Kerkinformatie nr. 163, oktober 2008 - Kerk in Actie
Kerkinformatie nr. 163, oktober 2008 - Kerk in Actie
Kerkinformatie nr. 163, oktober 2008 - Kerk in Actie
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong> Gesprek<br />
Oktober <strong>2008</strong><br />
Bram Schriever<br />
Hebben zij uw zegen?<br />
‘De kerke<strong>nr</strong>aad kan - na beraad <strong>in</strong> de gemeente - besluiten dat ook andere levensverb<strong>in</strong>tenissen van twee<br />
personen als een verbond van liefde en trouw voor Gods aangezicht kunnen worden gezegend’. Dit artikel<br />
komt <strong>in</strong> de kerkorde direct na het artikel dat handelt over het huwelijk.<br />
De mogelijkheid om man-man en vrouw-vrouw relaties te zegenen kan aanleid<strong>in</strong>g zijn om b<strong>in</strong>nen de<br />
gemeente daarover <strong>in</strong> gesprek te gaan. E<strong>in</strong>d vorig jaar verscheen daarvoor de handreik<strong>in</strong>g Hebben zij uw<br />
zegen?, die hieronder kort wordt toegelicht. Daarnaast een aantal praktische tips voor een goed gesprek.<br />
Om maar met de deur <strong>in</strong> huis te vallen: de<br />
achterliggende vraag is of mensen die leven<br />
<strong>in</strong> een homoseksuele relatie nu wel of niet<br />
een zegen kunnen ontvangen vanuit de kerkelijke<br />
gemeente. De maatschappelijke ontwikkel<strong>in</strong>g<br />
waarbij samenwonen en homoseksualiteit<br />
steeds meer als normaal verschijnsel<br />
is geaccepteerd doet zich ook <strong>in</strong> de<br />
kerk voor. De visie op de bijbelse gegevens is<br />
nogal veranderd. Daarom is het bewuste artikel<br />
<strong>in</strong> de kerkorde opgenomen, al heeft het<br />
wel een aparte plaats na het huwelijk.<br />
De handreik<strong>in</strong>g spreekt <strong>in</strong> dit verband van<br />
een verstandige verlegenheidsoploss<strong>in</strong>g. Verstandig,<br />
omdat gemeenten b<strong>in</strong>nen de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> heel verschillend van kleur zijn.<br />
Een verlegenheidsoploss<strong>in</strong>g, omdat het aangeeft<br />
dat er heel verschillend wordt gedacht<br />
over hoe mensen hun liefde gestalte geven.<br />
De kerkorde biedt elke gemeente de mogelijkheid<br />
om haar eigen afweg<strong>in</strong>g te maken na<br />
beraad met de gemeente. De kerke<strong>nr</strong>aad<br />
mag niet zelfstandig besluiten over het zegenen<br />
van andersoortige relaties. Een gemeenteberaad<br />
is dus noodzakelijk, alvorens een<br />
gemeente overgaat tot het zegenen van<br />
‘andere levensverb<strong>in</strong>tenissen’.<br />
Tips voor een beraad<br />
De handreik<strong>in</strong>g Hebben zij uw zegen? geeft<br />
aanwijz<strong>in</strong>gen voor het beraad <strong>in</strong> de<br />
gemeente. Goede en duidelijke spelregels<br />
zijn van wezenlijk belang. Het gaat daarbij<br />
niet alleen om het verstaan van de Schrift,<br />
maar ook om het besef dat er gevoeligheden<br />
en emoties liggen met betrekk<strong>in</strong>g tot homoseksualiteit<br />
op zich. Angst voor het vreemde<br />
en onbekende komt ook <strong>in</strong> de kerk voor. Het<br />
gaat om mensen; de handreik<strong>in</strong>g is daarom<br />
ook pastoraal van opzet. Zorgvuldigheid is<br />
geboden omdat het om een delicate kwestie<br />
gaat. De handreik<strong>in</strong>g noemt onder meer de<br />
volgende spelregels:<br />
1. Neem elkaar serieus op het niveau van<br />
kennis, ervar<strong>in</strong>g en gevoel.<br />
2. Heb eerbied en respect voor elkaar: maak<br />
geen tegenstell<strong>in</strong>gen tussen wij en zij.<br />
3. Veracht elkaar niet en veroordeel elkaar<br />
niet.<br />
Daarnaast moeten de structuur en de route<br />
van het beraad en het vervolg daarop helder<br />
zijn: hoe en waar wordt het gesprek aan de<br />
gang gehouden en hoe komt de besluitvorm<strong>in</strong>g<br />
tot stand?<br />
Ook kan het wenselijk zijn om bijvoorbeeld<br />
de gemeenteadviseur te betrekken bij de<br />
begeleid<strong>in</strong>g van het gesprek. Hij/zij heeft<br />
meer afstand van de gemeente en daardoor<br />
kan het gemakkelijker zijn om mensen met<br />
elkaar <strong>in</strong> gesprek te brengen.<br />
Vroeg beg<strong>in</strong>nen<br />
In elk type gemeente zijn er redenen genoeg<br />
het gesprek maar niet te gaan voeren met<br />
elkaar.<br />
• Het is een heikel onderwerp en het geeft<br />
alleen maar o<strong>nr</strong>ust; laten we nu maar<br />
geen slapende honden wakker maken.<br />
• Bij ons <strong>in</strong> de gemeente komt ‘dat’ niet<br />
voor. Wij hebben geen homoseksuele<br />
gemeenteleden. (Waar zijn ze gebleven?)<br />
• Voor ons is dat geen enkel probleem; het<br />
is toch geen discussiepunt meer. (Is dat<br />
wel echt zo?)<br />
• In de buurgemeente kan elke relatie worden<br />
gezegend. Daar gaan ze wel naar toe.<br />
(Jezelf buiten de maatschappelijke context<br />
sluiten en geen keuze maken)<br />
Het gesprek tijdig voeren met elkaar voorkomt<br />
dat je als gemeente opeens met de<br />
vraag wordt geconfronteerd over het wel/<br />
niet zegenen van een relatie. Laat het er niet<br />
op aankomen dat het gesprek gevoerd moet<br />
worden omdat Jan en Philippe of Inge en<br />
Christa een aanvraag hebben <strong>in</strong>gediend. Dan<br />
is een beraad <strong>in</strong> de gemeente te laat. Het kan<br />
niet gaan over twee <strong>in</strong>dividuen die misschien<br />
wel of niet aardig zijn en afhankelijk daarvan<br />
wel of geen zegen kunnen ontvangen.<br />
Handreik<strong>in</strong>g voor het pastoraat<br />
Hebben zij uw zegen? is een handreik<strong>in</strong>g<br />
voor het pastoraat en wil het gesprek op<br />
gang brengen <strong>in</strong> een sfeer van respect en<br />
vertrouwen. Naast concrete aanwijzigen<br />
over hoe het proces vorm te geven, bevat de<br />
handreik<strong>in</strong>g <strong>in</strong>formatie over verschillende<br />
samenlev<strong>in</strong>gsvormen en hun maatschappelijke<br />
achtergrond, en is er aandacht voor een<br />
bijbelse reflectie op wat (<strong>in</strong>)zegenen is. Liturgisch<br />
materiaal voor de zegen<strong>in</strong>g, zoals verschillende<br />
orden van dienst, is te v<strong>in</strong>den <strong>in</strong><br />
Dienstboek II van de kerk, getiteld ‘Leven,<br />
Zegen, Gemeenschap’.<br />
Bram Schriever is gemeenteadviseur <strong>in</strong> de<br />
regio Midden.<br />
Bestellen<br />
De uitgave Hebben zij uw zegen? Handreik<strong>in</strong>g voor<br />
gesprek over het zegenen van andere levensverb<strong>in</strong>tenissen<br />
dan het huwelijk tussen man en vrouw is te<br />
bestellen bij de afdel<strong>in</strong>g Brochureverkoop, tel (030)<br />
880 17 24, e-mail: brochureverkoop@pkn.nl<br />
8