DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
146 <strong>DOC</strong> <strong>51</strong> <strong>0664</strong>/<strong>008</strong><br />
Mariage et cohabitation légale<br />
Bien qu’un époux ou un partenaire cohabitant légal<br />
soit tenu <strong>de</strong> contribuer en proportion <strong>de</strong> ses facultés<br />
aux charges <strong>de</strong> la vie commune, en ce compris les charges<br />
<strong>de</strong> l’éducation <strong>de</strong>s enfants qui habitent chez lui (respectivement<br />
art. 221 et 1477, § 3 du Co<strong>de</strong> civil), ni le<br />
mariage, ni la cohabitation légale n’entraîne en soi <strong>de</strong>s<br />
droits d’autorité au bénéfice du partenaire qui n’est pas<br />
parent.<br />
Tutelle indicative (également dénommée tutelle testamentaire)<br />
Celui <strong>de</strong>s père et mère qui exerce en <strong>de</strong>rnier lieu<br />
l’autorité parentale peut désigner, par une déclaration<br />
<strong>de</strong>vant le juge <strong>de</strong> paix ou <strong>de</strong>vant un notaire, un tuteur,<br />
s’il vient à décé<strong>de</strong>r avant la majorité <strong>de</strong> son enfant (art.<br />
392, alinéa 1 er du Co<strong>de</strong> civil).<br />
Cette tutelle indicative permet au parent <strong>de</strong> confier à<br />
son partenaire du même sexe <strong>de</strong>s droits d’autorité sur<br />
son enfant, pour la pério<strong>de</strong> où lui-même ne sera plus là.<br />
Le juge <strong>de</strong> paix ne dispose dans ce cas que d’un droit<br />
d’appréciation marginal et il ne peut refuser l’homologation<br />
que si <strong>de</strong> sérieux motifs le justifient, dans l’intérêt<br />
<strong>de</strong> l’enfant. Le simple fait que le tuteur désigné est<br />
homosexuel ne suffit pas à constituer un motif sérieux<br />
(Cour européenne <strong>de</strong>s Droits <strong>de</strong> l’homme, arrêt Da Silva<br />
Mouta c. Portugal du 21 décembre 1999).<br />
À l’évi<strong>de</strong>nce, la tutelle ne s’ouvrira que si aucun <strong>de</strong>s<br />
parents n’est encore en vie (art. 389 du Co<strong>de</strong> civil).<br />
Même au cas où le premier adulte à décé<strong>de</strong>r bénéficierait<br />
<strong>de</strong> l’exercice exclusif <strong>de</strong> l’autorité parentale, le parent<br />
le plus longtemps en vie pourra à nouveau exercer<br />
l’autorité parentale (art. 35 du Co<strong>de</strong> civil).<br />
La tutelle indicative n’offre donc une solution que si<br />
le parent est le <strong>de</strong>rnier en vie ou le seul parent. En outre,<br />
l’autorité <strong>de</strong> tutelle <strong>de</strong> l’époux ou du partenaire ne débute<br />
qu’après le décès du parent propre et n’offre donc<br />
aucune coparentalité tant que le parent est en vie. Enfin,<br />
la tutelle indicative est révocable à tout moment, ce<br />
qui offre également peu <strong>de</strong> garanties.<br />
Droit aux relations personnelles<br />
En vertu <strong>de</strong> l’article 375bis du Co<strong>de</strong> civil, toute personne<br />
qui justifie d’un lien d’affection particulier avec<br />
l’enfant peut entretenir <strong>de</strong>s relations personnelles avec<br />
l’enfant.<br />
Huwelijk en wettelijke samenwoning<br />
Hoewel een echtgenoot of wettelijk samenwonen<strong>de</strong><br />
partner naar evenredigheid van zijn mogelijkhe<strong>de</strong>n moet<br />
bijdragen in <strong>de</strong> lasten van het samenleven, met inbegrip<br />
van <strong>de</strong> lasten <strong>de</strong> opvoeding van <strong>de</strong> inwonen<strong>de</strong> kin<strong>de</strong>ren<br />
(art. 221 resp. art. 1477, § 3 B.W.), brengt noch<br />
huwelijk noch wettelijke samenwoning op zichzelf<br />
gezagsrechten met zich mee ten voor<strong>de</strong>le van <strong>de</strong> partner<br />
die geen ou<strong>de</strong>r is.<br />
Indicatieve voogdij (ook testamentaire voogdij genoemd)<br />
De ou<strong>de</strong>r die als laatste het ou<strong>de</strong>rlijk gezag uitoefent,<br />
kan door mid<strong>de</strong>l van een verklaring voor <strong>de</strong> vre<strong>de</strong>rechter<br />
of een notaris een voogd aanwijzen voor het<br />
geval hij komt te overlij<strong>de</strong>n voor <strong>de</strong> meer<strong>de</strong>rjarigheid<br />
van zijn kind (art. 392, eerste lid B.W.).<br />
Deze indicatieve voogdij biedt <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>r <strong>de</strong> mogelijkheid<br />
zijn partner van hetzelf<strong>de</strong> geslacht met gezagsrechten<br />
over zijn kind te bekle<strong>de</strong>n voor een perio<strong>de</strong><br />
waarin hij (er) zelf niet meer zal zijn. De vre<strong>de</strong>rechter<br />
beschikt dan slechts over een marginaal toetsingsrecht,<br />
en kan <strong>de</strong> homologatie slechts weigeren indien ernstige<br />
re<strong>de</strong>nen in het belang van het kind dat rechtvaardigen.<br />
Het loutere feit dat <strong>de</strong> aangewezen voogd homoseksueel<br />
is, volstaat niet als ernstige re<strong>de</strong>n (Europees Hof<br />
voor <strong>de</strong> Rechten van <strong>de</strong> Mens, arrest Da Silva Mouta t/<br />
Portugal van 21 <strong>de</strong>cember 1999).<br />
Uiteraard zal <strong>de</strong> voogdij enkel openvallen indien er<br />
geen ou<strong>de</strong>r meer in leven is (art. 389 B.W.). Zelfs in<br />
gevallen waarbij <strong>de</strong> eerststerven<strong>de</strong> ou<strong>de</strong>r <strong>de</strong> exclusieve<br />
uitoefening van het ou<strong>de</strong>rlijk gezag genoot, zal <strong>de</strong> langstleven<strong>de</strong><br />
ou<strong>de</strong>r het ou<strong>de</strong>rlijk gezag opnieuw kunnen uitoefenen<br />
(art. 375 B.W.).<br />
Indicatieve voogdij biedt dus enkel een oplossing indien<br />
<strong>de</strong> ou<strong>de</strong>r <strong>de</strong> langstleven<strong>de</strong> ou<strong>de</strong>r of enige ou<strong>de</strong>r<br />
is. Bovendien vat het voogdijgezag van <strong>de</strong> echtgenoot<br />
of partner pas aan na het overlij<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> eigenlijke<br />
ou<strong>de</strong>r, en biedt het dus geen me<strong>de</strong>ou<strong>de</strong>rschap zolang<br />
<strong>de</strong> ou<strong>de</strong>r leeft. Ten slotte is <strong>de</strong> indicatieve voogdij op<br />
ie<strong>de</strong>r ogenblik herroepbaar, wat ook weinig garanties<br />
biedt.<br />
Recht op persoonlijk contact<br />
Krachtens art. 475bis B.W. kan ie<strong>de</strong>re persoon die<br />
aantoont dat hij een bijzon<strong>de</strong>r affectieve band heeft met<br />
het kind, het recht op persoonlijk contact met het kind<br />
vor<strong>de</strong>ren.<br />
CHAMBRE 4e SESSION DE LA <strong>51</strong>e LÉGISLATURE 2005 2006<br />
KAMER<br />
4e ZITTING VAN DE <strong>51</strong>e ZITTINGSPERIODE