DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
DOC 51 0664/008 DOC 51 0664/008 - Site de Jean-Yves Hayez.
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>DOC</strong> <strong>51</strong><br />
<strong>0664</strong>/<strong>008</strong><br />
107<br />
L’oratrice estime cependant que les risques <strong>de</strong> conflit<br />
sont plus élevés en cas <strong>de</strong> don enregistré qu’en cas<br />
<strong>de</strong> don anonyme.<br />
Les projets <strong>de</strong> coparenté que l’oratrice décrit dans<br />
son exposé concernent principalement <strong>de</strong>s couples français.<br />
En France, l’influence <strong>de</strong> la psychanalyse en psychologie<br />
est particulièrement gran<strong>de</strong>. L’absence <strong>de</strong> père<br />
y est considérée comme un problème fort important. L’<br />
«association <strong>de</strong>s parents gayes et lesbiennes» française<br />
organise <strong>de</strong>s soirées <strong>de</strong> rencontre au cours <strong>de</strong>squelles<br />
<strong>de</strong>s couples d’homosexuels rencontrent <strong>de</strong>s couples <strong>de</strong><br />
lesbiennes en vue d’une prochaine paternité ou maternité.<br />
L’enfant fait ainsi partie <strong>de</strong> <strong>de</strong>ux familles. De cette<br />
manière, on esquive le problème <strong>de</strong> l’anonymat et <strong>de</strong><br />
l’absence <strong>de</strong> père. Il n’est cependant pas évi<strong>de</strong>nt <strong>de</strong><br />
mettre un tel arrangement par écrit. Il s’agit, selon l’oratrice,<br />
d’une entreprise qui comporte beaucoup <strong>de</strong> risques.<br />
Dès que <strong>de</strong>s inséminations artificielles ont été pratiquées<br />
chez <strong>de</strong>s couples <strong>de</strong> lesbiennes, on a entamé<br />
une étu<strong>de</strong> <strong>de</strong> suivi. Sous la direction du professeur Ann<br />
Breways, Mme Baetens a réalisé une thèse sur les premiers<br />
enfants nés après insémination avec donneur à<br />
l’AZ <strong>de</strong> la VUB. Cette thèse portait sur onze enfants,<br />
âgés <strong>de</strong> un à <strong>de</strong>ux ans. Le problème d’une étu<strong>de</strong> <strong>de</strong><br />
suivi est qu’il faut attendre que les enfants nés d’un<br />
donneur aient atteint un âge suffisant. L’enfant doit en<br />
fait avoir entre quatre et cinq ans si on veut le tester <strong>de</strong><br />
manière adéquate (capacités cognitives, problèmes<br />
émotionnels).<br />
Les étu<strong>de</strong>s sur la monoparentalité et son influence<br />
sur le développement cognitif <strong>de</strong>s enfants et sur la délinquance<br />
juvénile nous viennent principalement <strong>de</strong>s<br />
États-Unis (début <strong>de</strong>s années ’60). Il s’agit toutefois principalement<br />
d’enquêtes réalisées auprès <strong>de</strong> mères vivant<br />
avec leurs enfants après un divorce et <strong>de</strong> mères<br />
adolescentes qui, en soi, ne touchent guère au problème<br />
<strong>de</strong> l’absence <strong>de</strong> père mais bien à la situation socio-économique<br />
<strong>de</strong>s familles concernées.<br />
Alors que les couples <strong>de</strong> lesbiennes ne recourent principalement<br />
à l’insémination avec donneur que lorsqu’ils<br />
sont engagés dans une relation stable et <strong>de</strong> durable et<br />
qu’après en avoir envisagé les conséquences, le groupe<br />
le plus important <strong>de</strong>s mères célibataires se compose<br />
<strong>de</strong> femmes d’une quarantaine d’années qui, en raison<br />
<strong>de</strong> leur âge et à défaut <strong>de</strong> relation stable, ont fait le choix<br />
<strong>de</strong> <strong>de</strong>venir mère par insémination avec donneur. Il s’agit<br />
en quelque sorte d’un choix forcé.<br />
Ces femmes rencontrent souvent elles-mêmes <strong>de</strong>s<br />
difficultés évi<strong>de</strong>ntes liées à l’absence <strong>de</strong> père pour leur<br />
enfant. Aussi est-il difficile pour un enfant <strong>de</strong> grandir dans<br />
un tel environnement.<br />
L’oratrice constate toutefois que ces <strong>de</strong>rnières années,<br />
<strong>de</strong> plus en plus <strong>de</strong> femmes âgées <strong>de</strong> 30 à 35 ans<br />
<strong>de</strong>man<strong>de</strong>nt une insémination avec donneur. Il s’agit <strong>de</strong><br />
Zij is evenwel van mening dat <strong>de</strong> kans op conflicten<br />
groter is bij geregistreer<strong>de</strong> donatie dan bij anonieme<br />
donatie.<br />
De door <strong>de</strong> spreekster in haar uiteenzetting beschreven<br />
projecten van co-ou<strong>de</strong>rschap betreffen voornamelijk<br />
Franse koppels. In Frankrijk is <strong>de</strong> invloed van <strong>de</strong><br />
psychoanalyse in <strong>de</strong> psychologie bijzon<strong>de</strong>r groot. Men<br />
heeft er een behoorlijk groot probleem met <strong>de</strong><br />
va<strong>de</strong>rloosheid. De Franse «association <strong>de</strong>s parents<br />
gayes et lesbiennes» organiseert ontmoetingsavon<strong>de</strong>n<br />
waarbij homoseksuele paren lesbische paren ontmoeten<br />
met het oog op een nakend va<strong>de</strong>r- en moe<strong>de</strong>rschap.<br />
Het kind maakt aldus <strong>de</strong>el uit van twee gezinnen. De<br />
anonimiteit en <strong>de</strong> va<strong>de</strong>rloosheid wor<strong>de</strong>n aldus ontlopen.<br />
Het is evenwel niet evi<strong>de</strong>nt om <strong>de</strong>rgelijke overeenkomst<br />
op papier te zetten. Het is volgens <strong>de</strong> spreekster een<br />
risicovolle on<strong>de</strong>rneming.<br />
Vanaf het begin van <strong>de</strong> kunstmatige inseminaties bij<br />
lesbische koppels werd een aanvang genomen met een<br />
opvolgingson<strong>de</strong>rzoek. Mevrouw Baetens heeft on<strong>de</strong>r het<br />
promotorschap van professor Ann Breways een thesison<strong>de</strong>rzoek<br />
gedaan naar <strong>de</strong> eerste kin<strong>de</strong>ren die geboren<br />
wer<strong>de</strong>n na donorinseminatie in het AZ van <strong>de</strong> VUB.<br />
Elf kin<strong>de</strong>ren, tussen 1 en 2 jaar, hebben hier aan meegewerkt.<br />
Het probleem met een opvolgingson<strong>de</strong>rzoek<br />
is dat gewacht moet wor<strong>de</strong>n tot <strong>de</strong> donorkin<strong>de</strong>ren oud<br />
genoeg zijn. Het kind moet eigenlijk 4 à 5 jaar zijn, wil<br />
men het a<strong>de</strong>quaat testen (cognitieve mogelijkhe<strong>de</strong>n,<br />
emotionele problemen).<br />
On<strong>de</strong>rzoeken over het alleenstaan<strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rschap en<br />
<strong>de</strong> invloed ervan op <strong>de</strong> cognitieve ontwikkeling van <strong>de</strong><br />
kin<strong>de</strong>ren en <strong>de</strong> jeugdcriminaliteit komen voornamelijk<br />
uit Amerika (begin jaren ’60). Het betreft echter voornamelijk<br />
on<strong>de</strong>rzoek bij moe<strong>de</strong>rs na een echtscheiding en<br />
van tienerzwangerschappen en hebben op zich weinig<br />
te maken met <strong>de</strong> va<strong>de</strong>rloosheid maar wel met <strong>de</strong> socioeconomische<br />
situatie van <strong>de</strong> <strong>de</strong>sbetreffen<strong>de</strong> gezinnen.<br />
Daar waar lesbische koppels voornamelijk pas een<br />
beroep doen op <strong>de</strong> kunstmatige inseminatie wanneer<br />
ze een lange en stabiele relatie hebben en na eerst <strong>de</strong><br />
gevolgen ervan te hebben overwogen, bestaat bij <strong>de</strong><br />
alleenstaan<strong>de</strong> moe<strong>de</strong>rs <strong>de</strong> grootste groep uit 40-jarige<br />
vrouwen die vanwege hun leeftijd en bij gebrek aan een<br />
stabiele relatie <strong>de</strong> keuze hebben gemaakt om moe<strong>de</strong>r<br />
te wor<strong>de</strong>n door donorinseminatie. Het is als het ware<br />
een gedwongen keuze.<br />
Deze vrouwen hebben vaak zelf <strong>de</strong> nodige problemen<br />
met <strong>de</strong> va<strong>de</strong>rloosheid. Het is dan ook moeilijk voor<br />
een kind om in een <strong>de</strong>rgelijke omgeving op te groeien.<br />
De laatste jaren stelt <strong>de</strong> spreekster evenwel vast dat<br />
er zich steeds meer vrouwen tussen 30 jaar en 35 jaar<br />
aandienen voor kunstmatige inseminatie. Het zijn vrou-<br />
CHAMBRE 3e SESSION DE LA <strong>51</strong>e LÉGISLATURE 2004 2005<br />
KAMER<br />
3e ZITTING VAN DE <strong>51</strong>e ZITTINGSPERIODE