DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>DOC</strong> <strong>51</strong><br />
<strong>0664</strong>/<strong>008</strong><br />
179<br />
vie, ça va l’ai<strong>de</strong>r à accor<strong>de</strong>r la même valeur et la même<br />
dignité aux <strong>de</strong>ux genres constitutifs <strong>de</strong> l’humanité.<br />
S’imprégner <strong>de</strong> la vie commune d’un père et d’une<br />
mère confronte l’enfant à la présence et à la diversification<br />
importante <strong>de</strong>s nuances et <strong>de</strong>s ressources du masculin<br />
et féminin. Certes, il ne faut pas lier strictement<br />
masculin à l’homme biologique, et autant pour le féminin.<br />
Néanmoins, le raisonnement inverse n’est pas vrai<br />
non plus. On peut donc continuer à penser que, sur un<br />
mo<strong>de</strong> simple, qui ne complique pas trop la constitution<br />
<strong>de</strong>s repères, il y a davantage <strong>de</strong> présence et <strong>de</strong> nuances<br />
<strong>de</strong> masculin et <strong>de</strong> féminin dans un couple hétéro<br />
que dans un couple homosexuel. Porteur <strong>de</strong> ses nuances<br />
spécifiques chacun doit donc communiquer, négocier,<br />
apprendre à vivre avec l’autre différent tout en sauvegardant<br />
son i<strong>de</strong>ntité sexuée propre, et l’enfant a tout<br />
à gagner à s’imprégner <strong>de</strong> cette manière d’être.<br />
Pour éduquer l’enfant, il est très important qu’existent<br />
une fonction paternelle et une fonction maternelle,<br />
et qu’elles s’exercent <strong>de</strong> façon complémentaire et harmonieuse.<br />
Certes, la fonction paternelle ne se distribue<br />
pas exclusivement et massivement sur la personne du<br />
père <strong>de</strong> chair, et autant pour la fonction maternelle.<br />
Cependant, ici non plus, le raisonnement exactement<br />
inverse n’est pas exact. De facto, dans beaucoup <strong>de</strong><br />
familles hétéro, ce sont bien les pères <strong>de</strong> chair qui exercent<br />
la majeure partie <strong>de</strong> la fonction paternelle, et les<br />
mères, la majorité <strong>de</strong> la fonction maternelle. Cette répartition<br />
simple, sans dissociation biologie/ affectivité<br />
peut être important à enregistrer, surtout pour les enfants<br />
qui ont déjà été traumatisés par la vie, comme par<br />
exemple les enfants adoptés au sens habituel du terme.<br />
L’intervenant en arrive maintenant à un autre point<br />
essentiel: l’enfant a besoin <strong>de</strong> la présence active, non<br />
pas <strong>de</strong> fonctions, mais <strong>de</strong> la personne incarnée du père<br />
et <strong>de</strong> la mère pour structurer le développement <strong>de</strong> sa<br />
personnalité. Il se limitera à étayer cette affirmation avec<br />
l’une ou l’autre illustration centrée sur ce moment délicat<br />
du développement qu’est le sta<strong>de</strong> œdipien. Ces illustrations<br />
ne sont certes pas univoques: «l’effe» <strong>de</strong> la<br />
présence du père et <strong>de</strong> la mère à la maison ne joue pas<br />
dans la même sens pour tous les enfants et toutes les<br />
familles, mais il joue, ça c’est certain!<br />
municeren met zijn gelijken en met alle mensen van <strong>de</strong><br />
bei<strong>de</strong> geslachten. Aldus verwerft het kind het vermogen<br />
zijn leven lang <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> waar<strong>de</strong> en waardigheid toe te<br />
<strong>de</strong>nken aan <strong>de</strong> twee geslachten die het mensdom uitmaken.<br />
Als het kind wordt doordrongen van het gemeenschappelijke<br />
leven tussen een va<strong>de</strong>r en een moe<strong>de</strong>r,<br />
leert het omgaan met het bestaan en <strong>de</strong> grote diversiteit<br />
van zowel <strong>de</strong> mannelijke als <strong>de</strong> vrouwelijke rijkdom<br />
en nuances. Uiteraard hoeft dat mannelijke niet strikt te<br />
wor<strong>de</strong>n gekoppeld aan <strong>de</strong> biologische man, noch het<br />
vrouwelijke aan <strong>de</strong> biologische vrouw, maar <strong>de</strong> omgekeer<strong>de</strong><br />
re<strong>de</strong>nering houdt evenmin steek. Derhalve kunnen<br />
we <strong>de</strong> stelling aanhou<strong>de</strong>n dat in een eenvoudig<br />
gestructureerd heteropaar, een mo<strong>de</strong>l dat niet buiten<br />
een al te ingewikkeld referentieka<strong>de</strong>r kleurt, <strong>de</strong> mannelijke<br />
en vrouwelijke nuances méér present zijn dan in<br />
een homopaar. Als betekenaars van die specifieke nuances<br />
hebben <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs elk <strong>de</strong> plicht te communiceren,<br />
te overleggen en open te staan voor elkaars «an<strong>de</strong>rs-zijn»,<br />
mét behoud van <strong>de</strong> eigen, seksuele i<strong>de</strong>ntiteit.<br />
Het kind kan er alleen maar wel bij varen van die levenswijze<br />
te wor<strong>de</strong>n doordrongen.<br />
Zeer belangrijk voor <strong>de</strong> opvoeding van een kind is<br />
dat het te maken krijgt met een va<strong>de</strong>r- en een moe<strong>de</strong>rrol,<br />
die elkaar harmonieus aanvullen. Het spreekt voor<br />
zich dat <strong>de</strong> va<strong>de</strong>rrol niet alleen en met volle gewicht op<br />
<strong>de</strong> schou<strong>de</strong>rs van <strong>de</strong> man «van vlees en bloed» terechtkomt,<br />
net zoals <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>rrol niet exclusief <strong>de</strong> vrouw<br />
«van vlees en bloed» hoeft toe te komen. Maar eens te<br />
meer biedt ook hier <strong>de</strong> omgekeer<strong>de</strong> re<strong>de</strong>nering geen<br />
soelaas. De facto is <strong>de</strong> va<strong>de</strong>rrol in heel wat heterogezinnen<br />
wel <strong>de</strong>gelijk een zaak van <strong>de</strong> va<strong>de</strong>r, terwijl <strong>de</strong><br />
moe<strong>de</strong>rs in het meren<strong>de</strong>el van <strong>de</strong> gevallen <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>rrol<br />
op zich nemen. Die eenvoudige rolver<strong>de</strong>ling, waarbij<br />
van enige dissociatie tussen biologische en affectieve<br />
aspecten geen sprake is, mag niet wor<strong>de</strong>n<br />
veronachtzaamd, omdat ze inzon<strong>de</strong>rheid wel van belang<br />
kan zijn voor kin<strong>de</strong>ren die al door het leven wer<strong>de</strong>n<br />
getekend, zoals adoptiekin<strong>de</strong>ren in <strong>de</strong> gebruikelijke zin<br />
van het woord.<br />
Vervolgens staat <strong>de</strong> spreker stil bij een an<strong>de</strong>r wezenlijk<br />
aspect: voor een gestructureer<strong>de</strong> ontwikkeling van<br />
zijn persoonlijkheid heeft het kind niet zozeer nood aan<br />
een va<strong>de</strong>r- of een moe<strong>de</strong>rrol, maar wel aan <strong>de</strong> actieve<br />
tegenwoordigheid van <strong>de</strong> «mensgewor<strong>de</strong>n» va<strong>de</strong>r- en<br />
moe<strong>de</strong>rfiguur. Ter schraging van <strong>de</strong>ze stelling zal <strong>de</strong><br />
spreker gewoon een aantal voorbeel<strong>de</strong>n geven die betrekking<br />
hebben op <strong>de</strong> <strong>de</strong>licate Oedipusfase in <strong>de</strong> ontwikkeling<br />
van het kind. Het zou uiteraard verkeerd zijn<br />
die voorbeel<strong>de</strong>n te willen veralgemenen: «het effect»<br />
van <strong>de</strong> aanwezigheid van <strong>de</strong> va<strong>de</strong>r en <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r in<br />
huis speelt niet voor alle kin<strong>de</strong>ren en alle gezinnen even<br />
sterk, maar dát het een rol speelt staat wél vast!<br />
CHAMBRE 4e SESSION DE LA <strong>51</strong>e LÉGISLATURE 2005 2006<br />
KAMER<br />
4e ZITTING VAN DE <strong>51</strong>e ZITTINGSPERIODE