DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>DOC</strong> <strong>51</strong><br />
<strong>0664</strong>/<strong>008</strong><br />
79<br />
la proposition? Ici aussi, la réponse est négative puisque<br />
le droit à la vie familiale n’ouvre pas nécessairement<br />
un droit à l’adoption.<br />
Il ne s’agit pas non plus, comme l’explique bien le<br />
Conseil d’État, <strong>de</strong> mettre fin à une discrimination.<br />
La démarche juridique à la base <strong>de</strong> la loi est en réalité<br />
la recherche d’une solution pour établir <strong>de</strong>s droits et<br />
obligations entre d’une part les enfants élevés par <strong>de</strong>s<br />
couples <strong>de</strong> même sexe, et d’autre part le partenaire du<br />
père ou <strong>de</strong> la mère biologique.<br />
Il s’agit donc <strong>de</strong> l’hypothèse où l’enfant n’a qu’un seul<br />
parent à l’égard duquel la filiation est établie, mais a<br />
vécu <strong>de</strong> manière durable au sein du ménage formé par<br />
ce parent et par un tiers, qui assument tous <strong>de</strong>ux la<br />
charge <strong>de</strong> l’entretien <strong>de</strong> l’enfant.<br />
La vraie question est donc <strong>de</strong> savoir si on étend le<br />
bénéfice <strong>de</strong> l’autorité parentale au partenaire du père<br />
ou <strong>de</strong> la mère à l’égard duquel la filiation est établie.<br />
L’adoption répond-elle à cette situation?<br />
Il est à craindre que ce ne soit que partiellement. Car<br />
l’adoption suppose une démarche volontaire. Il n’y aura<br />
dès lors <strong>de</strong>s droits et obligations qui naîtront entre l’enfant<br />
et le partenaire <strong>de</strong> son père ou <strong>de</strong> sa mère que si<br />
cette démarche a été effectuée. Dans le cas contraire,<br />
aucun droit, aucune obligation n’est créée, et le problème<br />
soulevé par l’arrêt <strong>de</strong> la Cour d’arbitrage reste<br />
entier.<br />
Voilà pourquoi la proposition <strong>de</strong> loi, pour intéressante<br />
qu’elle soit, n’est pas la réponse juridique appropriée à<br />
cet arrêt.<br />
Le Conseil d’État rappelle d’ailleurs que chaque fois<br />
que le législateur est intervenu pour élargir les obligations<br />
liées à l’autorité parentale, il l’a fait indépendamment<br />
<strong>de</strong> toute démarche volontaire du père ou <strong>de</strong> la<br />
mère.<br />
Il y a donc indéniablement une insuffisance, une faiblesse<br />
dans la proposition <strong>de</strong> loi à l’examen.<br />
La véritable solution serait <strong>de</strong> modifier les articles 371<br />
à 375bis du Co<strong>de</strong> civil, afin d’étendre les obligations qui<br />
découlent <strong>de</strong> l’autorité parentale à l’égard <strong>de</strong>s enfants<br />
élevés par un couple dont la filiation n’est établie qu’à<br />
l’égard du père ou <strong>de</strong> la mère.<br />
genovergestel<strong>de</strong> voor te staan). Ligt het recht op een<br />
gezinsleven dan aan het wetsvoorstel ten grondslag?<br />
Ook hier is het antwoord negatief; het recht op een gezinsleven<br />
opent niet noodzakelijk het recht op adoptie.<br />
Volgens <strong>de</strong> Raad van State gaat het evenmin om het<br />
wegwerken van een geval van discriminatie.<br />
In werkelijkheid beoogt het wetsvoorstel een juridische<br />
oplossing aan te reiken voor <strong>de</strong> vaststelling van<br />
<strong>de</strong> rechten en plichten van kin<strong>de</strong>ren die wor<strong>de</strong>n opgevoed<br />
door paren van gelijk geslacht, alsook van <strong>de</strong> partner<br />
van hun biologische va<strong>de</strong>r of moe<strong>de</strong>r.<br />
Het wetsvoorstel beoogt <strong>de</strong>rhalve <strong>de</strong> gevallen waarin<br />
een kind slechts één enkele ou<strong>de</strong>r heeft ten aanzien<br />
van wie <strong>de</strong> afstamming vaststaat, maar op duurzame<br />
wijze heeft geleefd binnen een gezin dat wordt gevormd<br />
door die ou<strong>de</strong>r en een <strong>de</strong>r<strong>de</strong>, die bei<strong>de</strong>n instaan voor<br />
het on<strong>de</strong>rhoud van het kind.<br />
De kernvraag is <strong>de</strong>rhalve of het voorrecht van het<br />
ou<strong>de</strong>rlijk gezag moet wor<strong>de</strong>n uitgebreid tot <strong>de</strong> partner<br />
van <strong>de</strong> va<strong>de</strong>r of <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r ten aanzien van wie <strong>de</strong> afstamming<br />
vaststaat.<br />
Biedt adoptie een oplossing voor dat knelpunt?<br />
Het valt te vrezen dat adoptie het probleem slechts<br />
ten <strong>de</strong>le oplost. Adoptie veron<strong>de</strong>rstelt immers dat <strong>de</strong><br />
partijen vrijwillig meewerken. De betrekkingen tussen<br />
het kind en <strong>de</strong> partner van <strong>de</strong> va<strong>de</strong>r of <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r zijn<br />
<strong>de</strong>rhalve slechts aan rechten en plichten on<strong>de</strong>rworpen<br />
nadat die stap is gezet. Is dat niet het geval, dan ontstaat<br />
geen enkel recht of geen enkele plicht. Het door<br />
het Arbitragehof aangekaarte knelpunt is in dat geval<br />
niet weggewerkt.<br />
Om die re<strong>de</strong>n biedt het ter bespreking voorliggen<strong>de</strong><br />
wetsvoorstel, hoe interessant ook, niet het gepaste juridische<br />
antwoord op dat arrest.<br />
De Raad van State herinnert er trouwens aan dat <strong>de</strong><br />
wetgever, telkens wanneer hij <strong>de</strong> met het ou<strong>de</strong>rlijk gezag<br />
verbon<strong>de</strong>n verplichtingen heeft uitgebreid, zulks niet<br />
afhankelijk heeft gesteld van enig vrijwillig initiatief van<br />
<strong>de</strong> va<strong>de</strong>r of <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r.<br />
Het valt <strong>de</strong>rhalve niet te ontkennen dat het ter<br />
bespreking voorliggen<strong>de</strong> wetsvoorstel een leemte<br />
vertoont en terzake zwak uitvalt.<br />
De ware oplossing ligt in <strong>de</strong> wijziging van <strong>de</strong> artikelen<br />
371 tot 375bis van het Burgerlijk Wetboek, met name in<br />
<strong>de</strong> uitbreiding van <strong>de</strong> verplichtingen die voortvloeien uit<br />
het ou<strong>de</strong>rlijk gezag ten aanzien van <strong>de</strong> kin<strong>de</strong>ren die<br />
wor<strong>de</strong>n opgevoed in een gezin, en van wie <strong>de</strong><br />
afstamming slechts ten aanzien van <strong>de</strong> va<strong>de</strong>r of <strong>de</strong><br />
moe<strong>de</strong>r vaststaat.<br />
CHAMBRE 4e SESSION DE LA <strong>51</strong>e LÉGISLATURE 2005 2006<br />
KAMER<br />
4e ZITTING VAN DE <strong>51</strong>e ZITTINGSPERIODE