DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
168 <strong>DOC</strong> <strong>51</strong> <strong>0664</strong>/<strong>008</strong><br />
à un besoin pratique, auquel d’autres institutions comme<br />
la parenté sociale préten<strong>de</strong>nt répondre, en ouvrant<br />
l’adoption aux couples <strong>de</strong> même sexe?<br />
Sur ce <strong>de</strong>rnier point, il existe une gran<strong>de</strong> analogie<br />
entre le débat qui s’est tenu au Parlement autour <strong>de</strong><br />
l’ouverture au mariage homosexuel et le débat actuel.<br />
A l’époque, il existait un consensus pour créer une institution<br />
qui permette <strong>de</strong> stabiliser le lien juridique entre<br />
<strong>de</strong>ux personnes <strong>de</strong> même sexe. A ce titre, différentes<br />
solutions avaient été proposées telles que l’union civile<br />
ou le partenariat enregistré, qui dans leurs effets seraient<br />
à peu près assimilables au mariage, mais tout en<br />
excluant la possibilité d’ouvrir le mariage. La réponse<br />
qui avait été apportée à l’époque à ces propositions est<br />
qu’il était contradictoire <strong>de</strong> créer une institution calquée<br />
sur le mariage tout en refusant <strong>de</strong> la dénommer comme<br />
tel.<br />
Ainsi, bien qu’hostile à l’adoption par <strong>de</strong>s couples<br />
homosexuels, le professeur Renchon n’exclut pas <strong>de</strong><br />
mettre en place un système équivalent à l’adoption, mais<br />
en évitant justement d’en donner la dénomination. Pourtant,<br />
les mêmes effets juridiques appellent une dénomination<br />
commune.<br />
En ce qui concerne la question <strong>de</strong> la non-discrimination,<br />
un arrêt fondamental en la matière est l’arrêt Fretté<br />
du 26 février 2002 rendu par la Cour européenne <strong>de</strong>s<br />
droits <strong>de</strong> l’homme contre la France. Dans cet arrêt, la<br />
Cour a décidé par 4 voix contre 3 que le Conseil d’État<br />
français, en refusant l’agrément à adopter à une personne<br />
homosexuelle, n’a pas violé l’exigence <strong>de</strong> nondiscrimination,<br />
garanti par l’article 14 <strong>de</strong> la Convention<br />
européenne <strong>de</strong>s droits <strong>de</strong> l’homme (CEDH). Cet arrêt<br />
est souvent mal interprété. La Chambre <strong>de</strong> la Cour est<br />
composée <strong>de</strong> 7 juges: 3 juges ont émis une opinion<br />
dissi<strong>de</strong>nte, estimant qu’il y avait une discrimination; 3<br />
autres juges ont estimé qu’il n’y avait pas discrimination,<br />
mais uniquement parce que l’article 14 <strong>de</strong> la CEDH<br />
n’était pas applicable à la situation visée; seul un seul<br />
juge, qui est par ailleurs l’auteur <strong>de</strong> la décision, a considéré<br />
que l’article s’appliquait et qu’il n’y avait effectivement<br />
pas <strong>de</strong> discrimination.<br />
Pour l’instant une question i<strong>de</strong>ntique est pendante<br />
<strong>de</strong>vant la Cour, à nouveau avec la France, l’arrêt étant<br />
attendu pour la fin <strong>de</strong> cette année (affaire E.B. c. France,<br />
reg. n° 43546/02). L’intervenant est convaincu que la<br />
Cour constatera la discrimination dans la jurispru<strong>de</strong>nce<br />
een praktische behoefte, waarop an<strong>de</strong>re instellingen zoals<br />
het zorgou<strong>de</strong>rschap een antwoord willen bie<strong>de</strong>n, door<br />
<strong>de</strong> adoptie voor homoparen te open te stellen?<br />
Wat dat laatste punt betreft, constateert men een grote<br />
analogie tussen het in het parlement gevoer<strong>de</strong> <strong>de</strong>bat<br />
rond <strong>de</strong> openstelling van het homohuwelijk en dit <strong>de</strong>bat.<br />
In<strong>de</strong>rtijd heerste er een consensus om te voorzien<br />
in een instelling die het mogelijk maakt <strong>de</strong> juridische<br />
band tussen twee personen van hetzelf<strong>de</strong> geslacht een<br />
stabiel karakter te verlenen. In dat verband wer<strong>de</strong>n diverse<br />
oplossingen voorgesteld, zoals <strong>de</strong> instapregeling<br />
voor samenwonen<strong>de</strong>n of het geregistreerd partnerschap,<br />
die – wat <strong>de</strong> effecten ervan betreft – min of meer<br />
gelijkgeschakeld zijn met het huwelijk, met uitsluiting van<br />
<strong>de</strong> openstelling van het huwelijk. Het antwoord dat toen<br />
op die voorstellen was geformuleerd luid<strong>de</strong> dat het tegenstrijdig<br />
was een instelling in het leven te roepen die<br />
een afspiegeling was van het huwelijk, zon<strong>de</strong>r die instelling<br />
als zodanig te willen benoemen.<br />
Professor Renchon is weliswaar gekant tegen adoptie<br />
door homoseksuele stellen, maar tegelijk sluit hij niet<br />
uit dat een stelsel wordt opgezet dat gelijkwaardig is<br />
met adoptie, maar waarbij men precies vermijdt daaraan<br />
die benaming te geven. Nochtans vereisen i<strong>de</strong>ntieke<br />
juridische gevolgen een gemeenschappelijke benaming.<br />
Wat <strong>de</strong> kwestie van <strong>de</strong> niet-discriminatie betreft, is<br />
een fundamenteel arrest terzake het arrest- Fretté van<br />
26 februari 2002 dat door het Europees Hof voor <strong>de</strong><br />
rechten van <strong>de</strong> mens tegen Frankrijk werd gewezen. In<br />
dat arrest heeft het Hof met 4 tegen 3 stemmen beslist<br />
dat <strong>de</strong> Franse Raad van State, door een homoseksueel<br />
persoon <strong>de</strong> erkenning te weigeren een kind te adopteren,<br />
<strong>de</strong> non-discriminatievereiste, verankerd in artikel<br />
14 van het Europees Mensenrechtenverdrag (EVRM),<br />
niet heeft geschon<strong>de</strong>n. Dat arrest wordt vaak slecht<br />
geïnterpreteerd. De kamer van het Hof is samengesteld<br />
uit 7 rechters, van wie 3 rechters een an<strong>de</strong>rslui<strong>de</strong>nd<br />
standpunt aanhiel<strong>de</strong>n (waarbij volgens hen dus wel<br />
sprake was van discriminatie); 3 an<strong>de</strong>re rechters waren<br />
<strong>de</strong> mening toegedaan dat er geen sprake was van enige<br />
discriminatie, maar uitsluitend omdat artikel 14 van het<br />
EVRM niet op <strong>de</strong> bedoel<strong>de</strong> situatie toepasselijk was;<br />
slechts één rechter – die overigens <strong>de</strong> beslissing heeft<br />
geredigeerd – ging ervan uit dat het artikel van toepassing<br />
was en dat er <strong>de</strong> facto geen sprake van discriminatie<br />
was.<br />
Momenteel is een i<strong>de</strong>ntieke kwestie hangend bij het<br />
Hof, waarbij opnieuw Frankrijk in het geding is, en waarover<br />
<strong>de</strong> uitspraak vóór het ein<strong>de</strong> van dit jaar wordt verwacht<br />
(zaak E.B. t. Frankrijk, reg. nr. 43546/02). De spreker<br />
is ervan overtuigd dat het Hof zal conclu<strong>de</strong>ren tot<br />
CHAMBRE 4e SESSION DE LA <strong>51</strong>e LÉGISLATURE 2005 2006<br />
KAMER<br />
4e ZITTING VAN DE <strong>51</strong>e ZITTINGSPERIODE