Conclusie van de Expert - TELE-satellite International Magazine
Conclusie van de Expert - TELE-satellite International Magazine
Conclusie van de Expert - TELE-satellite International Magazine
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>TELE</strong><br />
€ 6,50<br />
Het grootste Satelliet Tijdschrift <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wereld<br />
SATELLIET<br />
Technisat Digit 4S<br />
Kleine FTA ont<strong>van</strong>ger die Het Allemaal Kan<br />
Matrix Java<br />
Een Slanke Blind Scan FTA Ont<strong>van</strong>ger<br />
INTERNATIONAAL<br />
Wie wil Meer Satellieten?<br />
Trek Maar een Blik<br />
Groenten Open!<br />
Promax Explorer<br />
26e Jaargang Nº 194<br />
09-10<br />
Doe-het-zelf Project:<br />
Een gecombineer<strong>de</strong><br />
C/Ku-Band Feed<br />
Meet Alles op het Gebied <strong>van</strong><br />
Digitale Satelliet TV en Radio<br />
Exclusieve Testrapporten<br />
T90<br />
Antenne<br />
Eén Schotel<br />
en Veel Satellieten<br />
NED
INHOUD<br />
TECHNISAT DIGIT 4S<br />
Digitale FTA Satellietont<strong>van</strong>ger .....16<br />
MATRIX JAVA<br />
Blind Scan FTA ont<strong>van</strong>ger ...........20<br />
PROMAX TV Explorer<br />
PProfessionele Digitaal/<br />
Analoge TV, Satelliet,<br />
Kabelsignaal<br />
analyzer ................24<br />
WAVE FRONTIER<br />
TOROIDAL T90<br />
Multifeed schotel ....28<br />
DG-120 PLUS<br />
H-H mount rotor .....32<br />
“MINI ACTUATOR” <strong>van</strong> EDON<br />
DiSEqC motor ...................................33<br />
Satellite Reception:<br />
Feed gemaakt <strong>van</strong> een<br />
conservenblik ......21<br />
Beste<br />
Lezers<br />
Jazeker, waar blijft <strong>de</strong> tijd… in het analoge<br />
tijdperk kon je iets ont<strong>van</strong>gen, of niet. En<br />
als er iets te ont<strong>van</strong>gen was, was het maar<br />
één TV signaal, of er was niets. Het was ja<br />
of nee, zwart of wit, 1 of 0. Dat was het<br />
analoge tijdperk.<br />
In het tegenwoordige digitale tijdperk<br />
is het veel meer dan 1 of 0: er is een<br />
onvoorstelbare variëteit. Het ene TV signaal<br />
is niet noodzakelijk hetzelf<strong>de</strong> als een<br />
an<strong>de</strong>r; digitale technologie voorziet ons <strong>van</strong><br />
aardig wat varianten. Als gebruikers <strong>van</strong><br />
satellietuitrusting zal dit niet zo erg opvallen,<br />
maar als kijker wordt het wat meer dui<strong>de</strong>lijk,<br />
vooral wanneer <strong>de</strong> beeldkwaliteit iets is dat<br />
we nog nooit eer<strong>de</strong>r gezien hebben.<br />
In <strong>de</strong>ze uitgave <strong>van</strong> <strong>TELE</strong>-satelliet willen we<br />
ons richten op <strong>de</strong> beeldresolutie in <strong>de</strong> DVB-S<br />
standaard. In plaats <strong>van</strong> één ge<strong>de</strong>finieer<strong>de</strong><br />
norm, zoals dat was in <strong>de</strong> analoge tijd, biedt<br />
DVB-S een variëteit die lijkt op wat er in <strong>de</strong><br />
supermarkt wordt aangebo<strong>de</strong>n. Als ervaren<br />
gebruikers merken wij hier<strong>van</strong> echter niet<br />
zo veel. Waar <strong>de</strong> meeste <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>gers<br />
die nu op <strong>de</strong> markt zijn ons <strong>de</strong> PID’s <strong>van</strong><br />
een signaal kunnen leveren, is er tot nu toe<br />
niet één die <strong>de</strong> resolutie <strong>van</strong> het beeld kan<br />
weergeven.<br />
De resolutie <strong>van</strong> een beeld is wat wij als<br />
kijkers uitein<strong>de</strong>lijk op het beeldscherm zien;<br />
<strong>de</strong> PID’s maken alleen <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>gst maar<br />
mogelijk. Als <strong>de</strong> PID’s zijn ingevoerd, werkt<br />
<strong>de</strong> ont<strong>van</strong>gst naar behoren, maar het beeld<br />
waar we al jaren naar kijken wordt op geen<br />
enkele manier verklaard. Wat <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
doet om het beeld te leveren wordt tot in<br />
<strong>de</strong>tail uitgelegd, maar wat we zien blijft een<br />
geheim.<br />
Programma provi<strong>de</strong>rs doen hier hun<br />
voor<strong>de</strong>el mee. Om te besparen op<br />
transpon<strong>de</strong>rkosten, of om meer kanalen voor<br />
hetzelf<strong>de</strong> geld te kunnen uitzen<strong>de</strong>n, wordt<br />
simpelweg <strong>de</strong> beeldresolutie gereduceerd.<br />
Hiervoor is geen enkele aanwijzing te vin<strong>de</strong>n.<br />
De gewone kijker neemt dit zoals het komt<br />
en ziet vaak het verschil niet eens.<br />
In ons verslag op pagina 46 <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze<br />
uitgave belichten we <strong>de</strong> diverse varianten.<br />
Het is eigenlijk best verbazingwekkend:<br />
alle satellietont<strong>van</strong>gers kunnen <strong>de</strong> meeste<br />
Feature:<br />
Hoe sterker, hoe beter – is dit altijd waar? ............ 10<br />
Basic Functions:<br />
Basic handleiding voor satellietont<strong>van</strong>gers ............ 12<br />
Satellite Technology: Satellieten boven India ........ 37<br />
ARION ................................................... 7<br />
ARIZA ...................................................26<br />
CHANGHONG .........................................14<br />
DIGITAL <strong>TELE</strong>MEDIA .............................15<br />
DOEBIS ............................................... 8,9<br />
DVB SHOP .............................................44<br />
EDON ....................................................13<br />
EMP .......................................................45<br />
FORTECSTAR .........................................35<br />
HORIZON ..............................................30<br />
ADVERTEERDERS<br />
JAEGER/WEISS .....................................19<br />
KATHREIN .............................................43<br />
MOTECK ................................................23<br />
OPENTECH .............................................52<br />
PANSAT .................................................34<br />
PANSAT .................................................48<br />
PROMAX ................................................49<br />
SADOUN ................................................31<br />
SMARTWI ..............................................45<br />
SPACECOM ............................................22<br />
verschillen<strong>de</strong> beeldresoluties probleemloos<br />
<strong>de</strong>co<strong>de</strong>ren. En hiervoor hoeft in <strong>de</strong><br />
ont<strong>van</strong>ger geen enkele instelling te wor<strong>de</strong>n<br />
veran<strong>de</strong>rd; ze leveren allemaal een enkel<br />
beeldsignaal uit <strong>de</strong>ze varianten dat door<br />
ie<strong>de</strong>re TV correct wordt weergegeven. Het<br />
maakt niet uit of <strong>de</strong> pixels verdubbeld zijn,<br />
of zelfs verviervoudigd, alles wordt goed<br />
verwerkt. Zeker, <strong>de</strong> ontwikkelaars <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong>ze DVB normen kennen alle trucs voor<br />
het verbergen <strong>van</strong> belangrijke gegevens.<br />
Beeldresolutie is het meest belangrijk<br />
wanneer het een TV signaal betreft.<br />
Recentelijk zijn <strong>de</strong> SatcoDX lijsten<br />
begonnen met het aangeven <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
beeldresolutie <strong>van</strong> een satellietkanaal.<br />
Met het verstrijken <strong>van</strong> <strong>de</strong> tijd zullen<br />
steeds meer SatcoDX scanstations hiertoe<br />
overgaan, zodat ie<strong>de</strong>reen die hierin is<br />
geïnteresseerd, uitein<strong>de</strong>lijk kan uitvin<strong>de</strong>n<br />
wat <strong>de</strong> beeldresolutie is <strong>van</strong> ie<strong>de</strong>r kanaal.<br />
Dit biedt ons weer een an<strong>de</strong>re<br />
sorteermogelijkheid: je kunt nu zoeken<br />
naar programma’s die wor<strong>de</strong>n uitgezon<strong>de</strong>n<br />
in een hogere kwaliteit. Waarschijnlijk zul je<br />
dan ont<strong>de</strong>kken dat een betere beeldkwaliteit<br />
hand in hand gaat met een betere kwaliteit<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> programmering.<br />
Geniet <strong>van</strong> je hoge-kwaliteit TV!<br />
Alexan<strong>de</strong>r Wiese<br />
P.S. Mijn favoriete radiostation <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
maand is Love Radio (SIRIUS 5E, 11.766H,<br />
27500, 6163), Oekraïense soft hitpara<strong>de</strong><br />
met een paar nieuwsuitzendingen en bijna<br />
geen reclame.<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet Ont<strong>van</strong>ger Gids .......................38, 39<br />
Satellite Reception: C-band ont<strong>van</strong>gst in Europa<br />
met een 120cm antenne ....................................... 40<br />
Satellite Exhibition/EEBC 2006:<br />
Telecom en Broadcasting bouwen <strong>de</strong><br />
“Stad <strong>van</strong> <strong>de</strong> Toekomst” ...................................... 43<br />
Satellite Technology:<br />
Beeldkwaliteit bij digitale TV ................................. 46<br />
SPAUN ...................................................47<br />
STAB .....................................................51<br />
STARSAT ............................................... 4<br />
STATE MICRO TECHNOLOGY ..................18<br />
TECHNISAT ........................................... 5<br />
<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> CITY ...............................42<br />
TOPFIELD .............................................. 2<br />
VANTAGE ...............................................18<br />
VANTAGE ...............................................23
FEATURE<br />
Intermodulatie<br />
Hoe sterker, hoe beter<br />
– is dat altijd waar?<br />
Waarschijnlijk zijn al onze lezers zich er <strong>van</strong> bewust dat, om een<br />
betrouwbare satellietont<strong>van</strong>gst te hebben, we een voldoen<strong>de</strong><br />
sterk signaal nodig hebben aan <strong>de</strong> ingang <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger.<br />
Over het algemeen geldt: hoe sterker het signaal, hoe beter <strong>de</strong><br />
kwaliteit. Altijd?<br />
De kwaliteit <strong>van</strong> een signaal is gerelateerd<br />
aan <strong>de</strong> zogenaam<strong>de</strong> signaal – ruisverhouding<br />
S/N. Voor digitale signalen wordt vaker <strong>de</strong><br />
draaggolf – ruisverhouding C/N gebruikt, maar<br />
<strong>de</strong> betekenis is praktisch gelijk. Ie<strong>de</strong>r satellietsignaal,<br />
behalve datasignalen, heeft een zekere<br />
hoeveelheid ruis. We willen zoveel mogelijk<br />
bruikbaar signaal hebben, met zo min mogelijk<br />
ruis. Waarschijnlijk weet je al dat om <strong>de</strong> signaal<br />
– ruisverhouding te verbeteren je:<br />
• het formaat <strong>van</strong> je schotel kunt vergroten<br />
• je <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> LNB kunt ver<strong>van</strong>gen door<br />
een betere met een lager ruisgetal<br />
Er is echter nog een an<strong>de</strong>re truc die soms<br />
gebruikt wordt. Hij is eenvoudig toe te passen<br />
en hoeft geen vermogen te kosten.<br />
Diegenen on<strong>de</strong>r onze gerespecteer<strong>de</strong> lezers<br />
die enige ervaring hebben met amateur radio,<br />
10 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
hebben waarschijnlijk al een i<strong>de</strong>e waar ik heen<br />
wil. Het gaat over het vermin<strong>de</strong>ren <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
gevoeligheid <strong>van</strong> een ont<strong>van</strong>ger. Ham radioont<strong>van</strong>gers<br />
en zendont<strong>van</strong>gers hebben nogal<br />
vaak knoppen om <strong>de</strong> front-end RF versterker<br />
uit te schakelen ofwel om <strong>de</strong> ingangssignaal<br />
verzwakker in te schakelen. Soms zijn bei<strong>de</strong><br />
functies beschikbaar. We hebben het hier over<br />
<strong>de</strong> vermin<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevoeligheid <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
ingangsversterker met 10 – 20 dB.<br />
Hoe kan dat helpen? Wanneer een aantal<br />
sterke signalen op <strong>de</strong> ingang <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
aanwezig is, storen <strong>de</strong>ze elkaar en veroorzaken<br />
extra ruis. Dit fenomeen wordt intermodulatie<br />
genoemd. Sommige ont<strong>van</strong>gers zijn<br />
tamelijk immuun tegen intermodulatie, an<strong>de</strong>re<br />
zijn min<strong>de</strong>r immuun. Er zijn geen elektrische<br />
circuits die hiertegen absoluut beschermd zijn.<br />
Sterker nog, hoe gevoeliger we <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
maken, hoe meer <strong>de</strong> bescherming tegen inter-<br />
modulatie afneemt. Als er nu tussen <strong>de</strong> sterke<br />
signalen een zwak signaal zit, wordt <strong>de</strong> kwaliteit<br />
nog min<strong>de</strong>r door <strong>de</strong> ruis die gegenereerd<br />
wordt door zijn sterkere metgezellen. Wat we<br />
kunnen doen? In het optimale geval willen we <strong>de</strong><br />
“grote jongens” verzwakken en <strong>de</strong> sterkte <strong>van</strong><br />
het zwakkere signaal behou<strong>de</strong>n. Dit is helaas<br />
erg moeilijk te verwezenlijken. Wat we wel eenvoudig<br />
kunnen bereiken is het verzwakken <strong>van</strong><br />
alle signalen met een paar <strong>de</strong>cibellen en hopen<br />
dat dit <strong>de</strong> intermodulatie vermin<strong>de</strong>rt, zon<strong>de</strong>r<br />
het zwakkere signaal te zwak voor ont<strong>van</strong>gst te<br />
maken.<br />
Gaat dit ook op voor satellietont<strong>van</strong>gst? Dat<br />
willen we nu juist voor jullie testen. We plaatsten<br />
een manueel instelbare 20 dB verwakker<br />
aan <strong>de</strong> ingang <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger. We richtten<br />
<strong>de</strong> schotel op Hotbird die veel sterke transpon<strong>de</strong>rs<br />
heeft (bij ont<strong>van</strong>gst in Europa). Na<br />
het doorzoeken <strong>van</strong> <strong>de</strong> transpon<strong>de</strong>rs stuitten<br />
we op <strong>de</strong> zwakste. In dit geval was dat 12303<br />
V, SR=27500, FEC 3 / 4. De tabel en <strong>de</strong> kaart<br />
tonen <strong>de</strong> weergave <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>gststerkte<br />
en - kwaliteitsindicatoren tij<strong>de</strong>ns het draaien<br />
aan <strong>de</strong> knop <strong>van</strong> <strong>de</strong> verzwakker. We gebruikten<br />
ongeveer 3/4 <strong>van</strong> zijn volledig bereik, wat 0<br />
– 15 dB betekent.<br />
Zoals je kunt zien verbeter<strong>de</strong> <strong>de</strong> kwaliteit<br />
<strong>van</strong> het signaal door het aanbie<strong>de</strong>n <strong>van</strong> enige<br />
verzwakking. Zelfs bij -15 dB was het signaal<br />
nog altijd beter dan wanneer het direct aan <strong>de</strong><br />
ingang werd aangebo<strong>de</strong>n. Dit bevestigt dat ook<br />
satellietont<strong>van</strong>gers niet vrij zijn <strong>van</strong> het intermodulatie<br />
probleem.<br />
We moeten wel benadrukken dat dit het ENIGE<br />
signaal op Hotbird was dat zich op <strong>de</strong>ze manier<br />
gedroeg. Alle an<strong>de</strong>re (die in eerste instantie een<br />
kwaliteitsuitlezing <strong>van</strong> >60% had<strong>de</strong>n) behiel<strong>de</strong>n<br />
<strong>de</strong>ze waar<strong>de</strong> en wer<strong>de</strong>n zelfs slechter bij<br />
een hogere instelling voor <strong>de</strong> verzwakking.<br />
Het toevoegen <strong>van</strong> een verzwakker aan <strong>de</strong><br />
signaalingang <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger is geen universele<br />
oplossing. Als je echter een DX-er bent (of<br />
wilt wor<strong>de</strong>n) zou je er eentje in je la moeten<br />
hebben. Wil je een zwak signaal ont<strong>van</strong>gen dat<br />
wordt omringd door sterke en zijn kwaliteit is<br />
niet goed genoeg om een stabiel beeld te produceren,<br />
plaats dan, voordat je het dak op gaat<br />
om <strong>de</strong> schotel opnieuw uit te lijnen, eerst een<br />
instelbare verzwakker aan <strong>de</strong> ingang <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
ont<strong>van</strong>ger (LNB-IN). Draai aan <strong>de</strong> knop en let op<br />
<strong>de</strong> kwaliteit uitlezing – je zult versteld staan!
BEGINNER SECTION<br />
Basishandleiding voor<br />
satellietont<strong>van</strong>gers<br />
Heinz Koppitz<br />
Het gebeurt zeer vaak dat je een goedkope ont<strong>van</strong>ger koopt zon<strong>de</strong>r handleiding of dat je<br />
gewoonweg <strong>de</strong> meegelever<strong>de</strong> handleiding bent kwijtgeraakt en nu niet meer weet hoe je <strong>de</strong><br />
ont<strong>van</strong>ger moet bedienen. De enorme aantallen e-mails die we ie<strong>de</strong>re dag in ons kantoor binnenkrijgen<br />
spreken een dui<strong>de</strong>lijke taal en veel gebruikers hebben problemen met het zoeken<br />
naar nieuwe programma’s, sorteren of wissen zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> handleiding.<br />
Dit artikel wil behulpzaam zijn met het<br />
vin<strong>de</strong>n en gebruiken <strong>van</strong> <strong>de</strong> basisfuncties<br />
<strong>van</strong> je ont<strong>van</strong>ger. Hierna moet je ook in staat<br />
zijn <strong>de</strong> meer complexe functies te gebruiken,<br />
gewoon door te proberen.<br />
Satellietont<strong>van</strong>gers zijn ontwikkeld voor <strong>de</strong><br />
ont<strong>van</strong>gst <strong>van</strong> televisiesignalen, wat betekent<br />
dat ze moeten wor<strong>de</strong>n aangesloten op een<br />
TV toestel, wat ze ook gebruiken voor het On<br />
Screen Display (OSD). Het is eigenlijk een<br />
feit dat <strong>de</strong> meeste frontpanelen erg mager<br />
zijn uitgerust: ze bevatten slechts een paar<br />
buttons en een segment display, slechts een<br />
paar ont<strong>van</strong>gers kunnen op een alfanumeriek<br />
display kanaalnamen en an<strong>de</strong>re informatie<br />
weergeven, soms ontbreekt het display helemaal.<br />
Dus, als je een radiofreak bent, moet je<br />
voor <strong>de</strong> meeste ont<strong>van</strong>gers <strong>de</strong> TV aanzetten<br />
om te kunnen zien naar welk kanaal je op dit<br />
moment luistert.<br />
De meeste frontpanelen<br />
zijn erg mager uitgerust<br />
Sommige ont<strong>van</strong>gers bie<strong>de</strong>n een paar<br />
knoppen om <strong>de</strong> unit zon<strong>de</strong>r afstandsbediening<br />
te kunnen bedienen, maar <strong>de</strong>ze knoppen<br />
zijn alleen maar kopieën <strong>van</strong> knoppen die ook<br />
op <strong>de</strong> afstandsbediening zitten met één uitzon<strong>de</strong>ring:<br />
Sommige ont<strong>van</strong>gers hebben een<br />
manuele aan/uit schakelaar die soms aan <strong>de</strong><br />
achterzij<strong>de</strong> gevon<strong>de</strong>n kan wor<strong>de</strong>n. <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re<br />
knoppen zijn gewoonlijk kanaal op/neer en<br />
soms volume hoger/lager. Als er een speciale<br />
knop aanwezig is om het hoofdmenu in te<br />
gaan, is <strong>de</strong>ze in veel gevallen niet erg nuttig<br />
omdat er geen numerieke toetsen zijn op <strong>de</strong><br />
voorkant <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger, zodat je <strong>de</strong> meeste<br />
menuon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len totaal niet kunt bedienen.<br />
Alle beschikbare<br />
connectoren zitten aan<br />
<strong>de</strong> achterkant<br />
Gelukkig is en één punt waarop alle ont<strong>van</strong>gers<br />
gelijk zijn: ze bie<strong>de</strong>n <strong>de</strong> beschikbare<br />
connectoren (die ook gestandaardiseerd zijn)<br />
aan <strong>de</strong> achterkant. Normaal gesproken is <strong>de</strong><br />
ont<strong>van</strong>ger klaar voor gebruik wanneer alleen<br />
<strong>de</strong> signaalingang en <strong>de</strong> vi<strong>de</strong>o-uitgang zijn<br />
aangesloten.<br />
- De antennekabel moet wor<strong>de</strong>n aangesloten<br />
op <strong>de</strong> signaalingang, die meestal een<br />
label IF Input of LNB IN heeft.<br />
- De televisie wordt aangesloten via<br />
een Scartkabel (in Europa)<br />
- Sommige ont<strong>van</strong>gers bie<strong>de</strong>n ook<br />
een RF uitgang in het UHF gebied<br />
- Het geluidssignaal voor bijvoorbeeld<br />
radio-ont<strong>van</strong>gst kan <strong>van</strong> <strong>de</strong> ro<strong>de</strong> en witte RCA<br />
plug wor<strong>de</strong>n gehaald (Stereo).<br />
- De PC kan wor<strong>de</strong>n aangesloten aan<br />
<strong>de</strong> 9-polige RS-232 connector.<br />
12 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
Basisfuncties<br />
- Soms is ook een aan/uit schakelaar aanwezig.<br />
Sluit <strong>de</strong> TV aan via <strong>de</strong><br />
Scart uitgang<br />
Zodra <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger via <strong>de</strong> IF ingang is verbon<strong>de</strong>n<br />
met <strong>de</strong> antenne en via <strong>de</strong> Scart ingang<br />
met <strong>de</strong> TV, kun je <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger inschakelen<br />
en moet je onmid<strong>de</strong>llijk een beeld zien.<br />
Als je een ou<strong>de</strong>re TV gebruikt die geen Scart<br />
of Vi<strong>de</strong>o-ingang heeft, moet je <strong>de</strong>ze aansluiten<br />
via <strong>de</strong> RF uitgang <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger. In<br />
dat geval moet je eerst het correcte kanaal<br />
op je TV instellen (in Europa is dit meestal<br />
UHF kanaal 38). Soms komt het voor dat <strong>de</strong><br />
modulator <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger en die <strong>van</strong> <strong>de</strong> TV<br />
<strong>van</strong> een verschillend type zijn en dat die <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger eerst moet wor<strong>de</strong>n ingesteld.<br />
In dat geval heb je een an<strong>de</strong>re TV nodig om<br />
<strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger correct in te stellen, voordat je<br />
<strong>de</strong>ze weer met je eigen toestel kunt gebruiken.<br />
De Scart en vi<strong>de</strong>o-ingang moeten altijd<br />
een beeld leveren en als je veel geluk hebt<br />
is <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger voorgeprogrammeerd met<br />
een kanaallijst en kun je direct beginnen<br />
met zappen. Als er echter alleen maar een<br />
vreem<strong>de</strong> boodschap op het TV scherm verschijnt:<br />
geen paniek, sommige ont<strong>van</strong>gers<br />
Standaard aansluitingen voor LNB en Audio<br />
Gebruikelijk op Europese ont<strong>van</strong>gers: <strong>de</strong> twee Scart-<br />
connectoren voor het aansluiten <strong>van</strong> een TV en een VCR<br />
hebben een paar secon<strong>de</strong>n nodig voordat ze<br />
het eerste kanaal weergeven.<br />
Over het algemeen ra<strong>de</strong>n we aan dat er een<br />
complete nieuwe set-up wordt uitgevoerd, dit<br />
helpt bij het correct instellen <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
en het krijgen <strong>van</strong> alle nieuwe beschikbare<br />
kanalen. Zorg er wel voor dat je <strong>de</strong> originele<br />
afstandsbediening hebt om alle specifieke<br />
mogelijkhe<strong>de</strong>n <strong>van</strong> je ont<strong>van</strong>ger te kunnen<br />
gebruiken.<br />
Om het hoofdmenu te openen moet je een<br />
knop vin<strong>de</strong>n met<br />
het label Menu<br />
of Setup op <strong>de</strong><br />
afstandsbediening.<br />
Soms opent het<br />
hoofdmenu al als<br />
je op <strong>de</strong> OK knop<br />
drukt.<br />
De installatieprocedure<br />
is over<br />
het algemeen<br />
gelijk voor alle ont<strong>van</strong>gers,<br />
maar <strong>de</strong><br />
benodig<strong>de</strong> menuingangen<br />
zijn soms<br />
verschillend aangegeven.<br />
1. Search (instellen<br />
<strong>van</strong> satellieten,<br />
k i e z e n / i nvo e r e n<br />
<strong>van</strong> transpon<strong>de</strong>rs,<br />
kanalen zoeken)<br />
2. Edit (wijzig<br />
antenne, transpon-<br />
Een eenvoudige<br />
afstandsbediening<br />
Wordt op veel ont<strong>van</strong>gers gevon<strong>de</strong>n:<br />
RS-232 aansluiting voor programmeren via PC<br />
UHF connectoren (links) zijn tegenwoordig<br />
zeldzaam, <strong>de</strong> S/PDIF plug wordt<br />
meer algemeen
<strong>de</strong>rs, groepeer, sorteer, wis programma’s)<br />
3. basisinstellingen (taal, vi<strong>de</strong>o-uitgang,<br />
tijdinstelling, PIN)<br />
4. Informatie (status, terug naar<br />
fabrieksinstellingen, software upgra<strong>de</strong>,<br />
games)<br />
Als eerste zou je <strong>de</strong> OSD taal moeten<br />
instellen op Engels. Dit helpt om <strong>de</strong> correcte<br />
knoppen op <strong>de</strong> afstandsbediening te kunnen<br />
vin<strong>de</strong>n, die meestal in het Engels gelabeld<br />
zijn. Ver<strong>de</strong>r voorkom je hiermee verwarring,<br />
omdat het regelmatig gebeurt dat vertaal<strong>de</strong><br />
menuon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len vreem<strong>de</strong> en niet te begrijpen<br />
tekst bevatten. Vaak bevatten <strong>de</strong> handleidingen<br />
ook veel vertaalfouten die het, zeker voor<br />
een beginner, lastig maken hun bedoeling te<br />
begrijpen.<br />
Na het instellen <strong>van</strong> <strong>de</strong> OSD taal moeten<br />
enige an<strong>de</strong>re basisinstellingen, zoals <strong>de</strong> tijd<br />
of vi<strong>de</strong>o-uitgang wor<strong>de</strong>n geregeld. Sommige<br />
ont<strong>van</strong>gers vragen je om een PIN co<strong>de</strong> in te<br />
voeren om <strong>de</strong>ze menu’s toegankelijk te maken.<br />
Meestal is <strong>de</strong>ze co<strong>de</strong> 0000 of 1234.<br />
In <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> stap is het tijd voor een<br />
beetje opruimen. Heb je een gebruikte ont<strong>van</strong>ger<br />
gekocht, dan kunnen er hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n<br />
ou<strong>de</strong> kanalen in staan, maar ook een nieuwe<br />
ont<strong>van</strong>ger kan gegevens bevatten die al over<br />
<strong>de</strong> datum zijn. In dat geval is het verstandig<br />
om <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger te resetten naar zijn<br />
fabrieksinstellingen.<br />
De zeer belangrijke f<br />
abrieksinstellingen zijn<br />
gewoonlijk in ie<strong>de</strong>re<br />
ont<strong>van</strong>ger te vin<strong>de</strong>n<br />
De terugstelling naar <strong>de</strong> fabrieksinstellin-<br />
gen is in bijna ie<strong>de</strong>re ont<strong>van</strong>ger te vin<strong>de</strong>n en<br />
herstelt normaal gesproken alleen <strong>de</strong> kanaalgegevens<br />
en enige gebruikersinstellingen, <strong>de</strong><br />
zeer belangrijke transpon<strong>de</strong>r en satellietgegevens<br />
wor<strong>de</strong>n niet gewist, omdat zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong>ze<br />
<strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger onbruikbaar zou zijn. Als je er<br />
<strong>van</strong>uit gaat dat <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger een paar maan<strong>de</strong>n<br />
of zelfs een paar jaar gele<strong>de</strong>n is gefabriceerd,<br />
kan <strong>de</strong>ze transpon<strong>de</strong>rdata ook wel eens<br />
niet zo up-to-date zijn en zul je waarschijnlijk<br />
nieuwe transpon<strong>de</strong>rs moeten toevoegen. Deze<br />
kunnen wor<strong>de</strong>n gevon<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> SatcoDX lijsten<br />
op www.satcodx.com .<br />
Activeer <strong>de</strong> “Alleen FTA”<br />
optie tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> kanaalscan<br />
Bezit je een FTA ont<strong>van</strong>ger welke geen CI<br />
slots of kaartlezers bezit, dan is het raadzaam<br />
om het zoeken naar kanalen te beperken tot<br />
alleen <strong>de</strong> gratis programma’s. Op <strong>de</strong>ze manier<br />
houd je <strong>de</strong> kanaallijst on<strong>de</strong>r controle en als je<br />
meer<strong>de</strong>re satellieten scant, kun je het geheugen<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger op <strong>de</strong>ze manier vrijwaren<br />
<strong>van</strong> hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n ongewenste en geco<strong>de</strong>er<strong>de</strong><br />
kanalen, zo spaar je ruimte voor <strong>de</strong> echte FTA<br />
programma’s. het geheugen <strong>van</strong> <strong>de</strong> meeste<br />
ont<strong>van</strong>gers is beperkt tot 3000 TV en 1000<br />
radiokanalen.<br />
Nu zijn <strong>de</strong> meest belangrijke functies ingesteld<br />
en kun je <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger naar je eigen<br />
wens instellen.<br />
Update je ont<strong>van</strong>ger<br />
via <strong>de</strong> PC en Internet<br />
Het is veel comfortabeler om <strong>de</strong> kanaallijst<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger op <strong>de</strong> PC in te stellen dan<br />
op <strong>de</strong> unit zelf. Verbind eenvoudigweg je ont<strong>van</strong>ger<br />
met <strong>de</strong> PC via een RS-232 interfaceka-<br />
bel (gekruist) en gebruik een PC programma<br />
zoals SetEdit of een an<strong>de</strong>r, door <strong>de</strong> fabrikant<br />
geleverd, programma voor dit werk. Soms<br />
zijn <strong>de</strong>ze programma’s in staat tot het direct<br />
importeren <strong>van</strong> nieuwe kanaallijsten <strong>van</strong> bijvoorbeeld<br />
SatcoDX.<br />
Bijna ie<strong>de</strong>re fabrikant heeft een homepage<br />
op het Internet en meestal zijn <strong>de</strong>ze het<br />
bezoeken wel waard. Kun je <strong>de</strong> site <strong>van</strong> jouw<br />
fabrikant niet vin<strong>de</strong>n, probeer dan één <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
Internet zoekmachines zoals Google of Wikipedia,<br />
maar normaal gesproken zou je <strong>de</strong> correcte<br />
site moeten vin<strong>de</strong>n door <strong>de</strong> naam <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> fabrikant in te voeren, gevolgd door .com<br />
of met <strong>de</strong> gebruikelijke toevoeging voor jouw<br />
land. (.nl).<br />
Wees voorzichtig met het<br />
upgra<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> software<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
Tot slot heb ik nog een belangrijke waarschuwing<br />
voor je: fabrikanten bie<strong>de</strong>n <strong>van</strong> tijd<br />
tot tijd nieuwe software updates om nieuw<br />
ont<strong>de</strong>kte bugs te verhelpen of <strong>de</strong> functionaliteit<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger te verbeteren. Als je<br />
geluk hebt, kan <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger zelf een software-update<br />
uitvoeren via satelliet, maar <strong>de</strong><br />
meeste ou<strong>de</strong>re mo<strong>de</strong>llen bie<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ze optie<br />
niet. Je moet dan <strong>de</strong> website <strong>van</strong> <strong>de</strong> fabrikant<br />
bezoeken, <strong>de</strong> software daar downloa<strong>de</strong>n en<br />
<strong>de</strong>ze op <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger installeren via <strong>de</strong> RS-<br />
232 connector en <strong>de</strong> PC. Lees in dit geval<br />
beslist alle informatie die door <strong>de</strong> fabrikant<br />
op <strong>de</strong> website beschikbaar is gesteld, en controleer<br />
of je echt <strong>de</strong> passen<strong>de</strong> software voor<br />
jouw ont<strong>van</strong>ger gebruikt. Installeer je <strong>de</strong> verkeer<strong>de</strong><br />
software, dan kan <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger vernield<br />
wor<strong>de</strong>n.<br />
www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com — <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong><br />
13
TEST REPORT<br />
Klein manusje-<strong>van</strong>-alles<br />
Het was altijd al het hoofddoel <strong>van</strong> <strong>de</strong> Duitse firma<br />
Technisat om hun klanten te voorzien <strong>van</strong> eenvou-<br />
dig te gebruiken, maar krachtige ont<strong>van</strong>gers. Een<br />
paar dagen gele<strong>de</strong>n lever<strong>de</strong> <strong>de</strong> pakketdienst <strong>de</strong><br />
Bij <strong>de</strong> eerste aanblik merk je<br />
gelijk <strong>de</strong> kleine afmetingen <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
ont<strong>van</strong>ger op, want hij is slechts<br />
205x130x55mm, waardoor hij<br />
heel bevallig overkomt en zeer<br />
zeker zijn plekje zal vin<strong>de</strong>n in willekeurig<br />
welke woonkamer.<br />
Objectief beschouwd biedt <strong>de</strong><br />
nieuwe Technisat ont<strong>van</strong>ger niet<br />
zoveel aansluitingen als sommige<br />
concurreren<strong>de</strong> producten zou<strong>de</strong>n<br />
bie<strong>de</strong>n, maar wanneer je het<br />
kleine formaat <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
in ogenschouw neemt dan heeft<br />
<strong>de</strong> fabrikant toch zijn uiterste<br />
best gedaan om zoveel mogelijk<br />
aansluitingen in te bouwen en alle<br />
belangrijke zijn aanwezig. Aangezien<br />
<strong>de</strong> Digit 4S een FTA ont<strong>van</strong>ger<br />
is zijn er geen CI sloten<br />
of kaartlezers. De meegelever<strong>de</strong><br />
afstandsbediening is erg handzaam,<br />
<strong>de</strong> knopinformatie is hel<strong>de</strong>r<br />
en knoppen bie<strong>de</strong>n een comfortabel<br />
drukpunt. Over het algemeen<br />
laat <strong>de</strong> afwerking <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze ont<strong>van</strong>ger<br />
een goe<strong>de</strong> indruk achter.<br />
De meegelever<strong>de</strong> gebruiksaanwijzing<br />
is in veel verschillen<strong>de</strong><br />
talen beschikbaar, altijd passend<br />
bij het land <strong>van</strong> aflevering.<br />
Dagelijks<br />
gebruik<br />
Wat is er nou frustreren<strong>de</strong>r dan<br />
een nieuw apparaat waar<strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
bediening zo ontzettend moeilijk<br />
is dat je wanhoopt, en wat is er<br />
nou vervelen<strong>de</strong>r dan het installeren<br />
<strong>van</strong> een nieuwe satellietont<strong>van</strong>ger<br />
waarbij je verplicht een<br />
enorm grote handleiding moet<br />
Satellietont<strong>van</strong>ger<br />
Technisat Digit 4S<br />
16 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
lezen? Al jaren probeert Technisat<br />
met succes ervoor te zorgen<br />
dat hun klanten dit soort ervaringen<br />
bespaard blijft, en <strong>de</strong> nieuwe<br />
Digit 4S vormt hierop geen uitzon<strong>de</strong>ring.<br />
Na het voor <strong>de</strong> eerste keer<br />
inschakelen <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
komt een keurig ontworpen<br />
installatiewizard tevoorschijn<br />
en <strong>de</strong>ze helpt <strong>de</strong> gebruiker met<br />
kleine en eenvoudig te volgen<br />
stappen door <strong>de</strong> hele installatieprocedure<br />
heen. Als eerste toont<br />
hij alle beschikbare OSD talen,<br />
en dat zijn Engels, Italiaans,<br />
Spaans, Grieks, Duits, Frans,<br />
Turks, Zweeds, Portugees, Pools,<br />
Tsjechisch, Hongaars en Ne<strong>de</strong>rlands,<br />
zodat elke gebruiker een<br />
geschikte moet kunnen vin<strong>de</strong>n.<br />
De antenneconfiguratie biedt<br />
standaard <strong>de</strong> in Europa zeer<br />
gebruikelijke ASTRA en HOT-<br />
BIRD ont<strong>van</strong>gst. Wanneer je<br />
extra satellieten wilt toevoegen,<br />
of wanneer je gebruik maakt <strong>van</strong><br />
speciale DiSEqC parameters, dan<br />
kun je <strong>de</strong>ze ook gelijk instellen<br />
geduren<strong>de</strong> <strong>de</strong> installatie. Uitein<strong>de</strong>lijk<br />
controleert <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger of<br />
er een software-update beschikbaar<br />
is via <strong>de</strong> satelliet en hij<br />
vraagt aan <strong>de</strong> gebruiker om een<br />
kanaalscan uit te voeren, hetzij<br />
naar alle beschikbare zen<strong>de</strong>rs of<br />
alleen naar <strong>de</strong> vrij ont<strong>van</strong>gbare<br />
stations.<br />
Wanneer je dat liever wilt, kun<br />
je ook gebruikmaken <strong>van</strong> het<br />
ISIPRO systeem, dat een voor-<br />
nieuwe Digit 4S af bij ons testcentrum en dus probeer<strong>de</strong>n<br />
wij vast te stellen of <strong>de</strong>ze claim daadwerkelijk<br />
klopt.<br />
ge<strong>de</strong>finieer<strong>de</strong> kanaallijst biedt<br />
met meer dan 370 zen<strong>de</strong>rs <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> ASTRA 19,2° Oost en HOT-<br />
BIRD 13° Oost. De clou hier<strong>van</strong> is<br />
dat <strong>de</strong> lijst direct via <strong>de</strong> satelliet<br />
geüpdate kan wor<strong>de</strong>n en dat je<br />
nooit meer last zult hebben <strong>van</strong><br />
niet actieve kanalen in je kanaallijst.<br />
In principe is <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
nu klaar voor gebruik, speciale<br />
opties zoals het vi<strong>de</strong>o uitgangssignaal<br />
of speciale DiSEqC parameters<br />
kunnen ingesteld wor<strong>de</strong>n<br />
via het hoofdmenu, dat is opge<strong>de</strong>eld<br />
in 6 hoofdcategorieën. De<br />
Digit 4S biedt CVBS, RGB en S-<br />
Vi<strong>de</strong>o uitgangen en kan overweg<br />
met PAL en NTSC signalen.<br />
De voorgeprogrammeer<strong>de</strong><br />
satellietlijst is niet erg up-to-date<br />
en bevat slechts 20 Europese<br />
satellieten, maar <strong>de</strong> gebruiker kan<br />
daar met <strong>de</strong> hand nog 13 aan toevoegen.<br />
De Digit 4S on<strong>de</strong>rsteunt<br />
DiSEqC 1.0, 1.2 en 1.3 (USALS).<br />
Plezierig genoeg on<strong>de</strong>rsteunt hij<br />
ook <strong>de</strong> Technisat Multytenne, die<br />
we al in een eer<strong>de</strong>re uitgave <strong>van</strong><br />
<strong>TELE</strong>-satelliet hebben besproken<br />
en die het mogelijk maakt om <strong>de</strong><br />
ASTRA1 19,2° Oost, ASTRA3A<br />
23,5° Oost, HOTBIRD 13° Oost<br />
en ASTRA2 28,2° Oost tegelijkertijd<br />
te ont<strong>van</strong>gen, maar ook<br />
<strong>de</strong> DisiCon LNB serie (éénkabel<br />
oplossing). Daarnaast zijn <strong>de</strong><br />
benodig<strong>de</strong> LOF waar<strong>de</strong>s voor <strong>de</strong><br />
C-band en voor circulair gepolariseer<strong>de</strong><br />
LNB’s voorgeprogrammeerd<br />
en wanneer je een S-band<br />
antenne wilt aansluiten dan kun<br />
je <strong>de</strong> juiste LOF waar<strong>de</strong>s handmatig<br />
invoeren.<br />
Technisat heeft <strong>de</strong>ze ont<strong>van</strong>ger<br />
voorzien <strong>van</strong> kanaalgeheugen,<br />
dat voldoen<strong>de</strong> is voor 5000 kanalen,<br />
wat voldoen<strong>de</strong> zou moeten<br />
zijn voor een FTA ont<strong>van</strong>ger zelfs<br />
wanneer <strong>de</strong>ze aangesloten is op<br />
een gemotoriseer<strong>de</strong> antenne.<br />
Toen we begonnen met <strong>de</strong><br />
automatische kanaalscan voel-<br />
<strong>de</strong>n we ons een beetje teleur-<br />
gesteld, aangezien hij weliswaar<br />
erg nauwkeurig werkt maar ook<br />
bijzon<strong>de</strong>r traag. Het kostte <strong>de</strong><br />
Digit 4S bijna 7 minuten om <strong>de</strong><br />
ASTRA1 satellieten te scannen<br />
en een kanaalscan op een satelliet<br />
met 80 transpon<strong>de</strong>rs duur<strong>de</strong><br />
bijna 8,5 minuut, wat zeker geen<br />
nieuw snelheidsrecord is. Hoe
dan ook, <strong>de</strong> kanaalscan optie is<br />
niet zo heel belangrijk aangezien<br />
je ook <strong>van</strong> het ISIPRO systeem<br />
gebruik kunt maken dat een upto-date<br />
kanaallijst biedt zon<strong>de</strong>r<br />
dat je eerst naar kanalen hoeft<br />
te scannen. Voor <strong>de</strong> gevor<strong>de</strong>r<strong>de</strong><br />
gebruikers, <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger biedt<br />
<strong>de</strong> mogelijkheid om <strong>de</strong> juiste PID<br />
waar<strong>de</strong>s handmatig in te stellen.<br />
Een an<strong>de</strong>r pluspunt <strong>van</strong> <strong>de</strong> Digit<br />
4S is <strong>de</strong> automatische EPG scan.<br />
Dit zorgt ervoor dat <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
alle beschikbare EPG gegevens<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> beschikbare programma’s<br />
kan inla<strong>de</strong>n en lokaal op kan<br />
slaan, waardoor op het moment<br />
dat je naar een kanaal zapt en <strong>de</strong><br />
EPG knop indrukt <strong>de</strong> EPG informatie<br />
in een oogwenk tevoorschijn<br />
komt.<br />
Ook tij<strong>de</strong>ns het dagelijkse<br />
gebruik laat <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger een<br />
heel goe<strong>de</strong> indruk achter. Een<br />
druk op <strong>de</strong> OK knop opent <strong>de</strong><br />
kanaallijst, die erg mooi ontworpen<br />
is en <strong>de</strong> huidige EPG gegevens<br />
toont (wanneer <strong>de</strong>ze meegezon<strong>de</strong>n<br />
wor<strong>de</strong>n door <strong>de</strong> programmaaanbie<strong>de</strong>r)<br />
voor elk kanaal en een<br />
klein voorbeeldscherm. Uiteraard<br />
kun je <strong>de</strong> kanaallijst beperken<br />
tot je favoriete kanalen of kun<br />
je hem sorteren op programmaaanbie<strong>de</strong>r.<br />
Nog een an<strong>de</strong>r pluspunt <strong>van</strong><br />
<strong>Conclusie</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> expert<br />
+<br />
De Technisat Digit 4S is een heel eenvoudig te<br />
gebruiken maar tevens bijzon<strong>de</strong>r krachtige ont<strong>van</strong>-<br />
<strong>de</strong>ze ont<strong>van</strong>ger is <strong>de</strong> tijd die<br />
nodig is om tussen twee zen<strong>de</strong>rs<br />
op verschillen<strong>de</strong> transpon<strong>de</strong>rs te<br />
schakelen, aangezien <strong>de</strong>ze ruim<br />
on<strong>de</strong>r een secon<strong>de</strong> ligt. Na elke<br />
kanaalwijziging toont <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
een informatiebalk die een<br />
beetje aan <strong>de</strong> grote kant is, maar<br />
naast <strong>de</strong> EPG informatie een hoop<br />
belangrijke informatie over het<br />
huidige station bevat (teletekst,<br />
AC3 geluid, on<strong>de</strong>rtitels etc.).<br />
In vergelijking met an<strong>de</strong>re<br />
ont<strong>van</strong>gers is <strong>de</strong> Technisat Digit<br />
4S één <strong>van</strong> <strong>de</strong> weinige FTA ont<strong>van</strong>gers<br />
waar<strong>van</strong> <strong>de</strong> EPG functie<br />
werkelijk perfect werkt, terwijl<br />
een hoop an<strong>de</strong>re ont<strong>van</strong>gers ons<br />
regelmatig teleurgesteld hebben<br />
met <strong>de</strong>ze optie.<br />
De tuner die gebruikt wordt in<br />
<strong>de</strong> Digit 4S is bijzon<strong>de</strong>r gevoelig,<br />
en kan overweg met signalen<br />
met een C/N tussen <strong>de</strong> 4 en 5 dB<br />
zon<strong>de</strong>r enig probleem. Daarnaast<br />
zijn ook SCPC signalen met hele<br />
lage symbolrates helemaal geen<br />
probleem, onze testtranspon<strong>de</strong>r<br />
op <strong>de</strong> PAS12 45° Oost met een<br />
symbolrate <strong>van</strong> 1320 Ks/s werd<br />
probleemloos verwerkt.<br />
30 verschillen<strong>de</strong> timer mogelijkhe<strong>de</strong>n<br />
en een ingebouw<strong>de</strong><br />
teletekst<strong>de</strong>co<strong>de</strong>r maken het perfecte<br />
plaatje <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze nieuwe<br />
ont<strong>van</strong>ger compleet.<br />
ger en zelfs voor absolute beginners is het geen<br />
enkel probleem om ermee te werken. Vanwege zijn<br />
<strong>de</strong>gelijke functioneren en doordachte opties is het <strong>de</strong> Thomas Haring<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet<br />
i<strong>de</strong>ale ont<strong>van</strong>ger voor dagelijks gebruik in <strong>de</strong> woon- Testcentrum<br />
Oostenrijk<br />
kamer. Zijn kleine formaat in aanmerking genomen<br />
kan <strong>de</strong> Digit 4S ook gebruikt wor<strong>de</strong>n tij<strong>de</strong>ns een bezoekje aan <strong>de</strong> camping<br />
of het weekendhuis.<br />
-<br />
Geen<br />
TECHNIC<br />
DATA<br />
Installatiewizard<br />
Antenne-installatie<br />
EPG<br />
Manufacturer TechniSat Digital GmbH<br />
Julius-Saxler-Straße 3<br />
TechniPark<br />
D-54550 Daun / Germany<br />
Homepage www.technisat.com<br />
Fax +352-710-707959<br />
Contact international@technisat.com<br />
Mo<strong>de</strong>l Digit 4S<br />
Function Digitale FTA satellietont<strong>van</strong>ger<br />
Channel memory 5000<br />
Satellites 33<br />
Symbol rates 1-45 Ms/sec.<br />
SCPC compatible yes (tested with 1,327 Ms/s)<br />
USALS yes<br />
DiSEqC 1.0 / 1.2 / 1.3<br />
Scart connectors 2<br />
Audio connectors 2 x RCA<br />
UHF Modulator no<br />
0/12 Volt output no<br />
Digital audio output yes (optical and coaxial)<br />
EPG yes<br />
C/Ku-Band compatible yes<br />
Power supply 180-250 VAC, 50 Hz<br />
Informatiebalk<br />
Hoofdmenu<br />
Kanaalzoeken<br />
www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com — <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong><br />
17
TEST REPORT<br />
Een Slanke Blind-Scan FTA<br />
Ont<strong>van</strong>ger<br />
Het bedrijf PT Stella Satindo, gevestigd in Jakarta, Indonesië, biedt<br />
een groot scala aan satellietapparatuur on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> merknaam Matrix. Het<br />
kantoor <strong>van</strong> <strong>TELE</strong>-satelliet in Indonesië kreeg <strong>de</strong> mogelijkheid één <strong>van</strong><br />
hun digitale satellietont<strong>van</strong>gers te testen, een mo<strong>de</strong>l genaamd Matrix<br />
Java.<br />
De ont<strong>van</strong>ger heeft een zeer<br />
elegant ontwerp, met zilverkleurige<br />
behuizing en een zwart<br />
frontpaneel. Hij bezit een signaalindicator<br />
LED naast het kanaaldisplay.<br />
Een aan/uit schakelaar<br />
vind je aan <strong>de</strong> linkerkant <strong>van</strong> hert<br />
frontpaneel en zes kleine knoppen<br />
voor <strong>de</strong> volledige bediening<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger; kanaal hoger/<br />
lager, volume hoger/lager, Menu<br />
en OK. De ont<strong>van</strong>ger wordt geleverd<br />
met RF en AV kabels. Er zijn<br />
maar drie verschillen<strong>de</strong> menutalen<br />
beschikbaar: Engels, Chinees<br />
en Indonesisch. De handleiding<br />
die bij <strong>de</strong> testont<strong>van</strong>ger werd<br />
geleverd was alleen maar in het<br />
Indonesisch geschreven, heeft<br />
veel afbeeldingen en is vrij bruikbaar<br />
voor beginners, met uitleg<br />
<strong>van</strong> alle basisbegrippen.<br />
Dagelijks<br />
Gebruik<br />
De Matrix Java wordt voorgeprogrammeerd<br />
met <strong>de</strong> TV/<br />
radiokanalen <strong>van</strong> vier satellieten<br />
geleverd en is klaar om te wor<strong>de</strong>n<br />
gebruikt met 4 LNBF’s op een<br />
éénschotelsysteem, zoals dit in<br />
Indonesië gebruikelijk is: aangestuurd<br />
door DiSEqC 1.0 om<br />
tussen <strong>de</strong> satellieten (PalapaC2<br />
op 113.0 Oost, Telkom1 op 108.0<br />
Oost, Asiasat3S op 105.5 Oost en<br />
Asiasat2 op 100 Oost) te scha-<br />
Satellietont<strong>van</strong>ger<br />
Matrix Java<br />
+<br />
Snelle kanaalscan met blind scan mogelijkheid.<br />
20 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
kelen. We waren verrast door <strong>de</strong><br />
snelheid waarmee tussen kanalen<br />
werd geschakeld. Het duurt<br />
slechts één secon<strong>de</strong> voordat het<br />
gekozen kanaal verschijnt op het<br />
TV scherm. Drukken op <strong>de</strong> Info<br />
toets levert alle technische gegevens<br />
voor het gekozen kanaal:<br />
inclusief PID’s voor beeld, geluid,<br />
PCR en teletekst, als dat beschikbaar<br />
is.<br />
Alle gebruikelijke LOF’s wor<strong>de</strong>n<br />
on<strong>de</strong>rsteund en min<strong>de</strong>r gebruikelijke<br />
waar<strong>de</strong>s kunnen handmatig<br />
wor<strong>de</strong>n ingevoerd, wat het mogelijk<br />
maakt ook in <strong>de</strong> C, KU en Sband<br />
te signalen te ont<strong>van</strong>gen.<br />
Universele LNBF, DiSEqC 1.2 en<br />
USALS wor<strong>de</strong>n niet on<strong>de</strong>rsteund.<br />
Een test op een S-band satelliet<br />
(Cakrawarta op 107.7 Oost) werd<br />
zon<strong>de</strong>r problemen uitgevoerd<br />
door <strong>de</strong> Matrix Java, net als een<br />
test met een Ku-band satelliet<br />
(Measat1 op 91.5 Oost), ondanks<br />
dat op <strong>de</strong>ze satellieten geco<strong>de</strong>er<strong>de</strong><br />
betaal-TV kanalen zaten<br />
terwijl <strong>de</strong> Matrix Java alleen een<br />
FTA ont<strong>van</strong>ger is.<br />
Blind Scan<br />
<strong>Conclusie</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>Expert</strong><br />
-<br />
Geen on<strong>de</strong>rsteuning voor Universele Ku-band<br />
LNB, DiSEqC 1.2 en USALS.<br />
Helaas bevat <strong>de</strong> Matrix Java<br />
geen transpon<strong>de</strong>rlijsten, maar<br />
<strong>de</strong>ze zwakheid wordt goedgemaakt<br />
door een blind scan mogelijkheid.<br />
Het blind scan proces<br />
heeft twee stappen. Het eerst<br />
Vincent Witjhun<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet<br />
testcentrum<br />
Indonesië<br />
wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> actieve transpon<strong>de</strong>rs<br />
gescand, daarna volgt een scan<br />
naar kanalen.<br />
TECHNIC<br />
DATA<br />
Main Menu in Indonesian<br />
In onze test was <strong>de</strong> kanaalscan<br />
met blind scan tamelijk snel. De<br />
waar<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevon<strong>de</strong>n symbolrates<br />
waren iets hoger dan<br />
verwacht (plus 7), volgens wat<br />
wordt vermeld in <strong>de</strong> SatcoDX<br />
satellietkaart. We testten <strong>de</strong><br />
Matrix Java op PalapaC2 (113.0<br />
Oost) en merkten dat hij niet alle<br />
actieve transpon<strong>de</strong>rs kon vin<strong>de</strong>n,<br />
<strong>de</strong> wat zwakkere signalen wer<strong>de</strong>n<br />
overgeslagen.<br />
<strong>Conclusie</strong><br />
Met <strong>de</strong> mogelijkheid tot een<br />
blind scan, kan <strong>de</strong>ze ont<strong>van</strong>ger<br />
eenvoudig <strong>de</strong> kanaallijsten updaten,<br />
zon<strong>de</strong>r dat handmatig nog<br />
kanalen moeten wor<strong>de</strong>n toegevoegd.<br />
Deze Matrix Java is een<br />
prijsbewuste keuze voor beginners,<br />
en een zeer goe<strong>de</strong> keuze als<br />
twee<strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger voor op feeds<br />
jagen<strong>de</strong> DX-ers.<br />
Manufacturer PT Stella Satindo, Komplek<br />
Daan Mogot Prima, Blok B3 No. 7<br />
Jl. Daan Mogot Raya km 12,8<br />
Jakarta 11740, Indonesia<br />
Website www.stella.co.id<br />
Phone +62-21-54373829<br />
Fax +62-21-54373833<br />
Email sales@stella.co.id<br />
Mo<strong>de</strong>l Matrix Java<br />
Function Blind Scan FTA ont<strong>van</strong>ger<br />
Channel Memory 1000<br />
Satellites no<br />
Symbolrate 2 - 45 Mbps<br />
DiSEqC 1.0<br />
22 kHz switch yes<br />
USALS no<br />
Programmable 0/12v no<br />
Scart connectors no<br />
V/Audio Output 3 X RCA<br />
Digital Audio Output no<br />
Color systems PAL, NTSC<br />
S-VHS Output yes<br />
RF Modulator yes (fixed VHF: 210 MHz)<br />
SCPC Compatible yes<br />
EPG no<br />
Teletext no<br />
Power Supply 80 - 270 VAC<br />
Power Consumption 20 W (max.)<br />
Search Menu
De C/Ku-band feed in het echt op een 1.8 meter<br />
schotel bij <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>gst <strong>van</strong> PAS4 op 72° Oost<br />
Er zijn veel satellieten die signalen uitzen<strong>de</strong>n<br />
in zowel <strong>de</strong> C-band als <strong>de</strong> Ku-band. Als je<br />
al een grote antenne bezit, is het niet zo moeilijk<br />
om het bestaan<strong>de</strong> systeem om te bouwen<br />
zodat bei<strong>de</strong> frequentiegebie<strong>de</strong>n ont<strong>van</strong>gen<br />
kunnen wor<strong>de</strong>n.<br />
Het begint allemaal met een groentenblik<br />
met een diameter <strong>van</strong> 65 mm. verwij<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
<strong>de</strong>ksels aan bei<strong>de</strong> zij<strong>de</strong>n. Boor een gat in <strong>de</strong><br />
zijkant <strong>van</strong> het blik dat groot genoeg is om<br />
een stuk koperen pijp <strong>van</strong> 20 mm door te laten<br />
schuiven. Dan wordt een koperen bocht (90°)<br />
aan <strong>de</strong> koperen pijp binnenin het blik bevestigd.<br />
Het an<strong>de</strong>re eind <strong>van</strong> <strong>de</strong> pijp gaat naar <strong>de</strong><br />
Ku-band LNB. Belangrijk: <strong>de</strong> koperen pijp mag<br />
niet langer zijn dan 80 mm terwijl <strong>de</strong> diameter<br />
zo klein kan zijn als 17 mm, <strong>de</strong>ze maat wordt<br />
bepaald door <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>gstfrequentie. Hoe<br />
hoger <strong>de</strong> frequentie, hoe kleiner <strong>de</strong> diameter.<br />
Het plaatsen <strong>van</strong> dit handwerk vraagt wat<br />
gevoel. De C-band LNB moet eerst wor<strong>de</strong>n uitgelijnd<br />
op een C/Ku-band satelliet, zoals PAS4<br />
op 72° Oost in Zuid-Afrika. Het groentenblik<br />
wordt dan over <strong>de</strong> C-band feed geplaatst en<br />
langzaam gedraaid totdat het C-band signaal<br />
het sterkst is. Ont<strong>van</strong>gst door <strong>de</strong> koperen<br />
pijp die uit het blik steekt is natuurlijk wat<br />
ge<strong>de</strong>mpt, maar door het draaien <strong>van</strong> het blik<br />
kan het laagste verzwakkingniveau wor<strong>de</strong>n<br />
bereikt.<br />
Verbind nu <strong>de</strong> Ku-band LNB met het zichtbare<br />
<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> koperen pijp en draai <strong>de</strong>ze<br />
totdat <strong>de</strong> hoogste signaalsterkte is bereikt.<br />
Verbind nu nog eens een DiSEqC schakelaar<br />
zodat er maar één kabel naar <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
gaat. Nu gebeurt het: het aantal kanalen dat<br />
je kunt ont<strong>van</strong>gen is dui<strong>de</strong>lijk vergroot zon<strong>de</strong>r<br />
dat je een grote investering hebt hoeven<br />
doen: een C-band LNB voor 45 Euro, (17K),<br />
een Ku-band LNB voor 20 Euro (0.4dB) en wat<br />
accessoires voor ongeveer 5 Euro, waar<strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> doe-het-zelver waarschijnlijk al een <strong>de</strong>el in<br />
huis heeft.<br />
Noot: natuurlijk heeft <strong>de</strong>ze combinatiefeed<br />
<strong>de</strong> eigenschap het signaalniveau op één frequentie<br />
te vermin<strong>de</strong>ren vergeleken met <strong>de</strong><br />
originele feed. Dit verlies blijft echter beperkt<br />
tot zo’n 10%.<br />
Praxis Tip<br />
SATELLITE RECEPTION<br />
C-band en Kuband<br />
In Focus<br />
Feed Gemaakt uit<br />
een Groentenblik<br />
Ingo Salomon<br />
Wat is een groentenblik waard? Wel, wat dacht je hier<strong>van</strong>? Open het met<br />
een blikopener, schep <strong>de</strong> inhoud eruit en gebruik <strong>de</strong>ze als lunch, maak het lege<br />
blik schoon en gebruik dit dan om een combinatiefeed <strong>van</strong> te maken. Haal ook<br />
een stuk koperen buis bij <strong>de</strong> ijzerhan<strong>de</strong>l (zoals gebruikt voor waterleiding) en<br />
ga aan <strong>de</strong> slag.<br />
C-band screenshot <strong>van</strong> PAS4… …en <strong>van</strong> <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> satelliet in <strong>de</strong> Ku-band<br />
Dit was eens een<br />
groentenblik! De Kuband<br />
LNB is bevestigd<br />
aan een koperen buis<br />
die een bocht <strong>van</strong> 90°<br />
heeft<br />
Een blik op <strong>de</strong> binnenkant<br />
<strong>van</strong> wat eens<br />
een groentenblik was.<br />
De slangklem wordt<br />
later gebruikt voor <strong>de</strong><br />
bevestiging <strong>van</strong> <strong>de</strong> Cband<br />
feed.<br />
Voltooi<strong>de</strong> C/Ku-band<br />
montage<br />
C/Ku-band satellieten<br />
zen<strong>de</strong>n uit in <strong>de</strong>ze<br />
gebie<strong>de</strong>n met een<br />
minimum <strong>van</strong> 42 dBW.<br />
In het hart <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze<br />
zones kunnen wel 261<br />
digitale FTA kanalen<br />
wor<strong>de</strong>n ont<strong>van</strong>gen.<br />
In het buitengebied<br />
daalt dit aantal tot 33<br />
www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com — <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong><br />
21
TEST REPORT<br />
Klein Alles-in-Één Apparaat<br />
Groot, zwaar en duur: dat zijn <strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n die<br />
<strong>de</strong> meeste <strong>van</strong> jullie tot nog toe elke keer gebruikt<br />
hebben wanneer het on<strong>de</strong>rwerp signaalanalyzer<br />
aan <strong>de</strong> or<strong>de</strong> kwam. Dat dit niet altijd zo hoeft te zijn<br />
werd aangetoond door <strong>de</strong> Spaanse firma Promax.<br />
Recentelijk wer<strong>de</strong>n we geïnformeerd over hun<br />
Zoals we mochten verwachten<br />
<strong>van</strong> Promax, kregen we een bijzon<strong>de</strong>r<br />
positieve indruk <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
afwerking <strong>van</strong> dit apparaat. Het<br />
chassis is omgeven door rubber<br />
om het risico <strong>van</strong> beschadigen<br />
te verkleinen terwijl het er gelijk<br />
voor zorgt dat <strong>de</strong> analyzer gemakkelijk<br />
rechtop gezet kan wor<strong>de</strong>n.<br />
Ook inbegrepen in het pakket was<br />
een plastic transportbehuizing<br />
om het risico <strong>van</strong> vocht en vuil te<br />
beperken, een voeding, een laadkabel<br />
voor een voertuig tezamen<br />
met een collectie adapter pluggen<br />
en een gebruiksaanwijzing in het<br />
Engels, Frans en Spaans.<br />
Ondanks zijn lichte gewicht<br />
kan <strong>de</strong> ingebouw<strong>de</strong> Li batterij <strong>de</strong><br />
Prodig-5 tot 3,5 uur <strong>van</strong> spanning<br />
voorzien. Dit is een uitzon<strong>de</strong>rlijk<br />
lange tijd vergeleken met sommige<br />
<strong>van</strong> zijn grotere broers.<br />
Het voorpaneel pronkt met een<br />
5 inch TFT kleurenscherm, vier<br />
status LED’s, een groep op/neer/<br />
links/rechts pijltoetsen plus een<br />
24 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
Digitale/Analoge TV, Satelliet en Kabelsignaal Analyzer<br />
Promax TV Explorer<br />
set <strong>van</strong> 12 drukknoppen voor het<br />
bedienen <strong>van</strong> <strong>de</strong> diverse functies<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> analyzer. Uiteraard zijn <strong>de</strong><br />
knoppen zo ontworpen dat er geen<br />
vocht en vuil achter kan komen.<br />
Een draaiknop wordt gebruikt om<br />
<strong>de</strong> frequentie in te stellen en wordt<br />
ook gebruikt als aan/uit schakelaar.<br />
De antenneaansluiting is aan<br />
<strong>de</strong> bovenkant <strong>van</strong> het apparaat te<br />
vin<strong>de</strong>n en <strong>de</strong>ze kan niet alleen voor<br />
satellietsignalen gebruikt wor<strong>de</strong>n<br />
maar ook voor terrestriale en<br />
kabelsignalen. De fabrikant heeft<br />
er zelfs aan gedacht een SCART<br />
aansluiting aan te brengen aan<br />
<strong>de</strong> zijkant waarlangs <strong>de</strong> uitgang<br />
<strong>van</strong> het actuele signaal beschikbaar<br />
is en waar het ook mogelijk<br />
is om externe signalen aan te<br />
sluiten. Ook is er voorzien in een<br />
RS-232 poort aan <strong>de</strong> achterkant<br />
waarmee <strong>de</strong> meetresultaten naar<br />
een PC gestuurd kunnen wor<strong>de</strong>n<br />
en voor het uploa<strong>de</strong>n <strong>van</strong> nieuwe<br />
software. Jammer genoeg leek <strong>de</strong><br />
meegelever<strong>de</strong> gebruiksaanwijzing<br />
wat mager en werd alleen een<br />
summiere beschrijving gegeven<br />
nieuwste mo<strong>de</strong>l Prodig-5 TV Explorer en uiteraard<br />
wil<strong>de</strong>n we onmid<strong>de</strong>llijk een testexemplaar ont<strong>van</strong>gen.<br />
Het pakketje waar we op zaten te wachten<br />
kwam een paar dagen gele<strong>de</strong>n binnen. We pakten<br />
snel alles uit en zetten <strong>de</strong> 23x16x7,6 cm grote analyzer<br />
op <strong>de</strong> tafel.<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> belangrijkere mogelijkhe<strong>de</strong>n<br />
<strong>van</strong> het apparaat.<br />
Dagelijks<br />
gebruik<br />
Promax wil<strong>de</strong> inspelen op <strong>de</strong><br />
toenemen<strong>de</strong> digitalisering en lette<br />
dus in het bijzon<strong>de</strong>r op <strong>de</strong> digitale<br />
DVB-S, DVB-C en DVB-T compatibiliteit<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger. Er is<br />
ook een analoge terrestriale ont<strong>van</strong>ger<br />
aanwezig die <strong>de</strong> PAL, NTSC<br />
en SECAM TV standaards blijkt te<br />
on<strong>de</strong>rsteunen. Het OSD (on screen<br />
display) is beschikbaar in het<br />
Engels, Duits, Spaans, Frans en<br />
Italiaans terwijl een ingebouw<strong>de</strong><br />
lichtsensor automatisch zorgt voor<br />
het aanpassen <strong>van</strong> het contrast en<br />
<strong>de</strong> hel<strong>de</strong>rheid <strong>van</strong> het display voor<br />
optimale leesbaarheid.<br />
Na even kort in het handboek<br />
gekeken te hebben zou elke<br />
gebruiker uit <strong>de</strong> voeten moeten<br />
kunnen met <strong>de</strong> elementaire functies<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> simpel-te-lezen en<br />
zelfverklaren<strong>de</strong> knoppen. Wanneer<br />
je wilt profiteren <strong>van</strong> alle<br />
functies <strong>van</strong> <strong>de</strong> TV Explorer dan<br />
zul je heel wat “leren-door-proberen”<br />
moeten doen aangezien<br />
<strong>de</strong> handleiding niet voorziet in het<br />
beantwoor<strong>de</strong>n <strong>van</strong> veel ge<strong>de</strong>tailleer<strong>de</strong><br />
vragen.<br />
Uiteraard zal <strong>de</strong> eerste stap<br />
moeten zijn het instellen <strong>van</strong><br />
het type signaal dat je zou willen<br />
meten. Vanaf daar ga je naar het<br />
spectrumanalyzer scherm. Zowel<br />
bij analoge terrestriale signalen<br />
als bij DVB-T en DVB-C signalen<br />
zullen actieve kanalen onmid<strong>de</strong>llijk<br />
zichtbaar wor<strong>de</strong>n als pieken op het<br />
display. In <strong>de</strong> satellietont<strong>van</strong>gst<br />
mo<strong>de</strong> moeten <strong>de</strong> juiste schakelspanning<br />
en <strong>de</strong> juiste band en<br />
DiSEqC parameters ook ingesteld<br />
wor<strong>de</strong>n. De TV Explorer kan 5V,<br />
13V, 15V, 18V, 24V en zelfs 13V en<br />
18V in combinatie met een 22 kHz<br />
signaal leveren. Indien nodig kan<br />
<strong>de</strong> analyzer schakelen naar een<br />
externe spanningsbron.<br />
De TV Explorer kan het actuele<br />
stroomverbruik <strong>van</strong> <strong>de</strong> LNB of<br />
multischakelaar weergeven; een<br />
bijzon<strong>de</strong>r interessante optie. Het<br />
DiSEqC 1.0 protocol is aanwezig<br />
voor multifeed systemen net als<br />
DiSEqC 1.2 voor gemotoriseer<strong>de</strong><br />
systemen. In DiSEqC 1.1 en 1.3<br />
(USALS) is helaas niet voorzien.<br />
De spectrumweergave <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
TV Explorer is beschikbaar in<br />
twee verschillen<strong>de</strong> mo<strong>de</strong>s. In <strong>de</strong><br />
eerste mo<strong>de</strong> werkt het display<br />
op een gereduceer<strong>de</strong> snelheid<br />
met een totaalbeeld dat gegenereerd<br />
wordt bij een lage meetsnelheid<br />
waardoor mogelijk niet<br />
elk zwak signaal zichtbaar wordt.<br />
In <strong>de</strong> Instelmo<strong>de</strong> wordt <strong>de</strong> spectrumweergave<br />
in eerste instantie<br />
opgebouwd en vervolgens met<br />
een veel hogere snelheid up-todate<br />
gehou<strong>de</strong>n waardoor <strong>de</strong>ze<br />
i<strong>de</strong>aal is voor exacte aanpassingen.<br />
Daarnaast kan in <strong>de</strong>ze mo<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> signaalsterkte ook hoorbaar<br />
gemaakt wor<strong>de</strong>n. De pijltoetsen<br />
kunnen gebruikt wor<strong>de</strong>n om in<br />
te zoomen op afzon<strong>de</strong>rlijke frequentiebereiken<br />
of om <strong>de</strong> y-as te<br />
verplaatsen <strong>van</strong> <strong>de</strong> signaalsterkteweergave.<br />
Zodra <strong>de</strong> noodzakelijke instellingen<br />
zijn gemaakt kan <strong>de</strong> eerste<br />
frequentie geselecteerd wor<strong>de</strong>n<br />
die later in veel meer <strong>de</strong>tail bekeken<br />
kan wor<strong>de</strong>n. De frequentiekeuze<br />
wordt ofwel gemaakt met<br />
behulp <strong>van</strong> <strong>de</strong> draaiknop ofwel met<br />
het geïntegreer<strong>de</strong> 10-knops toetsenbord.<br />
De ingevoer<strong>de</strong> frequentie<br />
kan <strong>de</strong> downlink frequentie zijn<br />
ofwel <strong>de</strong> IF <strong>van</strong> <strong>de</strong> transpon<strong>de</strong>r.<br />
Bij terrestriale zen<strong>de</strong>rs kan het zo<br />
simpel zijn als het invoeren <strong>van</strong><br />
het juiste kanaalnummer. In <strong>de</strong><br />
digitale mo<strong>de</strong> is een druk op <strong>de</strong><br />
Scan knop voldoen<strong>de</strong> voor <strong>de</strong> TV<br />
Explorer om een poging te on<strong>de</strong>rnemen<br />
meer informatie te vin<strong>de</strong>n
over <strong>de</strong> geselecteer<strong>de</strong> transpon<strong>de</strong>r/frequentie.<br />
Wanneer het om<br />
een analoog signaal gaat zal het<br />
apparaat dit herkennen en dit aangeven<br />
door het laten oplichten <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> bijbehoren<strong>de</strong> LED.<br />
Aangezien er geen geïntegreer<strong>de</strong><br />
analoge satelliettuner<br />
is, kunnen beeld en geluid alleen<br />
weergegeven wor<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> terrestriale<br />
mo<strong>de</strong>. In <strong>de</strong> satellietmo<strong>de</strong><br />
wor<strong>de</strong>n alleen meetgegevens<br />
getoond. Wanneer het om een<br />
digitale transpon<strong>de</strong>r gaat dan<br />
komt <strong>de</strong> automatische scanfunctie<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> TV Explorer in actie. Binnen<br />
een mum <strong>van</strong> tijd wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> symbolrate,<br />
FEC en an<strong>de</strong>re belangrijke<br />
gegevens <strong>van</strong> <strong>de</strong> transpon<strong>de</strong>r herkend.<br />
Met een druk op <strong>de</strong> TV knop<br />
wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> PMT’s ingelezen, wordt<br />
<strong>de</strong> kanaallijst getoond en wordt het<br />
eerste ont<strong>van</strong>gbare kanaal gepresenteerd.<br />
De TV Explorer maakt<br />
gebruik <strong>van</strong> een eenvoudig leesbare<br />
informatiebalk om niet alleen<br />
informatie zoals PID’s en resolutie<br />
te laten zien maar ook <strong>de</strong> actueel<br />
gemeten datasnelheid, <strong>de</strong> naam<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> aanbie<strong>de</strong>r en <strong>de</strong> eventueel<br />
gebruikte co<strong>de</strong>ringsnorm die door<br />
het kanaal gebruikt wordt.<br />
Dit maakt het eenvoudig om te<br />
ont<strong>de</strong>kken op welke satelliet je<br />
terechtgekomen bent terwijl je<br />
<strong>de</strong> antenne aan het afstellen was.<br />
Aan <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re kant zou het ook<br />
kunnen helpen om even snel naar<br />
een frequentielijst te kijken zoals<br />
die gevon<strong>de</strong>n kan wor<strong>de</strong>n op www.<br />
satcodx.com.<br />
De TV Explorer on<strong>de</strong>rsteunt <strong>de</strong><br />
meting <strong>van</strong> VBER, C/N, signaalsterkte,<br />
MER en CBER wat behulpzaam<br />
kan zijn bij het maken <strong>van</strong><br />
fijne afstellingen. De VBER meting<br />
geeft een aanduiding <strong>van</strong> het<br />
aantal bitfouten volgens Viterbi<br />
foutcorrectie terwijl <strong>de</strong> C/N (draaggolf/ruis<br />
verhouding) het ruisgetal<br />
aangeeft. MER is een indicatie <strong>van</strong><br />
het aantal modulatiefouten en<br />
CBER is het aantal bitfouten na<br />
foutcorrectie. Al <strong>de</strong>ze gegevens<br />
kunnen weergegeven wor<strong>de</strong>n in<br />
een gemakkelijk leesbare grafiek<br />
terwijl <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re waar<strong>de</strong>s verkleind<br />
wor<strong>de</strong>n en bij <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rkant<br />
<strong>van</strong> het scherm wor<strong>de</strong>n gezet.<br />
Om alles nog eenvoudiger te<br />
maken kan <strong>de</strong> gebruiker een<br />
aantal verschillen<strong>de</strong> satellietprofielen<br />
aanmaken (terwijl een<br />
aantal al voorgeprogrammeerd<br />
is in het apparaat). Dit haalt een<br />
<strong>de</strong>el <strong>van</strong> het raadwerk weg bij<br />
het opzetten <strong>van</strong> een multifeed<br />
systeem op meer<strong>de</strong>re aansluitingen,<br />
aangezien <strong>de</strong> TV Explorer<br />
door het gebruiken <strong>van</strong> <strong>de</strong> opgeslagen<br />
profielen zich automatisch<br />
zal instellen op <strong>de</strong> juiste DiSEqC,<br />
polarisatie en bandinstellingen.<br />
Naast het gebruik <strong>van</strong> dit apparaat<br />
als een analyzer, zou het<br />
ook een interessant hulpmid<strong>de</strong>l<br />
kunnen zijn voor <strong>de</strong> toegewij<strong>de</strong><br />
feedjager. Dankzij <strong>de</strong> spectrum-<br />
weergave kunnen nieuwe signalen<br />
gevon<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n zodra ze<br />
tevoorschijn komen en met behulp<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> autoscan functie kunnen<br />
ze gelijk herkend en geï<strong>de</strong>ntificeerd<br />
wor<strong>de</strong>n. Naast beeld en<br />
geluid wor<strong>de</strong>n alle belangrijke<br />
gegevens <strong>van</strong> het signaal zoals<br />
PID’s, FEC, symbolrate, resolutie,<br />
datasnelheid, TV standaard enz.<br />
op het scherm getoond. Helaas is<br />
<strong>de</strong> weergave <strong>van</strong> 4:2:2 signalen<br />
niet mogelijk. Het verwerken <strong>van</strong><br />
DVB-T en DVB-C signalen maar<br />
ook analoge terrestriale signalen<br />
wordt net zo eenvoudig en professioneel<br />
uitgevoerd. Ook hier lijken<br />
<strong>de</strong> mogelijkhe<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> kleine<br />
TV Explorer onbeperkt te zijn.<br />
Om <strong>de</strong> TV Explorer goed te<br />
kunnen testen sloten we hem aan<br />
op een USALS antenne en we waren<br />
in hoge mate verbaasd. Vanwege<br />
zijn lichte gewicht en kleine formaat<br />
en ook <strong>de</strong> handige behuizing<br />
is dit apparaat (in tegenstelling<br />
tot zijn grotere broers) bij uitstek<br />
geschikt voor het doen <strong>van</strong> antenneafstelling<br />
in moeilijk bereikbare<br />
posities. Aangezien <strong>de</strong> analyzer<br />
niet compatibel is met DiSEqC<br />
1.3 maakten we gebruik <strong>van</strong> een<br />
FTA ont<strong>van</strong>ger met geïntegreer<strong>de</strong><br />
USALS en lusten het vi<strong>de</strong>osignaal<br />
hier<strong>van</strong> door via <strong>de</strong> ingebouw<strong>de</strong><br />
SCART connector <strong>van</strong> <strong>de</strong> analyzer.<br />
Met een druk op <strong>de</strong> knop kon<strong>de</strong>n<br />
we heen en weer schakelen tussen<br />
onze meetresultaten en <strong>de</strong> FTA<br />
ont<strong>van</strong>ger. Eenvoudiger dan dit zal<br />
het niet wor<strong>de</strong>n.<br />
We moeten ook het competente<br />
en snel reageren<strong>de</strong> technische<br />
on<strong>de</strong>rsteuningsteam <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
fabrikant een compliment maken.<br />
Na het anoniem plaatsen <strong>van</strong><br />
een technische vraag kunnen we<br />
zeggen dat we blij zijn dat we het<br />
gewenste, en boven alles correcte,<br />
antwoord binnen 24 uur binnenkregen.<br />
Er bestaat geen twijfel over: <strong>de</strong><br />
TV Explorer zal in <strong>de</strong> toekomst het<br />
gereedschap bij uitstek wor<strong>de</strong>n<br />
<strong>van</strong> het <strong>TELE</strong>-satelliet testcentrum.<br />
<strong>Conclusie</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> expert<br />
+<br />
De TV Explorer is een uitzon<strong>de</strong>rlijk handige, lichtgewicht<br />
en compacte analyzer die geleverd wordt met<br />
alles wat je zou mogen verwachten <strong>van</strong> een mo<strong>de</strong>rn<br />
stuk testapparatuur. Hij heeft geen enkel probleem<br />
met elk soort digitaal signaal dat je maar kunt be<strong>de</strong>nken<br />
en hij kan ook overweg met analoge signalen.<br />
Hij is simpel en logisch te bedienen en mocht je ooit<br />
tegen een probleem aanlopen dan is het eersteklas<br />
technische on<strong>de</strong>rsteuningsteam <strong>van</strong> <strong>de</strong> fabrikant er<br />
Signaalweergave in <strong>de</strong> DVB-S<br />
mo<strong>de</strong><br />
Thomas Haring<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet<br />
Testcentrum<br />
Oostenrijk<br />
om je te helpen. De TV Explorer is niet alleen een stuk gereedschap<br />
voor <strong>de</strong> professional, het zou ook <strong>de</strong> perfecte aanvulling zijn op <strong>de</strong><br />
voorraad testapparatuur <strong>van</strong> willekeurig welke satelliethobbyist.<br />
-<br />
De handleiding geeft alleen maar een algemeen overzicht <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
basisfuncties <strong>van</strong> <strong>de</strong> TV Explorer. De fabrikant zou moeten overwegen<br />
om hierin wat verbeteringen aan te brengen.<br />
TECHNIC<br />
DATA<br />
Meetresultaten<br />
Manufacturer Promax Electronica, S. A., Barcelona, Spain<br />
E-mail promax@promax.es<br />
Tel +34-93-260 20 02<br />
Fax +34-93-338 11 26<br />
Mo<strong>de</strong>l Prodig-5 TV Explorer<br />
Function Professionele Digitale/Analoge TV, Satelliet<br />
en Kabelsignaal Analyzer<br />
Frequency Range Band 1: 45-865 MHz<br />
Band 2: 950-2150 MHz<br />
Measurement Range Terrestrial: 10-120 dBuV<br />
Satellite: 30-120 dBuV<br />
Accuracy Terrestrial: +/- 1.5 dB<br />
Satellite: +/- 2.5 dB<br />
Monitor 5” TFT Color Screen<br />
Color Systems PAL, NTSC, SECAM<br />
TV Standards M, N, B, G, I, D, K and L<br />
QPSK Symbolrates 2-45 Msps<br />
Power Supply Li-Ion 7.2V/11Ah<br />
3.5 hours Operation without Recharge<br />
3.0 hours Recharging Time<br />
Operating Temperature 5-40°C<br />
Snapshot <strong>van</strong> <strong>de</strong> Hotbird (13°<br />
Oost) horizontaal hoge band<br />
Automatische herkenning <strong>van</strong><br />
symbolrate en FEC<br />
Measurement Antenna align<br />
Mo<strong>de</strong> Mo<strong>de</strong><br />
(ms)<br />
Terrestrial<br />
8 MHz 210 122<br />
16 MHz 264 188<br />
32 MHz 440 114<br />
50 MHz 242 90<br />
100 MHz 462 138<br />
200 MHz 510 228<br />
500 MHz 632 280<br />
Full 932 257<br />
Satellite<br />
16 MHz 144 144<br />
32 MHz 348 144<br />
50 MHz 348 348<br />
100 MHz 416 228<br />
200 MHz 600 224<br />
500 MHz 610 352<br />
Full 714 470<br />
Sampling waar<strong>de</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong> TV Explorer<br />
spectrumanalyzer<br />
www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com — <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong><br />
25
TEST REPORT<br />
Eén Schotel en Veel Satellieten<br />
Als je <strong>de</strong> laatste jaren een vaste lezer <strong>van</strong> <strong>TELE</strong>satelliet<br />
magazine bent geweest zou je al op <strong>de</strong><br />
hoogte moeten zijn <strong>van</strong> <strong>de</strong> WaveFrontier T90<br />
toroidale satellietantenne en wat daar allemaal bij<br />
hoort. Veel <strong>van</strong> <strong>de</strong> vroegere besprekingen <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
T90 had<strong>de</strong>n betrekking op installaties in Europa.<br />
De T90<br />
Antenne<br />
Voor diegenen on<strong>de</strong>r jullie<br />
die niet bekend zijn met <strong>de</strong> T90<br />
willen we even <strong>de</strong> tijd nemen<br />
om je op <strong>de</strong> hoogte te brengen.<br />
De WaveFrontier Toroidal T90<br />
is een vaste Ku-band antenne.<br />
Wat hem on<strong>de</strong>rscheidt an<strong>de</strong>re<br />
vaste antennes is dat dit een<br />
multifeed antenne is. Een multifeed<br />
antenne is een antenne die<br />
kan wor<strong>de</strong>n voorzien <strong>van</strong> meer<br />
dan één LNB. Natuurlijk kun je<br />
een standaard vaste antenne<br />
ombouwen zodat er meer dan<br />
één LNB in past, maar dan zou<br />
maar één LNB in het brandpunt<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> antenne staan. De<br />
an<strong>de</strong>re zou<strong>de</strong>n aan <strong>de</strong> ene of aan<br />
<strong>de</strong> an<strong>de</strong>re kant uit het mid<strong>de</strong>n<br />
staan, en bedui<strong>de</strong>nd min<strong>de</strong>r signaal<br />
ont<strong>van</strong>gen dan <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>lste<br />
LNB. Hoewel <strong>de</strong>ze metho<strong>de</strong><br />
kan werken, kun je meestal niet<br />
meer dan één LNB links of rechts<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> centrale LNB plaatsen<br />
<strong>van</strong>wege het toenemen<strong>de</strong> signaalverlies.<br />
De reflector <strong>van</strong> een<br />
standaard schotel focust het<br />
binnenkomen<strong>de</strong> satellietsignaal<br />
naar een vast punt. De reflector<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> toroidale schotel<br />
daarentegen focust <strong>de</strong> signalen<br />
naar een focuslijn, en niet naar<br />
een vast brandpunt. Ie<strong>de</strong>re LNB<br />
die op <strong>de</strong>ze lijn geplaatst wordt,<br />
wordt in focus beschouwd met <strong>de</strong><br />
satelliet waarop hij gericht is. En<br />
dat is nu <strong>de</strong> schoonheid <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
T90 antenne: hij is voorzien <strong>van</strong><br />
een rail waarop meer<strong>de</strong>re LNB’s<br />
gemonteerd kunnen wor<strong>de</strong>n. De<br />
rail is lang genoeg om alle satellieten<br />
binnen een hoek <strong>van</strong> 40° te<br />
kunnen ont<strong>van</strong>gen. Wanneer <strong>de</strong><br />
antenne is geplaatst op een perfect<br />
verticaal geplaatste mast en<br />
<strong>de</strong> skew juist is ingesteld op <strong>de</strong><br />
antenne mount, hoef je <strong>de</strong> schotel<br />
slechts op één satelliet uit<br />
te lijnen en alle an<strong>de</strong>re satellieten<br />
die je wilt ont<strong>van</strong>gen vallen<br />
direct netjes op hun plaats.<br />
Op <strong>de</strong> rail is een ver<strong>de</strong>ling in<br />
gra<strong>de</strong>n aangebracht zodat <strong>de</strong><br />
LNB’s eenvoudig kunnen wor<strong>de</strong>n<br />
geplaatst. Als bijvoorbeeld <strong>de</strong><br />
Satellietschotel<br />
De Toroidale Schotel<br />
in Noord-Amerika<br />
28 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
eerste satelliet op 91° West<br />
staat en <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> die je wilt<br />
ont<strong>van</strong>gen staat op 97° West,<br />
hoef je <strong>de</strong> schotel alleen uit te<br />
lijnen op 91° West en daarna<br />
<strong>de</strong> twee<strong>de</strong> LNB over <strong>de</strong> rail te<br />
schuiven zodat <strong>de</strong>ze zes gra<strong>de</strong>n<br />
rechts naast <strong>de</strong> eerste LNB komt<br />
te staan. (<strong>van</strong>af <strong>de</strong> voorkant op<br />
<strong>de</strong> antenne gezien). Het signaal<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> satelliet zou<br />
direct goed moeten zijn.<br />
De T90<br />
in Actie<br />
Het ligt voor <strong>de</strong> hand dat je<br />
jezelf nu afvraagt “wat kan ik<br />
er hier in Noord-Amerika mee<br />
doen?” Om een antwoord op <strong>de</strong>ze<br />
vraag te kunne geven moeten we<br />
eerst een Toroidal T90 antenne<br />
zien te bemachtigen. Opnieuw<br />
regel<strong>de</strong>n onze vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong><br />
Sadoun Satellite sales in Hilliard,<br />
Ohio dit voor ons. Zij lever<strong>de</strong>n<br />
ons <strong>de</strong> Toroidale schotel en een<br />
set <strong>van</strong> vier Saldoun KUL1 standaard,<br />
enkele uitgang Ku-band<br />
LNBF's. Deze hebben een ruisgetal<br />
<strong>van</strong> 0.4, een Local Oscillator<br />
Frequentie <strong>van</strong> 10.750 GHz en<br />
hebben een slank ontwerp wat ze<br />
perfect maakt voor gebruik met<br />
<strong>de</strong> T90. Als ont<strong>van</strong>ger gebruikten<br />
we <strong>de</strong> Pansat 6000 HXC met<br />
twee tuners.<br />
Bij het opstellen <strong>van</strong> een toroidale<br />
antenne is het altijd een<br />
goed i<strong>de</strong>e om vooraf te beslissen<br />
welke satellieten je wilt kunnen<br />
ont<strong>van</strong>gen, om op die manier te<br />
kunnen bepalen welke satelliet<br />
<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>lste wordt. Voor onze<br />
tests kozen we AMC3, AMC5,<br />
SBS6 en AMC9. we kozen AMC5<br />
als <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>lste satelliet en<br />
installeer<strong>de</strong>n <strong>de</strong> eerste LNBF in<br />
het mid<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> rail <strong>van</strong> <strong>de</strong> T90<br />
(0° punt op <strong>de</strong> rail). De Pansat<br />
ont<strong>van</strong>ger werd afgestemd op<br />
<strong>de</strong> New York Net mux op 12.182<br />
GHz (H, SR 23000). Daarna lijn<strong>de</strong>n<br />
we <strong>de</strong> T90 uit voor maximale<br />
signaalkwalliteit en zorg<strong>de</strong>n er<br />
tegelijk voor dat <strong>de</strong> skew goed<br />
werd ingesteld. De LNBF hou<strong>de</strong>rs<br />
zelf hebben ook verschil-<br />
Zijn mogelijkhe<strong>de</strong>n zijn hier in Noord-Amerika<br />
eigenlijk nooit getest. Na enig on<strong>de</strong>rzoek ont<strong>de</strong>kten<br />
we dat <strong>de</strong> T90 goed leverbaar is in dit <strong>de</strong>el <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> wereld. We von<strong>de</strong>n het dus geen slecht i<strong>de</strong>e<br />
eens te testen hoe hij hier presteert.<br />
len<strong>de</strong> instelmogelijkhe<strong>de</strong>n om<br />
te helpen bij het maximaliseren<br />
<strong>van</strong> het signaal. Na wat kleine<br />
verstellingen in <strong>de</strong> positie speel<strong>de</strong>n<br />
we het klaar om een signaalkwaliteit<br />
<strong>van</strong> 60% te bereiken.<br />
Een Smart Scan (of Blind Scan)<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong>ze satelliet lever<strong>de</strong> nog<br />
aardig wat actieve transpon<strong>de</strong>rs<br />
extra op. Het was dui<strong>de</strong>lijk dat<br />
<strong>de</strong> T90 correct was uitgelijnd<br />
op AMC5. Nu wil<strong>de</strong>n we ons (en<br />
<strong>de</strong> antenne) richten op an<strong>de</strong>re<br />
satellieten. Dit is waar <strong>de</strong> kracht<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> T90 blijkt. Als <strong>de</strong> T90 in<br />
eerste instantie goed geïnstalleerd<br />
is, hoeven we alleen nog<br />
maar extra LNBF’s op <strong>de</strong> rail te<br />
plaatsen en <strong>de</strong>ze naar <strong>de</strong> juiste<br />
positie op <strong>de</strong> rail te schuiven,<br />
zon<strong>de</strong>r ver<strong>de</strong>re uitlijning <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> antenne. SBS6 ligt op 5° ten<br />
Oosten <strong>van</strong> AMC5. Het ligt dus<br />
voor <strong>de</strong> hand dat als een twee<strong>de</strong><br />
LNBF wordt aangebracht, op een<br />
punt 5° naar rechts op <strong>de</strong> rail<br />
<strong>van</strong>af <strong>de</strong> eerste LNBF, we direct<br />
ont<strong>van</strong>gst <strong>van</strong> SBS6 moeten<br />
hebben. We stem<strong>de</strong>n <strong>de</strong> Pansat<br />
box af op een beken<strong>de</strong> actieve<br />
transpon<strong>de</strong>r <strong>van</strong> SBS6 (12.006<br />
GHz, V, SR 6890), <strong>de</strong> twee<strong>de</strong><br />
LNBF geïnstalleerd op <strong>de</strong> rail en<br />
gekeken hoe <strong>de</strong> signaalkwaliteit<br />
verbeter<strong>de</strong> terwijl we <strong>de</strong> LNBF<br />
over <strong>de</strong> rail verschoven. Natuurlijk<br />
verscheen het signaal als<br />
bij toverslag toen <strong>de</strong> LNBF het<br />
5° punt op <strong>de</strong> rail bereikte. De<br />
positie werd nagesteld totdat we<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet redacteur Ron Roessel monteert LNBF’s op <strong>de</strong> rail <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
WaveFrontier Toroidal multifeed schotel op het <strong>TELE</strong>-satelliet Testcentrum<br />
in <strong>de</strong> buitenwijken <strong>van</strong> New York<br />
een maximale kwaliteitsuitlezing<br />
<strong>van</strong> 60% bereikten. Nog eens<br />
twee LNBF’s wer<strong>de</strong>n geplaatst en<br />
uitgelijnd op AMC3 en AMC9. In<br />
bei<strong>de</strong> gevallen was het slechts<br />
een kwestie <strong>van</strong> het schuiven<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> LNBF over <strong>de</strong> rail tot <strong>de</strong>ze<br />
op <strong>de</strong> gewenste positie was gekomen.<br />
Op bei<strong>de</strong> satellieten wer<strong>de</strong>n<br />
sterke signalen ont<strong>van</strong>gen. Het is<br />
dui<strong>de</strong>lijk dat <strong>de</strong> WaveFrontier T90<br />
Toroidale antenne net zo goed<br />
presteert als in <strong>de</strong> advertenties<br />
wordt gesteld. Eén enkele vaste<br />
schotel werd gebruikt om op vier<br />
satellieten tegelijk af te stemmen<br />
met een uitzon<strong>de</strong>rlijke signaalkwaliteit<br />
<strong>van</strong> ie<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze<br />
satellieten. De Pansat ont<strong>van</strong>ger<br />
schakel<strong>de</strong> makkelijk tussen <strong>de</strong>ze
satellieten met behulp <strong>van</strong> een<br />
DiSEqC 4x1 schakelaar. Deze<br />
antenne is echter niet beperkt<br />
tot vier LNBF's, <strong>de</strong> rail heeft<br />
voldoen<strong>de</strong> ruimte voor meer<br />
LNBF's. dus, wil je meer dan vier<br />
satellieten ont<strong>van</strong>gen, plaats dan<br />
meer LNBF’s op <strong>de</strong> juiste positie<br />
op <strong>de</strong> rail. Eén ding moeten we<br />
wel in gedachten hou<strong>de</strong>n: <strong>de</strong><br />
breedte <strong>van</strong> alle LNBF hou<strong>de</strong>rs<br />
bepaalt hoe dicht bij elkaar <strong>de</strong><br />
te ont<strong>van</strong>gen satellieten kunnen<br />
liggen. Het blijkt dat <strong>de</strong> satellieten<br />
meer dan 3° uit elkaar<br />
moeten liggen: <strong>de</strong> LNBF hou<strong>de</strong>rs<br />
kunnen niet dichter bij elkaar<br />
liggen dan 3°. Helaas liggen <strong>de</strong><br />
meeste satellieten boven Noord-<br />
Amerika slechts 2° uit elkaar.<br />
De afmetingen <strong>van</strong> <strong>de</strong> LNBF<br />
hou<strong>de</strong>rs staan je niet toe twee<br />
naast elkaar gelegen satellieten<br />
te ont<strong>van</strong>gen. Het is mogelijk <strong>de</strong><br />
hou<strong>de</strong>rs zo om te bouwen dat ze<br />
dichter bij elkaar kunnen komen<br />
op <strong>de</strong> rail, dat werkt echter alleen<br />
maar wanneer <strong>de</strong> feedhorns <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> LNBF’s geen te grote diameter<br />
hebben. De diameter <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
feedhorns <strong>van</strong> <strong>de</strong> Sadoun KUL<br />
LNBF’s die we gebruikt hebben<br />
Close-up <strong>van</strong> <strong>de</strong> rail<br />
De hou<strong>de</strong>r voor <strong>de</strong> LNBF<br />
kan naar links en naar<br />
rechts wor<strong>de</strong>n verschoven<br />
op <strong>de</strong> rail. Hij kan<br />
wor<strong>de</strong>n vastgezet met een<br />
kleine schroef.<br />
voorkwam dat we een spatiering<br />
<strong>van</strong> 2° kon<strong>de</strong>n bereiken.<br />
Op het ogenblik lijkt er een<br />
markt te zijn voor <strong>de</strong> Toroidal<br />
T90 met <strong>de</strong> DishNetwork<br />
en DirecTV betaal-TV diensten.<br />
Dit wordt on<strong>de</strong>rsteund door het<br />
feit dat er LNB’s zijn, speciaal<br />
ontwikkeld voor gebruik met <strong>de</strong><br />
T90 antenne (LOF = 11.250 GHz,<br />
circulaire polarisatie) die <strong>de</strong>ze<br />
diensten kunnen ont<strong>van</strong>gen. De<br />
standaard DTH LNBF’s die geleverd<br />
wor<strong>de</strong>n bij <strong>de</strong> minischotel<br />
hebben een an<strong>de</strong>rs gevorm<strong>de</strong><br />
behuizing en kunnen niet wor<strong>de</strong>n<br />
geplaatst op <strong>de</strong> rail <strong>van</strong> <strong>de</strong> T90.<br />
De T90 stelt je in staat om een<br />
groep <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze betaal-TV satellieten<br />
te ont<strong>van</strong>gen met één<br />
enkele antenne, terwijl het grote<br />
formaat extra reserve oplevert<br />
bij signaalverlies door slecht<br />
weer. Het doel <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze test<br />
echter was te ont<strong>de</strong>kken hoe<br />
<strong>de</strong>ze antenne zich hield bij <strong>de</strong><br />
ont<strong>van</strong>gst <strong>van</strong> Ku-band satellieten<br />
en er is dui<strong>de</strong>lijk gebleken<br />
dat <strong>de</strong>ze veelzijdige antenne voor<br />
veel meer kan wor<strong>de</strong>n gebruikt<br />
dan voor <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>gst <strong>van</strong> alleen<br />
maar betaal-TV signalen.<br />
<strong>Conclusie</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> expert<br />
+<br />
Eén schotel, met eenvoudig meer LNB’s toe te<br />
voegen.<br />
-<br />
De veelgebruikte afstand <strong>van</strong> 2° in Noord-Amerika<br />
kan alleen wor<strong>de</strong>n bereikt door <strong>de</strong> LNBF hou<strong>de</strong>rs om<br />
te bouwen.<br />
Echostar 1,2* 148.0° west<br />
IA7/Echostar 5* 129.0° west<br />
Horizons 1 127.0° west<br />
Galaxy 10R 123.0° west<br />
Echostar 9* 121.0° west<br />
AMC 16/Echostar 7*/DirecTV 7S* 119.0° west<br />
SatMex 5 116.8° west<br />
Anik F2 111.1° west<br />
DirecTV 5*/Echostar8*/Echostar 10* 110.0° west<br />
Anik F1R 107.3° west<br />
AMC 15 105.0° west<br />
AMC 1 103.0° west<br />
AMC 4/DirecTV 1R,4S,8* 101.0° west<br />
Galaxy 4R 99.0° west<br />
MSNBC Feed op SBS6<br />
New York Net op AMC5<br />
Mo<strong>de</strong>l T90<br />
TECHNIC<br />
DATA<br />
IA5 97.0° west<br />
Galaxy 3C 95.0° west<br />
IA6 93.0° west<br />
Galaxy 11/Nimiq 1* 91.0° west<br />
IA8 89.0° west<br />
AMC 3 87.0° west<br />
AMC 2 85.0° west<br />
AMC 9 83.0° west<br />
Nimiq 2* 82.0° west<br />
AMC 5 79.0° west<br />
SBS 6 74.0° west<br />
DirecTV 1* 72.5° west<br />
AMC 6/Nahuel 1 72.0° west<br />
Echostar 3* 61.5° west<br />
Amazonas 61.0° west<br />
Pas 9 58.0° west<br />
Pas 3R 43.0° west<br />
Hispasat 30.0° west<br />
NSS 7 22.0° west<br />
Telstar 12 15.0° west<br />
Lijst <strong>van</strong> Ku-band satellieten die te<br />
ont<strong>van</strong>gen moeten zijn in het grootste<br />
<strong>de</strong>el <strong>van</strong> Noord-Amerika met <strong>de</strong> T90.<br />
De T90 kan een groep satellieten ont<strong>van</strong>gen<br />
binnen een boog <strong>van</strong> 40° orbitaal.<br />
Noot: satellieten gemerkt met een<br />
* zijn DTH satellieten<br />
Dimensions Main Reflector: 96.7cm (38.1”) W x 108.6cm (42.8”) H<br />
Net Weight 14.1 Kg (31.0 LBS)<br />
Operating Frequency 10.7 – 12.75 GHz<br />
Polarization linear and circular<br />
Reception Range 40° in orbital arc<br />
Recommen<strong>de</strong>d Satellite Spacing 3 <strong>de</strong>g<br />
Sub Reflector: 36.1cm (14.2”) W x 83.6cm (32.9”) H<br />
Gain 39.65 dB +/- 0.45 dB at 12.5 GHz<br />
Mount Type Elevation over azimuth<br />
Wind Loading 80 km/h (50 mph) operational and<br />
200 km/h (125 mph) survival<br />
Acceptable Pole Diameter 60mm<br />
LNBF TECHNICAL DATA<br />
Mo<strong>de</strong>l KUL1<br />
Input Frequency 11.7 – 12.2 GHz<br />
Output Frequency 950 – 1450 MHz<br />
LOF 10.750 GHz<br />
LOF Stability +/- 1 MHz<br />
Noise Figure 0.4 dB<br />
Conversion Gain 57 dB<br />
Cross Polarization Isolation 22 dB<br />
Feedhorn Diameter 40mm<br />
Ron Roessel<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet<br />
Testcentrum<br />
Noord-Amerika<br />
NBC News Kleurenbalken op<br />
AMC9<br />
www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com — <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong><br />
29
TEST REPORT<br />
H-H Bevestiging<br />
DG-120 Plus – Gemaakt door Jaeger<br />
Een robuuste H-H bevestiging<br />
Het gebeurt niet elke dag dat we een product ont<strong>van</strong>gen<br />
om te testen en dat we er absoluut verrukt<br />
over zijn. Deze H-H gemonteer<strong>de</strong> motorsturing is één<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> meest opvallen<strong>de</strong> uitzon<strong>de</strong>ringen. Hij komt<br />
Eenvoudig<br />
te monteren<br />
Zodra je het pakket opent heb je<br />
al het gevoel dat je een constructie<br />
in je hand houdt die een slim<br />
ontwerp heeft en goed doordacht<br />
is. Slechts een paar afzon<strong>de</strong>rlijke<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len die je niet gemakkelijk<br />
kunt verwisselen hoeven maar in<br />
elkaar gezet te wor<strong>de</strong>n. Meer dan<br />
vijf minuten zou dat niet moeten<br />
kosten. Voordat je met <strong>de</strong> montage<br />
begint moet je ervoor zorgen<br />
dat je jouw lokale lengtegraad<br />
vastlegt op <strong>de</strong> schaal voor <strong>de</strong> lengtegraad<br />
(niet te verwarren met<br />
<strong>de</strong> elevatieschaal aan <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re<br />
kant). Daarna moet <strong>de</strong> satellietantenne<br />
gemonteerd wor<strong>de</strong>n op <strong>de</strong><br />
draaiarm. Helaas zijn er geen markeringen<br />
aanwezig voor het exact<br />
instellen <strong>van</strong> <strong>de</strong> antennesteun op<br />
het nulpunt <strong>van</strong> <strong>de</strong> motorbehuizing.<br />
De krukas aan <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rkant<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> draaiarm is wel heel handig<br />
aangezien hij een vaste blokka<strong>de</strong><br />
vormt voor <strong>de</strong> antenne.<br />
De laatste stap om <strong>de</strong> montage<br />
af te ron<strong>de</strong>n is het monteren <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> motor met <strong>de</strong> antenne aan <strong>de</strong><br />
mast – gelukkig kan dit op een heel<br />
simpele en vlugge manier gerealiseerd<br />
wor<strong>de</strong>n. Wij waar<strong>de</strong>er<strong>de</strong>n<br />
32 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
vooral het feit dat <strong>de</strong> eenheid aan<br />
<strong>de</strong> mast gemonteerd kan wor<strong>de</strong>n<br />
op elke gewenste hoogte. Het<br />
profiel <strong>van</strong> <strong>de</strong> dubbele mastklem<br />
werkt als een heftang, wat inhoudt<br />
dat <strong>de</strong> hoogte en draaihoek enigszins<br />
aangepast kan wor<strong>de</strong>n zon<strong>de</strong>r<br />
het risico dat het hele apparaat<br />
naar bene<strong>de</strong>n glijdt.<br />
Antenneafstelling<br />
wel erg dicht bij <strong>de</strong> belofte <strong>van</strong> ‘horizon tot horizon’<br />
en bereikt vrijwel <strong>de</strong> volledige orbitale boog <strong>van</strong> 80°<br />
Oost tot 80° West.<br />
Met een polair montagesy-<br />
Een H-H motor zoals <strong>de</strong>ze kan alleen goed werken<br />
wanneer <strong>de</strong> lengtegraad <strong>van</strong> <strong>de</strong> locatie correct ingesteld<br />
is.<br />
steem zijn er meer aspecten om<br />
rekening mee te hou<strong>de</strong>n dan bij<br />
een vaste antenne. De basisstappen<br />
zijn echter hetzelf<strong>de</strong> ook al<br />
moeten we rekening hou<strong>de</strong>n met<br />
<strong>de</strong> schuin geplaatste spil. De spil<br />
<strong>van</strong> een polaire montage wordt<br />
ingesteld parallel aan <strong>de</strong> as <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
aar<strong>de</strong> en vervolgens schuin gezet<br />
met een hoek die overeenkomt<br />
met <strong>de</strong> plaatselijke lengtegraad.<br />
Deze hoek is al ingecalculeerd bij<br />
het in elkaar zetten <strong>van</strong> <strong>de</strong> motor.<br />
De elevatie, aan <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re kant,<br />
wordt met <strong>de</strong>ze hoek verschoven<br />
in dusdanige mate dat dit ertoe<br />
leidt dat <strong>de</strong> hele constructie buiten<br />
zijn instelbereik komt. Om <strong>de</strong>ze<br />
verplaatsing aan te passen wordt<br />
<strong>de</strong> draaiarm <strong>van</strong> een H-H montage<br />
altijd met 30 of 40 gra<strong>de</strong>n gebogen,<br />
afhankelijk <strong>van</strong> <strong>de</strong> fabrikant.<br />
De DG-120 Plus is voorzien <strong>van</strong><br />
een 40 gra<strong>de</strong>n offset boog, wat<br />
perfect is voor gebruik in Centraal<br />
Europa. Het maakt elevatiehoeken<br />
<strong>van</strong> 32 tot 34 gra<strong>de</strong>n mogelijk op<br />
<strong>de</strong> antenneschaal.<br />
Ie<strong>de</strong>reen wacht nog altijd op<br />
een snelle manier om <strong>de</strong> antenne<br />
op zijn nulpositie af te stellen en<br />
er is nog geen tweedimensionale<br />
waterpas om <strong>de</strong> rechtop stand<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> mast te controleren. Naar<br />
het Zui<strong>de</strong>n richten kan nog steeds<br />
alleen bereikt wor<strong>de</strong>n door een<br />
kompas of een GPS systeem te<br />
gebruiken en <strong>de</strong> antennemast te<br />
bewegen. Het instellen <strong>van</strong> het<br />
systeem op <strong>de</strong> juiste elevatie kan<br />
net zo lastig zijn.<br />
Je kunt alleen moeilijk <strong>de</strong>ze<br />
tekortkoming wijten aan <strong>de</strong> motorsturing,<br />
aangezien <strong>de</strong> instelling<br />
gemaakt wordt op <strong>de</strong> steun <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
antennebevestiging en <strong>de</strong> nauwkeurigheid<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> schalen hier<strong>van</strong><br />
is regelmatig onvoldoen<strong>de</strong>. In een<br />
<strong>de</strong>rgelijk geval is zelfs <strong>de</strong> instelkaart<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> erg bondige handleiding<br />
<strong>van</strong> weinig nut, alhoewel hij<br />
over <strong>de</strong> top gaat met het tonen<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> instelwaar<strong>de</strong>s voor elke<br />
lengtegraad op drie cijfers achter<br />
<strong>de</strong> komma nauwkeurig.<br />
Motorbediening<br />
Vanaf het nulpunt kan elke<br />
gewenste satelliet bereikt wor<strong>de</strong>n<br />
via <strong>de</strong> handmatige bediening of via<br />
<strong>de</strong> DiSEqC 1.2 aansturing <strong>van</strong>uit<br />
<strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger.<br />
De aansluitingen <strong>van</strong> <strong>de</strong> Jaeger motor. Aangezien<br />
<strong>de</strong> stuurpulsen naar <strong>de</strong> motor via <strong>de</strong> antennekabel<br />
gestuurd wor<strong>de</strong>n moet <strong>de</strong> motor tussen <strong>de</strong> LNB kabels<br />
geplaatst wor<strong>de</strong>n. Naast <strong>de</strong> F-connectors zitten knoppen<br />
voor het handmatig draaien <strong>van</strong> <strong>de</strong> antenne naar<br />
links of naar rechts.
Draaien naar links en rechts is<br />
ook handmatig mogelijk dankzij<br />
twee knoppen die naast <strong>de</strong> Fconnectors<br />
aangebracht zijn en<br />
zodoen<strong>de</strong> gemakkelijk te bereiken<br />
zijn. De instelschaal kan <strong>van</strong><br />
bovenaf bekeken wor<strong>de</strong>n waardoor<br />
<strong>de</strong> huidige positie snel bepaald kan<br />
wor<strong>de</strong>n.<br />
De motor loopt stil en heel snel.<br />
Het gevolg <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze snelheid is<br />
echter een vrij hoog stroomverbruik;<br />
dit zou – samen met het verbruik<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> LNB’s – teveel kunnen<br />
zijn voor sommige ont<strong>van</strong>gers. Het<br />
is vooral <strong>de</strong> inschakelstroom <strong>van</strong><br />
ongeveer 1 Ampère die ons zorgen<br />
baart, aangezien het in sommige<br />
gevallen kan gebeuren dat <strong>de</strong><br />
kortsluitbeveiliging het systeem<br />
uitschakelt wanneer je probeert<br />
<strong>de</strong> schotel te draaien.<br />
Het is juist <strong>van</strong>wege dit hoge<br />
stroomverbruik dat Jaeger een<br />
optionele “Interface Box” aanbiedt<br />
die tussen <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
en <strong>de</strong> motor geïnstalleerd wordt.<br />
Het is een volledig operationele<br />
DiSEqC 1.2 zen<strong>de</strong>r en hij levert<br />
op het zelf<strong>de</strong> moment het benodig<strong>de</strong><br />
vermogen voor <strong>de</strong> motor.<br />
Met <strong>de</strong>ze Interface Box kunnen<br />
alle ont<strong>van</strong>gers – zelfs wanneer<br />
ze alleen voorzien zijn <strong>van</strong> DiSEqC<br />
1.0 – gebruikt wor<strong>de</strong>n in combinatie<br />
met een polaire antenneopstelling.<br />
Satellietmotor<br />
De draaihoek wordt ingegeven<br />
via een afstandsbediening en<br />
naar <strong>de</strong> motor gestuurd met een<br />
“Ga naar X” commando. Op <strong>de</strong>ze<br />
manier kunnen posities ook opgeslagen<br />
en opgeroepen wor<strong>de</strong>n via<br />
één <strong>van</strong> <strong>de</strong> 60 positienummers,<br />
wanneer dat nodig mocht zijn.<br />
Satellieten<br />
zoeken in het<br />
dagelijks<br />
gebruik<br />
Een DiSEqC 1.2 ont<strong>van</strong>ger stuurt<br />
<strong>de</strong> waar<strong>de</strong> voor <strong>de</strong> draaihoek die<br />
nodig is voor het zoeken naar een<br />
satelliet meestal in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong><br />
“Ga naar X” commando’s. Deze<br />
commando’s wor<strong>de</strong>n probleemloos<br />
door <strong>de</strong> DG-120 Plus verwerkt.<br />
Wij had<strong>de</strong>n af en toe last <strong>van</strong><br />
systeem crashes <strong>van</strong> <strong>de</strong> motorlogica<br />
die ontstaan als gevolg <strong>van</strong><br />
stroomuitval of kortsluituitval<br />
veroorzaakt door <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger.<br />
Gelukkig kan <strong>de</strong> motorbesturing<br />
gereset wor<strong>de</strong>n gebruikmakend<br />
<strong>van</strong> het DiSEqC reset commando<br />
(“Ga naar Referentie” of “Ga naar<br />
Nul”) gegenereerd door <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger.<br />
Het is dus niet meer nodig<br />
om een mechanische reset direct<br />
op <strong>de</strong> motor uit te voeren.<br />
Een nieuwe DiSEqC<br />
motor voor grote<br />
satellietantennes?<br />
De EDON antennemotor wordt geleverd als bouwpakket met verschillen<strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len<br />
TECHNIC<br />
DATA<br />
Manufacturer JAEGER Industrial Co.Ltd., Taiwan, ROC<br />
Internet www.jaeger.com.tw<br />
Distributor Satellitentechnik Weiß GmbH, 93437 Furth im Wald, Deutschland<br />
Fax +49-9973-8417-17<br />
Internet www.iev-weiss.<strong>de</strong><br />
E-mail info@iev-weiss.<strong>de</strong><br />
Mo<strong>de</strong>l DG120<br />
Description H-H Bevestiging<br />
Alignment range 80° East to 80° West<br />
Speed 0.3 sec (19V) and 0.5 sec (13 V)<br />
Motor noise quiet<br />
Mounting pole 38 to 65 mm diameter<br />
Mounting height variably on the pole<br />
Antenna offset 40°<br />
Rotating arm 56 mm diameter<br />
Power consumption 200 to 350 mA<br />
Switch-on peak >1000 mA<br />
<strong>Conclusie</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> expert<br />
Dit is een robuuste en snelle motorsturing voor H-<br />
H montage die voldoet aan hoge eisen wanneer het<br />
gaat om zijn mechanische constructie. Zijn DiSEqC<br />
1.2 functies voldoen aan alle specificaties. Om ervoor<br />
te zorgen dat hij ook geschikt wordt voor ou<strong>de</strong>re ont<strong>van</strong>gers<br />
zou zijn stroomverbruik vermin<strong>de</strong>rd moeten<br />
wor<strong>de</strong>n, met name <strong>de</strong> uitzon<strong>de</strong>rlijk hoge inschakelpiek.<br />
Heinz Koppitz<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet<br />
Testcentrum<br />
Duitsland<br />
Wanneer het productaanbod <strong>van</strong> apparatuur voor een bepaald<br />
systeem toeneemt dan kan dit veilig gezien wor<strong>de</strong>n als bewijs voor<br />
het feit dat dit systeem zich heeft gevestigd als nieuwe standaard. Het<br />
DiSEqC 1.2 protocol, dat het automatisch richten <strong>van</strong> antennes mogelijk<br />
heeft gemaakt, is een uitstekend voorbeeld <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze conclusie. Met<br />
zijn ‘Mini motorsturing’ brengt EDON nu een nieuw constructieprincipe<br />
dat het in zich heeft <strong>de</strong> H-H bevestigingsmetho<strong>de</strong> te ver<strong>van</strong>gen. <strong>TELE</strong>satelliet<br />
heeft <strong>de</strong> mechanische aspecten getest <strong>van</strong> één <strong>van</strong> <strong>de</strong> eerste<br />
antennemotoren in <strong>de</strong>ze vooruitstreven<strong>de</strong> serie.<br />
De "Mini Motorsturing" bestaat<br />
uit verschillen<strong>de</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len die in<br />
elkaar gezet moeten wor<strong>de</strong>n<br />
Dankzij <strong>de</strong> meegelever<strong>de</strong> handleiding zou <strong>de</strong> montage <strong>van</strong> <strong>de</strong> afzon<strong>de</strong>rlijke<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len een probleemloos gebeuren moeten zijn voor<br />
ie<strong>de</strong>reen die een beetje ervaring heeft met het in elkaar zetten <strong>van</strong><br />
meubels gekocht bij ‘u-weet-wel-welke’ Zweedse meubelwinkels. De<br />
gebruiksaanwijzing is op een A4tje afgedrukt en met behulp <strong>van</strong> een<br />
set steeksleutels (die niet in het pakket meegeleverd wor<strong>de</strong>n) zou <strong>de</strong><br />
montage niet meer dan 30 minuten in beslag moeten nemen.<br />
www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com — <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong><br />
33
Het monteren<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len<br />
verklaart<br />
hoe het systeem<br />
werkt<br />
Uiteraard wordt <strong>de</strong> antenne in<br />
een <strong>de</strong>rgelijke opstelling parallactisch<br />
gemonteerd, wat inhoudt dat<br />
hij om zijn eigen as draait die uitgericht<br />
is naar <strong>de</strong> poolster (<strong>van</strong>daar<br />
<strong>de</strong> benaming polar mount).<br />
De motor zit echter niet meer op<br />
<strong>de</strong>ze as. In tegenstelling tot <strong>de</strong><br />
H-H montage is <strong>de</strong> spil niet vast<br />
aan <strong>de</strong> motor gemonteerd, wat<br />
voorkomt dat er eenzijdige slijtage<br />
aan <strong>de</strong> motorlagers optreedt<br />
als gevolg <strong>van</strong> het gewicht <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> antenne. Dit nieuwe principe<br />
Het bevestigen <strong>van</strong> <strong>de</strong> EDON<br />
motorsturing bovenop <strong>de</strong> mast<br />
maakt daardoor ook het draaien<br />
<strong>van</strong> grotere en dus zwaar<strong>de</strong>re<br />
antennes mogelijk. De ‘Mini Motorsturing’<br />
die wij getest hebben is<br />
momenteel beperkt tot antennematen<br />
<strong>van</strong> maximaal 120 cm.<br />
De draaiing<br />
wordt aangestuurd<br />
door een<br />
aandrijfas<br />
Het hoofdon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> het<br />
constructieprincipe is <strong>de</strong> trapezevormige<br />
antennesteun, die vrij<br />
draaibaar is rond <strong>de</strong> poolas. Zoals<br />
gebruikelijk wordt <strong>de</strong> antenne op<br />
een 38 mm mast bevestigd met<br />
De aandrijfverbinding is ontworpen<br />
als een klemlager<br />
36 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
een 30° offset helling om er zeker<br />
<strong>van</strong> te zijn dat <strong>de</strong> elevatieschaal<br />
binnen het standaard gebied<br />
komt.<br />
De beweging <strong>van</strong> <strong>de</strong> antenne<br />
wordt bediend door een in <strong>de</strong><br />
lengterichting gefixeer<strong>de</strong> stuurmotor,<br />
en er zit geen multifase<br />
motor meer op <strong>de</strong> as. Een intelligent<br />
besturingssysteem beweegt<br />
<strong>de</strong> antennesteun met <strong>de</strong> aandrijfas<br />
en draait <strong>de</strong> schotel naar<br />
<strong>de</strong> gewenste satellietpositie. De<br />
eenvoud <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze bena<strong>de</strong>ring is<br />
verbazingwekkend – maar hoe<br />
goed werkt het nou echt?<br />
Aandrijfas<br />
besturing in<br />
klemlagers<br />
De lengtegraad schaal wordt<br />
gebruikt om <strong>de</strong> schotel uit te richten<br />
aan <strong>de</strong> hand <strong>van</strong> <strong>de</strong> geografische<br />
lengtegraad <strong>van</strong> je locatie<br />
Voor het positioneren <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
antenne wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> drukkrachten<br />
over twee gewrichten ver<strong>de</strong>eld<br />
die jammer genoeg uitgevoerd<br />
zijn als klemlagers. Wij had<strong>de</strong>n<br />
liever wrijvingsloze lagers gezien<br />
om <strong>de</strong> slijtage te vermin<strong>de</strong>ren<br />
die op termijn <strong>de</strong> nauwkeurigheid<br />
<strong>van</strong> het richten <strong>van</strong> <strong>de</strong> antenne<br />
zou kunnen vermin<strong>de</strong>ren. Naast<br />
alle an<strong>de</strong>re aspecten moeten verliezen<br />
door wrijving ook zoveel<br />
mogelijk verme<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n ten<br />
behoeve <strong>van</strong> het minimaliseren<br />
<strong>van</strong> het stroomverbruik, an<strong>de</strong>rs<br />
zou het kunnen gebeuren dat<br />
sommige ont<strong>van</strong>gers met een 400<br />
mA uitgang niet sterk genoeg zijn<br />
om het systeem aan te sturen.<br />
Draaihoek schaal om <strong>de</strong> positie<br />
handmatig te bepalen<br />
In sommige gevallen zou <strong>de</strong><br />
aandrijfas een ruimteprobleem<br />
kunnen veroorzaken aangezien<br />
<strong>de</strong> cilin<strong>de</strong>r waar <strong>de</strong>ze in bevestigd<br />
zit <strong>van</strong> <strong>de</strong> antenne af wijst<br />
en tamelijk lang is. Met een volledige<br />
Oost naar West draaiing<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> antenne maakt hij een<br />
boog die tot 45 cm ruimte nodig<br />
heeft. Om die re<strong>de</strong>n adviseren<br />
wij een opstelling op het dak met<br />
voldoen<strong>de</strong> vrije ruimte aan alle<br />
kanten.<br />
Zoeken<br />
naar satellieten<br />
Ons testmo<strong>de</strong>l was nog niet<br />
voorzien <strong>van</strong> een volledig functioneren<strong>de</strong><br />
DiSEqC 1.2 besturing<br />
(een nieuwe test zal wor<strong>de</strong>n uitgevoerd<br />
met <strong>de</strong>ze voorziening) en<br />
daardoor waren we niet in staat<br />
<strong>de</strong> nauwkeurigheid te controleren<br />
door mid<strong>de</strong>l <strong>van</strong> commando’s <strong>van</strong><br />
Testresultaten<br />
Power supply 220 to 320 mA<br />
Switch-on pulse >500 mA<br />
Positioning range 50° East to 50° West<br />
Speed 0,9 °/sec at 19V and 1,2 °/sec at 14 V<br />
Motor noise quiet<br />
Mounting pole 38 to 65 mm diameter<br />
Mounting type on pole top, not height adjustable<br />
Distance from wall West 20 cm, South 35 cm, East 45 cm<br />
Antenna offset 30°<br />
Antenna feed 38 mm diameter<br />
De stuurmotor beweegt <strong>de</strong> antennesteun<br />
<strong>Conclusie</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> expert<br />
Een interessant concept dat geschikt lijkt te zijn<br />
voor <strong>de</strong> toekomst. We zou<strong>de</strong>n er in elk geval een<br />
oogje op moeten hou<strong>de</strong>n. Zelfs al waren nog niet<br />
alle functies operationeel tij<strong>de</strong>ns het uitvoeren <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> test moet er geen twijfel over bestaan dat toekomstige<br />
updates binnen afzienbare tijd beschikbaar<br />
zullen komen.<br />
<strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger. We waren echter<br />
met <strong>de</strong> handmatige bediening in<br />
staat <strong>de</strong> antenne te draaien naar<br />
alle richtingen binnen het bereik<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> schotel. Wij waar<strong>de</strong>er<strong>de</strong>n<br />
vooral het feit dat er afzon<strong>de</strong>rlijke<br />
knoppen voor links en rechts<br />
draaien beschikbaar zijn. De<br />
instelschaal op <strong>de</strong> spil is moeilijk<br />
te lezen en zou groter gemaakt<br />
moeten wor<strong>de</strong>n.<br />
De draaisnelheid is ongeveer<br />
gemid<strong>de</strong>ld en <strong>de</strong> motor voert een<br />
rustige en betrouwbare taak uit.<br />
De constructie <strong>van</strong> <strong>de</strong> aandrijfas<br />
is momenteel beperkt tot een<br />
boog <strong>van</strong> 50° Oost tot 50° West,<br />
wat voldoen<strong>de</strong> is voor <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>gst<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> meeste satellieten.<br />
Alleen <strong>de</strong> heel fanatieke DX’ers<br />
zullen <strong>de</strong> mogelijkheid missen om<br />
satellieten dichtbij <strong>de</strong> horizon te<br />
ont<strong>van</strong>gen.<br />
Heinz Koppitz<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet<br />
Testcentrum<br />
Duitsland
Satellieten boven India<br />
P. SriVatsa<br />
Vanaf het moment dat <strong>de</strong> bouw <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
eerste Indiase satellieten was begonnen werd<br />
het noodzakelijk om ze continu te kunnen<br />
monitoren en besturen. 180 km verwij<strong>de</strong>rd<br />
<strong>van</strong> Bangalore, in een plaats genaamd Hassan,<br />
werd <strong>de</strong> i<strong>de</strong>ale locatie hiervoor gevon<strong>de</strong>n:<br />
gelegen in het mid<strong>de</strong>n <strong>van</strong> een vallei, ver<strong>de</strong>r<br />
ook bekend <strong>van</strong>wege zijn koffieplantages, en<br />
er is vrijwel geen sprake <strong>van</strong> elektromagnetische<br />
interferentie <strong>van</strong>af <strong>de</strong> grond. Een an<strong>de</strong>r<br />
Indiase Satellieten<br />
In juni 2006 vier<strong>de</strong> het hoofd controlecentrum in Hassan, India, dat ze al 25 jaar Indiase<br />
satellieten monitoren en besturen. Wij <strong>van</strong> <strong>TELE</strong>-satelliet in India maakten <strong>van</strong> <strong>de</strong> gelegenheid<br />
gebruik om daar een bezoekje af te leggen om uit <strong>de</strong> eerste hand een indruk te krijgen over <strong>de</strong>ze<br />
eersteklas voorziening.<br />
Hassan Satellietgrondstation in India, ruimtelijk gelegen in een<br />
tropische vallei. Let op <strong>de</strong> grote elevatiehoeken <strong>van</strong> <strong>de</strong> schotels<br />
Foto’s met dank aan ISRO<br />
Een kijkje in het controlecentrum voor volgen en telemetrie<br />
voor<strong>de</strong>el is het feit dat het dichtbij het ISRO<br />
hoofdkwartier in Bangalore is.<br />
De eerste indruk is in<strong>de</strong>rdaad groots, aangezien<br />
alles wat je hier tegenkomt enorm groot<br />
is, <strong>van</strong> <strong>de</strong> gebouwen tot <strong>de</strong> rijen reusachtige<br />
11 meter en 7 meter witte schotelantennes,<br />
gesitueerd tegen een prachtige groene vallei<br />
als achtergrond. Elke satelliet heeft een eigen<br />
antenne die er op gericht staat. Ie<strong>de</strong>re satel-<br />
SATELLITE TECHNOLOGY<br />
liet stuurt ongeveer 1000 parameters per<br />
secon<strong>de</strong>, <strong>de</strong>ze telemetriegegevens omvatten<br />
on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re busspanning, bedrijfstemperaturen<br />
en informatie zoals <strong>de</strong> afstand tussen<br />
<strong>de</strong> aar<strong>de</strong> en <strong>de</strong> satelliet. Al <strong>de</strong>ze gegevens<br />
wor<strong>de</strong>n ont<strong>van</strong>gen en verwerkt door complexe<br />
software en <strong>de</strong> uitvoer hier<strong>van</strong> wordt door het<br />
technische personeel gecontroleerd.<br />
Wanneer we het controlecentrum binnenkomen<br />
wordt na een blik op het computerscherm<br />
dui<strong>de</strong>lijk hoeveel <strong>de</strong>tails er in <strong>de</strong>ze gegevens<br />
zitten, want zelfs spanningen zo laag als 5 volt<br />
wor<strong>de</strong>n gecontroleerd. In <strong>de</strong> meeste gevallen<br />
is dit controleren een routineklus, maar<br />
in noodsituaties, bijvoorbeeld wanneer een<br />
satelliet te koud wordt of er wor<strong>de</strong>n ongebruikelijke<br />
spanningen gemeten, stuurt <strong>de</strong> software<br />
automatisch een serie waarschuwingen<br />
die erin resulteren dat het technische personeel<br />
begint met het herstelproces.<br />
We kregen ook <strong>de</strong> kans om <strong>de</strong> weerfoto’s<br />
te zien die door Indiase weersatellieten<br />
gemaakt wor<strong>de</strong>n, iets dat spannend is aangezien<br />
in <strong>de</strong> meeste gevallen satelliet DX’ers <strong>de</strong><br />
apparatuur niet hebben die nodig is om <strong>de</strong>ze<br />
gespecialiseer<strong>de</strong> signalen te ont<strong>van</strong>gen. Onze<br />
rondleiding eindig<strong>de</strong> met een bezoekje aan <strong>de</strong><br />
nieuwe bibliotheek, waar elk mogelijk boek<br />
over satellieten te vin<strong>de</strong>n is.<br />
Één <strong>van</strong> <strong>de</strong> meest opmerkelijke bezoekers<br />
<strong>van</strong> dit centrum was in 1984 <strong>de</strong> toen voormalige<br />
ministerpresi<strong>de</strong>nt <strong>van</strong> India, Mevrouw<br />
Indira Gandhi, die erom bekend stond dat<br />
ze graag wil<strong>de</strong> dat India een mo<strong>de</strong>rn wetenschappelijk<br />
land zou wor<strong>de</strong>n. Een boom die<br />
door Mevrouw Indira Gandhi werd geplant<br />
groeit nog altijd voorspoedig, wat misschien<br />
een afspiegeling is <strong>van</strong> <strong>de</strong> gezon<strong>de</strong> groei die<br />
<strong>de</strong> ISRO doormaakt.<br />
Wij <strong>van</strong> <strong>TELE</strong>-satelliet wensen MCF het allerbeste<br />
met zijn verdien<strong>de</strong> 25 e verjaardag.<br />
www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com — <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong><br />
37
<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> Receiver Gui<strong>de</strong><br />
DVB<br />
Satellite<br />
Receivers<br />
Channel<br />
Memory<br />
TV<br />
Radio<br />
ARION 9400 PV2R<br />
Ms/sec Volt<br />
Hertz<br />
8000 2-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2, 1.3<br />
ARION AF-9300PVR<br />
8000 2-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2<br />
BEETEL SD98<br />
5000 2-40 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2<br />
BEL 5518<br />
2000 2-40 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2<br />
BOTECH CA 9000 FTA/CI<br />
yes PAL D/K,<br />
B/G, I<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes,<br />
UHF<br />
yes,<br />
UHF<br />
4900 2-45 yes 1.2 yes yes yes,<br />
UHF<br />
CHESS Digital 4000 FTA<br />
3000 2-45 yes 1.0, 1.2 no NTSC/<br />
PAL<br />
DGSTATION Relook 400S<br />
10000 2-40 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2, 1.3<br />
yes no 90-240V<br />
50/60Hz<br />
yes no 100-240V<br />
50/60Hz<br />
RCA S-VHS V 0/12 GB Issue<br />
yes yes yes, 2 yes yes no no yes yes, yes, 2 no #192<br />
RS-232 2006<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes yes no 80-300V yes<br />
(S/PDIF)<br />
yes yes, 2 yes yes no no yes yes,<br />
RS-232<br />
yes no #188<br />
2005<br />
yes no no yes no no no no no no #193<br />
2006<br />
no PAL yes yes no 90-270V no yes no no no no no no no no no #191<br />
2006<br />
yes PAL D/K,<br />
B/G, I<br />
DIGITAL EVERYWHERE Fire DTV External PC Set Top Box<br />
unlimited 2-40 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2<br />
DSN-DIGITAL DEVICES GR 8300CI CU<br />
5000 2-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
DSN-GR 7400 CI EXPLORER<br />
5000 TV<br />
1600Radio<br />
EDISON 2100 FTA<br />
2-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
no NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL/<br />
SECAM<br />
4000 1-45 yes 1.0, 1.2 no NTSC/<br />
PAL<br />
EYCOS S30.12 CI<br />
8000 2-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2, 1.3<br />
EYCOS S50.12 PVR<br />
8000 1-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2, 1.3<br />
EYCOS S10.02F<br />
Symbolrate<br />
SCPC<br />
Compatible<br />
4000 2-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2<br />
FORTEC STAR FSIR-5400 NA<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
4800 2-45 yes 1.0, 1.2 yes NTSC/<br />
PAL<br />
FORTEC STAR Lifetime Diamond DVB-S & DVB-T<br />
3000 1-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
GLOBAL TEQ 6000PVR<br />
DiSEqC<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
10000 1-45 yes 1.0, 1.2 yes NTSC/<br />
PAL<br />
GENERAL SATELLITE FTA-7001S<br />
5000 2-45 yes 1.0, 1.2 no PAL/<br />
SECAM<br />
GOLDEN INTERSTAR 9000 CI PVR Premium<br />
9000 1-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
GOLDEN INTERSTAR DVB-T/S 8300 CI Premium<br />
6000 1-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2<br />
USALS<br />
Compatible<br />
NTSC/PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
Modulator<br />
Output<br />
Looped-<br />
Through IF<br />
SatcoDX<br />
Compatible<br />
Power<br />
Supply<br />
yes no 90-260<br />
VAC<br />
50/60Hz<br />
no yes no 230V<br />
50Hz<br />
yes yes yes 90-240V<br />
50/60Hz<br />
yes yes yes, 2 no no no no no yes, yes, 2 no #189<br />
RS-232 2005<br />
yes yes yes, 2 yes yes no no no yes,<br />
RS-232<br />
yes<br />
(optical)<br />
no no #186<br />
2005<br />
yes yes, 2 no no no no yes yes, yes, 2 yes #191<br />
RS-232 2006<br />
no yes no 12 VDC no no no no no no no yes,<br />
in PC<br />
yes yes yes 90-260V<br />
50/60Hz<br />
yes yes no 95-250V<br />
50/60Hz<br />
yes yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes yes no 100-240<br />
VAC<br />
yes yes no 90-250<br />
VAC<br />
no yes no 90-250<br />
VAC<br />
yes yes no 90-240V<br />
50/60Hz<br />
yes yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes yes no 190-250V<br />
50/60Hz<br />
yes yes no 100-250<br />
VAC<br />
yes yes no 100-250<br />
VAC<br />
Digital Audio<br />
Output<br />
yes yes yes, 2 no yes no no no yes,<br />
RS-232<br />
yes<br />
(optical)<br />
no yes, 1 no #187<br />
2005<br />
yes no #186<br />
2005<br />
yes yes, 2 no yes no no no yes, yes, 2 no #188<br />
RS-232 2005<br />
yes yes yes, 2 no yes no no no yes,<br />
RS-232<br />
no no #187<br />
2005<br />
yes yes yes, 2 no no no no no yes, yes, 2 no #192<br />
RS-232 2006<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes yes, 2 no no no no yes yes,<br />
RS-232<br />
yes yes, 2 no no no no no yes,<br />
RS-232<br />
yes no yes no no no no yes,<br />
RS-232<br />
no yes yes, 2 no no no no no yes,<br />
RS-232<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes yes, 2 yes no no no yes yes,<br />
RS-232<br />
yes no yes, 1 yes no no no no yes,<br />
RS-232<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes<br />
(optical)<br />
Audio/Vi<strong>de</strong>o<br />
Output<br />
Scart<br />
Output<br />
S-VHS<br />
Output<br />
Volt 0/12<br />
Output<br />
Positioner<br />
Mechanical<br />
Polarizer<br />
Hard Disk<br />
(Built-in)<br />
yes no #191<br />
2006<br />
no no #189<br />
2005<br />
no yes,<br />
Ir<strong>de</strong>to #190<br />
2005<br />
no no #187<br />
2005<br />
yes no #190<br />
2005<br />
no no #189<br />
2005<br />
yes yes, 2 yes no no no yes yes, yes, 2 yes, 2 #190<br />
RS-232 2005<br />
yes yes, 2 no yes no no no yes, yes, 2 yes, 2 #189<br />
RS-232 2005<br />
Serial<br />
Interface<br />
CI Slots<br />
Embed<strong>de</strong>d<br />
CA<br />
TSI<br />
<strong>Magazine</strong>
DVB<br />
Satellite<br />
Receivers<br />
Channel<br />
Memory<br />
TV<br />
Radio<br />
HUMAX PR-HD1000<br />
Ms/sec Volt<br />
Hertz<br />
5000 1-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
KATHREIN UFS 821<br />
4000 2-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
LEMON 030-CI<br />
6000 starting<br />
at 1.8<br />
MATRIX Java<br />
yes 1.0, 1.1,<br />
1.2<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
no NTSC/<br />
PAL<br />
1000 2-45 yes 1.0 no NTSC/<br />
PAL<br />
NEOTION 601 DVR<br />
5000 2-45 yes 1.0, 1.2 no NTSC/<br />
PAL<br />
PANSAT 6000HXC<br />
10000 1-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
PANSAT 3500S<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
5000 1-45 yes 1.0, 1.2 yes NTSC/<br />
PAL<br />
PANSAT 500HC PVR&CI<br />
10000 1-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
PIXX Event<br />
Symbolrate<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
10000 1-45 yes 1.0, 1.2 yes NTSC/<br />
PAL<br />
QUALI-TV QS 1080IRCI for HDTV and MPEG 4:2:2<br />
unknown 2-40 yes 1.0, 1.2 no NTSC/<br />
PAL<br />
STAR SAT SR-X1400D<br />
6500 1-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
STAR SAT SR-X2500CUCI<br />
4000 2-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
STAR SAT SR-X3500CUCI Ultra<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
6000 2-45 yes 1.0, 1.2 no NTSC/<br />
PAL<br />
TECHNISAT Digit 4S<br />
SCPC<br />
Compatible<br />
5000 1-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
TECHNISAT Digit MF4-S CC<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
5000 1-45 yes 1.2 no NTSC/<br />
PAL<br />
TECHNOMATE TM-7755 2VA 2CI<br />
5000 2-45 yes 1.0, 1.2 yes PAL/<br />
NTSC/<br />
SECAM<br />
TOPFIELD TF6000PVR<br />
5000 1-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2, 1.3<br />
TOPFIELD TF5000CIP<br />
5000 1-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2, 1.3<br />
TOPFIELD TF5000PVR Masterpiece<br />
5000 1-45 yes 1.0, 1.1,<br />
1.2, 1.3<br />
VANTAGE VT-X121SCI<br />
4000 1-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
VANTAGE VT-X111SCX<br />
DiSEqC<br />
4000 2-45 yes 1.0, 1.2,<br />
1.3<br />
USALS<br />
Compatible<br />
NTSC/PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
yes NTSC/<br />
PAL<br />
Modulator<br />
Output<br />
no yes no 90-250<br />
VAC<br />
no yes yes 100-240<br />
VAC<br />
yes yes no 90-260V<br />
50/60Hz<br />
10.5-14DC<br />
yes<br />
RF<br />
yes no 80-270<br />
VAC<br />
no yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes,<br />
UHF<br />
yes,<br />
UHF<br />
yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes yes, 2 no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes,<br />
UHF<br />
yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
no yes no 100-240V<br />
50/60Hz<br />
yes yes no 100-250<br />
VAC<br />
50/60Hz<br />
yes yes yes 90-250<br />
VAC<br />
50/60Hz<br />
yes yes yes 90-250<br />
VAC<br />
50/60Hz<br />
no no no 180-250<br />
VAC<br />
50Hz<br />
no no no 230VAC<br />
50Hz<br />
yes yes no 90-240<br />
VAC<br />
50/60Hz<br />
no yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes,<br />
UHF<br />
yes,<br />
UHF<br />
yes,<br />
UHF<br />
Looped-<br />
Through IF<br />
SatcoDX<br />
Compatible<br />
Power<br />
Supply<br />
yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes no 90-250V<br />
50/60Hz<br />
yes yes 90-250V<br />
50/60Hz<br />
Digital Audio<br />
Output<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes,<br />
optical<br />
&coax<br />
RCA S-VHS V 0/12 GB Issue<br />
yes yes, 2 no no no no no yes, yes, 2 yes #193<br />
RS-232 2006<br />
yes yes, 2 yes no no no yes yes, yes, 2 no #191<br />
RS-232 2006<br />
yes yes, 2 no no no no no yes, yes, 2 no #187<br />
RS-232 2005<br />
no yes no yes no no no no yes,<br />
RS-232<br />
yes yes yes, 2 no no no no yes,<br />
external<br />
yes<br />
(S/PDIF)<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes,<br />
RS-232<br />
no no #194<br />
2006<br />
no yes #188<br />
2005<br />
yes no yes yes no no yes yes, yes, 2 no #193<br />
RS-232 2006<br />
yes no yes yes no yes no yes,<br />
RS-232<br />
no yes,<br />
Conax<br />
#190<br />
2005<br />
yes yes no yes no no no yes yes, yes, 2 no #187<br />
RS-232 2005<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes yes, 2 yes yes no no yes yes, yes, 2 no #190<br />
RS-232 2005<br />
yes yes yes, 2 no no no no no yes, yes, 2 yes,<br />
RS-232 Ir<strong>de</strong>to #187<br />
2005<br />
no yes yes, 2 no yes no no no yes,<br />
RS-232<br />
no no #193<br />
2006<br />
no yes yes, 2 no yes no no no yes, yes, 2<br />
RS-232<br />
yes,<br />
universal<br />
no yes yes, 2 yes yes no no no yes, yes, 2<br />
RS-232<br />
yes,<br />
universal<br />
yes<br />
(optical &<br />
coax)<br />
yes<br />
(optical &<br />
coax)<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes<br />
(optical)<br />
yes<br />
(S/PDIF)<br />
Audio/Vi<strong>de</strong>o<br />
Output<br />
Scart<br />
Output<br />
S-VHS<br />
Output<br />
#191<br />
2006<br />
#189<br />
2005<br />
yes yes, 2 no no no no no no no no #194<br />
2006<br />
yes yes, 2 no no no no no no yes Conax,<br />
Cryptoworks<br />
yes yes, 2 yes<br />
(via<br />
scart)<br />
Volt 0/12<br />
Output<br />
no no no no yes, yes, 2<br />
RS-232<br />
yes,<br />
Viaccess<br />
#193<br />
2006<br />
#189<br />
2005<br />
yes yes, 2 yes no no no yes yes, yes, 2 no #192<br />
RS-232 2006<br />
yes yes, 2 yes no yes no no yes, yes, 2 no #190<br />
RS-232 2005<br />
yes yes, 2 yes no no no yes yes, yes, 2 no #188<br />
RS-232 2005<br />
yes yes, 2 no no no no no yes, yes, 2 yes,<br />
RS-232 Conax<br />
no yes yes, 2 no no no no no yes,<br />
RS-232<br />
Positioner<br />
Mechanical<br />
Polarizer<br />
Hard Disk<br />
(Built-in)<br />
Serial<br />
Interface<br />
CI Slots<br />
Embed<strong>de</strong>d<br />
CA<br />
no yes,<br />
Conax<br />
-TSI<br />
<strong>Magazine</strong><br />
#193<br />
2006<br />
#191<br />
2006
SATELLITE RECEPTION<br />
C-band Ont<strong>van</strong>gst in<br />
Europa met een<br />
120 cm antenne<br />
Thomas Haring<br />
In <strong>de</strong> laatste uitgave <strong>van</strong> <strong>TELE</strong>-satelliet<br />
magazine wierp Sylvain Oscul, <strong>van</strong> het<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet testcentrum in Frankrijk, een<br />
blik op <strong>de</strong> mogelijkhe<strong>de</strong>n <strong>van</strong> C-band ont<strong>van</strong>gst<br />
met een 180 cm schotel. De resultaten<br />
waren indrukwekkend.<br />
Met het gevoel nog niet alles geprobeerd<br />
te hebben, besloot ik een stap ver<strong>de</strong>r te gaan<br />
en te proberen wat er bereikt kon wor<strong>de</strong>n<br />
met een iets kleinere antenne. Als je geen<br />
eigen achtertuin hebt en geen an<strong>de</strong>re keus<br />
hebt dan het plaatsen <strong>van</strong> je schotels op een<br />
steil dak of op je balkon, dan is het installeren<br />
<strong>van</strong> een schotel met een grote diameter<br />
niet het meest praktische ding om te doen.<br />
Dankzij <strong>de</strong> mo<strong>de</strong>rne Ku-band satellieten<br />
met hun grote uitgangsvermogen is een<br />
grote schotel niet echt noodzakelijk omdat<br />
je zon<strong>de</strong>r al te veel moeite duizen<strong>de</strong>n kanalen<br />
uit een variëteit <strong>van</strong> lan<strong>de</strong>n kunt ont<strong>van</strong>gen.<br />
Ondanks alle afwisseling die je in <strong>de</strong><br />
Ku-band vindt, is echte exotische programmering<br />
(zoals <strong>de</strong> Noord Koreaanse staatstelevisie)<br />
of programmering in een an<strong>de</strong>re<br />
vreem<strong>de</strong> taal meestal alleen in <strong>de</strong> C-band<br />
te vin<strong>de</strong>n. Dus nu is <strong>de</strong> vraag: “Wat kunnen<br />
we in <strong>de</strong> C-band bereiken met een 120 cm<br />
schotel?”<br />
Natuurlijk is <strong>de</strong> eerste stap <strong>de</strong> benodig<strong>de</strong><br />
antenne samen te stellen. Hier had ik al<br />
direct mijn eerste tegenslag: Ik kon geen<br />
fabrikant of <strong>de</strong>aler vin<strong>de</strong>n die een speciale<br />
feed voor een offsetantenne bij elkaar kon<br />
schrapen. Ook Ebay bood geen hulp; alleen<br />
Met een beetje<br />
improvisatie kan<br />
<strong>de</strong>ze ron<strong>de</strong> feed,<br />
eigenlijk bedoeld<br />
voor een PFA, ook<br />
in een offsetschotel<br />
wor<strong>de</strong>n toegepast.<br />
40 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
C-band in Europa<br />
Thomas Haring stelt een C-band feed af op een 1.2 meter offsetantenne en controleert zijn vooruitgang<br />
met <strong>de</strong> Prodig-5 signaalanalyzer, zoals in dit artikel besproken<br />
een trechtervormige feed was beschikbaar,<br />
later ont<strong>de</strong>kten we dat <strong>de</strong>ze totaal incompatibel<br />
was. Hierdoor had ik geen an<strong>de</strong>re keus<br />
dan <strong>de</strong> feed voor een parabolische schotel<br />
te gebruiken en ik vond <strong>de</strong> MTI AC21-C2B.<br />
Dit is een C-band LNB met een standaard<br />
gegroef<strong>de</strong> feed, die tussen <strong>de</strong> polarisaties<br />
schakelt door 14/18 volt stuursignalen. De<br />
bijbehoren<strong>de</strong> voeding is gewoon leverbaar.<br />
Uitein<strong>de</strong>lijk, nadat alle on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len waren<br />
geregeld, geleverd en samengesteld,<br />
dreig<strong>de</strong> een ontbreken<strong>de</strong> feedhou<strong>de</strong>r voor<br />
<strong>de</strong> Kathrein CAS-20 die ik gebruikte, alles<br />
stop te zetten. Ik kon gelukkig nog een<br />
ou<strong>de</strong> 60mm feedhou<strong>de</strong>r vin<strong>de</strong>n die in <strong>de</strong><br />
kel<strong>de</strong>r stof lag te verzamelen maar, zoals<br />
te verwachten was, had <strong>de</strong>ze niet <strong>de</strong> juiste<br />
afmetingen. Na wat improviseren met een<br />
75 millimeter kabelgelei<strong>de</strong>r kon ik ein<strong>de</strong>lijk<br />
ver<strong>de</strong>r met <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> stap. Het is niet echt<br />
professioneel, maar het is een effectief en<br />
goedkoop alternatief. Het vereiste wel veel<br />
geduld en vakmanschap voor <strong>de</strong> installatie,<br />
maar na een paar pogingen was <strong>de</strong> feed toch<br />
in <strong>de</strong> correcte positie gemonteerd.<br />
De installatie ziet er <strong>van</strong> een afstand<br />
vrij normaal uit: boven, <strong>de</strong> 120<br />
cm offsetantenne die normaal<br />
gesproken voor <strong>de</strong> Ku-band<br />
wordt gebruikt, voorzien<br />
<strong>van</strong> een feed en een MTI<br />
C-band LNB, on<strong>de</strong>r<br />
een standaard 90 cm<br />
offsetantenne voor<br />
gewone Ku-band<br />
ont<strong>van</strong>gst
De complete antenne, inclusief motor,<br />
werd in eerste instantie uitgelijnd op Kuband<br />
satellieten zodat <strong>de</strong> min<strong>de</strong>r gevoelige<br />
C-band geen problemen zou opleveren. Net<br />
als mijn collega in Frankrijk, gebruikte ik ook<br />
een trouwe ou<strong>de</strong> D-box 1 met DVB 2000 software<br />
samen met <strong>de</strong> Prodig-5 signaalanalyzer<br />
<strong>van</strong> Promax. Vol verwachting en vol goe<strong>de</strong><br />
vooruitzichten werd <strong>de</strong> antenne gedraaid<br />
naar <strong>de</strong> relatief krachtige Express A1R Cband<br />
satelliet op 40° Oost. Een<br />
eerste blik op het display <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> analyzer lever<strong>de</strong> een zeer<br />
sterk signaal op 3675R. Na het<br />
invoeren <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze frequentie<br />
in <strong>de</strong> DVB software, von<strong>de</strong>n we<br />
ontelbare Russische kanalen<br />
met voldoen<strong>de</strong> signaalsterkte.<br />
Volgens <strong>de</strong> frequentielijst op<br />
www.satcodx.com was er ook<br />
een aantal Zuid-Amerikaanse<br />
transpon<strong>de</strong>rs op NSS806 op<br />
40.5° West met relatief hoog<br />
vermogen uitgangen. Ik was<br />
in staat af te stemmen op<br />
verschillen<strong>de</strong> MCPC en SCPC<br />
transpon<strong>de</strong>rs met voldoen<strong>de</strong><br />
signaalsterkte. Vooral Re<strong>de</strong><br />
Gospel op 4108R en RCN TV op<br />
4016R waren erg sterk, hoewel<br />
<strong>de</strong>ze kanalen helaas geco<strong>de</strong>erd<br />
waren. Zelfs het ImpSat pakket<br />
uit Venezuela op 3879R was te<br />
ont<strong>van</strong>gen, echter wel zon<strong>de</strong>r<br />
enige slecht weer reserve.<br />
De tests op NSS7 op 22°<br />
West waren niet zo succesvol.<br />
Hier had<strong>de</strong>n we alleen op<br />
3650R wat geluk. <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re<br />
transpon<strong>de</strong>rs bo<strong>de</strong>n niet voldoen<strong>de</strong><br />
signaalsterkte hoewel<br />
<strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger zo nu en dan op<br />
enige kanalen kon afstemmen.<br />
De transpon<strong>de</strong>r op 4158R op Atlantic Bird<br />
3 op 5° West werd probleemloos verwerkt.<br />
De overblijven<strong>de</strong> transpon<strong>de</strong>rs zaten veelal<br />
net on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> signaaldrempel <strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger<br />
en, ondanks dui<strong>de</strong>lijke signaalpieken op<br />
het display <strong>van</strong> <strong>de</strong> analyzer, waren <strong>de</strong> signalen<br />
gewoon niet sterk genoeg. De situatie<br />
werd iets beter op Intelsat 907 op 27.5°<br />
West. Hier kon<strong>de</strong>n we drie transpon<strong>de</strong>rs ont<strong>van</strong>gen<br />
(3715R, 3830R en 4048R). Intelsat<br />
Deze tabel toont een overzicht <strong>van</strong><br />
alle Europese satellietposities die een<br />
poging waard zijn te ont<strong>van</strong>gen met<br />
een kleine offsetantenne. Hij toont<br />
ook het aantal kanalen wat wij met ons<br />
systeem kon<strong>de</strong>n herkennen. De grafiek<br />
geeft aan algemeen overzicht <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
footprints <strong>van</strong> alle genoem<strong>de</strong> satellieten<br />
en geeft ook het aantal FTA kanalen<br />
dat door <strong>de</strong>ze satellieten wordt uitgezon<strong>de</strong>n.<br />
Het aantal kanalen dat je zelf<br />
zult kunnen ont<strong>van</strong>gen is afhankelijk<br />
<strong>van</strong> je locatie<br />
801 op 31.5° West en Intelsat 903 op 34.5°<br />
West bevatten ie<strong>de</strong>r slechts één transpon<strong>de</strong>r<br />
die sterk genoeg was. Voor alle an<strong>de</strong>re<br />
transpon<strong>de</strong>rs was <strong>de</strong> antenne gewoon te<br />
klein. Deutsche Welle TV op Intelsat 10-02<br />
(3912R) kon ook zon<strong>de</strong>r problemen wor<strong>de</strong>n<br />
ont<strong>van</strong>gen. Express A3 op 11° West wordt<br />
geacht een vrij sterke C-band satelliet te<br />
zijn, hoewel <strong>de</strong> 120 cm antenne geen enkel<br />
signaal kon ont<strong>van</strong>gen; <strong>de</strong> pieken die op <strong>de</strong><br />
RTV Podmoskove op 40° Oost Re<strong>de</strong> Gospel op 40.5° West<br />
TV5 Afrique op 22° West RTP Afrika op 27.5° West<br />
Kultura Telekanal op 40° Oost<br />
Bangla Vision op 76.5° Oost<br />
analyzer getoond wer<strong>de</strong>n waren gewoon te<br />
zwak.<br />
Bij <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> stap wierpen we een na<strong>de</strong>re<br />
blik op <strong>de</strong> oostelijke luchten en hier kwamen<br />
we toch een aantal verrassingen tegen: op<br />
Intelsat 906 op 64° Oost was het (helaas<br />
geco<strong>de</strong>er<strong>de</strong>) AFN pakket op 4080L meer<br />
dan sterk genoeg. Het Hope kanaal op Pas7<br />
(3516V) op 67.5° Oost was zichtbaar terwijl<br />
Banga Vision te ont<strong>van</strong>gen was op Telstar 10<br />
op 76.5° Oost (4049H). Express AM1 op 40°<br />
Oost bood ons een aantal Russische kanalen<br />
met voldoen<strong>de</strong> slecht weer reserve. Zelfs<br />
een feed kanaal (3786V) en vier radiokanalen<br />
0- BADRC op 26° Oost waren te ont<strong>van</strong>gen,<br />
ondanks een ontbreken<strong>de</strong> polariser. De<br />
meeste analoge signalen <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze satellieten<br />
waren te ont<strong>van</strong>gen na een paar instellingen<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>gstdrempel.<br />
Vergeleken met <strong>de</strong> eer<strong>de</strong>r gebruikte<br />
gegroef<strong>de</strong> feed, wil<strong>de</strong>n we<br />
weten wat een trechtervormige<br />
feed, zoals <strong>de</strong> Precision<br />
PMJ-LNB C-Gold, kon bereiken<br />
met <strong>de</strong> Kathrein antenne. We<br />
verover<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ze feed <strong>van</strong> een<br />
Engelse verkoper op een Ebay<br />
veiling. De LNB werd bijgedragen<br />
door Olbort Satellite<br />
Technologies. Helaas bleek<br />
<strong>de</strong>ze feed compleet incompatibel<br />
te zijn en zal nooit<br />
kunnen werken met een offsetantenne,<br />
ondanks wat <strong>de</strong><br />
verkoper beloofd had. Op <strong>de</strong><br />
sterkste C-band satellietpositie<br />
(Express A1R op 40° Oost)<br />
was het signaal dat herkend<br />
werd op <strong>de</strong> analyzer (3675R)<br />
veel te zwak om ont<strong>van</strong>gen te<br />
kunnen wor<strong>de</strong>n. bij alle an<strong>de</strong>re<br />
satellieten was het resultaat<br />
hetzelf<strong>de</strong>: geen ont<strong>van</strong>gst.<br />
En tenslotte, maar niet als<br />
slechtste, werd een Ku-band<br />
LNB naast <strong>de</strong> C-band LNB<br />
geplaatst. Natuurlijk moest <strong>de</strong><br />
C-band LNB buiten het brandpunt<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> schotel geplaatst<br />
wor<strong>de</strong>n om ruimt te maken<br />
voor <strong>de</strong> Ku-band LNB. Hoewel<br />
we een beetje moesten rommelen,<br />
was ont<strong>van</strong>gst naast<br />
<strong>de</strong> Ku-band nog steeds mogelijk.<br />
Over het algemeen is het veilig te stellen<br />
dat C-band ont<strong>van</strong>gst met gebruik <strong>van</strong> een<br />
120 cm schotel ook in Europa mogelijk is,<br />
verwacht alleen geen won<strong>de</strong>ren. De Noord<br />
Koreaanse staatstelevisie was nog altijd<br />
niet te ont<strong>van</strong>gen. Ondanks dat is <strong>de</strong>ze setup<br />
toch een interessant speeltje voor <strong>de</strong><br />
satelliethobbyist. Hij laat je op zijn minst <strong>de</strong><br />
grenzen <strong>van</strong> je satellietsysteem wat verleggen.<br />
Satellite<br />
Number of<br />
channels<br />
TELSTAR 10 76.5° East 1<br />
PAS 7 67.5° East 1<br />
INTELSAT 904 64° East 6<br />
EXPRESS A1R 40° East 20<br />
BADRC 26° East 5<br />
INTELSAT 10-02 1° West 1<br />
ATLANTIC BIRD 3 5° West 10<br />
NSS7 22° West 7<br />
INTELSAT 907 27.5° West 13<br />
INTELSAT 801 31.5° West 1<br />
INTELSAT 903 34.5° West 1<br />
NSS 806 40.5° West 18<br />
www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com — <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong><br />
41
Monika<br />
Balázsné-Szabó<br />
Advertising<br />
Manager<br />
Tel.: +36 . 30 . 9336 277<br />
Fax: +36 . 1 . 788 1043<br />
monika@<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com
Satelliettentoonstelling EEBC 2006<br />
Telecom & Broadcasting<br />
bouwt aan “ De Stad <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> Toekomst”<br />
Elena Pryadko<br />
De 4 e Oost-Europese tentoonstelling en conferentie over telecommunicatie en broadcast,<br />
welke gehou<strong>de</strong>n zal wor<strong>de</strong>n tussen 18 en 20 oktober in Kiev, Oekraïne in het tentoonstellingscentrum<br />
“KievExpoPlaza” zal een nieuw format hebben: Eén gebeurtenis, Eén locatie, Alles samengevoegd.<br />
Tenein<strong>de</strong> <strong>de</strong> telecommunicatie en broadcast<br />
participanten bij <strong>de</strong> uniforme infrastructuur <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> informatieruimte te betrekken, bouwt EEBC<br />
2006 aan “De Stad <strong>van</strong> <strong>de</strong> Toekomst”.<br />
Wat betekent dit?<br />
Het nieuwe format <strong>van</strong> <strong>de</strong> tentoonstelling<br />
plaatst ie<strong>de</strong>r <strong>de</strong>elnemend bedrijf op zijn eigen<br />
plaats volgens <strong>de</strong> soort activiteiten en <strong>de</strong><br />
marktpositie.<br />
Hoe werkt dit?<br />
De “Stad <strong>van</strong> <strong>de</strong> Toekomst” zal bestaan uit<br />
<strong>de</strong> onlangs opgerichte Broadcast Avenues,<br />
Telecom streams, Internet straten, Kabel en<br />
Satelliet boulevards, Inhoud lanen, Draadloze<br />
pleinen enz.<br />
Wat is het doel?<br />
Het doel is om ie<strong>de</strong>re betrokkene te laten<br />
<strong>de</strong>elnemen in het proces <strong>van</strong> het creëren <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> telecommunicatie-infrastructuur <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
mo<strong>de</strong>rne stad.<br />
Waarom?<br />
Het i<strong>de</strong>e valt samen met <strong>de</strong> missie <strong>van</strong> ie<strong>de</strong>re<br />
specialist en ie<strong>de</strong>r bedrijf in <strong>de</strong> info communicatiemarkt,<br />
die dagelijks enorm bijdragen aan<br />
<strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> technologieën<br />
en zo het i<strong>de</strong>e <strong>van</strong> “De Stad <strong>van</strong> <strong>de</strong> Toekomst”<br />
implementeren.<br />
“De <strong>de</strong>elnemers wor<strong>de</strong>n in dit proces betrokken,<br />
nemen <strong>de</strong>el aan <strong>de</strong> constructie <strong>van</strong> <strong>de</strong> Stad<br />
en richten hun stands in volgens het algemene<br />
concept <strong>van</strong> <strong>de</strong> tentoonstelling. Dit creëert<br />
<strong>de</strong> gemoe<strong>de</strong>lijke en dui<strong>de</strong>lijke atmosfeer, wat<br />
bijdraagt aan het effectief werken voor zowel<br />
<strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemers aan <strong>de</strong> tentoonstelling als voor<br />
<strong>de</strong> bezoekers” zegt Inna Burgela, directeur<br />
<strong>van</strong> het bedrijf TechExpo, wat <strong>de</strong> EEBC 2006<br />
Telecom & Broadcasting organiseert. “Het i<strong>de</strong>e<br />
is <strong>de</strong> operatoren en aanbie<strong>de</strong>rs <strong>van</strong> <strong>de</strong> informatie-<br />
en telecommunicatiediensten uit alle<br />
Oost-Europese en voormalige Sovjetlan<strong>de</strong>n<br />
samen te laten komen, om <strong>de</strong> grootst mogelijke<br />
reflectie te krijgen <strong>van</strong> <strong>de</strong> broadcast en<br />
telecommunicatie B2B markt in dit gebied te<br />
krijgen”.<br />
Bij <strong>de</strong> he<strong>de</strong>ndaagse condities op het gebied<br />
<strong>van</strong> globalisatie, speciaal bij B2B markten waar<br />
<strong>de</strong> hoeveelheid aanbie<strong>de</strong>rs en klanten beperkt<br />
is, zijn aparte nationale markten te klein om<br />
te garan<strong>de</strong>ren dat <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemers aan <strong>de</strong> tentoonstelling<br />
voldoen<strong>de</strong> profijt krijgen <strong>van</strong> hun<br />
marketing investeringen. Op hetzelf<strong>de</strong> ogenblik<br />
blijft <strong>de</strong> noodzaak <strong>van</strong> gespecialiseer<strong>de</strong><br />
tentoonstellingen als instrument voor direct<br />
marketing communicatie en groeit nog, samen<br />
met <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> producten en technologieën.<br />
Ook <strong>de</strong> reductie <strong>van</strong> <strong>de</strong> levensverwachting<br />
<strong>van</strong> producten en het instorten <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> traditionele advertentiestrategieën draagt<br />
bij aan die noodzaak. Wat echter niet binnen<br />
het framewerk wan één land kan wor<strong>de</strong>n ontwikkeld,<br />
wordt binnen een regio realiteit.<br />
Het betrekkelijk kleine aantal operatoren<br />
in ie<strong>de</strong>r land <strong>van</strong> <strong>de</strong> regio verhin<strong>de</strong>rt dat <strong>de</strong><br />
nationale tentoonstellingen met hun oplossingen<br />
een echt efficiënt marketinginstrument<br />
wor<strong>de</strong>n. Pan Oost-Europese tentoonstellingen<br />
daartegenover zijn zeer effectief, <strong>de</strong> kern<br />
<strong>van</strong> zulke Pan Oost-Europese tentoonstellingen<br />
bestaat al. Het is <strong>de</strong> “EEBC Telecom &<br />
Broadcasting” tentoonstelling en conferentie,<br />
die wordt georganiseerd door het Oekraïense<br />
bedrijf “TechExpo” en geduren<strong>de</strong> <strong>de</strong> afgelopen<br />
drie jaar al met veel succes werd gehou<strong>de</strong>n.<br />
Het partnerschap en <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rsteuning <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> lei<strong>de</strong>n<strong>de</strong> unies en associaties <strong>van</strong> telecommunicatie<br />
service operatoren en broadcasters<br />
uit Rusland, Oekraïne, Belarus, Polen, Bulgarije,<br />
Slowakije, Litouwen, Hongarije en an<strong>de</strong>re<br />
lan<strong>de</strong>n zorgen er ongetwijfeld voor dat EEBC<br />
2006 het beste professionele forum voor <strong>de</strong><br />
Oost-Europese business-naar-operator markt<br />
is.
SATELLITE TECHNOLOGY<br />
Beeldkwaliteit bij<br />
digitale TV<br />
Peter Miller<br />
Set-Top-Box fabrikanten refereren bij het adverteren <strong>van</strong> hun producten vaak aan <strong>de</strong><br />
excellente beeldkwaliteit die wordt verzekerd door <strong>de</strong> aard <strong>van</strong> digitale TV. Als we over <strong>de</strong><br />
kanalen aan het surfen zijn zien we vaak een groot verschil tussen <strong>de</strong> beeldkwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
verschillen<strong>de</strong> kanalen. Zijn onze zintuigen niet goed genoeg? Helaas niet! Er bestaat feitelijk<br />
een groot verschil tussen kanalen. Waarom? Eén <strong>van</strong> <strong>de</strong> belangrijkste factoren is <strong>de</strong> beeldresolutie<br />
die door <strong>de</strong> serviceprovi<strong>de</strong>rs wordt gebruikt.<br />
Beeldresolutie<br />
DVB standaard voor digitale TV staat <strong>de</strong><br />
provi<strong>de</strong>rs het gebruik <strong>van</strong> verschillen<strong>de</strong> resoluties<br />
toe. De maximale resolutie bij het digitaliseren<br />
<strong>van</strong> PAL signalen is 720x576 pixels.<br />
De serviceprovi<strong>de</strong>r kan echter besluiten een<br />
lagere resolutie te gebruiken, zie tabel 1.<br />
Tabel 2 toont <strong>de</strong> resoluties voor NTSC.<br />
PAL/SECAM<br />
720 x 576<br />
704 x 576<br />
544 x 576<br />
480 x 576<br />
352 x 576<br />
352 x 288<br />
Tabel 1. Signaalresolutie voor PAL/SECAM<br />
NTSC<br />
720 x 480<br />
704 x 480<br />
640 x 480<br />
544 x 480<br />
480 x 480<br />
352 x 480<br />
352 x 240<br />
Tabel 2. Signaalresolutie voor NTSC<br />
Zoals je kunt zien kan het verschil erg groot<br />
zijn! De opletten<strong>de</strong> lezer zal hier wel een paar<br />
vragen bij hebben. Laten we proberen <strong>de</strong><br />
meest gestel<strong>de</strong> hier te beantwoor<strong>de</strong>n.<br />
Waarom hebben we twee resoluties die zo<br />
dicht bij elkaar liggen, 720 en 704 pixels per<br />
lijn? Dit is eigenlijk een gewoonte. Bij analoge<br />
TV was het uitgezon<strong>de</strong>n beeld iets groter dan<br />
het beeld dat op het scherm werd getoond.<br />
Zelfs nu kan een TV maar 704 pixels weergeven.<br />
De aanvullen<strong>de</strong> acht pixels aan ie<strong>de</strong>r<br />
ein<strong>de</strong> helpen onze satellietont<strong>van</strong>ger een iets<br />
beter beeld te geven aan <strong>de</strong> ran<strong>de</strong>n <strong>van</strong> het<br />
scherm. Dit kan echter beter wor<strong>de</strong>n gemeten<br />
dan gezien.<br />
704 x 576 ligt dicht bij het 4:3 aspect ratio<br />
<strong>van</strong> een traditionele TV, maar hoe zit het met<br />
Fig. 1. Een vergelijking tussen <strong>de</strong> vorm en het formaat <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
pixel voor <strong>de</strong> beelformaten 704 x 576, 352 x576 en 352 x 288<br />
46 <strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong> <strong>International</strong> — www.<strong>TELE</strong>-<strong>satellite</strong>.com<br />
Beeldkwaliteit<br />
an<strong>de</strong>re resoluties? Figuur 1 verklaart hoe <strong>de</strong><br />
signaalresolutie <strong>de</strong> vorm en het formaat <strong>van</strong><br />
een pixel beïnvloedt.<br />
Bij <strong>de</strong> resolutie <strong>van</strong> 704 x 576 is <strong>de</strong> pixel<br />
bijna een exact vierkant. Bij 372 x 576 is<br />
het een rechthoek die twee keer zo breed<br />
als hoog is. Bij 352 x 288 is het weer bijna<br />
een vierkant maar dan wel 2 keer bre<strong>de</strong>r en 2<br />
keer hoger dan bij <strong>de</strong> hoogste resolutie. Hoe<br />
dit <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> het beeld beïnvloedt, is te<br />
zien in Figuur 2. Hier wordt hetzelf<strong>de</strong> beeld<br />
getoond in <strong>de</strong> hoogste en in een lagere resolutie.<br />
Een interessant feit is dat het aantal lijnen<br />
en het aantal pixels in een lijn altijd een veelvoud<br />
<strong>van</strong> 16 is. Dit is omdat digitale TV is<br />
gebaseerd op een 16 x 16 blokstructuur. En<br />
wat gebeurt er nu in <strong>de</strong> echte wereld? Welke<br />
resolutie wordt door <strong>de</strong> provi<strong>de</strong>rs gebruikt?<br />
Een snelle check <strong>van</strong> één <strong>van</strong> <strong>de</strong> transpon<strong>de</strong>rs<br />
<strong>van</strong> Hotbird (11.727 MHz, V) onthul<strong>de</strong> dat ze<br />
allemaal verschillen<strong>de</strong> resoluties gebruiken!<br />
Zie tabel 3.<br />
Kanaal Beeldresolutie<br />
Zagros TV 720 x 576<br />
TRSP 352 x 288<br />
La Locale 480 x 576<br />
ATN Bangla 544 x 576<br />
Telefortune 480 x 576<br />
N-Test 352 x 576<br />
Tabel 3. Beeldresolutie voor verschillen<strong>de</strong><br />
kanalen op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> transpon<strong>de</strong>r.<br />
Aspect ratio<br />
En wat gebeurt er wanneer het SDTV signaal<br />
wordt uitgezon<strong>de</strong>n in breedbeeldmo<strong>de</strong>?<br />
Deze is dan niet langer 4:3, maar 16:9. Krijgen<br />
we extra pixels aan <strong>de</strong> ran<strong>de</strong>n <strong>van</strong> het<br />
scherm? Helaas niet. De pixels wor<strong>de</strong>n uitgerekt.<br />
Hoewel we meer <strong>de</strong>tails aan bei<strong>de</strong><br />
zij<strong>de</strong>n <strong>van</strong> het scherm kunnen zien, gebruikt<br />
het gezicht <strong>van</strong> <strong>de</strong> acteur, eerst 40 pixels, er<br />
nu 30 in <strong>de</strong> horizontale as.<br />
Kunnen we dus stellen dat breedbeeldmo<strong>de</strong><br />
beter is dan <strong>de</strong> gewone 4:3 mo<strong>de</strong>? Niet<br />
Fig. 2. Hetzelf<strong>de</strong> beeld wanneer <strong>de</strong> resolutie<br />
wordt vermin<strong>de</strong>rd <strong>van</strong> 720 x 576 naar 352 x 288.<br />
bepaald, <strong>de</strong> eigenlijke resolutie maakt het<br />
verschil, niet <strong>de</strong> aspect ratio.<br />
Een an<strong>de</strong>r, misschien meer belangrijk<br />
iets dat je in gedachten moet hou<strong>de</strong>n is, dat<br />
wanneer er een verschil is tussen <strong>de</strong> aspect<br />
ratio <strong>van</strong> <strong>de</strong> TV en het ont<strong>van</strong>gen signaal, <strong>de</strong><br />
beeldkwaliteit hieron<strong>de</strong>r lijdt. Figuur 4 toont<br />
wat er in zo’n situatie kan gebeuren – afhankelijk<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> instellingen in het menu <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
ont<strong>van</strong>ger.<br />
HDTV en vlakke<br />
beeldschermen<br />
Gelukkig hebben bij high <strong>de</strong>finition TV veel<br />
min<strong>de</strong>r problemen. Zowel het signaal als het<br />
TV toestel hebben <strong>de</strong> 16:9 aspect ratio en<br />
Fig. 3. Een vergelijking tussen <strong>de</strong> 4:3 en 16:9<br />
formaten voor gelijke resolutie SDTV signaal.
er wor<strong>de</strong>n slechts twee resoluties gebruikt: 1280 x 720 en 1920 x<br />
1080i. De pixels zijn vierkant. Hoewel <strong>de</strong> be<strong>de</strong>nkers <strong>van</strong> <strong>de</strong> H.264/<br />
AVC standaard <strong>de</strong>ze zeer veelzijdig hebben gemaakt (ze ston<strong>de</strong>n bijvoorbeeld<br />
veel verschillen<strong>de</strong> aspect ratio’s toe) voor digitale satelliet<br />
TV, zullen we niet veel an<strong>de</strong>re dan <strong>de</strong> twee hiervoor genoem<strong>de</strong><br />
tegenkomen.<br />
Als je nu naar <strong>de</strong> winkel gaat om een geschikte TV te kopen, raak<br />
je waarschijnlijk weer in verwarring. De resolutie <strong>van</strong> <strong>de</strong> momenteel<br />
beschikbare TV toestellen (vooral <strong>de</strong> goedkopere) wijkt vaak af <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> waar<strong>de</strong>n hierboven. De populaire waar<strong>de</strong>n zijn: 1366 x 768 en<br />
1024 x 768. Waar komen <strong>de</strong>ze <strong>van</strong>daan? Deze zijn gekozen uit <strong>de</strong><br />
specificaties <strong>van</strong> PC monitoren. Zie tabel 4.<br />
PC Monitor Resoluties<br />
640 × 400 VGA<br />
640 × 480 VGA<br />
854 × 480 SVGA<br />
800 × 600 SVGA<br />
1024 × 768 XGA<br />
1280 × 768 XGA<br />
1280 × 1024 SXGA<br />
1600 × 1200 UXGA<br />
Tabel 4. Gestandaardiseer<strong>de</strong> resoluties voor PC monitoren.<br />
WXGA (1366 x 768) is afgeleid <strong>van</strong> XGA. Dit betekent dat wanneer<br />
we een HDTV signaal ont<strong>van</strong>gen, onze TV zich moet instellen op <strong>de</strong><br />
zogenaam<strong>de</strong> standaardresolutie <strong>van</strong> het scherm. Dit betekent dat <strong>de</strong><br />
beeldkwaliteit wordt vermin<strong>de</strong>rd. Zal dit eigenlijk wel opvallen? Dit<br />
hangt af <strong>van</strong> <strong>de</strong> TV en <strong>van</strong> <strong>de</strong> kijkafstand. Dankzij <strong>de</strong> imperfectie <strong>van</strong><br />
onze ogen moeten we dichterbij het scherm komen dan 1,3 meter<br />
om alle <strong>de</strong>tails <strong>van</strong> het 1920 x 1080 pixel beeld te kunnen zien.<br />
Met an<strong>de</strong>re woor<strong>de</strong>n, heeft het alleen maar zin om TV toestellen<br />
voor hoge resolutie te produceren, wanneer ze groot genoeg zijn. De<br />
hiervoor genoem<strong>de</strong> afstand neemt toe tot 2 meter voor bijvoorbeeld<br />
een 120 cm scherm. Het heeft zin om dan <strong>van</strong>af 2 meter naar <strong>de</strong> TV<br />
te kijken, beter dan <strong>van</strong>af 1,3 meter.<br />
Dus, wanneer je een echt groot vlak beeldscherm wilt kopen, zoek<br />
dan naar <strong>de</strong> volle HD resolutie. Als <strong>de</strong> huiskamer niet groot genoeg<br />
is, volstaat een kleiner beeldscherm, 1366 x 768 of zelfs 1024 x 768<br />
is een voldoen<strong>de</strong> keus. Bij het nemen <strong>van</strong> een beslissing tellen nog<br />
een aantal factoren mee, <strong>de</strong>nk aan zaken die het beeld mee beïnvloe<strong>de</strong>n,<br />
zoals contrast, hel<strong>de</strong>rheid en reflecties <strong>van</strong> licht (<strong>de</strong> zwakke<br />
plek <strong>van</strong> plasmaschermen!). Vermijd <strong>de</strong> goedkoopste mo<strong>de</strong>llen die<br />
slechts een resolutie hebben <strong>van</strong> 852 x 480.<br />
<strong>Conclusie</strong>s<br />
Tussen <strong>de</strong> SDTV uitzendingen kunnen we makkelijk een signaal<br />
vin<strong>de</strong>n <strong>van</strong> een echt lage resolutie en dus slechte beeldkwaliteit. Het<br />
kan er zo slecht uitzien als een VHS vi<strong>de</strong>oband. Het is dus niet altijd<br />
waar dat digitale TV beter beeld oplevert dan analoge TV. Dit geldt<br />
wel altijd wanneer we het hebben over HDTV. Alleen zulke signalen,<br />
bekeken op een juiste TV, garan<strong>de</strong>ren hoge kwaliteit.<br />
De resolutie is niet <strong>de</strong> enige factor die <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> het beeld<br />
beïnvloedt. Zoals je al weet neemt <strong>de</strong> kwaliteit ook af als <strong>de</strong> aspect<br />
ratio <strong>van</strong> <strong>de</strong> TV en <strong>de</strong> ont<strong>van</strong>ger afwijken. Er zijn nog meer factoren,<br />
hierover doen we verslag in <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> uitgave <strong>van</strong> <strong>TELE</strong>-satelliet.<br />
Fig. 4. Het converteren <strong>van</strong> het vi<strong>de</strong>osignaal wanneer er een verschil is<br />
tussen <strong>de</strong>ze aspect ratio en die <strong>van</strong> <strong>de</strong> TV.<br />
Program<br />
variety ...<br />
Multiswitch distribution<br />
system:<br />
• 16 SAT IF Signals<br />
(4 Orbit positions)<br />
• Terrestrial passive<br />
• return path<br />
• cascadable
Tentoonstellingen Overzicht<br />
5 - 10 September 2006: CeBIT Eurasia 2006<br />
<strong>International</strong> Tra<strong>de</strong> Fair for Information Technology,<br />
Telecommunications, Software and Services<br />
TUYAP Congress Center, Beylikduzu, Istanbul, Turkey<br />
www.cebitbilisim.com<br />
8 - 12 September 2006: IBC 2006<br />
The World of Content<br />
RAI, Amsterdam, Netherlands<br />
www.ibc.org<br />
28 - 30 September 2006: SatExpo 2006<br />
Space and Ad<strong>van</strong>ced Telecommunications<br />
Vicenza Tra<strong>de</strong> Fair, Vicenza, Italy<br />
www.satexpo.it<br />
ﺔﻴﺑﺮﻌﻟﺍ Indonesia Български Deutsch English Español ﻲﺳﺭﺎﻓ Français Ελληνικά Hrvatski Italiano Ne<strong>de</strong>rlands Polski Türkçe<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
............................................................<br />
9 - 13 October 2006: Taitronics Autumn<br />
Taipei <strong>International</strong> Electronic Autmun Show<br />
Taipei World Tra<strong>de</strong> Center (TWTC), TaiWan<br />
www.taipeitra<strong>de</strong>shows.com.tw/taitronics/<br />
18 - 20 October 2006: EEBC 2006<br />
Eastern Europe Broadband Convention<br />
Exhibition Centre “KievExpoPlaza”, Kiew, Ukraine<br />
www.eebc.com.ua<br />
26 - 28 October 2006: SAT KRAK 2006<br />
<strong>International</strong> Satellite Exhibition<br />
Centrum Targowe, ul. Klimeckiego 14, 30-706 Krakow, Poland<br />
www.satkrak.com<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet Internationaal wordt wereldwijd in 14 talen uitgegeven:<br />
Abonnement aanvraagformulier<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet Internationaal<br />
Ne<strong>de</strong>rlands:<br />
Betapress BV<br />
Abonnementen <strong>TELE</strong>-satelliet<br />
Postbus 97<br />
NL-5126 ZH Gilze<br />
Tel 0161 - 459 539<br />
Fax 0161 - 452 913<br />
Naam<br />
Firma Naam<br />
Adres<br />
Woonplaats<br />
Postco<strong>de</strong><br />
Telefoon<br />
Email Adres<br />
Betalingswijze<br />
Rekening:<br />
België:<br />
<strong>TELE</strong>-satelliet<br />
c/o Leo Stouten<br />
Diestsesteenweg 252<br />
B-3010 Leuven<br />
Tel 049 - 563 2378<br />
Fax 016 - 255 589<br />
� Stuur Rekening<br />
Abonnement 1 jaar:<br />
Ne<strong>de</strong>rlands: € 39,-<br />
België: € 39,-<br />
Buitenland: € 51,-<br />
� Van Rekening:<br />
Datum<br />
...................................<br />
Handtekening<br />
...................................