
Overige <strong>in</strong>formatie en aanmeld<strong>in</strong>g vóór 15<br />
april bij: Sticht<strong>in</strong>g COME (Communication<br />
Middle East), Douwe van der Sluis, e-mail:<br />
do.sluis@wxs.nl, of:<br />
Over het thema ‘Waarom is Israël belangrijk?’<br />
wordt <strong>in</strong> maart een sem<strong>in</strong>ar gehouden.<br />
Israël wordt uit verschillende ooghoeken<br />
bekeken: politiek, theologisch en vanuit de<br />
maatschappelijke problematiek <strong>in</strong> Nederland<br />
en Duitsland. De referaten zullen worden<br />
gehouden door Rabbijn Daniel Alter, Pastor<br />
Gudrun Laqueur, Stephan Kramer en Daniel<br />
Ross<strong>in</strong>g. Op d<strong>in</strong>sdagavond is er een optreden<br />
van de <strong>in</strong>ternationaal bekende Friese klezmerband<br />
Di Gojim. Verder biedt het programma<br />
de mogelijkheid tot een bezoek aan<br />
het Dokumations- und Informationszentrum<br />
Na de laatste geweldsuitbarst<strong>in</strong>g <strong>in</strong> het<br />
Midden-Oosten is er ook bij veel jongeren <strong>in</strong><br />
Nederland behoefte aan een podium om<br />
geïnformeerd te worden over het Palestijns-<br />
Israëlisch conflict en over wat dat met<br />
jongeren <strong>in</strong> Israël en de Palestijnse gebieden<br />
doet. Dit kan op de nieuwe site<br />
www.HolySwitch.nl, een <strong>in</strong>itiatief van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland, JOP (de<br />
jeugdorganisatie van de Protestantse <strong>Kerk</strong>),<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>/ICCO en IKON. Uniek is dat de<br />
bezoekers van de site rechtstreeks kunnen<br />
kennismaken met jongeren uit Israël en de<br />
Palestijnse gebieden, die <strong>in</strong> weblogs en<br />
YouTube-filmpjes over hun ervar<strong>in</strong>gen<br />
vertellen.<br />
Uitgangspunt van Holy Switch is dat je<br />
bereid moet zijn om je te verplaatsen <strong>in</strong> de<br />
ideeën van de verschillende partijen om iets<br />
te kunnen begrijpen van het conflict. De site<br />
biedt de mogelijkheid om te ‘switchen’ van<br />
de ene visie naar de andere. Handige achter-<br />
Emslandlager te Papenburg en het bekijken<br />
van Paul Meyers film ‘Poolse vrouwen <strong>in</strong> het<br />
verzet 1939-1945’. Het sem<strong>in</strong>ar is een <strong>in</strong>itiatief<br />
van de prov<strong>in</strong>ciale werkgroep <strong>Kerk</strong> en<br />
Israël Gron<strong>in</strong>gen-Drenthe van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> en het Gesellschaft für<br />
christlich-jüdische Zusammenarbeit <strong>in</strong><br />
Ostfriesland. Data: 22, 23 en 24 maart <strong>2009</strong>.<br />
Informatie en aanmelden bij drs. Alie<br />
Noorlag, tel. (0599) 35 33 28, e-mail<br />
a.w.noorlag@planet.nl of bij drs. Lise van der<br />
Molen, tel. (0595) 44 26 73, e-mail:<br />
lisevandermolen@hotmail.com<br />
Jongerenwebsite over Israëlisch-Palestijns conflict<br />
grond<strong>in</strong>formatie staat <strong>in</strong> rubrieken als<br />
‘Religie voor Dummies’, ‘Religie en het<br />
Heilige Land’ en ‘Drie religies <strong>in</strong> Nederland’.<br />
Er is ook een spel waardoor men veel te<br />
weten komt over de moeilijke situatie <strong>in</strong><br />
Israël.<br />
‘In het project spreekt mij vooral de evenwichtigheid<br />
van <strong>in</strong>formatie aan’, zegt<br />
Miriam Nagtegaal, die aan de site meewerkt<br />
vanuit <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong>. ‘Dat is redelijk uniek als<br />
je ziet wat er allemaal aan <strong>in</strong>formatie te<br />
krijgen is op Internet! Uit de persoonlijke<br />
verhalen van de jongeren krijg je een idee<br />
wat het is om daar te leven.’ Marieke den<br />
Braber, bij de website betrokken vanuit<br />
<strong>Kerk</strong>&Israël, hoopt dat jongeren geïnteresseerd<br />
zullen raken ‘<strong>in</strong> wat er wérkelijk<br />
gaande is’ <strong>in</strong> Israël en de Palestijnse gebieden.<br />
‘En dat ze merken dat ze naar meerdere<br />
kanten moeten kijken om er een beeld van<br />
te krijgen.<br />
Zie verder: www.holyswitch.nl<br />
16
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> VREDESBOODSCHAP<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Jan Post Hospers<br />
Joden, moslims en christenen roepen op tot<br />
vrede door dialoog<br />
‘De dialoog leert ons samen te werken’. Dit staat <strong>in</strong> de gezamenlijke verklar<strong>in</strong>g van joden, moslims en<br />
christenen die aan het beg<strong>in</strong> van het nieuwe jaar werd ondertekend door het Contactorgaan<br />
Moslims en Overheid, de Raad van <strong>Kerk</strong>en en het Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom<br />
(vroeger geheten: Verbond van Liberaal-Religieuze Joden <strong>in</strong> Nederland).<br />
Tijdens een televisie-uitzend<strong>in</strong>g van de<br />
Nederlands Islamitische Omroep op 4 januari<br />
werd de verklar<strong>in</strong>g officieel gepresenteerd<br />
en voorgelezen door mgr. Jan van Burgsteden<br />
(rooms-katholiek), ds. Arjan Plaisier (protestant),<br />
rabbijn Awraham Soetendorp<br />
(joods) en imam Iftekhar Ali Chishti (moslim).<br />
Samenwerk<strong>in</strong>g<br />
De deelnemende organisaties hebben <strong>in</strong>middels<br />
een traditie van samenwerk<strong>in</strong>g. Het<br />
Contactorgaan Moslims en Overheid, de<br />
Raad van <strong>Kerk</strong>en en de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
presenteerden <strong>in</strong> maart 2008 een verklar<strong>in</strong>g<br />
aan de islamitische universiteit <strong>in</strong> Caïro om<br />
uit te leggen dat de meerderheid van christenen<br />
en moslims <strong>in</strong> Nederland op een goede<br />
wijze samenwerken. De Raad van <strong>Kerk</strong>en<br />
verzorgt daarnaast al enkele jaren een groet<br />
bij Ramadan, de belangrijkste vastenperiode<br />
<strong>in</strong> de moslimgemeenschap. Vanuit de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> en de Rooms-Katholieke <strong>Kerk</strong><br />
worden ieder jaar bij verschillende gelegenheden<br />
groeten gestuurd aan de joodse<br />
gemeenschap en aan de moslimgemeenschap.<br />
Daarom kwam van de kant van de<br />
joden en de moslims nu de vraag om <strong>in</strong> de<br />
buurt van Kerst en Nieuwjaar met een gezamenlijke<br />
verklar<strong>in</strong>g te komen, waar<strong>in</strong> de aanhangers<br />
van de drie monotheïstische religies<br />
hun <strong>in</strong>zet voor de vrede onder woorden brengen.<br />
Meer over de verklar<strong>in</strong>g staat op www.<br />
raadvankerken.nl, onder de kopjes: Drie religies<br />
op tv; Indonesisch enthousiasme en<br />
Oproep tot saamhorigheid. Hieronder volgt<br />
de tekst van de verklar<strong>in</strong>g.<br />
V R E D E<br />
Vrede is een wens die aanwezig is <strong>in</strong> ieder mens,<br />
We horen het als we luisteren naar ons hart.<br />
Wie het hoort, hoort de stem van de ander.<br />
Wij zijn vanuit ons menszijn geroepen ons <strong>in</strong> te zetten voor vrede.<br />
Daar<strong>in</strong> zijn we partners van anderen, aanjagers b<strong>in</strong>nen de samenlev<strong>in</strong>g.<br />
We zijn met elkaar <strong>in</strong> dialoog om niet langs elkaar heen te leven,<br />
zodat we niet <strong>in</strong> ghetto’s leven of <strong>in</strong> apartheid<br />
maar met elkaar de Nederlandse samenlev<strong>in</strong>g vormen.<br />
Vrede is meer dan afwezigheid van oorlog.<br />
Er is vrede <strong>in</strong> een samenlev<strong>in</strong>g<br />
wanneer ieder mens tot zijn of haar recht komt,<br />
wanneer het goede voor ieder mens bereikbaar is<br />
<strong>in</strong> de mate van het mogelijke.<br />
Vrede is: zijn we rechtvaardig?<br />
Hoe gaan we om met anderen,<br />
mensen met een andere men<strong>in</strong>g,<br />
mensen met een andere achtergrond,<br />
mensen <strong>in</strong> kansarme situaties?<br />
Ook <strong>in</strong>ternationaal zijn er uitdag<strong>in</strong>gen en problemen:<br />
het recht van het k<strong>in</strong>d,<br />
vluchtel<strong>in</strong>gen, vrouwenhandel,<br />
machtspolitiek, corruptie, wapenhandel,<br />
het klimaat.<br />
Vrede komt als we solidair zijn<br />
met mensen <strong>in</strong> andere delen van de wereld<br />
van wie de menswaardigheid wordt bedreigd.<br />
Mensen maken een samenlev<strong>in</strong>g<br />
door vanuit hun eigen identiteit en overtuig<strong>in</strong>g<br />
betrokken te zijn bij het wel en wee <strong>in</strong> de maatschappij.<br />
Religies en levensbeschouw<strong>in</strong>gen kunnen mensen hierbij helpen.<br />
Waardigheid, vrijheid, rechtvaardigheid, respect en solidariteit<br />
zijn door religie en levensbeschouw<strong>in</strong>g gestuurde grondwaarden.<br />
Groepen b<strong>in</strong>nen religies die geweld gebruiken,<br />
vertroebelen onze <strong>in</strong>zet voor vrede en rechtvaardigheid.<br />
Vanuit onze godsdiensten<br />
moet de roep kl<strong>in</strong>ken om vredestichters te zijn.<br />
De dialoog leert ons samen te werken<br />
en <strong>in</strong> te gaan op de uitdag<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> de samenlev<strong>in</strong>g,<br />
zowel dichtbij als verder weg.<br />
Door de dialoog dragen we bij aan een vreedzame samenlev<strong>in</strong>g,<br />
die weet om te gaan met verscheidenheid en cohesie bevordert.<br />
Historische, culturele en religieuze verschillen<br />
wissen we niet uit, maar vormen de basis waarop we samenwerken<br />
zodat vrede mogelijk wordt.<br />
Eenheid <strong>in</strong> verscheidenheid.<br />
Vrede is een wens die aanwezig is <strong>in</strong> ieder mens,<br />
We horen het als we luisteren naar ons hart.<br />
Wie het hoort, hoort de stem van de ander.<br />
17
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> JOP<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Robert Mazier<br />
Jeugdwerk op een kleurrijk kerkelijk palet<br />
De Protestantse <strong>Kerk</strong> kent een rijke schaker<strong>in</strong>g aan kerkelijke kleuren: van confessioneel tot<br />
vrijz<strong>in</strong>nig, van orthodox en behoudend tot evangelicaal en luthers. Die meerkleurigheid van<br />
gemeenten en de ontmoet<strong>in</strong>g daartussen kan van tijd tot tijd <strong>in</strong> het jeugdwerk spann<strong>in</strong>g geven.<br />
JOP ziet dit dilemma ook, maar ziet ook een uitdag<strong>in</strong>g.<br />
Juist <strong>in</strong> het landelijk jeugdwerk kunnen<br />
alle kleuren van de kerk tot hun recht<br />
komen. Jongeren kunnen komen tot uitwissel<strong>in</strong>g<br />
en verkenn<strong>in</strong>g. Jongeren kunnen<br />
helpen de toekomstlijnen van de<br />
kerk <strong>in</strong> te kleuren.<br />
Het beeld is dat jongeren massaal<br />
afhaken. Gemeenten zien jonge mensen<br />
kiezen voor een evangelische gemeente<br />
of jongerenkerk. Andere jonge mensen<br />
zeggen de kerk vaarwel of kiezen voor<br />
een dunner lijntje met de kerk. Enerzijds<br />
past dit bij de bestaande cijfers over het<br />
verloop <strong>in</strong> een groot deel van de kerk.<br />
Anderzijds zijn er ook veel jongeren op<br />
zoek. Zij zoeken naar geloofsvormen die<br />
meer bij hen passen. Bij deze zoektocht<br />
zijn er kansen voor de kerk, wanneer de<br />
veelkleurige rijkdom benut wordt. De<br />
kerk heeft wat dat betreft zoveel te<br />
bieden. Buiten de kerk krijgen jongeren<br />
veel impulsen. Dan is het van belang dat<br />
de kerk zich ook ten volle <strong>in</strong> het jeugdwerk<br />
laat horen met een scala aan vormen<br />
en een unieke boodschap van een<br />
relatie met God.<br />
Kansen voor de kerk<br />
Dat er verschillen <strong>in</strong> de kerk zijn, is niet<br />
zonder problemen. Van tijd tot tijd geeft het<br />
spann<strong>in</strong>gen. B<strong>in</strong>nen de lokale gemeente<br />
kunnen er bijvoorbeeld spann<strong>in</strong>gen ontstaan<br />
rond liturgie. Bijvoorbeeld wanneer jongeren<br />
opwekk<strong>in</strong>gsliederen willen z<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> de<br />
dienst of juist ruimte zoeken voor een andersoortige<br />
vier<strong>in</strong>g. Of wanneer jongeren met<br />
andere gemeenten samen een <strong>in</strong>terkerkelijk<br />
project of evenement willen opzetten. De<br />
samenwerk<strong>in</strong>g tussen gemeenten verloopt<br />
niet altijd vlekkeloos. In deze spann<strong>in</strong>gen is<br />
het nodig om voorzichtig en met respect met<br />
elkaar om te gaan. Toch mag het respect<br />
voor elkaar niet leiden tot kleurloosheid. Daar<br />
is het jeugdwerk niet bij gebaat. Daar zit niemand<br />
op te wachten. Jongeren willen graag<br />
kleur zien. Geen grijsbru<strong>in</strong>e massa. De veelkleurigheid<br />
is één van de unieke eigenschappen<br />
van de Protestantse <strong>Kerk</strong>. Veel jongeren<br />
<strong>in</strong> en om de kerk zijn op zoek naar een persoonlijke<br />
manier van geloven. Geloof is iets<br />
persoonlijks. Iedereen wil het geloof op een<br />
eigen manier kunnen beleven en uiten. En<br />
daar<strong>in</strong> bestaat bij veel jongeren over het algemeen<br />
veel begrip voor andersdenkenden. In<br />
de gesprekken onderl<strong>in</strong>g worden levensvragen<br />
en geloofsvragen verwoord. Daardoor<br />
kunnen nieuwe <strong>in</strong>zichten ontstaan en kunnen<br />
vooroordelen worden weggenomen.<br />
Om hier als kerk goed <strong>in</strong>vull<strong>in</strong>g aan te geven,<br />
is het nodig verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>gen te leggen. Door<br />
jongeren plekken te bieden waar ze <strong>in</strong> verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g<br />
worden gebracht met andere kleuren<br />
en tradities kunnen zij worden geraakt.<br />
JOP wil <strong>in</strong> het jeugdwerk k<strong>in</strong>deren en jongeren<br />
deze veelkleurigheid tonen als een palet<br />
waarmee zij zelf aan de slag kunnen<br />
gaan. Juist de ontmoet<strong>in</strong>g met andere<br />
kleuren zet k<strong>in</strong>deren en jongeren <strong>in</strong><br />
beweg<strong>in</strong>g om hun eigen geloof te ontdekken,<br />
van tijd tot tijd bij te stellen en te<br />
waarderen. Zo kan de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
een knooppunt zijn waaraan jongeren<br />
zich willen verb<strong>in</strong>den. Want jongeren<br />
willen geraakt worden door aansprekende<br />
vormen en een pakkende boodschap.<br />
Jongeren willen <strong>in</strong> verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g<br />
staan met anderen, uitwisselen en met<br />
elkaar <strong>in</strong> gesprek en aan de slag gaan.<br />
Op die manier kan een veelkleurige kerk,<br />
zoals de Protestantse <strong>Kerk</strong>, voor jongeren<br />
een veilige en duurzame verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g<br />
vormen met het geloof. Jongeren kunnen<br />
b<strong>in</strong>nen die kerk ruimte v<strong>in</strong>den voor<br />
een zoektocht waarbij zij met elkaar <strong>in</strong><br />
gesprek kunnen. Persoonlijke geloofsovertuig<strong>in</strong>gen<br />
worden gescherpt <strong>in</strong><br />
gesprekken met anderen. Juist <strong>in</strong> deze<br />
gesprekken is de verrass<strong>in</strong>g dat datgene<br />
wat je b<strong>in</strong>dt groter is dan datgene dat je<br />
van elkaar scheidt. Zo bezien zijn er kansen<br />
voor een veelkleurig jeugdwerk.<br />
Kleurenevenwicht<br />
De verschillende kleuren b<strong>in</strong>nen een kerk<br />
kunnen bijdragen aan een sfeer van evenwichtigheid<br />
en openheid. In die z<strong>in</strong> is de kerk<br />
het lichaam van Christus. Hoe we het ook<br />
wenden of keren, we vormen een eenheid<br />
door de leid<strong>in</strong>g van de kerk. En daar<strong>in</strong> is de<br />
één een hand of een voet. En de ander een<br />
hoofd of een hart. In lijn met de aloude drieslag<br />
<strong>in</strong> het jeugdwerk van hoofd, hart en handen<br />
geeft de ene kleur <strong>in</strong> de kerk meer aandacht<br />
aan het hoofd, de ander aan het hart en<br />
weer anderen aan de handen. Het hoofd<br />
heeft aandacht voor studie, onderzoek, overtuigen,<br />
discussie, argumenteren en ratio. Het<br />
hart zoekt puurheid, echtheid, belev<strong>in</strong>g,<br />
warmte, passie en verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g. De handen<br />
willen maatschappelijk bewust zijn, van betekenis<br />
zijn, praktiseren en aan de slag gaan. Te<br />
veel van het één kan leiden tot een ‘overkill’,<br />
te we<strong>in</strong>ig van het ander kan leiden tot eenzijdigheid.<br />
Van elkaar kan worden geleerd.<br />
Het benutten van verschillende stijlen en<br />
18
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> Februari <strong>2009</strong><br />
kleuren kan <strong>in</strong>spirerend werken. Samen kunnen<br />
deze kleuren zorgen voor evenwicht.<br />
In het jeugdwerk geeft deze veelkleurigheid<br />
jongeren de mogelijkheid om een duurzame<br />
verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g aan te gaan, met toch voldoende<br />
experimenteerruimte. Een goede basis voor<br />
evenwichtig en <strong>in</strong>spirerend jeugdwerk.<br />
Op JOP- evenementen als X-Mas Proof en<br />
Wake Up Call worden veel verschillende<br />
stijlen en kleuren met elkaar gecomb<strong>in</strong>eerd.<br />
Het geeft jongeren de kans om kennis te<br />
maken met zeer veel verschillende mogelijkheden<br />
b<strong>in</strong>nen de kerk. Programma’s varieren<br />
van een workshop met een preekwedstrijd,<br />
waarbij ze onder begeleid<strong>in</strong>g zelf een preek<br />
maken, tot een klimwand waarop ze kerststerren<br />
met een boodschap kunnen achterlaten.<br />
Van een workshop <strong>in</strong>teractief bijbellezen<br />
tot een traditionele Kerstsamenzang.<br />
Van een getuigenis van een evangelicale<br />
rapper tot een korte overdenk<strong>in</strong>g van een<br />
bekende Nederlander die vooral zoekt naar<br />
een goede <strong>in</strong>vull<strong>in</strong>g van haar persoonlijke<br />
geloof. Van een stil moment waarop jongeren<br />
elkaar een zegen meegeven tot het schilderen<br />
van een kerkraam. Op die manier<br />
kunnen jongeren zelf kennismaken met verschillende<br />
geloofsuit<strong>in</strong>gen en worden ze op<br />
verschillende manieren gestimuleerd om de<br />
boodschap op zich <strong>in</strong> te laten werken.<br />
Jongeren en de eigen gemeente<br />
Voor veel mensen geldt dat ze de jeugd het<br />
liefst zien participeren <strong>in</strong> de eigen gemeente.<br />
Dat geldt voor ouders, grootouders, kerke<strong>nr</strong>aden<br />
en predikanten. Als ouders en grootouders<br />
heb je bepaalde keuzes gemaakt om je<br />
aan te sluiten bij een bepaalde gemeente. Als<br />
kerke<strong>nr</strong>aadslid, predikant of kerkelijk werker<br />
is dat vaak nog sterker het geval. Dan is het<br />
fijn om te zien dat k<strong>in</strong>deren en jongeren je ook<br />
volgen <strong>in</strong> de door jou gemaakte keuzes.<br />
Dat kan echter wel leiden tot beschermend<br />
gedrag ten aanzien van deze k<strong>in</strong>deren en jongeren.<br />
Andere ouders laten jongeren vrij om<br />
te gaan en staan waar ze maar willen, want<br />
ook die jongere zal uite<strong>in</strong>delijk een eigen leven<br />
moeten opbouwen en eigen keuzes moeten<br />
maken. Als jongeren er tegen hun z<strong>in</strong> zitten,<br />
is het ook niet goed is dan het argument.<br />
In iedere gemeente worden hier<strong>in</strong> keuzes<br />
gemaakt <strong>in</strong> beleid en praktijk. Maar hoe de<br />
praktijk <strong>in</strong> de gemeente ook is, de kerk heeft<br />
jonge mensen nodig. Jonge mensen kunnen<br />
zorgen voor frisheid <strong>in</strong> de kerk. Maar <strong>in</strong> plaats<br />
van jongeren helemaal vrij te laten is het wel<br />
goed om hen enkele kaders mee te geven.<br />
Omdat iedere kerkelijke kleur ook gedeeltelijk<br />
haar eigen kaders heeft, is het aan te bevelen<br />
om jongeren kennis te laten maken met meerdere<br />
kaders b<strong>in</strong>nen de kerk. De verkenn<strong>in</strong>g<br />
van de verschillende kerkelijke kleuren kan<br />
hen helpen een eigen geloofskader te vormen.<br />
Veel jongeren zoeken. Ze zoeken naar<br />
echtheid en <strong>in</strong>spiratie, maar ook naar belev<strong>in</strong>g<br />
en vertier. Daarvoor is de openheid <strong>in</strong> de relatie<br />
van belang. Laat ze zoeken op en om het<br />
kerkelijke erf. Loop met ze mee, faciliteer en<br />
blijf <strong>in</strong> gesprek. De belangrijkste vorm van<br />
b<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g van jonge mensen met hun<br />
gemeente is een warme, veilige, maar open<br />
relatie met mensen om hen heen: familie,<br />
vrienden, jeugdcoaches en predikant. Een uitdag<strong>in</strong>g<br />
voor een open en warm jeugdwerk.<br />
JOP Coach Live: Coachen met lef!<br />
Op JOP Coach Live, een event voor jeugdcoaches<br />
op 14 maart <strong>2009</strong> <strong>in</strong> Zwolle zal worden <strong>in</strong>gezet<br />
op het thema ‘Coachen met lef’. Het coachen<br />
van k<strong>in</strong>deren en jongeren betekent dat je hen<br />
echt ontmoet, dat je met elkaar oploopt, elkaar<br />
geloofsvragen stelt en deelt wat je beweegt.<br />
Coach<strong>in</strong>g vraagt dus dat je bereid bent om samen<br />
te groeien, <strong>in</strong> een wederkerige en <strong>in</strong>tegere relatie.<br />
Dat vraagt om moed, want je brengt je eigen<br />
geloof, twijfels en biografie <strong>in</strong>.<br />
Daarom is het thema van JOP COACH Live<br />
‘Coachen met lef’. Lef om het te doen, met elkaar<br />
en met jezelf als beste <strong>in</strong>strument. Lef om het te<br />
doen met lev (hart) voor k<strong>in</strong>deren en jongeren!<br />
Kijk voor meer <strong>in</strong>formatie op:<br />
www.jop.nl/jopcoachlive.<br />
Landelijk jeugdwerk<br />
In het landelijke jeugdwerk willen we de veelkleurigheid<br />
van de kerk duidelijk laten zien,<br />
maar wel met respect voor de eigenheid van<br />
<strong>in</strong>dividuele gemeenten en groepen. Gemeenten<br />
geven hun eigen kaders aan en mogen<br />
zichzelf zijn. Wel willen we als JOP faciliteren<br />
dat er dialoog, uitwissel<strong>in</strong>g en samenwerk<strong>in</strong>g<br />
plaats kan v<strong>in</strong>den. Samen kun je meer<br />
bereiken. JOP maakt <strong>in</strong> de producten en activiteiten<br />
ook cont<strong>in</strong>u een beweg<strong>in</strong>g tussen<br />
verschillende belev<strong>in</strong>gswerelden.<br />
JOP bestrijkt samen met de HGJB een groot<br />
deel van het palet van het jeugdwerk van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland. Ook Welja<br />
organiseert activiteiten voor evangelischlutherse<br />
gemeenten. Deze jeugdwerkorganisaties<br />
zijn s<strong>in</strong>ds kort <strong>in</strong> een nieuwe samenwerk<strong>in</strong>g<br />
beleidsmatig vertegenwoordigd <strong>in</strong><br />
het jeugdwerk van de Protestantse <strong>Kerk</strong>.<br />
In afwijk<strong>in</strong>g van HGJB en Welja maakt JOP<br />
ook organisatorisch onderdeel uit van de<br />
dienstenorganisatie van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong>. Daarnaast leveren ook het kerkelijke<br />
jeugdwerk van YfC (Youth for Christ), YMCA<br />
en de regionale en stedelijke bureaus producten<br />
en diensten aan het kerkelijk jeugdwerk<br />
onder eigen verantwoordelijkheid.<br />
Het is lokaal, regionaal en landelijk een uitdag<strong>in</strong>g<br />
om de uitwissel<strong>in</strong>gen van de vele<br />
kleuren <strong>in</strong> te vullen en te faciliteren. Dat<br />
vraagt om lef en respect. Met elkaar kunnen<br />
we ervoor zorgen dat de kerk en het jeugdwerk<br />
meer is dan een bonte bos bloemen<br />
met een strik eromheen. Met elkaar kunnen<br />
we jongeren proberen te raken en verb<strong>in</strong>den.<br />
Een uitdag<strong>in</strong>g voor een kleurrijk jeugdwerk<br />
met perspectief voor de toekomst.<br />
Robert Mazier is adjunct programmamanager van<br />
JOP, de jeugdorganisatie van de Protestantse <strong>Kerk</strong>.<br />
19
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> JOP<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Robert Mazier<br />
HGJB en JOP vormen Jeugdwerk van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
De dienstenorganisatie van de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland heeft s<strong>in</strong>ds 1 januari <strong>2009</strong> het kerkelijk<br />
jeugdwerk b<strong>in</strong>nen de Protestantse <strong>Kerk</strong> gebundeld <strong>in</strong> een gezamenlijke overleg- en beleidsstructuur:<br />
‘Jeugdwerk van de Protestantse <strong>Kerk</strong>’.<br />
De jongerenorganisaties JOP (Jeugdorganisatie<br />
van de Protestantse <strong>Kerk</strong>) en<br />
HGJB (Hervormd-Gereformeerde Jeugdbond)<br />
maken s<strong>in</strong>ds januari gezamenlijk deel uit van<br />
het ‘Jeugdwerk van de Protestantse <strong>Kerk</strong>’.<br />
HGJB-directeur Harmen van Wijnen is voor<br />
twee dagen <strong>in</strong> dienst getreden bij de<br />
Dienstenorganisatie van de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
als programmamanager van het jeugdwerk<br />
van de Protestantse <strong>Kerk</strong>.<br />
Namens de kerk<br />
De dienstenorganisatie heeft een overeenkomst<br />
gesloten met de HGJB voor een periode<br />
van zes jaar, waar<strong>in</strong> is vastgelegd dat de<br />
HGJB de kerk dienstbaar zal zijn voor het<br />
jeugdwerk b<strong>in</strong>nen het geheel van de kerk.<br />
De HGJB is en blijft een zelfstandige verenig<strong>in</strong>g<br />
met een hervormd-gereformeerde<br />
identiteit van en voor jongeren uit met name<br />
gereformeerde bondsgemeenten. De jeugdorganisatie<br />
JOP is s<strong>in</strong>ds de opricht<strong>in</strong>g <strong>in</strong> 2005<br />
volledig onderdeel van de dienstenorganisatie<br />
van de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
De overeenkomst met de HGJB voorziet <strong>in</strong><br />
een organisatorische tussenlaag genaamd:<br />
Jeugdwerk van de Protestantse <strong>Kerk</strong>. Van<br />
daaruit worden de kerkelijke werkzaamheden<br />
van de jongerenorganisaties JOP en de HGJB<br />
gecoörd<strong>in</strong>eerd en aangestuurd. De HGJB kan<br />
nu, evenals JOP, bij vragen van diverse<br />
kerkelijke verbanden ondersteun<strong>in</strong>g bieden.<br />
Daarbij wordt de HGJB <strong>in</strong> staat gesteld om<br />
namens de kerk die gemeenten b<strong>in</strong>nen de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> te ondersteunen die zich<br />
<strong>in</strong>houdelijk met de HGJB verwant voelen.<br />
Voorheen gold dat alleen voor JOP. De<br />
jongerenorganisaties krijgen beide <strong>in</strong>spraak<br />
bij de vorm<strong>in</strong>g van het beleid van het<br />
‘Jeugdwerk van de Protestantse <strong>Kerk</strong>’.<br />
Programmamanager<br />
Ter <strong>in</strong>vull<strong>in</strong>g van het ‘Jeugdwerk van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong>’ is HGJB-directeur<br />
ds. Harmen van Wijnen door de dienstenorganisatie<br />
aangesteld als programmamanager.<br />
S<strong>in</strong>ds 2006 was Van Wijnen al door de HGJB<br />
gedeeltelijk uitgeleend aan de generale<br />
synode van de Protestantse <strong>Kerk</strong> voor een<br />
adviserende rol bij de opbouw van JOP. Hij<br />
blijft drie dagen <strong>in</strong> de week directeur bij de<br />
HGJB.<br />
Van Wijnen is enthousiast over de organisatorische<br />
wijzig<strong>in</strong>gen: ‘De Protestantse <strong>Kerk</strong> is<br />
een landelijke en brede kerk. Het is goed als<br />
ieder er zijn eigen plek kan <strong>in</strong>nemen en vanuit<br />
die eigenheid met de ander samenwerkt.<br />
Zo geven we samen vorm aan het kerk-zijn<br />
<strong>in</strong> deze tijd. Voor het jeugdwerk kunnen we<br />
door deze nieuwe samenwerk<strong>in</strong>gsvorm <strong>in</strong><br />
eigenheid en gezamenlijkheid iets betekenen<br />
voor de kerk als geheel, voor de mensen om<br />
ons heen en <strong>in</strong> het bijzonder voor de jongeren.’<br />
Lutherse en andere jongerenorganisaties<br />
Overigens betreft de samenwerk<strong>in</strong>g b<strong>in</strong>nen<br />
het Jeugdwerk van de Protestantse <strong>Kerk</strong> niet<br />
Ds. Harmen van Wijnen geeft leid<strong>in</strong>g aan het<br />
Jeugdwerk van de Protestantse <strong>Kerk</strong>.<br />
alleen JOP en de HGJB. Ook zullen de banden<br />
met de Welja (Werkgroep Evangelisch<br />
Lutherse Jongeren Activiteiten) meer aangehaald<br />
worden, zodat het werk van de Welja<br />
ondersteund kan worden. Tevens zal het<br />
Jeugdwerk van de Protestantse <strong>Kerk</strong> afspraken<br />
maken met YMCA en Youth for Christ. Op<br />
deze wijze wordt de samenwerk<strong>in</strong>g die <strong>in</strong> 2004<br />
al projectmatig was vastgelegd door de generale<br />
synode <strong>in</strong> het visiedocument Aansprekend<br />
Geloven, nu structureel verankerd.<br />
Wat merkt de gemeente?<br />
Op de vraag wat gemeenten concreet zullen<br />
merken van deze samenwerk<strong>in</strong>g, antwoordt<br />
Van Wijnen: ‘De bedoel<strong>in</strong>g is dat de gemeenten<br />
optimaal worden ondersteund vanuit de<br />
organisatie die het best bij hen past.<br />
Sommige gemeenten hebben al jaren een<br />
band met de HGJB. Dat kan nu vanuit de<br />
kerkelijke <strong>in</strong>bedd<strong>in</strong>g nog beter tot zijn recht<br />
komen. Daarnaast zijn er gemeenten die<br />
banden hebben met JOP, dat zal ook zeker<br />
zo blijven. Het voordeel zal vooral opgemerkt<br />
worden op plekken waar wordt samengewerkt<br />
tussen wijkgemeenten met verschillende<br />
modaliteiten. Bijvoorbeeld <strong>in</strong> een<br />
algemene kerke<strong>nr</strong>aad of <strong>in</strong> een classicale<br />
vergader<strong>in</strong>g. Daar kunnen de handen <strong>in</strong>eengeslagen<br />
worden op het gebied van het<br />
jeugdwerk op plekken waar het soms moeilijk<br />
is als gemeente zelf iets te doen. Hierbij<br />
kan de eigenheid en de identiteit van de<br />
afzonderlijke gemeenten blijven gewaarborgd.’<br />
Robert Mazier is medewerker van JOP.<br />
Meer weten?<br />
Voor meer <strong>in</strong>formatie :<br />
• h.van.wijnen@pkn.nl<br />
• www.jop.nl<br />
20
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> BERICHTEN Februari <strong>2009</strong><br />
Studiedag Russische Orthodoxie<br />
Calvijntentoonstell<strong>in</strong>g<br />
Op donderdag 5 maart wordt <strong>in</strong> Utrecht een<br />
studiedag gehouden over spiritualiteit <strong>in</strong> de<br />
Russische Orthodoxie. De Russisch-Orthodoxe<br />
kerk kent een rijke spirituele traditie,<br />
waarvan de wortels liggen <strong>in</strong> de vroege kerk.<br />
Tegelijk is de Russisch-Orthodoxe <strong>Kerk</strong> een<br />
kerk <strong>in</strong> de 21 e eeuw.<br />
Zij is bezig een nieuwe oriëntatie te v<strong>in</strong>den <strong>in</strong><br />
de post-communistische samenlev<strong>in</strong>g van<br />
Rusland. In de westerse emigratie is zij<br />
bescheiden maar herkenbaar aanwezig.<br />
Op deze studiedag worden <strong>in</strong>houd en<br />
impact van de Russisch-Orthodoxe spiritualiteit<br />
verkend. Wat kenmerkt haar? Hoe<br />
vormt zij de gelovige? Hoe verhoudt zij zich<br />
tot de (post-)moderne samenlev<strong>in</strong>g en<br />
cultuur? En tot de kerken van het westen?<br />
Ook zal er theologische en socio-politieke<br />
aandacht zijn voor oplev<strong>in</strong>g van Orthodoxe<br />
spiritualiteit <strong>in</strong> de volksdevotie s<strong>in</strong>ds 1990.<br />
Studieavonden over de Vroege kerk<br />
Sprekers op deze dag zijn dr. Sergei<br />
Ovsiannikov, aartspriester van de Russisch-<br />
Orthodoxe kerk te Amsterdam, en dr. Katja<br />
Tolstaja, theologisch onderzoekster aan de<br />
Vrije Universiteit. In de middag wordt de film<br />
Ostrov (Eiland) vertoond, die vertelt over de<br />
spirituele strijd van een fictieve tw<strong>in</strong>tigsteeeuwse<br />
monnik. De film baarde bij verschijnen<br />
op Kerstavond 2007 veel opzien <strong>in</strong><br />
Rusland. Na afloop v<strong>in</strong>dt een forumdiscussie<br />
plaats.<br />
Organisatie: <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> - afdel<strong>in</strong>g<br />
Zend<strong>in</strong>g en Centrum IIMO.<br />
Tijd en plaats: van 10.00-15.30 uur <strong>in</strong> het<br />
Protestants Landelijk Dienstencentrum <strong>in</strong><br />
Utrecht.<br />
Informatie en aanmeld<strong>in</strong>g:<br />
Heleen.Zorgdrager@iccoenkerk<strong>in</strong>actie.nl,<br />
tel. (030) 880 17 46.<br />
De Theologische Hogeschool van de Gereformeerde Bond ‘Johannes Calvijn’ (THGB) organiseert<br />
met het Instituut voor Gemeenteopbouw en Theologie van de Christelijke Hogeschool<br />
Ede een aantal studieavonden over het thema ‘De Vroege kerk en wij’. Alle belangstellenden<br />
zijn welkom op de volgende data:<br />
5 <strong>februari</strong>: dr. K van der Zwaag: ‘Staat genade haaks op de vrije wil? Het getuigenis van<br />
August<strong>in</strong>us’.<br />
5 maart: dr. M.A. van Willigen: ‘Erfzonde: realiteit of spookbeeld? Het getuigenis van<br />
Ambrosius’.<br />
2 april: dr. P.F. Bouter: ‘Wie is Jezus? Het getuigenis van Athanasius’.<br />
14 mei: prof. dr. A. van de Beek: ‘Waar is een christen thuis? Het getuigenis van de brief aan<br />
Diognetus’.<br />
17 september: dr. A. Goudriaan: ‘Wat is de ene kerk van Christus? Het getuigenis van<br />
Cyprianus’.<br />
8 oktober: dr. H. A. Bakker: ‘Martelaarspijn is geen pijn. Het getuigenis van Tertullianus’.<br />
29 oktober: prof. dr. J.Hoek: ‘Terug naar de bronnen. Geen Reformatie zonder Vroege <strong>Kerk</strong>’.<br />
De lez<strong>in</strong>gen worden later gebundeld uitgegeven. Kosten deelname: € 15,- per avond, hele<br />
serie € 100,-. Plaats en tijd: Christelijke Hogeschool Ede, Oude <strong>Kerk</strong>weg 100, Ede, telkens van<br />
19.30-21.30 uur. Informatie: Instituut voor Gemeenteopbouw en Theologie, e-mail<br />
ajhnellestijn@che.nl, tel. (0318) 69 63 23.<br />
In het kader van het Calvijnjaar wordt van<br />
8 mei tot 31 oktober <strong>2009</strong> <strong>in</strong> de Grote <strong>Kerk</strong><br />
te Dordrecht de expositie ‘500 jaar Calvijn’<br />
gehouden. Het is een multimediale tentoonstell<strong>in</strong>g<br />
over leven, werk en <strong>in</strong>vloed van<br />
Johannes Calvijn met een <strong>in</strong>ternationale<br />
uitstral<strong>in</strong>g. Een driedimensionale belevenis<br />
brengt de bezoeker dichter bij de persoon<br />
Calvijn en de tijd waar<strong>in</strong> hij leefde. Andere<br />
thema’s zijn Calvijns leer, tolerantie, tucht,<br />
genieten en muziek. Verder is er aandacht<br />
voor het calv<strong>in</strong>isme, de strom<strong>in</strong>g waaraan<br />
zijn naam is verbonden.<br />
De tentoonstell<strong>in</strong>g gaat ook <strong>in</strong> op de typisch<br />
Nederlandse karaktertrekjes die als calv<strong>in</strong>istisch<br />
te boek staan. Zo worden bezoekers<br />
uitgenodigd om na te denken over vragen<br />
als: is calv<strong>in</strong>isme typisch Nederlands? Staat<br />
het voor het befaamde ‘ene koekje bij de<br />
koffie’, arbeidslust of ongevoeligheid?<br />
De tentoonstell<strong>in</strong>g is gratis te bezoeken,<br />
desgewenst met een audiotour. Bij de tentoonstell<strong>in</strong>g<br />
verschijnt een rijk geïllustreerd<br />
boek over Calvijn en er zijn allerlei ‘Calvijnhebbed<strong>in</strong>gen’<br />
te koop.<br />
De Grote <strong>Kerk</strong> staat aan de Lange<br />
Geldersekade 2 <strong>in</strong> Dordrecht<br />
(www.grotekerk-dordrecht.nl).<br />
Samenstell<strong>in</strong>g: Instituut voor Reformatieonderzoek<br />
te Apeldoorn, Reformatie Instituut<br />
Dordrecht en cultuurhistorisch centrum DiEP<br />
<strong>in</strong> Dordrecht, <strong>in</strong> samenwerk<strong>in</strong>g met het<br />
Internationale Reformatiemuseum te<br />
Genève.<br />
Meer <strong>in</strong>formatie: www.calvijn<strong>2009</strong>.nl.<br />
Zie voor de activiteiten van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> met betrekk<strong>in</strong>g tot het Calvijnjaar:<br />
www.pkn.nl/calvijnjaar<br />
Calvijnbundel voor de gemeente<br />
In <strong>februari</strong> verschijnt onder redactie van dr.<br />
W. de Greef en dr. M. van Campen het boek<br />
‘Calvijn na 500 jaar. Een lees- en gespreksboek’.<br />
In het boek staan onder meer bijdragen<br />
van synodepreses ds. G. de Fijter en<br />
oud-synodescriba dr. B. Plaisier. De bundel<br />
verschijnt ter gelegenheid van het Calvijnjaar<br />
<strong>2009</strong>. Verschillende Calvijnkenners <strong>in</strong> de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> behandelen <strong>in</strong> deze jubileumuitgave<br />
de betekenis van Calvijn voor het<br />
protestantisme <strong>in</strong> Nederland, vanuit zestien<br />
perspectieven. Zo komt aan de orde hoe<br />
Calvijn dacht over de bijbel, God, de Heilige<br />
Geest, de kerk, de maatschappij, avondmaal<br />
en doop, de joden, enzovoort. De bundel<br />
‘Calvijn na 500 jaar’ is ook toegankelijk voor<br />
geïnteresseerde gemeenteleden. Om het<br />
gesprek over de betekenis van Calvijn te<br />
stimuleren zijn gespreksvragen opgenomen.<br />
Aan de uitgave werkten mee: M.A. van den<br />
Berg, G. van de Br<strong>in</strong>k, F.G.M Broeyer, M. van<br />
Campen, C.G. Geluk, W. de Greef, J. Hoek,<br />
C. van der Kooi, G.G. de Kruijf, J.M. van ’t<br />
Kruis, W.H.Th. Moehn, A. Noordegraaf,<br />
B. Plaisier, R.H. Reel<strong>in</strong>g Brouwer, A. de<br />
Reuver en W. Verboom. Het boek wordt<br />
uitgegeven bij Boekencentrum <strong>in</strong> Zoetermeer<br />
en kost ca. € 21,50. Het is verkrijgbaar <strong>in</strong> de<br />
boekhandel of via www.boekencentrum.nl.<br />
21
Rectificatie<br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> BERICHTEN Februari <strong>2009</strong><br />
Band Karpos op tournee door Nederland<br />
In <strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> van december 2008 (p. 22)<br />
stond een oproep zich als belangstellende<br />
gemeente of als ‘vriend’ te melden voor het<br />
project ‘Bruggen van Hoop’. Dit project is<br />
gericht op vernieuw<strong>in</strong>gsactiviteiten <strong>in</strong> de<br />
kerk. Helaas was het mailadres niet juist;<br />
wie meer wil weten of contact wil opnemen<br />
kan dat doen via www.bruggenvanhoop.nl .<br />
KARPOS is de naam van de nieuwe aanbidd<strong>in</strong>gsband<br />
die s<strong>in</strong>ds januari de Welkom Thuis Tour <strong>2009</strong> van het<br />
Evangelisch Werkverband verzorgt. In 25 protestantse<br />
gemeenten wordt op woensdagavond een bijeenkomst<br />
gehouden over het thema ‘Heilige God - Toegewijd<br />
volk’. KARPOS is een nieuwe band, maar met bekende<br />
namen uit gospelland, zoals Gert Visscher, onder meer<br />
bekend als zangleider van de EO Praiseband, Niek Smelt<br />
(Selah), Luca Genta (Kees Kraayenoord band), K<strong>in</strong>ga Ban<br />
(zangeres), Arend Jansen (Kees Kraayenoord band),<br />
James Mac Millan (bassist), Ronald Koops (pianist) en<br />
Marco Huijer.<br />
Het Evangelisch Werkverband (EW) organiseert de tour<br />
en wil zo plaatselijke kerken ‘een model aanbieden hoe<br />
vernieuwende lofprijz<strong>in</strong>g vorm zou kunnen krijgen <strong>in</strong> de<br />
kerk’. Naast veel samenzang met de band zal<br />
EW-directeur ds. Hans Eschbach elke bijeenkomst een<br />
toespraak houden.<br />
De komende tourdata zijn:<br />
4 <strong>februari</strong> Leerdam Bethelkerk, Westwal<br />
11 <strong>februari</strong> Wagenborgen Geref. kerk, <strong>Kerk</strong>straat<br />
18 <strong>februari</strong> Oosterhout De Ark, Arkendonk<br />
25 <strong>februari</strong> Monnickendam Opstand<strong>in</strong>gskerk, Gr. Willemlaan<br />
4 maart E<strong>in</strong>dhoven Adventskerk, Camphuyzenstraat<br />
25 maart Weesp Grote kerk, Nieuwstraat<br />
Aandacht voor mensenhandel<br />
ICCO en <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> steunen een project<br />
van de de Sticht<strong>in</strong>g Religieuzen tegen<br />
Vrouwenhandel waar<strong>in</strong> aandacht wordt<br />
gevraagd voor het thema Vrouwenhandel.<br />
In het project staat Elena centraal, een jonge<br />
vrouw die het slachtoffer is van mensenhandel.<br />
Het verhaal van haar levensweg is een<br />
lijdensweg. Dit <strong>in</strong>spireerde Mieke Borgdorff<br />
tot het maken van schilder<strong>in</strong>gen - schilderijen,<br />
vijftien stuks, vijftien momenten om bij<br />
stil te staan. Ook haar lijden heeft uite<strong>in</strong>delijk<br />
een z<strong>in</strong>, een betekenis.<br />
Laat u raken door het verhaal van haar lijden,<br />
haar kruisweg. Het verhaal van Elena staat<br />
beschreven <strong>in</strong> een boekje, bij ieder schilderij<br />
en stukje verhaal. De bijbehorende dvd<br />
toont de vijftien schilderijen met daarbij <strong>in</strong><br />
vijf talen per schilderij de <strong>in</strong>gesproken tekst.<br />
In uw kerk kunt u de schilderijen projecteren<br />
en stil staan bij de lijdensweg van een<br />
verhandelde vrouw.<br />
Ook een expositie van de werken van Mieke<br />
Borgdorff <strong>in</strong> uw de kerk is mogelijk, daarvoor<br />
zijn getrouwe kopieën op A3-formaat<br />
gemaakt. De orig<strong>in</strong>ele werken kunt u bezichtigen<br />
<strong>in</strong> het Landelijk Dienstencentrum van<br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> Nederland te Utrecht,<br />
waar de expositie op 5 maart wordt<br />
geopend. De werken blijven daar drie weken<br />
hangen. Het boekje en de dvd kunt u vanaf<br />
beg<strong>in</strong> maart voor € 7,50 bestellen via de<br />
webw<strong>in</strong>kel op www.kerk<strong>in</strong>actie.nl<br />
2 september Zwolle Sionskerk, Glanerbeek<br />
9 september Klundert Herv. kerk, <strong>Kerk</strong>r<strong>in</strong>g<br />
16 september Geldermalsen Geref. kerk, Ds. Lomanlaan<br />
30 september Krabbendijke Herv. kerk, Dorpsstraat<br />
7 oktober Hilversum Diependaalsekerk, Diependaalselaan<br />
14 oktober Ottoland Geref. <strong>Kerk</strong> A 88<br />
28 oktober Alblasserdam Ontmoet<strong>in</strong>gskerk, Blokweerweg<br />
4 november Wadd<strong>in</strong>xveen Immanuelkerk, Pr. Beatrixlaan<br />
11 november Ermelo Immanuelkerk, Stationsstraat<br />
18 november Zeist Oosterkerk, Woudenbergseweg<br />
25 november Vaassen Dorpskerk, Marktple<strong>in</strong><br />
Kaarten voor de concerten kunnen besteld worden via www.welkomthuis.nu.<br />
Lez<strong>in</strong>g ‘Eredienstvaardig’<br />
Op vrijdagmiddag 20 <strong>februari</strong> wordt de ‘Eredienstvaardig’-lez<strong>in</strong>g<br />
<strong>2009</strong> gehouden <strong>in</strong> de<br />
Thomaskerk te Amsterdam. Eredienstvaardig<br />
is het tijdschrift voor liturgie en kerkmuziek dat<br />
b<strong>in</strong>nen de Protestantse <strong>Kerk</strong> veel gelezen<br />
wordt. De lez<strong>in</strong>g wordt uitgesproken door<br />
Jean-Jacques Suurmond, predikant, psychotherapeut<br />
en columnist, over het thema ‘Hier<br />
kiert het licht - over de helende kracht van de<br />
liturgie’. De liturgist Andries Govaart en prof.<br />
Herman Noordegraaf (bijzonder hoogleraar<br />
Diaconaat aan de PThU Leiden) zullen enig<br />
tegenspel bieden. De bijeenkomst beg<strong>in</strong>t om<br />
14.00 uur, kosten € 15. Informatie: Hans van<br />
Kampen, tel. (035) 541 26 39, e-mail:<br />
redactie@eredienstvaardig.nl of<br />
www.eredienstvaardig.nl.<br />
Website telt 890<br />
gospelgroepen<br />
De website www.gospelgroepen.nl is een<br />
snel en compleet <strong>in</strong>formatiepunt over en<br />
voor alle solisten, groepen, bands en koren<br />
<strong>in</strong> christelijk Nederland. De site maakt gratis<br />
reclame voor christenen die actief zijn <strong>in</strong> de<br />
muziek en daarmee het evangelie bekend<br />
willen maken. De website maakt een snelle<br />
groei door. Op dit moment zijn er 890 gospelgroepen,<br />
koren en bands geregistreerd<br />
op de site. De site is bedoeld voor gospelgroepen,<br />
gospelbands, gospelkoren, organisatoren<br />
van kerkdiensten, festivals, evenementen,<br />
uitgevers en verkopers van christelijke<br />
muziek en andere belangstellenden.<br />
22
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> Predikantswissel<strong>in</strong>gen<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Predikantswissel<strong>in</strong>gen<br />
Beroepen<br />
te Brielle, ds. S.M. Dekker te Twisk, Hauwert,<br />
Oostwoud, Midwoud; te De Lier (hervormd),<br />
proponent G. van der Velde-Meijer te Nunspeet;<br />
te Elburg (herv. wijkgem. West en<br />
Oostendorp) en te Genemuiden (herv. wijkgem.<br />
2), ds. R.W. van Mourik te Sommelsdijk;<br />
te Gameren (hervormd), ds. G. Wass<strong>in</strong>kmaat<br />
te Hoevelaken; te Goes (herv. De<br />
Levensbron) ds. H. Russcher te Barneveld;<br />
te Hattem (herv. wijk 1), ds. D. Rodenburg te<br />
Enter; te Krimpen aan den IJssel (herv. wijkg.<br />
bijz. aard), ds. H. Russcher te Barneveld;<br />
te Middelburg, ds. P.J. Visser te Den Haag;<br />
te Moerkapelle (herv.), ds. W.G. Hulsman te<br />
Genemuiden; te Ochten (hervormd), ds. C.D.<br />
Zonnenberg te Giessendam/Neder-Hard<strong>in</strong>xveld;<br />
te Smilde, ds. W. Smit te Opperdoes;<br />
te Stolwijk (hervormd; wijkg. 1), ds. W.M. de<br />
Bru<strong>in</strong> te Zoetermeer.<br />
Aangenomen<br />
naar Amsterdam (pastoraal kerkelijk<br />
opbouwwerk Ver. Vrijz. Prot. Noord-Holland),<br />
ds. H.A. Smits te Heiloo; naar Den<br />
Haag (Bethelkerk), drs. N.L. van Dorp te Den<br />
Haag; naar Ermelo (hervormd Oude <strong>Kerk</strong>),<br />
ds. P.A. Verbaan te Berkel en Rode<strong>nr</strong>ijs; naar<br />
Giessendam/Neder-Hard<strong>in</strong>xveld, proponent<br />
A. ten Br<strong>in</strong>ke te Alblasserdam; naar ‘s-Gravenmoer<br />
(pt), ds. S. van Meggelen te Almkerk<br />
(geref. parttime, zij blijft tevens parttime<br />
predikant te Almkerk; naar ‘s-Hertogenbosch<br />
(prot. gem.), ds. P.J. van Helden te Rotterdam-Kral<strong>in</strong>gen;<br />
naar <strong>Kerk</strong>driel, ds. M.J.G.<br />
Baan te Bredevoort; naar Klaaswaal (hervormd),<br />
ds. G. van den Berg te Heerde, die<br />
bedankte voor Noordhorn en Saaksum; naar<br />
Nijkerkerveen, ds. J.P. Helder te Nijkerk;<br />
naar Papendrecht (wijkgem. West; herv.),<br />
ds. J.C. van Trigt te Woerden; naar Putten<br />
(herv. wijkgem. 5), ds. A. Jonker te Baarn;<br />
naar Rotterdam-Overschie (prot. gem.),<br />
ds. W. Koerselman te ‘s-Gravenzande; naar<br />
Stadskanaal, ds. D.A. Wams te Gron<strong>in</strong>gen<br />
(Steunpunt Noord Dienstenorganisatie); naar<br />
IJsselste<strong>in</strong> (prot. gem.), ds. M.S. Meir<strong>in</strong>g-<br />
Snijder te Woerden; naar Ureterp (geref.),<br />
proponent J. van den Br<strong>in</strong>k-Dekker te Veenendaal;<br />
naar Veendam (herv.), ds. J.S. Kortleve<br />
te Lemele; naar Vleuten-De Meern<br />
(t.b.v. Leidsche Rijn-Oost, ds. K.W. de Jong<br />
te Alphen aan den Rijn-Oudshoorn/Ridderveld;<br />
naar W<strong>in</strong>sum-Obergum (Gr.), ds.<br />
H. Jansen te Drachten; naar Zegveld (herv.),<br />
ds. N. Noorlander te Zalk en Veecaten<br />
(herv.); naar Zoetermeer-Noord (prot. wijkgem.<br />
i.w.), ds. N. de Lange te Beusichem-<br />
Zoelmond (herv.); het beroep door synode<br />
(legerpredikant), ds. C. Hoogerwerf te<br />
Blauwkapel-Groenekan.<br />
Bedankt<br />
voor Puttershoek, ds. D. Rodenburg te Enter;<br />
voor Rouveen (herv.), ds. P. Molenaar te<br />
Scherpenzeel (Gld);<br />
voor Rijssen (herv. wijkgem. 5), ds. C. van de<br />
Scheur te Veenendaal; voor Veen (herv.),<br />
ds. R.W. van Mourik te Sommelsdijk; voor<br />
Wouterswoude (herv.), ds. J. Geene te<br />
Katwijk aan Zee.<br />
Beroepbaar<br />
ds. W. Quak, Carel Fabritusplantsoen 50,<br />
2391 GR Hazerswoude-Dorp, tel.<br />
(0172) 53 32 90, e-mail: w.quak@kpnplanet.nl<br />
Overleden<br />
30 december ds. W.E. den Hertog (geb.<br />
13 november 1913); 3 januari <strong>2009</strong> ds.<br />
K.H. Schur<strong>in</strong>g (geb. 23 mei 1921); 6 januari<br />
ds. J. Monteban (geb. 30 september 1922).<br />
Wilt u berichten over predikantswissel<strong>in</strong>gen<br />
en beroepbaarstell<strong>in</strong>gen doorgeven aan het<br />
Synodesecretariaat? Postbus 8399, 3503 RJ Utrecht,<br />
e-mail: jaarboek@pkn.nl<br />
Daarnaast kunnen deze berichten doorgegeven<br />
worden aan Persbureau Scheps, Postbus 103,<br />
3770 AC Barneveld, e-mail: scheps@solcon.nl<br />
Ds. Weeg<strong>in</strong>k algemeen<br />
secretaris confessionelen<br />
Ds. B.H. Weeg<strong>in</strong>k te Katwijk is algemeen<br />
secretaris geworden van de sticht<strong>in</strong>g ‘Schrift<br />
en Belijden’. Voor het eerst s<strong>in</strong>ds 120 jaar heeft<br />
de Confessionele Verenig<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong>, die de sticht<strong>in</strong>g <strong>in</strong> leven riep, weer<br />
een vrijgestelde kracht voor het landelijke<br />
werk. De predikant kreeg tot taak ‘het confessionele<br />
gedachtegoed als een moderne orthodoxie<br />
<strong>in</strong> het spoor van Bijbel en belijdenis<br />
onder de aandacht te brengen van een brede<br />
groep b<strong>in</strong>nen en buiten de kerk’.<br />
Ds. Weeg<strong>in</strong>k is <strong>in</strong> deeltijd (40%) voor de nieuwe<br />
functie benoemd. S<strong>in</strong>ds 1993 staat hij <strong>in</strong> Katwijk<br />
aan Zee. Gedurende 10 jaar was hij werkzaam als<br />
lid van de synode en het breed moderamen van<br />
de toenmalige Nederlandse Hervormde <strong>Kerk</strong>.<br />
BERICHTEN<br />
NCRV-documentaires over religieus erfgoed op dvd<br />
Afgelopen zomer zond de NCRV de serie<br />
Goed Bewaard! uit, bestaande uit vier documentaires<br />
over het religieus erfgoed <strong>in</strong><br />
Nederland. De serie is nu verkrijgbaar op dvd.<br />
Programmamaker Jan Grijp<strong>in</strong>k<br />
laat <strong>in</strong> de serie zien hoe het<br />
Nederlandse religieuze erfgoed<br />
is gered. Aan het woord komen<br />
gepassioneerde liefhebbers,<br />
kerkgangers en amateurkunsthistorici<br />
over hun geliefde<br />
kunstvoorwerpen en gebouwen.<br />
Uit de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
wordt het <strong>in</strong>terieur van de kerk<br />
<strong>in</strong> Hogebe<strong>in</strong>tum belicht als een<br />
voorbeeld van goed bewaard<br />
gebleven religieuze geschiedenis<br />
<strong>in</strong> Friesland. Verder voorbeelden<br />
uit Wahlwiller (Rooms-katholieke<br />
kerk), Leiden (synagoge) en Katwijk (Soefi<br />
tempel). De dvd kost € 7,95 plus € 2,50<br />
verzendkosten.<br />
Bestellen via de NCRVwebsite:<br />
www.ncrv.nl/webw<strong>in</strong>kel of<br />
door overmaken van<br />
bedrag + verzendkosten op<br />
giro 3990 t.n.v. NCRV<br />
Hilversum. Bij elektronisch<br />
betalen s.v.p. uw adres<br />
vermelden.<br />
23
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> BIJBELTEKSTEN Februari <strong>2009</strong><br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Deze teksten zijn gekozen uit de lez<strong>in</strong>gen die <strong>in</strong> het gezamenlijk gebed <strong>in</strong> Taizé worden gebruikt. Taizé is een oecumenisch klooster <strong>in</strong> Frankrijk.<br />
De teksten zijn kort genoeg om verschillende keren per dag herlezen te worden, voor een tijd van persoonlijk of gemeenschappelijk gebed.<br />
Zo is men door middel van het gebruiken van dit rooster verbonden met de wereldoecumene.<br />
zo 1 Jezus onderwees de mensen <strong>in</strong> de synagoge.<br />
Ze waren diep onder de <strong>in</strong>druk van<br />
zijn onderricht, want hij sprak hen toe als<br />
iemand met gezag, niet zoals de schriftgeleerden.<br />
(Marcus 1: 21-28)<br />
ma 2 Toen Simeon het k<strong>in</strong>d Jezus zag, loofde hij<br />
God met de woorden: Nu laat u, Heer, uw<br />
dienaar <strong>in</strong> vrede heengaan. Want met<br />
eigen ogen heb ik de redd<strong>in</strong>g gezien die u<br />
bewerkt hebt ten overstaan van alle volken.<br />
(Lucas 2: 22-38)<br />
di 3<br />
Jezus zegt: Maak je geen zorgen over je<br />
leven. Zoek eerst het kon<strong>in</strong>krijk van God en<br />
zijn gerechtigheid, dan zullen alle andere<br />
d<strong>in</strong>gen je erbij gegeven worden.<br />
(Matteüs 6: 25-34)<br />
wo 4 God, nu weet ik mij altijd bij u, u houdt mij<br />
aan de hand en leidt mij volgens uw plan.<br />
(Psalm 73)<br />
do 5 Jezus zegt: Ik ben gekomen om op aarde<br />
een vuur te ontsteken, en wat zou ik graag<br />
willen dat het al brandde! (Lucas 12: 49-53)<br />
vr 6 Vergeef elkaar zoals God u <strong>in</strong> Christus<br />
vergeven heeft. (Efeziërs 4: 25-32)<br />
za 7 Jezus zond zijn twaalf leerl<strong>in</strong>gen uit en zei<br />
tot hen: Verkondig: “Het kon<strong>in</strong>krijk van de<br />
hemel is nabij.” Om niet hebben jullie<br />
ontvangen, om niet moeten jullie geven!<br />
(Matteüs 9: 36-10:8)<br />
zo 8 Vroeg <strong>in</strong> de ochtend, stond Jezus op, g<strong>in</strong>g<br />
naar buiten en liep naar een eenzame plek<br />
om daar te bidden. Toen de leerl<strong>in</strong>gen hem<br />
gevonden hadden zei Jezus: Laten we naar<br />
de dorpen <strong>in</strong> de omtrek gaan, zodat ik ook<br />
daar het goede nieuws kan brengen.<br />
(Marcus 1: 29-39)<br />
ma 9 De barmhartigheid van een mens gaat uit<br />
naar zijn naaste, maar de barmhartigheid<br />
van de Heer gaat uit naar alles wat leeft.<br />
(Sirach 18: 8-14)<br />
di 10 Jezus zegt: Het kon<strong>in</strong>krijk van de hemel lijkt<br />
op een zaadje van de mosterdplant dat<br />
iemand meenam en <strong>in</strong> zijn akker zaaide.<br />
Het is weliswaar het kle<strong>in</strong>ste van alle<br />
zaden, maar het groeit uit tot de grootste<br />
onder de planten. (Matteüs 13: 31-32)<br />
wo 11 Elk van uw geboden is betrouwbaar, Heer,<br />
maar leugens achtervolgen mij - kom mij te<br />
hulp! Blijf mij trouw, laat mij leven.<br />
(Psalm 119: 81-88)<br />
do 12 Ontspan je, spreek jezelf moed <strong>in</strong> en houd<br />
verdriet op een afstand, want verdriet dient<br />
geen enkel doel. (Sirach 30: 21-25)<br />
vr 13 De schepp<strong>in</strong>g heeft hoop gekregen, omdat<br />
ze bevrijd zal worden uit de slavernij en zal<br />
delen <strong>in</strong> de vrijheid en luister van Gods<br />
k<strong>in</strong>deren. (Rome<strong>in</strong>en 8: 18-25)<br />
za 14 De Heer zegt: Ik zal jullie een nieuw hart<br />
geven, ik zal je versteende hart uit je<br />
lichaam halen en je er een levend hart voor<br />
<strong>in</strong> de plaats geven. Ik zal jullie mijn geest<br />
geven. (Ezechiël 36: 24-27)<br />
zo 15 Iemand die aan huidvraat leed kwam naar<br />
Jezus toe; terwijl hij op zijn knieën viel, zei<br />
hij: “Als u wilt, kunt u mij re<strong>in</strong> maken.”<br />
Jezus kreeg medelijden, stak zijn hand uit,<br />
raakte hem aan en zei: “Ik wil het, word<br />
re<strong>in</strong>.” (Marcus 1: 40-45)<br />
ma 16 Jezus zegt: Het is met het kon<strong>in</strong>krijk van de<br />
hemel als met een koopman die op zoek<br />
was naar mooie parels. Toen hij een uitzonderlijk<br />
waardevolle parel vond, besloot hij<br />
alles te verkopen wat hij had en die te<br />
kopen. (Matteüs 13: 44-52)<br />
di 17 Jezus zegt: Uit het oosten en het westen<br />
en uit het noorden en het zuiden zullen ze<br />
komen, en ze zullen aan tafel genodigd<br />
worden <strong>in</strong> het kon<strong>in</strong>krijk van God.<br />
(Lucas 13: 22-30)<br />
wo 18 Bij God stort ik mijn hart uit. Ik roep tot u,<br />
Heer: “U bent mijn schuilplaats, al wat ik<br />
heb <strong>in</strong> het land van de levenden.”<br />
(Psalm 142)<br />
do 19 Jezus zegt: Wanneer u mensen ontvangt,<br />
nodig dan armen, kreupelen en verlamden<br />
uit. Dan zult u gelukkig zijn, omdat zij voor<br />
u niets kunnen terugdoen. (Lucas 14: 1-14)<br />
vr 20 Jezus zegt: Wanneer je staat te bidden en<br />
je hebt een ander iets te verwijten, vergeef<br />
hem dan, opdat ook jullie Vader <strong>in</strong> de<br />
hemel jullie je misstappen vergeeft.<br />
(Marcus 11: 22-25)<br />
za 21 Paulus schreef: Draag elkaars lasten, zo<br />
leeft u de wet van Christus na.<br />
(Galaten 6: 1-10)<br />
zo 22 Vier mannen lieten een verlamde op zijn<br />
draagbed naar beneden zakken voor<br />
Jezus. Bij het zien van hun geloof zei Jezus<br />
tegen de verlamde: “Vriend, uw zonden<br />
worden u vergeven.” (Marcus 2: 1-12)<br />
ma 23 Jezus zegt: Zoals ik jullie heb liefgehad, zo<br />
moeten jullie elkaar liefhebben. Daaraan<br />
zal iedereen zien dat jullie mijn leerl<strong>in</strong>gen<br />
zijn. (Johannes 13: 31-35)<br />
di 24 Heer, u was een toevlucht voor de zwakken,<br />
een toevlucht voor de armen <strong>in</strong> hun<br />
nood. (Jesaja 25: 1-5)<br />
wo 25 Jezus zegt: Sommige mensen denken dat<br />
ze door hun overvloed aan woorden verhoord<br />
zullen worden. Doe hen niet na!<br />
Jullie Vader weet immers wat jullie nodig<br />
hebben, nog vóór jullie het hem vragen.<br />
(Matteüs 6: 7-15)<br />
do 26 Door toedoen van de dienaar van de Heer<br />
slaagde wat de Heer wilde. Na het lijden<br />
dat hij moest doorstaan, zag hij het licht en<br />
werd met kennis verzadigd.<br />
(Jesaja 52: 13—53:12)<br />
vr 27 Strek je hand uit naar de arme. Wees vrijgevig<br />
voor ieder die leeft. Ga wie verdriet<br />
heeft niet uit de weg. (Sirach 7: 32-36)<br />
za 28 U doet er goed aan uw aandacht altijd op<br />
de woorden van de profeten gericht te<br />
houden, als op een lamp die <strong>in</strong> een<br />
donkere ruimte schijnt, totdat de dag<br />
aanbreekt en de morgenster opgaat <strong>in</strong><br />
uw hart. (2 Petrus 1: 19-21)<br />
24
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> advertenties Rubriek<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Advertenties<br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> kent twee soorten advertenties:<br />
vacatureadvertenties van kerkelijke<br />
gemeenten en andere advertenties.<br />
Vacatureadvertenties van gemeenten<br />
kunnen <strong>in</strong> vier verschillende formaten<br />
geplaatst worden: Kle<strong>in</strong> (tot 65 woorden),<br />
Normaal (tot 130 woorden), Groot (tot 260<br />
woorden) en Zeer groot (tot 520 woorden/<br />
hele pag<strong>in</strong>a). Voor deze formaten gelden<br />
respectievelijk de volgende tarieven: € 174,<br />
€ 348, € 698 en € 1.394.<br />
Andere advertenties bestaan <strong>in</strong> de formaten:<br />
1/8, 1/4, 1/2 en 1/1. De prijzen zijn respectievelijk:<br />
€ 348, € 698, € 1.394, € 2.788.<br />
Aanlever<strong>in</strong>g<br />
Per e-mail aan:<br />
kerk<strong>in</strong>formatie.advertenties@pkn.nl (de kale<br />
tekst <strong>in</strong> een Word-bestand en logo’s uitsluitend<br />
apart <strong>in</strong> een jpg-bestand), per fax aan<br />
(030) 880 14 45, of <strong>in</strong> papieren vorm per post<br />
aan: <strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> Advertenties (F. Rozemond),<br />
Postbus 8504, 3503 RM Utrecht.<br />
Logo’s<br />
Wanneer het logo van de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
wordt gebruikt dient dat volledig (met vaste<br />
tekst) te worden afgedrukt. Dit <strong>in</strong> verband<br />
met de optimale en eenduidige werk<strong>in</strong>g<br />
ervan. Eigen varianten op dit logo kunnen <strong>in</strong><br />
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> worden geweigerd. Andere<br />
eigen logo’s, beeldmerken, vignetten of<br />
foto’s zijn uiteraard hartelijk welkom.<br />
Uiterste aanleverdata:<br />
(zie ook www.pkn.nl homepage, l<strong>in</strong>ksboven<br />
onder tijdschriften/nieuwsbrieven):<br />
Maartnummer <strong>2009</strong>: 4 <strong>februari</strong><br />
Aprilnummer <strong>2009</strong>: 3 maart<br />
Me<strong>in</strong>ummer <strong>2009</strong>: 31 maart<br />
De advertentiepag<strong>in</strong>a’s <strong>in</strong> <strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong><br />
worden vanaf de dag van verschijnen<br />
tevens geplaatst op www.pkn.nl > Actueel ><br />
Vacatures.<br />
De redactie van <strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> is niet<br />
verantwoordelijk voor de <strong>in</strong>houd van<br />
advertenties. Bij de opmaak zal zoveel<br />
mogelijk reken<strong>in</strong>g worden gehouden met<br />
de wensen van de adverteerder.<br />
Protestantse Gemeente i.w. Wommels /<br />
Hidaard<br />
Onze gemeente heeft - naast de aanwezige<br />
fulltime predikant - een vacature van 50 %.<br />
De beroep<strong>in</strong>gscommissie komt graag <strong>in</strong> contact<br />
met een<br />
predikant (m/v) 50%<br />
om nader van gedachten te wisselen over de<br />
<strong>in</strong>vull<strong>in</strong>g van de vacature.<br />
Hoewel wij vooreerst voorkeur hebben voor een<br />
predikant, zijn ook reacties van kerkelijk werkers<br />
met ervar<strong>in</strong>g van harte welkom.<br />
Voor nadere <strong>in</strong>formatie kunt u contact opnemen<br />
met mevr. C. Tigchelaar (secr.),<br />
tel. (0515) 33 29 52 of met dhr. K. Hannema<br />
(voorz.), tel. (0515) 33 31 42.<br />
Wij zenden u graag een uitgebreid <strong>in</strong>formatiepakket<br />
met daar<strong>in</strong> de profielschets toe.<br />
Uw sollicitatie, voorzien van uw CV, kunt u voor<br />
21 <strong>februari</strong> a.s. sturen naar mevr. C. Tigchelaar,<br />
Stroek 9, 8731 BX Wommels.<br />
E-mail: ctigchelaar@gmail.com.<br />
De Hervormde Kloosterkerk (Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland)<br />
te Ter Apel zoekt per 1 januari 2010 een<br />
predikant (m/v) 80%<br />
De Kloosterkerk wil een door de bijbel geïnspireerde open<br />
geloofsgemeenschap zijn die vrijheid <strong>in</strong> denken en geloven<br />
belangrijk v<strong>in</strong>dt.<br />
Wij denken aan iemand die:<br />
• aff<strong>in</strong>iteit heeft met moderne theologische <strong>in</strong>zichten;<br />
• op <strong>in</strong>spirerende en eigentijdse wijze voor kan gaan;<br />
• gevoel heeft voor vernieuw<strong>in</strong>g <strong>in</strong> taal en liturgie;<br />
• zich betrokken voelt bij het pastoraat voor jong en oud;<br />
• belangstell<strong>in</strong>g heeft voor de maatschappij en de rol van de kerk<br />
hier<strong>in</strong>;<br />
• de bereidheid heeft om samen te werken met de andere<br />
gemeenten die behoren tot de Protestantse <strong>Kerk</strong>.<br />
• gevoel voor humor heeft.<br />
Een mooie pastorie staat ter beschikk<strong>in</strong>g.<br />
Een beleidsplan en verdere <strong>in</strong>formatie kunt u aanvragen bij de<br />
secretaris van de beroep<strong>in</strong>gscommissie:<br />
Mw. G. Tu<strong>in</strong>stra-Fonte<strong>in</strong>, Hoofdkade 9, 9561 JG Ter Apel.<br />
tel. (0599) 58 49 92. Email: pengtu<strong>in</strong>stra@planet.nl.<br />
Uw sollicitatiebrief en CV worden vóór 1 maart <strong>2009</strong> verwacht.<br />
Op zoek naar uitdagende fulltime predikantsfunctie <strong>in</strong> Zwolle?<br />
www.adventskerk.nl<br />
25
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> advertenties Rubriek<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
Bent u de nieuwe predikant voor onze<br />
Protestantse Gemeente <strong>in</strong><br />
Hoek van Holland<br />
waar de horizon ruim is en een frisse w<strong>in</strong>d waait?<br />
Heeft u ervar<strong>in</strong>g opgedaan <strong>in</strong> tenm<strong>in</strong>ste één gemeente,<br />
bij voorkeur <strong>in</strong> een gefuseerde gemeente, en kunt u goed<br />
samenwerken met een kerkelijk werker?<br />
Bezoek dan onze website www.pghvh.nl en laat u <strong>in</strong>formeren<br />
of vraag een <strong>in</strong>formatiepakket aan via vanderziel@xs4all.nl.<br />
<strong>Kerk</strong>elijk centrum De Rank te Glanerbrug (Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland, gereformeerd) zoekt een<br />
missionair predikant (m/v) 40%<br />
voor 4 jaar<br />
Wij zijn een kerkelijke gemeenschap met evangelische <strong>in</strong>slag, die<br />
op zoek is naar een missionair predikant.<br />
Hoofdtaken:<br />
• Voorgaan <strong>in</strong> de kerkdiensten, waarvan verwacht wordt dat er een<br />
goede <strong>in</strong>teractie ontstaat tussen de gemeente en de voorganger.<br />
• Een belangrijke bijdrage wordt verwacht tijdens de bijzondere en<br />
“open deur”- diensten, waar, <strong>in</strong> duidelijke en begrijpelijke taal, het<br />
evangelie wordt verkondigd.<br />
• Pastoraat: samen met de taakgroep pastoraat en diaconaat<br />
<strong>in</strong>houd geven aan de geestelijke zorg b<strong>in</strong>nen de gemeente en<br />
daarbuiten.<br />
• Aff<strong>in</strong>iteit met het jeugdwerk.<br />
Voor nadere <strong>in</strong>formatie kunt u contact opnemen met onze<br />
scriba Ineke van Vonno - v.d. Vegte, tel. 053 461 35 76,<br />
e-mail: <strong>in</strong>ekevanvonno@home.nl. Uw schriftelijke reactie zien<br />
wij graag tegemoet vóór 1 maart <strong>2009</strong>.<br />
De Protestantse Gemeente Bilthoven<br />
i.w. zoekt ten behoeve van haar nieuwe wijkgemeente, die door samenvoeg<strong>in</strong>g van bestaande wijkgemeenten ontstaat, een ervaren<br />
predikant(e) (1,0 fte)<br />
die, samen met de aanwezige predikante<br />
• met visie de verdere (<strong>in</strong>houdelijke) gemeentevorm<strong>in</strong>g en<br />
gemeenteopbouw ondersteunt;<br />
• leid<strong>in</strong>g geeft en deelneemt aan het pastorale werk <strong>in</strong> de<br />
wijkgemeente;<br />
• de eredienst met zorg vormgeeft.<br />
De te beroepen predikant<br />
• is een stimulerende en enthousiasmerende persoonlijkheid,<br />
die zich geïnspireerd weet door de Bijbelse boodschap;<br />
• toont betrokkenheid bij ontwikkel<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> kerk, cultuur en samenlev<strong>in</strong>g;<br />
• houdt reken<strong>in</strong>g met de pluriformiteit <strong>in</strong> de gemeente;<br />
• biedt <strong>in</strong>spiratie aan jong en oud.<br />
Wij bieden een gevarieerde en betrokken wijkgemeente <strong>in</strong><br />
word<strong>in</strong>g, de ondersteun<strong>in</strong>g van veel vrijwilligers en een goede<br />
collegiale samenwerk<strong>in</strong>g met collega’s <strong>in</strong> De Bilt-Bilthoven.<br />
Er is een pastorie beschikbaar, maar ook andere mogelijkheden<br />
voor wonen <strong>in</strong> Bilthoven zijn bespreekbaar.<br />
Voor meer <strong>in</strong>formatie verwijzen wij u graag naar www.pknbilthoven.nl<br />
(zie onder actueel) met daarop ook de profielschets van de te beroepen<br />
predikant(e) en van de Protestantse Gemeente Bilthoven i.w.<br />
Als uw belangstell<strong>in</strong>g gewekt is, stellen wij het op prijs als u uw<br />
schriftelijke reactie met CV voor 21 <strong>februari</strong> <strong>2009</strong> zendt aan de<br />
secretaris van de beroep<strong>in</strong>gscommissie, dhr. J.J. Denger<strong>in</strong>k,<br />
Koekoeklaan 7, 3722 AM Bilthoven, denger<strong>in</strong>k@planet.nl.<br />
Nadere <strong>in</strong>formatie kunt u <strong>in</strong>w<strong>in</strong>nen bij de voorzitter van de<br />
beroep<strong>in</strong>gscommissie, dhr. A.G. Noordam, tel. (030) 228 57 86.<br />
26
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> advertenties<br />
Rubriek<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
De Hervormde Gemeente Warmenhuizen-Harenkarspel<br />
gelegen aan de rand van West-Friesland, nabij de du<strong>in</strong>en en de zee, zoekt een<br />
predikant (m/v)<br />
<strong>in</strong> 50% betrekk<strong>in</strong>g<br />
die:<br />
• vanuit de Bijbelse boodschap mensen kan <strong>in</strong>spireren zodat het<br />
toepasbaar wordt <strong>in</strong> het dagelijkse leven.<br />
• het pastoraat een warm hart toedraagt en oog heeft voor de<br />
jongeren <strong>in</strong> onze kerkelijke Gemeente.<br />
• onze kle<strong>in</strong>e maar kleurrijke kerkelijke Gemeente actief ondersteunt<br />
<strong>in</strong> kerk en samenlev<strong>in</strong>g.<br />
• het liefst enige jaren ervar<strong>in</strong>g heeft.<br />
• een actieve bijdrage levert aan het kerkelijk verenig<strong>in</strong>gsproces<br />
b<strong>in</strong>nen de burgerlijke gemeente Harenkarspel.<br />
De Hervormde Gemeente Warmenhuizen-Harenkarspel bestaat uit<br />
250 leden en heeft de beschikk<strong>in</strong>g over een pastorie.<br />
Nadere <strong>in</strong>formatie kunt u verkrijgen bij:<br />
J.A.Elzenga, scriba<br />
De Fuik 17, 1749 XH Warmenhuizen<br />
Tel. (0226) 39 29 39<br />
Email: hanjo.elzenga@quicknet.nl<br />
Website: www.oudeursulakerk.nl<br />
27
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> advertenties<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
De Hervormde Gemeente te Vaassen (bestaande uit twee wijkgemeenten) wenst voor ± 10 uur <strong>in</strong> de week <strong>in</strong> contact te komen met een<br />
emeritus-predikant / HBO’er m/v<br />
De werkzaamheden zullen bestaan uit:<br />
1. ± 4 uur bijstand <strong>in</strong> het pastoraat (wijk 2);<br />
2. ± 6 uur voor begeleid<strong>in</strong>g en opzetten van pastoraat aan jonge<br />
gez<strong>in</strong>nen (wijk 1 en 2);<br />
3. Eventueel het vervullen van 4 - 6 preekbeurten per jaar. Deze<br />
preekbeurten vallen buiten de bovengenoemde uren en worden<br />
conform de regel<strong>in</strong>g voor gastpredikanten betaald.<br />
De aanstell<strong>in</strong>g is voorlopig voor de tijd van 1 jaar (met een optie op<br />
verleng<strong>in</strong>g).<br />
Wij zijn een pluriforme gemeente. Vanaf medio <strong>2009</strong> vormen we<br />
een federatie met de Gereformeerde <strong>Kerk</strong> van Vaassen.<br />
We vragen:<br />
• aff<strong>in</strong>iteit met jonge gez<strong>in</strong>nen;<br />
• iemand die <strong>in</strong> staat is gespreksgroepen <strong>in</strong> jonge gez<strong>in</strong>nen op te<br />
starten en te begeleiden;<br />
• enthousiasme om <strong>in</strong> onze gemeente aan het werk te gaan;<br />
• ervar<strong>in</strong>g met pastoraat heeft onze voorkeur;<br />
• voor HBO’ers geldt bovendien: opgenomen zijn <strong>in</strong> het Register<br />
van kerkelijk werkers <strong>in</strong> de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland.<br />
Voor nadere <strong>in</strong>formatie en / of een profielschets kunt u contact<br />
opnemen met: Henk van W<strong>in</strong>gerden (wijkpredikant van wijk 1),<br />
tel. (0578) 57 08 04, Carol<strong>in</strong>e van der Leek-Vosmeer (wijkpredikant<br />
wijk 2), tel. (0578) 75 51 31 of Jan Baak, voorzitter kerke<strong>nr</strong>aad<br />
wijk 2, tel. (0578) 5710 86<br />
Uw sollicitatie kan (tot 14 <strong>februari</strong>) naar:<br />
Scriba AK van de Hervormde Gemeente te Vaassen<br />
Torenstraat 15,<br />
8171 CP VAASSEN<br />
De Protestantse Gemeente Adorp Wets<strong>in</strong>ge Sauwerd zoekt een<br />
predikant (m/v) 80-100%<br />
Adorp, Wets<strong>in</strong>ge en Sauwerd liggen <strong>in</strong> het mooie Reitdiepdal<br />
op m<strong>in</strong>der dan 10 km van de stad Gron<strong>in</strong>gen, het cultureel en<br />
onderwijskundig centrum van onze prov<strong>in</strong>cie. Er is een goede<br />
tre<strong>in</strong>verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g met deze stad.<br />
De kerk waar de zondagse eredienst plaatsv<strong>in</strong>dt en de pastorie<br />
staan <strong>in</strong> Sauwerd. De kerkelijke gemeente telt ongeveer 500 leden,<br />
waarvan velen actief zijn <strong>in</strong> allerlei commissies.<br />
Wij vragen van de nieuwe predikant, dat hij/zij:<br />
• uitgaat van en zich geïnspireerd weet door Het Woord<br />
• een heldere theologische <strong>in</strong>breng en uitleg hanteert die te<br />
vertalen is naar de dagelijkse praktijk<br />
• op <strong>in</strong>spirerende wijze voorgaat <strong>in</strong> liturgisch goed verzorgde<br />
erediensten<br />
• aff<strong>in</strong>iteit heeft met de jeugd en hun ouders en zich <strong>in</strong> wil zetten<br />
voor het jeugdwerk<br />
• warme belangstell<strong>in</strong>g heeft voor het (ouderen)pastoraat<br />
• tussen de mensen staat en samenb<strong>in</strong>dend is<br />
• de gemeente toerust en motiveert tot het samen beleven van<br />
gemeenschap en kerk-zijn<br />
• bereid is samen te werken met de aanwezige (part-time) collega,<br />
de kerke<strong>nr</strong>aad en de diverse commissies<br />
• constructief wil meewerken met de predikanten uit omliggende<br />
gemeenten<br />
Voor meer <strong>in</strong>formatie kunt u terecht bij de heer P. Stuut<br />
(vz. beroep<strong>in</strong>gscommissie), tel. (050) 306 15 51, e-mail<br />
p.stuut@hccnet.nl. Op aanvraag wordt u een <strong>in</strong>formatiepakket toegezonden.<br />
Uw reactie, voorzien van een c.v. kunt u tot 3 weken na het<br />
verschijnen van dit blad sturen per brief aan: mw. J.A. Drijfhout<br />
(secr. beroep<strong>in</strong>gscommissie), De Groenlanden 17, 9771 BT,<br />
Sauwerd of per e-mail aan janniedrijfhout@gmail.com.<br />
28
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> advertenties Rubriek<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
De Protestantse Gemeente Blijham is een kle<strong>in</strong>e gemeente aan<br />
de rand van het mooie Westerwolde.<br />
Wij zoeken een enthousiaste<br />
predikant (m/v)<br />
<strong>in</strong> een 42% functie<br />
Wij denken aan iemand die<br />
• de bijbel hanteert als het Woord van God en als leidraad voor het<br />
leven;<br />
• die van harte de woorden van de Apostolische geloofsbelijdenis<br />
onderschrijft;<br />
• zich kan v<strong>in</strong>den <strong>in</strong> een kle<strong>in</strong>e -pluriforme- (plattelands)gemeente<br />
met het pastoraat als belangrijk onderdeel;<br />
• van harte mee wil zoeken naar een plaats en ruimte voor de<br />
jeugd;<br />
• <strong>in</strong> overleg een nader te bepalen aantal keren voorgaat <strong>in</strong> de<br />
eredienst.<br />
Uw schriftelijke reactie kunt u tot 14 maart <strong>2009</strong> richten aan de<br />
secretaris van de beroep<strong>in</strong>gscommissie:<br />
Dhr. W.P. Claus, L<strong>in</strong>denlaan 12, 9697 RD Blijham,<br />
tel. (0597) 56 29 59, e-mail: wpclaus@home.nl.<br />
Hij verstrekt u ook graag nadere <strong>in</strong>formatie.<br />
De Evangeliekerk-VPKB Dendermonde heeft een vacature voor<br />
een voltijds<br />
predikant (m/v)<br />
Wij zoeken iemand die<br />
• een predikantsopleid<strong>in</strong>g op universitair niveau afgerond heeft<br />
• vanuit een levende relatie met God de bijbel kan uitleggen en<br />
toepassen op het leven van vandaag<br />
• bij voorkeur enige ervar<strong>in</strong>g heeft als gemeentepredikant<br />
• bereid en <strong>in</strong> staat is om het jeugdwerk verder uit te bouwen<br />
• bereid is om samen met de gemeenteleden de samenkomsten<br />
kleurrijk en creatief <strong>in</strong> te vullen<br />
Hij/zij kan rekenen op de samenwerk<strong>in</strong>g met een enthousiaste<br />
groep mensen uit alle geled<strong>in</strong>gen van onze multiculturele<br />
gemeente. Hij/zij kan rekenen op een wedde van tweede predikant<br />
zoals vastgesteld <strong>in</strong> het wettelijk barema, aangevuld met een<br />
woon- en onkostenvergoed<strong>in</strong>g.<br />
Het kerkgebouw ligt <strong>in</strong> het centrum van Dendermonde, een<br />
prov<strong>in</strong>ciestadje tussen Brussel, Gent en Antwerpen.<br />
Nadere <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>gen bij de scriba van de <strong>Kerk</strong>e<strong>nr</strong>aad:<br />
Chris De Pauw, tel. (052) 33 00 09 of per e-mail<br />
evangeliekerkdendermonde@hotmail.com.<br />
Sollicitaties per brief: Evangeliekerk- VPKB Dendermonde,<br />
t.a.v. de <strong>Kerk</strong>e<strong>nr</strong>aad, L<strong>in</strong>danusstraat 2, 9200 Dendermonde.<br />
29
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> advertenties<br />
Rubriek<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
De protestantse wijkgemeente Kon<strong>in</strong>gshof te Maassluis zoekt een fulltime<br />
predikant<br />
Die samen met vele actieve gemeenteleden, de wijkkerke<strong>nr</strong>aad en<br />
de andere predikant vorm wil geven aan onze missie om een open<br />
en <strong>in</strong>spirerende kerkgemeenschap te zijn, waar veel verschillende<br />
mensen zich thuis voelen.<br />
Het beleidsplan voor de protestantse gemeente Maassluis als<br />
geheel vraagt voor de komende tijd specifieke aandacht voor<br />
mensen tot 45 jaar. We zoeken naar nieuwe vormen om<br />
aansluit<strong>in</strong>g te krijgen bij deze groep, voor wie contact met de kerk<br />
niet vanzelfsprekend is.<br />
Daarnaast ligt onze aandacht bij het stimuleren van het onderl<strong>in</strong>ge<br />
geloofsgesprek. We willen zorgdragen voor goede pastorale zorg<br />
voor de groepen die daar behoefte aan hebben. In de erediensten<br />
streven we naar variatie die recht doet aan de veelkleurigheid van<br />
de gemeente.<br />
Van een nieuwe predikant verwachten wij naast enthousiasme en<br />
creativiteit, dat hij/zij over goede theologische, communicatieve<br />
en agogische vaardigheden beschikt, passie voor God en voor<br />
mensen bezit en dat hij/zij houdt van een pittige dialoog zowel<br />
b<strong>in</strong>nen als buiten de kerk.<br />
Van de wijkgemeente Kon<strong>in</strong>gshof is een profielschets beschikbaar.<br />
Huisvest<strong>in</strong>g: een pastorie behoort tot de mogelijkheden.<br />
Indien uw <strong>in</strong>teresse verder gaat dan de <strong>in</strong>houd van deze<br />
advertentie kunt u <strong>in</strong>formatie v<strong>in</strong>den op www.pknmaassluis.nl.<br />
U kunt ook contact opnemen met de scriba van de wijkkerke<strong>nr</strong>aad<br />
Kon<strong>in</strong>gshof om een <strong>in</strong>formatiepakket aan te vragen: dhr. Aat van<br />
Toor, (010) 591 95 81, e-mailadres:<br />
scribakon<strong>in</strong>gshof@pknmaassluis.nl.<br />
Tot 20 <strong>februari</strong> <strong>2009</strong> kunt u uw sollicitatie met cv richten aan:<br />
Scriba Protestantse wijkgemeente Kon<strong>in</strong>gshof,p/a Lisztstraat 35,<br />
3144 KL Maassluis.<br />
Op 1 september 2007 zijn twee geloofsgemeenschappen (de Gereformeerde Ontmoet<strong>in</strong>gskerk en de Hervormde Kandelaargemeente)<br />
gefuseerd tot de Protestantse gemeente te Naaldwijk. Op dit moment zijn we <strong>in</strong> een fase van heroriëntatie. We bez<strong>in</strong>nen ons nadrukkelijk<br />
op de vraag hoe we een ‘kerk met karakter’ kunnen zijn, hoe we verschillende visies op geloven en kerk-zijn kunnen verb<strong>in</strong>den en hoe we<br />
dit kunnen omzetten <strong>in</strong> een breed gedragen beleid.<br />
In verband met het vertrek van één van onze vier predikanten <strong>in</strong> het voorjaar van <strong>2009</strong> zijn we op zoek naar een<br />
predikant (m/v) 1 fte<br />
die<br />
• op een bij onze gemeente passende manier vorm kan geven aan<br />
de gebruikelijke taken <strong>in</strong> liturgie, pastoraat en beleid,<br />
• aan ons proces van heroriëntatie een constructieve bijdrage<br />
kan leveren,<br />
• zich voor een deel van de werktijd zal bezighouden met<br />
begeleid<strong>in</strong>g en ontwikkel<strong>in</strong>g van het jeugdwerk en<br />
• bereid is te participeren <strong>in</strong> het <strong>in</strong>tensief samenwerkende team<br />
van predikanten.<br />
Gelet op het takenpakket gaat onze voorkeur uit naar een jongere<br />
predikant(e).<br />
Er is een pastorie beschikbaar.<br />
Wij sturen u graag een profielschets van onze gemeente toe.<br />
Deze kunt u aanvragen via e-mail: beroep<strong>in</strong>gscie@pkn-naaldwijk.nl.<br />
Ook is <strong>in</strong>formatie over de gemeente te v<strong>in</strong>den op onze website:<br />
www.pkn-naaldwijk.nl.<br />
Nadere <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>gen kunt u <strong>in</strong>w<strong>in</strong>nen bij Rianne de Zeeuw-Oprel,<br />
liefst via bovenstaand e-mailadres of ’s avonds telefonisch:<br />
(0174) 62 92 46.<br />
Wij ontvangen uw sollicitatie graag voor 1 maart <strong>2009</strong>. Deze kunt<br />
u richten aan: Beroep<strong>in</strong>gscommissie Protestantse gemeente te<br />
Naaldwijk, p/a Rianne de Zeeuw-Oprel, Dreeslaan 423, 2672 DZ<br />
Naaldwijk of via beroep<strong>in</strong>gscie@pkn-naaldwijk.nl.<br />
30
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> advertenties<br />
Rubriek<br />
Februari <strong>2009</strong><br />
31