Kerkinformatie nr. 163, oktober 2008 - Kerk in Actie
Kerkinformatie nr. 163, oktober 2008 - Kerk in Actie
Kerkinformatie nr. 163, oktober 2008 - Kerk in Actie
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong><strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie</strong><br />
JOP Oktober <strong>2008</strong><br />
Wielie Elhorst<br />
K<strong>in</strong>deren en geloven:<br />
samen op verhaal komen<br />
Wie langs de verschillende kanalen op tv zapt, stuit vrijwel zeker op een ‘realityprogramma’ over<br />
opvoed<strong>in</strong>g. Opvoed<strong>in</strong>g is ‘hot’. Dat is geen wonder, want ouders zitten nogal eens met hun handen <strong>in</strong><br />
het haar. Voor geloofsopvoed<strong>in</strong>g geldt vaak hetzelfde. Ook dit artikel geeft geen laatste antwoorden,<br />
maar is wel een bescheiden aanzet tot verder nadenken over wat geloofsopvoed<strong>in</strong>g is, hoe je jezelf en<br />
k<strong>in</strong>deren kunt coachen <strong>in</strong> geloof en hoe je het vorm kunt geven.<strong>Kerk</strong>balans Nieuwe Stijl s<strong>in</strong>ds 2007 <strong>in</strong><br />
brede kr<strong>in</strong>g mooie resultaten op qua gemeenteopbouw en geldwerv<strong>in</strong>g. Maar we zijn er nog lang niet.<br />
Oppassen dus voor triomfkreten en goedkope onel<strong>in</strong>ers!<br />
De Bijbel is over geloofsopvoed<strong>in</strong>g vrij duidelijk.<br />
Het begrip komt er als zodanig natuurlijk<br />
niet <strong>in</strong> voor, maar er wordt genoeg gezegd<br />
over ouders en k<strong>in</strong>deren. Een prachtig voorbeeld<br />
is Psalm 78. De eerste vier verzen<br />
vanaf vers 1b luiden: ‘Luister, mijn volk, naar<br />
wat ik leer, hoor de woorden uit mijn mond.<br />
Ik open mijn mond voor een wijze les, spreek<br />
uit wat s<strong>in</strong>ds lang verborgen is. Wij hebben<br />
het gehoord, wij weten het, onze ouders<br />
hebben het ons verteld. Wij willen het onze<br />
k<strong>in</strong>deren niet onthouden, wij zullen aan het<br />
komend geslacht vertellen van de roemrijke<br />
daden van de HEER, van de wonderen die hij<br />
heeft gedaan.’ (NBV).<br />
Opvallend is de vrolijke toon. Doorvertellen<br />
aan de generaties na ons dat God zelf de<br />
HEER van het leven is, woorden v<strong>in</strong>den voor<br />
het leven als een geschenk van God, is niet<br />
problematisch of moeilijk. Het is een<br />
vreugde. Je kunt er niet over zwijgen – zelfs<br />
al gaat het ten diepste over een geheim, iets<br />
dat ‘verborgen’ is, iets waar wij niet altijd<br />
goed raad mee weten. Voor een ieder die<br />
k<strong>in</strong>deren <strong>in</strong> geloof opvoedt, en dat zijn niet<br />
alleen hun ouders, mag de vreugdevolle toon<br />
van deze psalm het kader vormen.<br />
Opvoeden <strong>in</strong> vertrouwen en liefde<br />
Opvoeden beg<strong>in</strong>t thuis. Opvoeden <strong>in</strong> geloof<br />
dus ook – althans het ligt voor de hand hiervan<br />
uit te gaan. In de meeste gevallen worden<br />
k<strong>in</strong>deren <strong>in</strong> het leven ontvangen <strong>in</strong> de<br />
omgev<strong>in</strong>g van een gez<strong>in</strong>. Nog vóór er woorden<br />
zijn, nog vóór er sprake is van verbale<br />
communicatie, is er al een relatie tussen de<br />
ouders of opvoeders en het k<strong>in</strong>d. Van grondleggend<br />
belang is dat die nog woordeloze<br />
relatie wordt gevuld met een gevoel van vertrouwen<br />
en onvoorwaardelijke liefde. Al<br />
geldt dit natuurlijk voor álle ouders, toch is<br />
een belangrijk verschil dat christelijke ouders<br />
hun k<strong>in</strong>d ervaren als een geschenk van God<br />
en dat met dit geschenk dus met vreugde,<br />
dankbaarheid en zorgvuldigheid mag en<br />
moet worden omgegaan. Het vertrouwen<br />
dat de ouders wekken bij hun k<strong>in</strong>deren en de<br />
onvoorwaardelijke liefde voor wie het k<strong>in</strong>d is<br />
(en dus niet voor wat het k<strong>in</strong>d doet en kan),<br />
mag een afspiegel<strong>in</strong>g zijn van de wijze<br />
waarop God zelf alle mensen tegemoettreedt.<br />
Het is van belang dat zeer jonge tot<br />
jonge k<strong>in</strong>deren dit daadwerkelijk ervaren. Zij<br />
zijn erg gevoelig voor sfeer en stemm<strong>in</strong>g.<br />
Zachte woordjes over de rand van de wieg,<br />
knuffelen, verhaaltjes vertellen op schoot –<br />
het kan niet vaak genoeg gebeuren. Dit is de<br />
wijze waarop (zeer) jonge k<strong>in</strong>deren een relatie<br />
leggen met zichzelf en met wat er om hen<br />
heen gebeurt. Ook op wat latere leeftijd blijft<br />
deze basis het uitgangspunt voor k<strong>in</strong>deren<br />
om om te gaan met wat er zich verder <strong>in</strong> hun<br />
jonge leven voordoet. Deze basis kenmerkt<br />
zich dan óók door de afwezigheid van agressie,<br />
van al te rechtlijnige autoriteit, van alleen<br />
maar oog hebben voor prestaties en van een<br />
te volle agenda die maakt dat de leden van<br />
het gez<strong>in</strong> voor elkaar niet meer bereikbaar of<br />
beschikbaar zijn.<br />
Opvoeden <strong>in</strong> de praktijk<br />
Het werd hierboven al duidelijk: geloofsopvoed<strong>in</strong>g<br />
is vooral een kwestie van doen.<br />
Opvoeden <strong>in</strong> geloof voltrekt zich niet passief,<br />
maar is een actieve daad. Naarmate k<strong>in</strong>deren<br />
ouder worden, wordt dit een steeds aangelegener<br />
punt. Zodra het jonge k<strong>in</strong>d zich heeft<br />
losgemaakt van het denken en beleven<br />
waar<strong>in</strong> de fantasie nog een grote rol speelt<br />
om de werkelijkheid kloppend te maken, ontstaat<br />
er een meer <strong>in</strong>formatieve <strong>in</strong>teresse voor<br />
het geloof (10-12 jaar). Het zonder meer vertellen<br />
van de verhalen uit de Bijbel blijft<br />
daarom belangrijk. Ouders moeten zich echter<br />
ook leren verhouden tot de vragen die<br />
hun k<strong>in</strong>deren gaan stellen. Meestal hebben<br />
12