Tydskrift foar Fryske aalkun e - Tresoar
Tydskrift foar Fryske aalkun e - Tresoar
Tydskrift foar Fryske aalkun e - Tresoar
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
De analogy fon de Schola Hemsterhusiana en de<br />
frysisten Wassenbergh, Halbertsma en Sytstra<br />
(2)<br />
Tony Feitsma<br />
Yn it earste diel fon dit artykel (TFT 1994, 37-64, tenei oantsjut os I) ha ik<br />
besocht óm, óp grûn fon de Lecho publica (tenei LP) ton Hemsterhuis en de<br />
Observationes (tenei Obs) fon Valckenaer (yn ferwizingen: Valck), un byld te<br />
jaan fon de ópfettingen yn de Schola Hemsterhusiana oer de analogy (cf.<br />
Gerretzen 1940 en Verburg 1952), en dot yn it ramt te setten fon t<strong>aalkun</strong>dige<br />
ydeeën ût de 17de en 18de ieuw.<br />
Y n dit dieI sil ik de ynfloed fon de Hemsterhusianen óp de frysistyk<br />
besjen, eksplysyt by Wassenbergh en Halbertsma (yn ferwizingen: Wass en<br />
Halb), en ymplysyt by Harmen Sytstra. Fwar Halbertsma syn ydeeën ha ik<br />
benammen syn kómmentaar óp Hemsterhuis syn LP (1845) en syn ynlieding óp<br />
de oantekeningen op Maerlant (1851) besjoen, Ik ha help hön fon S. Sybrandy<br />
fwar it latyn, en fon Ph.H. Breuker en J. Noordegraaf fwar de lyteratuer.<br />
Ik hoopje yn un tredde diel de praktyk fon de etymology by<br />
Hemsterhuis en syn neifólgers neier te besjen.<br />
TVVADDE DIEL: W ASSENBERGH, BALBERTSMA, SVTSTRA<br />
Everwinus Wassenbergh (1742-1826)<br />
Everwitlus Wassenbergh gie fon 1756-1761 óp de latynske skwalle yn Ljouwert,<br />
dêr't rektor HJ. Arntzenius him un grutte leafde bybrocht fwar de ode skriuwers<br />
fon Grykelön en Ytaalje (Boeles 568). Fon 1761162 oant 1767 stüdjerre er oan de<br />
Frjentsjerter Akademy, ûnder mear by Valckenaer. Dû't Valckenaer yn 1766<br />
heeglearaar wurden wie yn Leien, liet Wassenbergh him dêr yn 1767 os stûdint<br />
ynskriuwe, 'om verder gebruik te maken van het wijs bestier van sijnen ouden<br />
Meester, den H.G. Heere Valckenaer' [...] (Boeles 569). Gerretzen (246) neamt<br />
Wassenbergh dejinge 'die de traditie der Schola Hemsterhusiana in Nederland het<br />
langst bewaard heeft'.<br />
Wassenbergh (1815, XII-XIII; cf. Gerretzen 279) skriuwt oer Valckenaer<br />
syn tapossing fon de analogy:<br />
<strong>Tydskrift</strong> <strong>foar</strong> <strong>Fryske</strong> T<strong>aalkun</strong>de, jiergong 9 (1994), s. 77-112.